Category Archives: Kruisstraat

Raadsbesluit van 4 mei 1938 inzake straatnamen

In de krant Nieuwsblad van Friesland van 6 mei 1938 verscheen het verslag van de vergadering van de raad van de gemeente Diever gehouden op 4 mei 1938. In deze vergadering werd formeel de reeds lang in gebruik zijnde naam van een aantal straten vastgesteld.

De tekst in het rood omkaderde deel van het bericht ‘Raad Diever – 4 mei’ luidt als volgt:
Op voorstel van Burgemeester en Wethouders werden de volgende vaak al lang in gebruik zijnde straatnamen officieel vastgesteld:
Hoofdstraat van de Openbare Lagere School tot Kalteren;
Kruisstraat van Jacob Hessels tot Pieter Seinen;
Achterstraat van Hendrik Wesseling Gzn. tot Pieter Seinen;
Peperstraat van Roelof Hunneman tot Albert Fledderus;
Kerkstraat van Weduwe Albert Krol tot Hendrik Gruppen;
Brinkstraat van Brink tot Weduwe Hendrikus Albertus Jansen;
Moleneinde van Openbare Lagere School tot Jan Andree;
Brink: het plein voor gemeentehuis en pastorie.
Op voorstel van de heer Hendrik Nijzingh werd de weg over Kasteel en Dwarsdrift genaamd Burgemeester van Oslaan en op voorstel van den heer Roelof van Wester de straat van de zuivelfabriek tot Jans Bult, Kastanjelaan.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
Nieuwe straatnamen waren wel de Burgemeester van Oslaan en de Kastanjelaan.
De oude namen ’t Kasteel en Dwarsdrift moesten helaas wijken voor een straatnaam ter meerdere eer en glorie van de scheidende burgemeester van Os.
Gelukkig zijn de oude namen ’t Kasteel en Dwarsdrift later weer in ere hersteld en heeft een daar in de buurt liggende cultuurhistorisch onbelangrijke straat de naam Van Osstraat gekregen.

Abracadabra-1411 

Posted in Achterstraat, Brink, Brinkstraat, Hoofdstraat, Kastanjelaan, Kasteel, Kerkstraat, Kruisstraat, Moleneinde, Peperstraat | Leave a comment

Het algemeen protestants christelijke pepermuntje

In de Gereformeerd Kerkblad van 9 december 1995 neemt in de rubriek ‘Kris kras uit eigen archief’ de vroegere domeneer Onno Doorn van de gereformeerde gemeente uut Deever een artikeltje uit het Gereformeerd Kerkblad van 30 april 1966 van domeneer Goldschmeding uit Dussen over. Dit artikeltje luidt als volgt.

Het algemeen protestants christelijk pepermuntje
Een domme vraag. Onlangs vroeg iemand hoe het toch kwam, dat de eerste woorden van een preek de gemeente vaak zo in opschudding kunnen brengen.
Nauwelijks heeft de dominee een paar woorden gezegd, of je merkt hoe er een hele deining ontstaat onder het kerkvolk. Hij vroeg zich af, hoe het kwam, dat die eerste woorden zo ingeslagen waren.
U merkt wel: dit kan nooit een geoefend kerkganger zijn geweest, anders had hij het antwoord wel geweten. De gemeente was namelijk niet diep getroffen door ’s predikanten woorden. De man was nog maar pas begonnen. Het was iets anders. Zodra de dominee begonnen is, breekt voor de gemeente een bijna geheiligd ogenblik aan. Dan gaan de tassen open, opa graait in zijn broekzak … er ritselt papier; de gemeente eet.
Ik waag het niet, aan deze traditie te tornen. Die is misschien nog ouder dan de beste liturgische gebruiken. Je kunt het een christenmens ook niet aandoen hem een half uur naar een preek te laten luisteren zonder een kleine hartversterking. Dat zou bijna onmenselijk zijn.
Zelf heb ik hiervoor altijd zoveel mogelijk pastoraal begrip gehad. Voordat ik begin, wacht ik vaak even om de mensen de gelegenheid te geven hun hartversterking tot zich te nemen. Maar vreemd, zolang ik wacht maakt niemand van de gelegenheid gebruikt. Soms denk je: toe dan, pak die pepermunt dan ! Maar nee hoor, niemand. Pas als je met de preek begint, is het of het startsein gegeven is. Dan begint de smulpartij. Dat is niet typisch Dussens, o nee zo gaat het overal.
Ik dacht zo: als u uw pepermuntje, uw dropje, uw gombal, nu eens nam in die kleine pauze voor de preek . Dan kunnen we er allemaal van het begin af rustig met onze gedachten bij zijn. Gebruik de tijd, die u gegund wordt, goed.
Of dit stukje zal helpen ? Ik zou er blij om zijn. Maar ik weet: tradities zijn hecht, vooral die van het algemeen protestants christelijk pepermuntje. Maar wie weet, wie weet …… misschien zal het begin van onze preken minder deining veroorzaken ?

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
Het kan natuurlijk ook zo zijn dat het kaarkvolk nogal sünig was en pas op zijn algemeen protestants christelijke pepermuntje wilde gaan zuigen, zodra oense domeneer echt begonnen was met zijn preek.
Het kan natuurlijk ook zo zijn dat het kaarkvolk oense domeneer tijdens zijn preek in zijn geheel niet wilde storen met gehoest, geproest, genies, gekuch, gekeelschraap, gesnuif, gekwalster en gerochel en daarom respectvol en sünig tot het einde van de preek op een pepermuntje zoog, wat die domeneer Goldschmeding toch echt wel in zijn stukje had mogen noemen.

Het natuurzuivere King pepermuntje was een populair want hard pepermuntje, waar de sünige kerkganger lang op kon zuigen, zeker wel een preek lang. Echt wel.
Op de zwart-wit foto uit 1936 is vooral vrouwelijk kaarkvolk in de Gereformeerd Kerk an de Kruusstroate te zien tijdens de dienst ter gelegenheid van het feit dat op 31 oktober 1936 het 100 jaar geleden was dat in Deever de gereformeerde kerk werd gesticht. Moesten of wilden de vrouwen – veelal (voor de gelegenheid ?) met oorijzer (waar zijn toch al die oorijzers gebleven ?) – zo veel mogelijk bij elkaar zitten ?
Bezoekers van het Deevers Archief worden vriendelijke verzocht namen van personen op deze foto aan de redactie door te geven. Alvast daarvoor hartelijk dank.
De zwart-foto van het kaarkvolk  – een topstuk – is afkomstig uit de fotoverzameling van Margreeth Dijkstra, dochter van domeneer Harmen Ages Dijkstra en Aaltje Kok. Op de zwart-wit foto van het kaarkvolk is rechts onder de geridderde emeritus domeneer Harmen Ages Dijkstra te zien.

Op de afbeelding van de zwart-wit ansichtkaart uit 1965 is het oude kerkgebouw van de gereformeerde gemeente an de Kruusstroate te zien. Vlak achter de kruidenierswinkel van Jan Breimer is een auto te zien. Blijkbaar mocht de Peperstroate toen nog in twee richtingen worden bereden.


Posted in Alle Deeversen, Ansichtkaarten, Gereformeerde kerk, Kruisstraat, Topstukken | Leave a comment

Diever – Gereformeerde Kerk – 1936

In het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is de volgende mini-essay (nummer 73) over het verleden van de Griffemeerde Kaarke an de Kruusstroate in Deever met bijbehorende afbeelding van een ansichtkaart uit 1936 gepubliceerd.

