Category Archives: Eendenvijver

Diever – de Doolhof – Tekst van Arend Mulder

In nummer 09/4 van Opraekelen, het papieren blad van de lokale heemkundige vereniging uut Deever, is op bladzijden 24 en 25 als bladvulling het stukje tekst ‘de Doolhof’ uit het boekje ‘De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld’ van Arend Mulder (uitgave Boekhandel van Goor, Diever, 1975) klakkeloos en zonder enige heemkundige kanttekeningen overgeschreven. Het betreft de navolgende tekst.

Aan de noordelijke rand van Diever, vlak aan het marktterrein, ligt een eendenvijver, ‘de Doolhof’ geheten. Deze naam heeft echter niets gemeen met de betekenis die men er aan zou willen geven. Hoe komt men dan aan deze bijzondere naam ‘de Doolhof” ?
D’r is een tijd geweest, dat er in Diever slechts enkele huizen om de kerk stonden. Op de plaats waar nu de eendenvijver ligt, was het toen een volslagen wildernis, aan de rand van zand en heide. De Dieverders kwamen er zelden. De es en het groenland lagen immers aan de andere kant van het dorp. Zodoende was het daar een ideale plaats voor het wilde gedierte. In deze wildernis heeft destijds waarschijnlijk een ‘loze’ Dieverse een grote kuil gegraven en er struiken omheen geplant, zodat er een ware eendenkooi of ‘dool’ ontstond. Wellicht van de Friezen afgekeken, omdat daar zo’n vanginrichting nog een ‘dool’ heet. Wie weet hoeveel ‘enten’ daar de nek zijn omgedraaid.
Toen Diever zich in deze richting ging uitbreiden, moest de dool verdwijnen en deed hij dienst als brandkuil. De eerste hof of boerderij bij de dool werd ‘de Doolhof’ genoemd. Zeer waarschijnlijk de boerderij van Sieme Smidt, die er de eenden en ganzen in liet zwemmen. De naam is later van de boerderij overgegaan op de brandkuil ‘de Doolhof’.
Het is dus voor de Dieversen een levensteken uit de grijze oudheid, die waard is behouden te blijven voor het nageslacht.

Aantekeningen van de redactie van Deevers Archief
Het verhaal lijkt meer op een verzinsel, het is in elk geval geen met bronvermeldingen onderbouwd verhaal.
Zijn de bewoners van Deever nu Deeverders of Deeversen ?
Aan de noordelijke rand van Deever lagen en liggen de Noordesch en de Heezenesch, derhalve was het aan de noordelijke rand van Deever geen eenzame wildernis.
Aantoonbaar is dat op verschillende plaatsen in Deever en dicht in de buurt van meerdere boerderijen een braandkoele was gegraven voor de snelle en nabije beschikbaarheid van bluswater in geval van brand, bijvoorbeeld de braandkoele op de Brink, op ’t Kastiel, an ‘t Zwatte Pattie en aachter ’t Kleine Brinkie. Was de Koele van Van Wester ook een braandkoele ?
Arend Mulder beweert dat een doolhof een eeendenkooi is, dat valt gelet op de betekenis van doolhof te betwijfelen.
Arend Mulder beweert dat de dool moest verdwijnen om dienst te gaan doen als brandkuil. Het omgekeerde zal eerder het geval zijn geweest. De braandkoel’n raakten in onbruik, toen de gemotoriseerde brandspuit zijn intrede had gedaan in de gemeente Deever. Alle braandkoel’n werden gedempt, behalve blijkbaar de braandkoele op het marktterrein, daar werd een eendenvijver van gemaakt, nota bene voorzien van een omheining, waarvoor vervolgens de verkeerde naam ‘de Doolhof’ werd bedacht.
Het levensteken uit de grijze oudheid zal naar schatting zo’n 200 jaar oud zijn. Als het waard is dergelijke dode dingen te behouden voor het nageslacht, dan hebben de verschillende vrijwilligersploegen in Deever er een mooi en waardevol tijdverdrijf bij, namelijk het ontgraven en onderhouden van alle gedempte braandkoel’n.
Belangstellende bezoekers kunnen in de webstee encyclopediedrenthe.nl terecht voor gegevens over de schrijversloopbaan van Arend Mulder. In het boek ´Geschiedenis van de Drentse literatuur 1816/1956´ van Henk Nijkeuter wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan de schrijver Arend Mulder.


Posted in Diever, Eendenvijver, Noordesch, Opraekelen | Leave a comment

Bij de eendenvijver in Deever

Op een sukersakkie van het café pension restaurant van Willem de Lange bij de eendenvijver an de Kruisstroate in Deever zie je natuurlijk niet een stuk van zijn concurrent café Centrum getekend.
Dat is helemaal niet erg, omdat de ansichtkaart die als voorbeeld voor de maker van de tekening voor het sukersakkie heeft gediend, gewoon aanwezig is in de verzameling van het Deevers Archief.
De redactie wil deze ansichtkaart natuurlijk niet onthouden aan de trouwe bezoeker van het Deevers Archief.

abracadabra-208

 

 

 

 

abracadabra-209

 

Posted in Ansichtkaarten, Café de Lange, Diever, Eendenvijver, Kruisstraat, Sukersakkies, Toeristenindustrie | Leave a comment

Ansichtkaart van de Kruisstraat in Diever in 1953

De redactie van het Deevers Archief laat de trouwe bezoekers van het Deevers Archief graag genieten van ansichtkaarten met mooie oude dorpsbeelden uit de verzameling van het Deevers Archief.
De foto voor deze ansichtkaart is in 1953 gemaakt. De kaart werd verkocht door Hendrik Mulder, die als bijnaam Moesie Piep had, en de eigenaar was van drogisterij ‘de Gaper’ an de Heufdstroate tegenover de bakkerij-kruidenierswinkel van ‘de Coeperasie’.
Links de woning van ….. de Graaf. Rechts op de voorgrond is de tot eendenvijver verworden braandkoele te zien. De eendenvijver heeft de merkwaardige naam ‘de Doolhof’.
Aan de rechterkant is ook café ‘Marktzicht’ van de gezusters Seinen te zien, later café de Lange, nog weer later café Kragt, nu …….
Links van café Marktzicht is hotel-café-restaurant Centrum van Klaas Doorten en Berendina Slagter te zien, later uitgebaat door Roelof Warnders en Albertje van Nijen, later …..
Daarnaast is te zien het Esso-benzinepompje van Jan Slagter, die tevens fietsenmaker was, een winkel voor elektro- en huishoudelijke apparaten had en een taxibedrijfje had.
Vervolgens is de kerkgebouw van de gereformeerde geloofsgemeente te zien.
Daarnaast is te zien de kruidenierswinkel van Jan Breimer en Lammigje Kloeze te zien. In dat pand zaten later Henk ten Hoor en Jan Kuiper met de Familux winkel, die het pand van Henk ten Hoor huurde.
De redactie heeft het vermoeden dat de lijst niet juist is. De bezoekers van het Deevers Archief worden uitgenodigd verbeteringen in en aanvullingen op deze lang nog niet volledige beschrijving in te brengen.

Posted in Ansichtkaarten, Café Centrum, Diever, Eendenvijver, Gereformeerde kerk, Kruisstraat | Leave a comment