Op 31 oktober 1836 werd in Diever een van de Hervormde Kerk afgescheiden gemeente gesticht. Deze had in de eerste jaren van haar bestaan nog geen gebouw voor het houden van kerkdiensten.
Op 1 februari 1841 werd echter aan koning Willem II verzocht in te stemmen met het timmeren van een kerkgebouw en de daarvoor nodige vrijheid van godsdienst te verlenen. Bij Koninklijk Besluit van 28 juli 1841 werd het bestaan van een Christelijk Afgescheiden Gemeente in Diever vergund. Vervolgens werd op 15 augustus 1841 besloten tot het bouwen van een kerk. De gemeente ging meteen en voortvarend aan de slag, want al op 25 december 1841 werd de eerste kerkdienst in het nieuwe gebouw aan de Kruisstraat gehouden.
De gemeente groeide, zodat op 27 mei 1874 werd besloten de kerk te vergroten. In de zomer van dat jaar werd weer druk gebouwd. Bij deze verbouwing werd ook het karakteristieke torentje op de kerk geplaatst.
De gemeente bleef groeien, zodat in 1929 de kerk opnieuw werd verbouwd en uitgebreid met twee zijvleugels.
Op 3 mei 1938 werd vanwege gebrek aan ruimte besloten de zuidelijke zijvleugel te verlengen.
In 1951 werd het kerkgebouw nog een keer opgeknapt en verruimd. Op 19 december 1951 werden de nieuwe lokalen achter de kerk in gebruik genomen.
In de zestiger jaren ontstond het besef dat de oude kerk zijn langste tijd wel had gehad. Toch werd in de laatste week van februari 1976 het oude torentje nog vervangen door een identieke nieuwe.
Na een lange periode van voorbereiding werd op 28 maart 1980 op dezelfde plek de nieuwe Kruiskerk in gebruik genomen. Deze was niet helemáál nieuw, want op de kerk werd het hier zichtbare en nog heel goed bruikbare karakteristieke torentje van de oude kerk geplaatst.
Links achter de paal is nog net een stuk van de kruidenierswinkel van Albert Fledderus en Reintje Timmerman te zien.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
De echtelieden Albert Fledderus en Reintje Timmerman emigreerden in de vijftiger jaren van de vorige eeuw naar Saint Ann’s in Ontario in Canada..
Op 31 januari 1925 trouwde Albert Fledderus, geboren te Beilen; leeftijd: 22 jaar; beroep: landbouwer (zoon van Willem Fledderus, beroep: landbouwer en Tietje de Weerd, beroep: zonder) met Reintje Timmerman, geboren te Diever; leeftijd: 25 jaar; beroep: zonder (dochter van Koert Timmerman, beroep: landbouwer en Anna Oost, overleden).
Albert Fledderus overleed op 4 augustus 1981 op 79-jarige leeftijd in Saint Ann’s in Ontario in Canada.
Reintje Timmerman overleed op 3 mei 1970 op 70-jarige leeftijd in Saint Ann’s in Ontario.
Het plaatsje Saint Ann’s ligt vlak bij de Niagara watervallen.
Wellicht kunnen bezoekers van de webstee wat meer over het geëmigreerde echtpaar Albert Fledderus en Reintje Timmerman vertellen. De redactie verneemt het graag. Wellicht wonen binnen de grenzen van de gemiente Diever nog familieleden van het echtpaar en hebben zij nog contact met de familie in Canada.

Posted in Ansichtkaarten, Diever, Diever, ie bint 't wel ..., Gereformeerde kerk, Gesloopte panden, Kruisstraat | Leave a comment

Ansichtkaart – Groeten uit Diever

In de gemiente Deever zijn in de loop van de jaren zeker meer dan 200 ansichtkaarten uitgegeven met de titel ‘Groeten uit Diever (Dr.)’ of een daar op lijkende titel. Bijgaande ansichtkaart is daar een goed voorbeeld van.
Deze kaart is uitgegeven door het bedrijf Van der Meulen uit Sneek in Meulen’s Ultracolor 03856. Deze kaart is derhalve uitgegeven in de beginjaren van de ansichtkaart in kleur, zeg in de loop van de zestiger jaren van de vorige eeuw. De kaart was te koop in de boekhandel van Roelof van Goor an de Kruusstrroate in Deever.
Op een aantal foto’s is duidelijk het toen nog agrarische karakter van de gemiente Deever te zien.
Paarden in plaats van tractoren.
Roggemiet’n in plaats van combines. Wie weet wie bezig zijn met het an de miete zett’n van de rogge ? Op welke nes is deze foto gemaakt ? ‘
Ut Huusie van Albert Keizer (geboren op 14 augustus 1883, overleden op 30 december 1979) en Jantje Warring (geboren op 12 december 1888, overleden op 30 november 1972) an de Kruusstroate stiet nog op zien stee.
In ut boerdereegie op ’t Kastiel woonde toen nog Jan Klok. Was ut boerdereegie toen nog eigendom van professor Albert Egges van Giffen ?
De foto in het midden van de bovenste drie foto’s is een foto die vanaf de Noordesch is gemaakt.
De redactie verneemt graag verbeteringen en aanvullingen op bovenstaande tekst.

Abracadabra-452

Posted in Ansichtkaarten, Boer'nwaark, Kasteel, Kruisstraat, Molen 'de Vlijt', Noordesch | Leave a comment

Ansichtkaart – Groeten uit Diever (Dr)

In het archief van het Deevers Archief zijn ook ansichtkaarten met als titel ‘Groeten uit Diever (Dr,) aanwezig. De redactie van het Deevers Archief wil zijn trouwe bezoekers het kijken naar de aanwezige afbeeldingen van het gemeentehuis, de kerk op de brink en de Kruusstroate toch niet onthouden. De hier afgebeelde kaart is in 1980 uitgegeven.

Posted in Ansichtkaarten, Gemeentehuis, Kerk op de brink, Kruisstraat | Leave a comment

Winkel en verlof van Hendrik Pook

Deze foto is gemaakt in 1920. An de Kruusstroate in Deever stond de winkel, het verlof en de klompenmakerij van Hendrik Pook en Lammigje Wever. Hendrik Pook was klompenmaker. Het pand staat nog steeds an de Kruusstroate.
Hendrik Pook werd in 1868 in Westerbork geboren en overleed op 17 april 1922, oud 54 jaren in Diever. Hij was een zoon van Jan Pook en Jantje Oost. Hij trouwde op 25 april 1891 met Lammigje Wever. Lammigje Wever werd geboren op 7 maart 1859 en overleed op 3 januari 1946. Ze was een dochter van Harm Wever, beroep kuiper en Margje Fledderus. Het ligt voor de hand dat vóór de winkel Hendrik Pook en twee van zijn kinderen staan.

Posted in Bedrijven, Diever, Kruisstraat | Leave a comment

Een en ander behoort tot de historie van Deever ??

In het blaadje ‘Avondzon’ van de sectie Diever van de Stichting Welzijn Ouderen verscheen in april 1977 in nummer 4 van jaargang 5 het artikeltje ‘Diever’s mooiste’.

Diever’s mooiste
Wanneer we familie of vrienden van elders op visite krijgen, dan gaan we, als het goed is, reeds van te voren overleggen, op welke wijze we ze eens de mooiste punten van ons woongebied zullen laten zien. Alleen als er iets niet helemaal pluis is, zoals achter het ijzeren gordijn, waar dingen zijn die het daglicht niet kunnen verdragen, hebben we daar moeite mee.
Zulks is niet het geval met ons geliefd Diever. Mocht daar al eens iets zijn, dat minder fraai is, dan verbergen we dat niet, maar tonen dat openlijk, aan ieder die ons met een bezoek wil vereren.
Dan stellen we ons voor, de excursie te beginnen, daar waar we het gewoonlijk doen, bij, of tegenover de eendenvijver.
De daar ontstane ruimte, keurig en smaakvol van bestrating voorzien, met nog wat gelegenheid om te rusten, voor de wat ouderen, stellen we onze bezoekers voor, als een erfenis van onze vorige burgemeester. Voorwaar een nalatenschap, die de investering is waard gebleken.
Maar dan komt de grote schrik: Er is een bezoeker bij, die wat vrij rondkijkt en maling heeft aan onze explicatie. Hij ontdekt daar de wanstaltige overblijfselen, waar de familie Keizer eens woonde, en wilde daar ook wel eens van weten of dat soms Diever’s mooiste was.
U begrijpt, dat wij daardoor lelijk in verlegenheid kwamen. Heel wat woorden hadden we nodig om uit de doeken te doen, waarom een dergelijke puinhoop op oudejaarsnacht door de jeugd niet was opgeruimd.
Zo goed en zo kwaad als ons dat mogelijk was, hebben we geprobeerd, uiteen te zetten, dat onze vroegere burgervader, breed geschouderd als hij was, zich daar steeds als een hinderpaal heeft vóór gezet, maar dat we nu, met veel minder breed geschouderde, hoopten, spoedig van dit monsterlijke dorpsbeeld te worden verlost.
Het is een van buiten komende bezoeker niet goed duidelijk te maken, waarom met het fatsoeneren van deze plek, in ons mooie dorp, alsmaar wordt gewacht, terwijl het een ergernis voor de wandelaar is.
De handige bezoeker veronderstelde, dat onze burgemeester mogelijk nooit deze kant uitkomt, iets dat wijzelf voor onmogelijk hielden.
Het ware te wensen, dat nog vóór het komende seizoen, dit obstakel verwijderd gaat worden, anders kunnen we reclame ‘Ga liever naar Diever’ voorlopig wel in de ijskast bergen.
Mocht een en ander naar onze wens, vóór het verschijnen van ‘Avondzon’ zijn uitgevoerd, dan kan deze bijdragen toch nog als bladvulling dienen.
Een en ander behoort tot de historie van Diever.
Een wandelaar

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
Een en ander behoort tot de historie van Deever ? De redactie denkt van niet en denkt volledig het tegendeel.
De redactie denkt dat het stukje tekst gewoon uit de dikke duim of de dikke pijp gezogen is.
Excursies beginnen natuurlijk niet bij de eendenvijver (een voormalige braandkoele) an de Kruusstroate (wie wil er nu naar eenden koekeloeren ?), maar op de brink van Deever, die ooit vol stond met erfgoed.
Wie zou toch die schrijver met de uiterst merkwaardige schuilnaam ‘Een wandelaar’ kunnen zijn ? Zou het een zwalkend rechts conservatief liberaal lid van de zogenaamde ‘dikke boerenstand’ uut Deever kunnen zijn geweest; een agrarisch toptalent, die zich in 1977 dood ergerde aan het bouwvallige arbeiderskeuterijtje van Albert Keizer naast transportbedrijf De Graaf an de Kruusstroate in Deever ?
Schreef hij dit stukje tekst om een slijmerig wit voetje bij burgemeester Hermen Overweg te halen ?
Het is bepaald geen positief stukje tekst ter bevordering van het welzijn van de Deeverse ouden van dagen, die vast en zeker de familie Albert Keizer goed hebben gekend.
De schrijver ‘Een wandelaar’ vindt dat de Deeverse jeugd het bouwvallige keuterijtje in de oudejaarsnacht had moeten opruimen. Dit getuigd van een totale minachting van de Deeverse jeugd en de Deeverse oudejaarstraditie. De jeugd sleepte vroeger op oudejaarsavond alles wat los en vast zat naar de brink van Deever, maar vernielde niet. Wellicht dat de jeugd elders, bijvoorbeeld op Neejevene of op Koldervene, om een paar volstrekt willekeurige plaatsen te noemen, dit vroeger wel deed, maar de redactie denkt toch van niet.
De schrijver ‘Een wandelaar’ geeft de schuld van de voortdurende aanwezigheid van het bouwvallige arbeiderskeuterijtje naast transportbedrijf De Graaf an de Kruustroate aan 
de breedgeschouderde (??) burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de volksmond altijd ome Kees werd genoemd), echter ome Kees en de zijnen hadden bewezen ware kampioenen in het afbreken van Deevers erfgoed te zijn. Aan ome Kees kan het niet hebben gelegen.
Tijdens het bewind van burgemeester Hermen Overweg werd het arbeiderskeuterijtje van Albert Keizer alsnog afgebroken en werd een eindje verder richting ’s Kasteel (Kasteel 2) als schrale troost een soort van nieuw keuterijtje nagebouwd. En weer was een fraai Deevers erfgoedpand verdwenen.
De twee kleurenfoto’s van het huisje van de familie Albert Keizer zijn gemaakt door wijlen Henk van de Bos.
Op de tweede foto zijn te zien Albert Keizer (geboren op 14 augustus 1883, overleden op 30 december 1979, hij ligt begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg) en Koendert Tissingh (geboren op 11 maart 1906, overleden op 20 mei 1983 in Deever, hij ligt begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg).

Posted in Diever, Erfgoed, Keuterijen, Kruisstraat, Verdwenen bouwwerken | Leave a comment

Bij de eendenvijver in Deever

Op een sukersakkie van het café pension restaurant van Willem de Lange bij de eendenvijver an de Kruisstroate in Deever zie je natuurlijk niet een stuk van zijn concurrent café Centrum getekend.
Dat is helemaal niet erg, omdat de ansichtkaart die als voorbeeld voor de maker van de tekening voor het sukersakkie heeft gediend, gewoon aanwezig is in de verzameling van het Deevers Archief.
De redactie wil deze ansichtkaart natuurlijk niet onthouden aan de trouwe bezoeker van het Deevers Archief.

abracadabra-208

 

 

 

 

abracadabra-209

 

Posted in Ansichtkaarten, Café de Lange, Diever, Eendenvijver, Kruisstraat, Sukersakkies, Toeristenindustrie | Leave a comment

De nieuwe pastorie van de gereformeerde kerk

In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 7 februari 1931 verscheen de volgende advertentie over de aanbesteding van het bouwen van de nieuwe gereformeerde pastorie an de Kruusstroate in Deever.

Aanbesteding
Op zaterdag 14 februari 1931, des middags 2 uur, zal ondergetekende, trachten aan te besteden, namens den kerkeraad van de gereformeerde kerk te Diever, in het verlof van mejuffrouw L. Oostenbrink. aldaar:
het bouwen van een pastorie in 2 perceelen.
Perceel I: Timmer- en metselwerken, enzovoort.
Percerel II: Schilderswerken.
Bestedingsvoorwaarden zijn á f. 5,00 per stel verkrijgbaar bij den bouwkundige. Restitutie f. 2,50.
Inlichtingen op den dag van aanbesteding verstrekt:
S. Staal, bouwkundige te Diever.

In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 17 februari 1931 verscheen de volgende advertentie over het resultaat van de aanbesteding van het bouwen van de nieuwe gereformeerde pastorie an de Kruusstroate in Deever

Aanbesteding Gereformeerde Pastorie – 16 februari
Voor rekening van de gereformeerde gemeente alhier werd in ’t café Oostenbrink de openbare aanbesteding gehouden van het bouwen eener pastorie onder architectuur van den heer S. Staal alhier,
Timmer- en metselwerk: Hoogste inschrijvers Nijlunsing en Timmer, Westerbork, f. 8000, laagste gebroeders Huisman, Smilde, f, 7105.
Verf- en glaswerk: Hoogste inschrijver B. Hoogsma, Donkerbroek, f. 796, laagste gebroeders Koster, alhier, f. 687.
Gegund aan de laagste inschrijvers.
De begroting was f. 7800.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
De nieuwe pastorie van de gereformeerde geloofsgemeente is gebouwd na afbraak van de oude pastorie.
Deze afbeelding van een in 1941 verstuurde ansichtkaart, die aanwezig is in het Deevers Archief, toont de tien jaar eerder gebouwde pastorie.
Het pand an de Kruusstroate in Deever bestaat nog steeds. Deredactie heeft de bijgevoegde kleurenfoto op 2 januari 2017 gemaakt.
Het verlof van Lammigje Oostenbrink stond an de Heufdstroate. In het verlof werd geen alcoholhoudende drank geschonken.
S. Staal was timmerman Siebo Staal. Wie heeft gegevens over Siebo Staal ? Was Siebo Staal niet alleen timmerman, maar ook architect ? Waar woonde Siebo Staal in Deever ?

abracadabra-567Abracadabra-573abracadabra-566abracadabra-565

Posted in Ansichtkaarten, Diever, Gereformeerde kerk, Kruisstraat | Leave a comment

Inleveren van radio’s in de Tweede Wereldoorlog

In het historisch archief van de gemiente Deever bevindt zich een document, waarin burgemeester Jan Cornelis Meiboom, uitvoering geeft aan een beschikking van 13 mei 1943 van Hanns Albin Rauter, de Höhere Schutzstaffel en Polizeiführer (zie de betreffende pagina in wikipedia.org) van het door de Duitsers bezette Nederland. De tekst van het document luidt als volgt.

De burgemeester van Diever maakt bekend, dat ingevolge beschikking van den Höheren S.S. und Polizeiführer d.d. 13 mei 1943, alle zich in het bezette Nederlandse gebied bevindende radioontvangtoestellen met toebehoren en eventuele reserveonderdelen met ingang van 13 dezer zijn verbeurd verklaard en moeten worden ingeleverd.
De inlevering moet voor deze gemeente geschieden gedurende de week van 7 t/m 12 juni 1943 in het Schultehuis te Diever en wel als volgt:
Maandag 7 juni:
8-10 uur: Oldendiever
10-11 uur: Kalteren
11-12 uur: Diever: Groningerweg, bosweg, Noordes, Berkenheuvel
13-14 uur: Dieverbrug, huisnummers 1 t/m 30
14-15 uur: Dieverbrug, huisnummers 31 t/m 65
15-16 uur: Geeuwenbrug
16-18 uur: Wittelte en Het Moer
Dinsdag 8 juni:
8-10 uur: Diever: Brink, Brinkstraat
10-12 uur: Diever: Moleneinde, Kruisstraat
13-14 uur: Diever: Hoofdstraat, huisnummers 1 t/m 20
14-15 uur: Diever: Hoofdstraat, huisnummers 21 t/m 40
15-16 uur: Diever: Hoofdstraat, huisnummers 41 t/m 61
16-17 uur: Diever: Peperstraat, Achterstraat
17-18 uur: Diever: Burgemeester van Oslaan
Woensdag 9 juni:
8-9 uur: Wapse: Huisnummers 1 t/m 30
9-10 uur: Wapse: Huisnummers 31 t/m 60
10-11 uur: Wapse: huisnummers 61 t/m 90
11-12 uur; Wapse: Huisnummer 91 t/m 120
13-14 uur: Wapse: Huisnummer 121 t/m 149 en Doldersum
14-15.30 uur: Wapse: Oude Willem en Wateren
15.30-17 uur: Zorgvlied en alle overige hiervoor niet genoemden.
Degene, op wie de inleveringsplicht rust, dient aan de in te leveren voorwerpen een kartonnen kaartje, groot 10 x 15 cm, stevig te bevestigen.
Voorts moet bij de inlevering een formulier worden overlegd. Dit formulier is tegen betaling van 5 cent op het postkantoor verkrijgbaar. Op elk formulier moeten de naam van het model (type), het nummer van het toestel, alsmede naam, beroep en adres van degene, die het toestel inlevert, worden ingevuld.
Radio-handelaren moeten van de in hun bezit zijnde radioontvangtoestellen en onderdelen (ook golfmeters en dergelijke) een inventarisatielijst opmaken en deze lijst binnen drie weken bij mij, in triplo indienen.
Voor vrijstelling van inlevering verwijs ik naar hetgeen daaromtrent in de bladen is vermeld.

Diever, 31 mei 1943.
De burgemeester voornoemd, J.C. Meyboom.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
Bij de redactie is niet bekend of de originele beschikking van de Duitse bezetter nog aanwezig is in het historisch archief van de gemiente Deever.
Wel is een andere uitwerking van de beschikking te vinden in de webstee geheugenvannederland.nl, waarin veel meer is terug te vinden van de originele beschikking.
Ook is niet bekend of een lijst met de namen van de inleveraars van een radioontvangtoestel bewaard is gebleven in het historisch archief van de gemiente Deever. Moest een N.S.B.’er ook zijn radiotoestel inleveren ?
Ook is niet bekend wat de overheid met de in beslag genomen radioontvangtoestellen heeft gedaan.
Wie durfde na 31 mei 1943 nog een nieuw toestel bij een radiohandelaar te kopen en welke radiohandelaar was na 31 mei 1943 nog bereid een radio te verkopen ?
Meer over het inleveren van radiotoestellen in de Tweede Wereldoorlog is te vinden in de webstee van Oud-Ommen en is beschreven in het boek ‘Het radiotoestel in de Tweede Wereldoorlog’ van Gidi Verheijen.

Voor de volledigheid zij vermeld dat het document van burgemeester Jan Cornelis Meiboom ook als bladvulling is opgenomen in nummer 10/1 van Opraekelen, het papieren blad van de lokale heemkundige vereniging.

Posted in Achterstraat, Berkenheuvel, Bosweg, Brink, Kruisstraat, Opraekelen, Schultehuis, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

Café Trompetter belemmert het zicht op de Kerk

In de Friese Koerier van 30 januari 1964 verscheen het navolgende artikel over het mogelijk plaatsen van het café Trompetter op de lijst van beschermde monumenten.

Monument-woning te Diever van lijst ?
Diever – Het ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen heeft het gemeentebestuur een aanvulling toegezonden van de lijst van beschermde monumenten. Het betreft het pand Hoofdstraat 25 te Diever, waarvan eigenaar bewoner is de heer A. Trompetter. De motivering is aldus:
‘Boerderij bestaande uit woonhuis met aangebouwde schuur. De voorgevel aan de Hoofdstraat bestaat uit een eenvoudige topgevel met vlechtingen. Het pand is vroeger in gebruik geweest als dorpsherberg. Het bevat inwendig, zowel begane gronds als op de verdieping betimmering met bedsteden, tegelwanden en een oude tapkast. Het pand is historisch merkwaardig, omdat het eertijds dienst deed als betaalplaats voor de belasting, hetgeen uit enkele elementen van het interieur nog blijkt plusminus 1720.
Ingevolge de Monumentenwet heeft de raad de bevoegdheid de minister in overweging te geven monumenten van de lijst af te voeren. Burgemeester en wethouders komt het gewenst voor in dit geval de minister te adviseren het pand Hoofdstraat 25 van de ontwerplijst af te voeren, omdat het is gelegen binnen het ‘komplan voor de gemeente Diever’. In dit plan is het terrein waarop genoemd plan is gebouwd bestemd voor aanleg van plantsoenen. Het is dus de bedoeling dat deze woning te zijner tijd zal verdwijnen als de sanering van de zogenaamde groene Brink enig effect zal sorteren.
Daar het zonder meer duidelijk zal zijn dat de sanering van de dorpskern, indien de plaatsing van het pand Hoofdstraat 25 definitief is geworden, in ernstige mate wordt belemmerd, omdat de groene Brink zijn aansluiting aan de Kruisstraat mist en het gezicht op de gerestaureerde Nederlands Hervormde kerk zal worden gestoord, stellen Burgemeester en wethouders van Diever de raad voor genoemde bezwaren aan de minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen kenbaar te maken en hem te verzoeken het bedoelde pand van de ontwerplijsrt af te voeren.

Aantekeningen van de redactie van het Dievers Archief
De sloopzucht, in dit artikel eufemistisch aangeduid met sanering van de dorpskern, van het toenmalige bestuur van de gemeente Diever, aangevoerd door burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de volksmond altijd ome Kees genoemd), was in de naoorlogse jaren groot, zonder daarbij oog te hebben voor behoud en restauratie van cultuurhistorische waardevolle panden en fraaie dorpsgezichten.
Denk aan de sloop van het boerderijtje van de familie Hunneman aan de Achterstraat, heel wat panden aan de Peperstraat, een pand aan het straatje dat nu de niet erg originele naam Kerkstraat heeft, het authentieke boerderijtje van orgelpomper Geert Dekker, de oude pastorie op de Brink (een pastorie hoort op de Brink te staan) en het oude gemeentehuis (daarvoor school en boerderij).
Blijkbaar was het de bedoeling van burgemeester Jan Cornelis Meiboom cum suis alle panden die ingesloten werden door Hoofdstraat, Kruisstraat, Peperstraat en Kerkstraat met de grond gelijk te maken om daar een megalomaan plantsoen met de naam ‘groene Brink’ van te maken, en dat in een dorp, waar zeker niet hoeft te worden geklaagd over gebrek aan groen..
De schrijver van het artikeltje moet het aardig eens zijn geweest met burgemeester Jan Cornelis Meiboom cum suis, want wat te denken van het vermelden van goedkope drogredenen, zoals ‘sanering van de dorpskern’ en ‘het gezicht op de gerestaureerde Nederlands Hervormde kerk zal worden gestoord’ ?
Gelukkig is het snorkerige plan voor de ‘groene Brink’ niet doorgegaan en is de boerderij waarin het boerencafé Trompetter was gevestigd behouden gebleven. Bijgaande foto is gemaakt op 15 november 2013.

Posted in Achterstraat, Brink, Café Trompetter, Diever, Gemeentehuis, Hoofdstraat, Kerk op de brink, Kruisstraat | Leave a comment

Breimer Zelfbediening op speldje van Tiktak thee

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief, versie van 2016-12-11

Jan Breimer (geboren op 24 juni 1922 in Beilen, overleden op 10 december 2012 in Assen) en Lammigje Kloeze (geboren op 12 februari 1927 in Wittelte, overleden op 30 juni 1911 in Assen) verkochten in hun zelfbedieningszaak met drogisterij op de hoek van de Kruusstroate en de Peperstroate in Deever aan het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw ook de zo genoemde namiddagthee van de firma Klaas Tiktak uut Grönningen in de bekende gele verpakking.
Ter bevordering van de verkoop van deze thee kregen kopers van deze thee ten tijde van de grote speldjesverzamelrage in die jaren bij de aankoop van een pakje (?) of twee pakjes (?) thee een speldje cadeau. Deze is te zien op bijgaande afbeelding. In dit geval ils het speldje zelfs voorzien van de tekst ‘Breimer Zelfbediening Diever’.
Op bijgaande in juni 1960 uitgegeven zwart-wit ansichtkaart staat op de hoek van de Kruusstroate en de Peperstroate het pand waarin de zelfbedieningszaak met drogisterij van Jan Breimer en Lammigje Kloeze was gevestigd.
De redactie van het Deevers Archief is naarstig op zoek naar foto’s van de zaak van Jan Breimer en Lammigje Kloeze. Wie wil een goede scan van deze foto’s naar de redactie voor publicatie in het Deevers Archief sturen ?
Wanneer is de familie Breimer naar Beilen vertrokken ? Wie het weet, die mag het natuurlijk zeggen.

abracadabra-526abracadabra-527

 

Posted in Alle Deeversen, Ansichtkaarten, Gereformeerde kerk, Gesloopte panden, Kruisstraat, Neringdoenden, Peperstraat | Leave a comment

Familie Dijkstra voor de pastorie an de Kruusstroate

Voor de pastorie van de Gereformeerde Kerk an de Kruusstroate in Deever staat op een winterse dag de familie Dijkstra. Harmen Ages Dijkstra was de domeneer van de gereformeerde geloofsgemeente uut Deever. De oude pastorie is in 1931 op dezelfde plek vervangen door een nieuwe (dit pand bestaat nog steeds, in het pand is nu gevestigd het bedrijf De Kapper, Kruisstraat 8). Let op de bevestiging van de bovengrondse electricteitsdraden aan de gevel van de pastorie. Let ook op de trekbel in de deurpost, De vraag is wel wat in het gebouwtje direct naast de pastorie werd gedaan ? Was dit gebouwtje onderdeel van de pastorie ? Wie het weet mag het zeggen.

De persoon aan de linkerkant is Ynschken (Ina) Dijkstra, Zij is geboren op 1 april; 1884 in Opsterland. Zij is overleden op 12 mei 1965 in Hoogeveen.
Naast Ina Dijkstra staat Margaretha Tjitske (Margreeth) Dijkstra. Zij is geboren op 29 januari 1910 in Deever. Zij is overleden op 9 september 2005 in Assen.
De derde persoon van links gezien is Aaltje Kok. Zij is geboren op 11 september 1867 in Dwingeloo. Zij is overleden op 23 mei 1960 in De Wijk. Aaltje Kok is een achterkleindochter van ‘meister Albert’ Kok.
De derde persoon van rechts gezien is dominee Harmen Ages Dijkstra. Hij is geboren op 3 april 1856 in Oosterend (Hennaarderadeel). Hij is overleden op 27 februari 1942 in Zuidlaren.
De tweede persoon van rechts gezien is Johanna Hilberdiena (Jo) Dijkstra. Zij is geboren op 6 augustus 1905 in Deever. Zij is overleden op 19 april 1960 in Assen.
De man aan de rechterkant is de verloofde van Jo Dijkstra. Tot een huwelijk is het echter niet gekomen. Jo werd onderwijzeres en bleef haar hele leven vrijgezel.

Niet op de foto staat Age Dijkstra. Hij is geboren op 21 mei 1887 in Opsterland. Hij is overleden op 2 mei 1958 in Des Moines, hoofdstad van de deelstaat Iowa van de Verenigde Staten van Amerika. Age Dijkstra zal op de dag dat deze foto is gemaakt al zijn geëmigreerd.
Niet op de foto staat Harm Dijkstra. Hij is geboren op 19 september 1894 in Deever. Hij is overleden op 23 maart 1975 in Winschoten.

De foto is rond 1931 op een winterse dag gemaakt. Zou het zo kunnen zijn dat de foto is gemaakt op zondag 4 januari 1931 ?Op die datum hield dominee Harmen Ages Dijkstra zijn afscheidsdienst in de Gereformeerde Kerk an de Kruusstraote in Deever, waarna hij met emeritaat ging.

Bijgaande foto is afkomstig uit de fotocollectie van Margreeth Dijkstra, dochter van dominee Harmen Ages Dijkstra en Aaltje Kok.

abracadabra-561

Posted in Diever, Gereformeerde kerk, Kruisstraat, Topstukken | Leave a comment

Café Berend Slagter an de Kruusstroate in Deever

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief, versie van 2016-11-19

In het Deevers Archief is van bijgaande fraaie zwart-wit ansichtkaart van het café van Berend Slagter (die in de volksmond Berend Pik werd genoemd) an de Kruusstroate in Deever een aantal exemplaren aanwezig. De redactie wil een afbeelding deze ansichtkaart niet onthouden aan de trouwe bezoekers van zijn dynamische webstee.
Berend Slagter (die in de volksmond Berend Pik werd genoemd) was in die jaren voor Deeverse begrippen zijn tijd ver vooruit, want het café had een terras, dat bovendien overdadig overdekt was om aan alle terraszitters bescherming te bieden tegen zon en regen.
Links naast het café van Berend Slagter (die in de volksmond Berend Pik werd genoemd) is het oude gebouw van de gereformeerde geloofsgemeente te zien. Daarnaast is de zijgevel van de kruidenierswinkel van neringdoende Albert Fledderus zichtbaar.
Let vooral ook op de benzinepomp van Jan Slagter, die te zien is bij de houten paal, waaraan de draden voor het transport van elektrische energie zijn bevestigd.
Van deze ansichtkaart was het moeilijk een goede scan te maken, omdat de foto die gebruikt is voor de ansichtkaart, eigenlijk te donker en eigenlijk niet geschikt was.

Een exemplaar van de ansichtkaart is op 24 juli 1948 verstuurd aan de heer en mevrouw A. en K. van Leusen, Anthonie van Dijckstraat 9 boven, Amsterdam-Zuid. Logeerden de verstuurders van deze ansichtkaart bij Berend Slagter (die in de volksmond Berend Pik werd genoemd) ? Als de verstuurders van deze ansichtkaart zo’n anderhalve maand later op vakantie waren gegaan in Deever, dan hadden zij – volgens de advertentie in de Provinciale en Asser Courant van 7 september 1948 – op 10 september 1948 op de muziek van een prima orkest al vroeg in de middag een walsje, een foxtrotje of een tangootje mee kunnen dansen op het jubileum- en kroningsfeest in het café van Berend Slagter an de Kruusstroate in Deever. Op maandag 6 september 1948, precies vijftig jaar na haar moeder koningin Wilhelmina, werd immers de toen 39-jarige prinses Juliana in de Nieuwe Kerk in Amsterdam ingehuldigd als koningin.Wie de tekst op de achterzijde van de ansichtkaart kan ontletteren, die mag het aan de redactie melden. Bij voorbaat dank daarvoor.

Een ander exemplaar van de ansichtkaart is in 1952 verzonden aan den heer P. Barelds, p/a Knud Hansen, Ammendrup, Helsinge, N-Sjaelland, Danmark. De kaart is verstuurd door de Wed. P. Barelds en L.B. Barelds, Wittelte bij Dieverbrug, Drenthe, Nederland.
De familie Barelds had en heeft een boerenbedrijf aan de Wittelterweg in Wittelte.
Pieter Barelds, geboren te Diever; leeftijd: 26 jaar; beroep: landbouwer, zoon van Hendrik Lefferts Barelds en Berendina Veeze trouwde op 21 mei 1899 met Hilligje Wesseling, geboren te Diever; leeftijd: 24, dochter van Teunis Wesseling, beroep: landbouwer en Lummina Hessels. Pieter Barelds overleed op 5 mei 1926 in Wittelte.
De weduwe P. Barelds is Hilligje Wesseling. Zij overleed op 28 mei 1959 in Wittelte.
L.B. Barelds is Lummina Berendina Barelds, geboren op 6 maart 1903 in Wittelte, dochter van Pieter Barelds en Hilligje Wesseling.
Hendrik Lefferts Barelds is een zoon van Pieter Barelds en Hilligje Wesseling. Hij is geboren op 6 oktober 1900 in Wittelte. Hij is overleden op 10 augustus 1954.
De vraag is wie de ontvanger van deze kaart is. P. Barelds zal Pieter (Piet) Barelds zijn. Hij is wellicht een zoon van Hendrik Hendrik Lefferts Barelds en Aaltje Pieper, maar zijn gegevens zijn niet te vinden in de webstee www.alledrenten.nl. De redactie is op zoek naar zijn gegevens. Wie kan helpen ?
Het is wel aannemelijk dat boerenzoon Pieter Barelds uut Wittelte een tijdje bij boer Knud Hansen in het dorp Helsinge in het noorden van Zeeland in Denemarken in de leer is geweest. Een zomer lang ? Een heel jaar lang ?

abracadabra-496

abracadabra-497abracadabra-498
abracadabra-553

Posted in Ansichtkaarten, Boer'nwaark, Café Slagter, Gereformeerde kerk, Kruisstraat, Neringdoenden, Wittelte | Leave a comment

Ansichtkaart van de Heufdstroate tussen 1930 en 1935

In het tweede pand met de hoge rechte voorgevel an de Heufdstroate in Deever was het postkantoor gevestigd. Het pand werd bewoond door de postkantoorhouder met zijn gezin. Wie kan de redactie van het Deevers Archief helpen met het benoemen van de bewoners van de andere panden. De foto is genomen in de richting van de Kruusstroate.

Posted in Ansichtkaarten, Diever, Hoofdstraat, Kruisstraat | Leave a comment

Ansichtkaart van de Kruisstraat in Diever in 1953

De redactie van het Deevers Archief laat de trouwe bezoekers van het Deevers Archief graag genieten van ansichtkaarten met mooie oude dorpsbeelden uit de verzameling van het Deevers Archief.
De foto voor deze ansichtkaart is in 1953 gemaakt. De kaart werd verkocht door Hendrik Mulder, die als bijnaam Moesie Piep had, en de eigenaar was van drogisterij ‘de Gaper’ an de Heufdstroate tegenover de bakkerij-kruidenierswinkel van ‘de Coeperasie’.
Links de woning van de Graaf. Rechts op de voorgrond is de tot eendenvijver verworden braandkoele te zien. De eendenvijver heeft de merkwaardige naam ‘de Doolhof’.
Aan de rechterkant is ook café ‘Marktzicht’ van de gezusters Seinen te zien, later café de Lange, nog weer later café Kragt, nu …….
Links van café Marktzicht is hotel-café-restaurant ‘Centrum’ van Klaas Doorten en Berendina Slagter te zien, later uitgebaat door Roelof Warnders en Albertje van Nijen, later …..
Daarnaast is te zien het Esso-benzinepompje van Jan Slagter, die tevens fietsenmaker was, een winkel voor elektro- en huishoudelijke apparaten had en een taxibedrijfje had.
Vervolgens is de kerkgebouw van de gereformeerde geloofsgemeente te zien.
Daarnaast is te zien de kruidenierswinkel van Albert Fledderus, later zaten in dat pand Jan Bremer, Henk ten Hoor en Jan Kuiper met de Familux winkel, die het pand van Henk ten Hoor huurde.
De trouwe bezoekers van het Deevers Archief worden uitgenodigd verbeteringen in en aanvullingen op deze lang nog niet volledige tekst in te brengen.

Posted in Ansichtkaarten, Café Centrum, Diever, Eendenvijver, Gereformeerde kerk, Kruisstraat | Leave a comment

’t Pothokke in de gemiente Deever

De redactie van het Deevers Archief heeft in jaar 2007 de zogenaamde Historische Kalender voor het jaar 2008 voor de leden van de heemkundige vereniging uut Deever samengesteld, zo ook de teksten bij de foto’s en de eerste bladzijde met enige uitleg over de betekenis van het pothokke.

Het pothokke staat nu bijna altijd bij boerderijen die al lang niet meer daadwerkelijk in gebruik zijn als boerderij. Wie let er in het vooorbijgaan op ? Wie hecht nu nog belang aan dit kleine huisje ? Toch hoorde het pothokke honderden jaren bij het boerenleven, want in dat kleine gebouwtje werd brood gebakken, melk gekarnd, de was opgekookt, varkensvoer gekookt, het vlees van het geslachte varken verwerkt, geweckt, in de zomer huisde het boerengezin in het pothokke. Een kleine, maar onmisbare ruimte voor het leven op de boerderij in vroeger tijden. Niet alleen nuttig, maar ook aangenaam. In de avonduren trof de jeugd elkaar in het stookhok, er werd in gevrijd, jenever gestookt, geboomd, tabak gedroogd.
De voormalige werkgroep ‘Pothokken in de gemeente Diever’, bestaande uit Dieverse Dorpskrachten, waaronder wijlen Jan Hessels, is vanaf 1999 bezig geweest met het lokaliseren, inventariseren, bestuderen en fotograferen van alle pothokken in de gemeente Diever en zijn de afmetingen, het bouwjaar, de opdrachtgever van de bouw, de bouwaannemer, de aard van de gebruikte materialen, de huidige staat van onderhoud en de huidige bestemming vastgelegd. daarbij zijn de nijvere verzamelaars van gegevens wel vergeten de verhalen bij de pothokken vast te leggen. Het geheel is in 2007 als een losbladig boekwerk ’Pothokken in de gemeente Diever’ uitgegeven. Gelukkig heeft de redactie van het Deevers Archief wel het verhaal uit de mond van wijlen Jan Hessels opgeschreven en dit bericht verwerkt.
In de gemeente Diever stond vroeger bij de meeste boerderijen een pothokke, bij de meeste boerderijen staat gelukkig nog steeds een pothokke. Er waren kleine en grote pothokken. Een klein pothokke was meestal alleen bestemd voor het koken van de pot met varkensvoer. Dat was een grote pot waarin, afhankelijk van het aantal te voeren varkens, enkele keren per week aardappels werden gekookt. In de kookpot ging als regel dree maande eapels, ongeveer vijfenzeventig kilo aardappelen. Als de aardappels gaar waren, dan werden ze met een aparte klauw fijn gestampt.
Het vuur onder de pot werd meestal gestookt van takkenbossen of oude verrotte afrasteringspalen. De takkenbossen stonden in een bult bij de boerderij. Ze stonden in weer en wind. Bij flinke regen werden de takkenbossen behoorlijk nat, wat bij het opstoken veel rookontwikkeling gaf.
De familie Hessels aan de Kruisstraat in Diever had twee binnenpotten. ’s Maandags werd in de buitenpot een geëmailleerde binnenpot geplaatst, waarin de was werd opgekookt. Kinderen moesten vaak het vuur onder de pot stoken. Ook werd in het najaar in de pot water gekookt voor het slachten van het varken. Het warme water was nodig om het haar van het varken te broeien. Het haar kon dan beter van het varken worden verwijderd. Daarna werd in de pot de bloedworst gekookt en vervolgens het zogenaamde kortgoed. Dit waren de kop, de lever en het hart van het varken. Die werden verwerkt in de leverworst en hoofdkaas. Hiervoor werd een grote pot gebruikt.
Bij de familie Hessels aan de Kruistraat stond een wat groter pothokke, dit pothokke bestaat staat steeds (zie de bij dit bericht gepubliceerde foto, die op 20 november 2005 is gemaakt). In het pothokke stond ook een kachel, waarop drie pannen konden worden geplaatst. In de winter werd in de huiskamer gekookt. In de zomermaanden was het in de huiskamer te warm en werd in het pothokke gekookt. Dit was een manier om de warmte van het koken buiten het huis te houden. Ook stond in het pothokke de wasmachine. Dit was een wasmachine, die met de hand moest worden gedraaid. Wijlen Jan Hessels moest ook wel eens draaien. Hij moest dan tweehonderenvijftig slagen draaien. Hij was de tel nog wel eens kwijt, maar begon dan niet opnieuw.
De kachel in het pothokke werd in de regel gestookt met hout en turf of zudden. Grotere pothokken bestonden uit twee gedeelten. In één gedeelte werd in de zomer gegeten. Het was voor de huisvrouw wel gemakkelijk, want de kachel, waarop het eten werd gekookt, was dan dichtbij. Je hoefde daarnaast niet zo ver te lopen met de pannen. Het eten vond plaats naast de pot waar het varkensvoer werd gekookt. Je zorgde dan wel dat je snel at, want het stikte in het pothokke van de vliegen.
In het  pothokke werd veel water gebruikt bij het koken van varkensvoer, bij het slachten, bij het wecken en bij het wassen. Daarom stond het pothokke aan de kant van de pompestroate en kon men via de zijdeur van de boerderij zo het pothokke in lopen.
Vanwege het brandgevaar was het pothokke altijd bedekt met dakpannen, bij voorkeur met cementpannen, omdat deze het meest afdichtend gelegd konden worden. Altijd met dakpannen ? Niet altijd, want in Wapse staat een pothokke mit’n reet’n doake.
Het pothokke heeft in de loop van jaren zijn oude functies verloren. Sommige pothokken zijn helaas afgebroken, maar pothokken kregen vooral een nieuwe bestemming. Uit de inventarisatie van de pothokken in de gemeente Diever blijkt dat het gebruik van het pothokke verrassend veelzijdig is. Veel pothokken zijn helaas in gebruik als fantasieloos baarghokke, maar gelukkig ook veel als fietsenhok, voorraadruimte, kippenhok, konijnenhok, paardenbox, keuken, galerietje, schildersatelier, expositieruimtetje, cv-ketelhuisje, tuinhuisje, garage, strijkkamertje, zomerverblijf, trainingsruimte, washok, kantoor en badkamer.
Dat deze bestemmingen tot voorbeeld moge zijn van de eigenaren, die hun pothokke gebruiken als baarghokke. Ook het kleinste pothokke in de gemeente Diever, met een binnenoppervlak van slecht 3,6 m2, is in gebruik als baarghokke, het verdient een beter lot. In het verleden was op Zorgvlied een pothokke in gebruik als werkruimte van een fietsenmaker.
Elders zijn pothokken in gebruik als winkeltje en als sauna en wie weet wat voor bestemmingen nog meer. Kortom het pothokke is voor veel doeleinden geschikt. Uit de inventarisatie bleek ook dat bij een oude boerderij in 2004 een pothokke is ingestort en is afgebroken. Het is zeker de moeite waard dat voor onze streek zo karakteristieke gebouwtje te herbouwen.

Posted in Atlas van de gemeente Diever, Canon van de gemeente Diever, Cultureel erfgoed, Diever, Dorpskrachten, Kruisstraat, Pothokke | Leave a comment

Ansichtkaart en sukersakkie van Hotel Café Centrum

De foto voor de ansichtkaart in kleuren moet in de tweede helft van de zeventiger jaren van de vorige eeuw zijn gemaakt, dit vanwege de kleur oranje van de zitting en de rugleuning van de in kunststof verpakte metalen terrasstoelen.
Oranje was in die tijd de modekleur, oranje voorraadbussen, oranje bloemenvazen, oranje gordijnen, oranje vergieten, enzovoort, enzovoort.
In die tijd zal het café nog eigendom zijn geweest van Klaas Doorten en Alberdina Slagter (dochter van Berend Slagter).
Het sukersakkie is uit de tijd dat voormalig kolen- en petroleumboer Lambertus (Battus) Warnders (Waanders) van de Deeverbrogge (geboren op 12-05-1925, overleden op 04-11-1999) en zijn vrouw Geertje Kloosterman (geboren op 26-04-1925, overleden op 08-11-1990) de uitbaters van dit etablissement waren.

Posted in Ansichtkaarten, Café Centrum, Diever, Kruisstraat, Sukersakkies | Leave a comment

Een annekkedote in ’t Deevers van Jan Hessels

Toen Jan Hessels nog leefde sprak de redactie van het Deevers Archief regelmatig met hem bij hem thuis in zijn boerderij over het oude Deever, over het boerenleven. Jan hield van het vertellen van annekkedotes, zoals hij die korte en altijd grappige verhaaltjes noemde. De redactie prijst zich gelukkig enige daarvan digitaal te hebben opgenomen. De ‘annekkedote’ is -het kan niet anders- opgeschreven in het Deevers: Jan Hessels sprak het Deevers, net zoals Jantje Andreae-Oost dat deed, zoals je het Deevers hoort te spreken. Het is jammer dat het Deevers in het hedendaagse Deever bijna dood is.

De grond van de febriek
De ièste grond veur de febriek is deur de gemiente Deever veur vieftien gulden vukogt an de vereniging. Aachter de febriek langes laag een akker bouwlaand van Haarm Hessels. Disse Haarm Hessels hef joar’n in ’t bestuur van de febriek eseet’n. Ik miene dat hee sölls vanof de oprichting in 1899 in ’t bestuur hef eseet’n. As de febriek weer uutebreid mös wödd’n, dan waar’n zee vansöllls laand van Haarm Hessels neudug. Op de vugeadering van ’t bestuur wödde dan seins teeg’n Haarm Hessels esègd: Haarm, we hept -seg moar- duusend veerkante meter neudig van oen akker, wat geet oens dat kost’n. Noa wat hen en weer geproat wödde de koop esleut’n, ’t geld wödde betealt en de saeke gunk wieder. In 1936 bee de vudeeling van de aarfenis kwaa’m wee ur aaachter dat de halve febriek op grond van de familie Hessels stön. D’r was nooit wat bee’j de netoaris beschree’m. ‘t Is toe recht etrökk’n mit ’n akte van vurjoaring.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers archief
Jan Hessels bedoelt met ‘vereniging’ de in 1899 opgerichte Coöperatieve Zuivelfabriek aan het Moleneinde (Katteneinde). Harm Hessels (geboren op 3 oktober 1862, overleden op 23 juni 1936) was getrouwd met Aaltje Hessels (geboren op 23 maart 1868, overleden op 15 januari 1941). Harm Hessels was de grootvader van Jan Hessels. Hun boerderij stond, staat nog steeds, aan het begin van de Kruisstraat, je kijkt tegen de voorgevel aan als je vanaf de brink door de Hoofdstraat naar de Kruisstraat gaat. De zwart-wit foto van deze boerderij is gemaakt in de strenge winter van 1979 De redactie heeft de kleurenfoto gemaakt op 16 november 2013.

Posted in Boerderijen, Brink, Diever, Hoofdstraat, Kruisstraat | Leave a comment

De Leendert is de ijsbaan van ijsclub Deever

In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op 30 november 1937 het volgende bericht over de jaarvergadering van de IJsclub Diever.

Diever
In het café Slagter vergaderden de leden van de ijsclub Diever, onder presidium van burgemeester Van Os.
De ontvangsten bedroegen f. 314.31 (inclusief het batig saldo van het vorig jaar ad f. 179,87), de uitgaven f. 132.77, batig saldo f. 181.54. Het ledental bedraagt 249.
Bovendien werd een cassagebouwtje voor de club gemaakt, wat een uitgaaf vorderde van f 65.10.
Het aftredend bestuurslid, de heer J. Boesjes, werd herkozen.
De contributie voor het vereenigingsjaar 1937/1938 werd bepaald op f. 0.50 per lid.
De voorzitter deelde mede, dat het bestuur de vorige vergadering is gemachtigd tot het uitvoeren van een verdiepingsplan van de ijsbaan ‘de Leendert’. Dit plan zou van de club f. 240,- vorderen. De uitvoerende maatschappij wilde echter niet toezeggen, dat ‘de Leendert’ dan voor jaren goed en vrij van biezen enzovoort zou blijven. Daarom werd een proef genomen met het afmaaien van de biezen. Blijkt dat dezen winter goed te voldoen, dan wordt van het uitdiepingsplan afgezien.

Aantekeningen van de redactie van het Dievers Archief, versie van 2016-02-12
Met café Slagter wordt het café van Berend Slagter, later het café van Klaas Doorten en Alberdine Slagter, an de Kruusstroate in Deever bedoeld.
Het was voor de Tweede Wereldoorlog gebruikelijk dat de zo genoemde ‘vooraanstaanden’ in de gemeente in de meeste verenigingsbesturen een functie bekleedden, zo ook bij de ijsclub Diever. Hendrik Gerard van Os, burgemeester van de gemeente Deever, was in 1937 voorzitter van de ijsclub. Jan Boesjes, secretaris van de gemeente Deever was in 1937 lid van het bestuur van de ijsclub.
Vanaf de Wittelterweg liepen de schaatsers over het land van de familie Bult naar het veentje ‘de Leendert’. Het kassagebouwtje zal bij de Leendert hebben gestaan, blijkbaar moesten niet-leden bij de kassa toegang tot de ijsbaan betalen.
Wie van de bezoekers van de webstee van het Deevers Archief heeft verhalen over het schaatsen op de Leendert, wie heeft foto’s van het schaatsen op de Leendert ? De redactie wil deze graag publiceren.
Bijgaande foto is gemaakt op 11 april 2013. De Leendert is nu volledig dichtgegroeid.

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Diever, Kruisstraat, Oldendiever, Verenigingen | Leave a comment

Een flesch cognac gestolen uit café Trompetter

In het Nieuwsblad van het Noorden van 1 juli 1930 verscheen het volgende bericht over het stelen van een flesch cognac uit café Trompetter op de hoek van de Hoofdstraat en de Kruisstraat in Diever.

Terwijl een tweetal Utrechtsche werkloozen – te werk gesteld bij de normalisatie van de Oude Vaart en gehuisvest in de barakken te Wittelterbrug – gisteren hun vrije dag hadden, belandden ze in het café van den heer A. Trompetter alhier. Na het gebruiken van eenige consumptie, vertrokken zij. De dochter van Trompetter, die bediende, had, toen de mannen nog aanwezig waren, even het café verlaten en in dien tijd had één van hen kans gezien een flesch cognac te stelen. Direct na het vertrek van de mannen werd de daad ontdekt. Een achtervolging begon en de mannen waren spoedig ingehaald. Een hunner bleek de flesch in den binnenzak te hebben. De man bekende de daad te hebben gepleegd. Door Trompetter is aangifte bij de politie gedaan, die procesverbaal opmaakte. Naar we vernemen hebben reeds vaker dergelijke diefstalletjes plaats gehad, zoodat de diverse caféhouders op hun qui vive zijn.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
A. Trompetter is natuurlijk Arend (Oarend) Trompetter. 
Een flesch cognac (skink mee’j moar ‘n cojakkie in) is natuurlijk geen fles echte Franse cognac, maar een fles echte Schiedamse vieux (namaakcognac).
Het bericht leert dat aan het begin van de dertiger jaren van de vorige eeuw een barakkenkamp voor te werk gestelde werklozen an de Wittelterbrogge stond. Het kamp stond op de plaats waar nu camping Wittelterbrug is gevestigd.  De afbeelding toont een afbeelding van het kampgebouw van camping Wittelterbrug uit het jaar 1976.

Posted in Ansichtkaarten, Café Trompetter, Diever, Kruisstraat, Wittelte | Leave a comment

Afbraak van het mooie oude boerencafé Trompetter ?

In de Friese Koerier verscheen op 1 februari 1964 het volgende bericht met foto over de mogelijke afbraak van de mooie oude boerderij van Arend Trompetter en Roelina Pit op de hoek van de Hoofdstraat en de Kruisstraat.

Afbraak mooie oude boerderij ?
Dit is de boerderij van de heer A. Trompetter, Hoofdstraat 25 te Diever, vroeger onder meer in gebruik als dorpsherberg, ook als betaalplaats voor de belastingen. Omdat het gebouw van 1720 vooral ook inwendig merkwaardig is, heeft het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen besloten het op de Monumentenlijst te plaatsen. Maar de raad heeft andere plannen. Het komplan komt er door in gevaar en het pand is ook hinderlijk voor het verkeer. Daarom heeft de raad aan de minister gevraagd, het huis van de Monumentenlijst te doen afvoeren.

Posted in Boerderijen, Café Trompetter, Diever, Gemeentebestuur, Hoofdstraat, Kruisstraat, Opraekelen | Leave a comment

Ansichtkaart van het café van Berend Slagter

De Kruusstroate in Deever zag er in de vijftiger jaren van de vorige eeuw een tijdje zo uit.
Let vooral op de Esso-benzinepomp van Jan Slagter, die is te zien naast de houten paal waaraan de bovengrondse elektriciteitsdraden zijn bevestigd.

Posted in Ansichtkaarten, Café Berend Slagter, Diever, Kruisstraat | Leave a comment

Woar was ok a weer ’t Bultie

De heer Jaap Koning stuurde op 1 februari 2014 de volgende in het Deevers gestelde vraag in:
Woar was ok a weer ‘t Bultie ? Bin ’t eem hielemoale kwiet !

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
De heer Jaap Koning is een zoon van Lambertus Koning (Battus Keuning) (geboren 15 maart 1918, overleden 7 december 1987) en Deeltje …………. (gegevens moeten nog worden uitgezocht).
Wijlen sier- en hoefsmid, schrijver, geitenfokker, doe-het-echt-zelver en dorpscriticaster Klaas Kleine noemde Lambertus Koning (Battus Keuning) de lochtkeerl (doe ’t locht ies an, ’t wödt a donker), omdat Lambertus Koning (Battus Keuning) ook opnemer van de electriciteitmeters was. De familie Koning woonde an de Veentjesweg in Deever. De heer Jaap Koning heeft ook een eigen webstee, te weten www.jaapkoning.nl.
Wie van de bezoekers van het Deevers Archief kan de prangende vraag van de heer Jaap Koning, geboren en getogen Deeverse, voorzien van het juiste antwoord ? 
Woar was ok a weer ’t Bultie ? Woar was ok a weer ’t olde Bultie ?
Misschien zou Rikus Kloeze, de veldnamenexpert en voorvechter van de lokale politieke partij Dorpsbelangen, daar uitsluitsel over kunnen geven ? Want in november 2012 (zie ook het bericht van 9-11-2012 in de webstee van de Olde Möppeler) smeedde hij vrolijk lachend en eigenhandig het Zwatte Pattie om tot Bultie, het nieuwe Bultie. Deever had eindelijk zijn nieuwe Bultie. Rikus had een jarenlange strijd tegen de ambtelijke windmolens beloond zien worden.
Maar daarmee is nog niet de cultuurhistorische vraag beantwoord over de ligging van ‘t Bultie. Daarvoor moeten we zoeken op de kaart met de Deeverse veldnamen en dan blijkt er een akker met de naam Scholten’s Bultie te zijn geweest, tussen wat nu de Vlasstraat is en wat nu de Veentjesweg is, dus eigenlijk zou de Kloosterstraat –het is nooit bewezen dat in Deever een klooster heeft gestaan- tussen de Vlasstraat en de Veentjesweg de naam Scholten’s Bultie moeten hebben. Dus het Zwatte Pattie, nu bij vergissing Bultie genoemd, het zij Rikus Kloeze, Nico Pook en Zwanie Zantinge vergeven, was de verbinding tussen de Hoofdstraat en het zandpad over Scholten’s Bultie naar Oldendeever. Het laat zich raden dat dit voor de Afgescheidenen uit Oldendeever en Wittelte in de tijd van de onverharde wegen op zondag hun kaarkepad naar hun Offescheid’n kaarke aan hun Kruisstraat moet zijn geweest.

Posted in Bultie, Diever, Kloosterstraat, Kruisstraat, Veentjesweg, Veldnamen | Leave a comment