Category Archives: Molen ‘de Vlijt’

Dieverder landschappen – September 1643

De redactie van het Deevers Archief toont bijzonder graag getekende en geschilderde objecten uut de gemiente Deever aan zijn trouwe bezoekers. Hoe meer afbeeldingen van tekeningen en schilderijen getoond kunnen worden, hoe liever het de redactie is.

De hier afgebeelde tekeningen zijn aanwezig in een bewaard gebleven schetsboek van Pieter Serwouters. Het schetsboek ‘Assens Album, folio 69v-70r’ bevindt zich in de collectie van het Drentsch Museum in Assen.

Pieter Serwouters (geboren in 1586 in Antwerpen, overleden in 1657 in Amsterdam) was boekhouder en cartograaf. Vanaf 1629 tot aan zijn dood was hij boekhouder van de Compagnie van de Hollandse Participanten van de Dieverder en Leggeler Smildervenen. Hij was blijkbaar ook een begaafd tekenaar.

De tekeningen zijn gemaakt in september 1643. De drager van de tekening in kleur is papier. De tekenaar gebruikte waterverf en inkt. De liggende rechthoek van de tekeningen heeft een breedte van 145 mm en een hoogte van 96 mm.

Het opschrift van de bovenste tekening luidt als volgt:
Dieveren in Drenthe gelegen, alsoot hem vertoont komende vande Leggeler brug a° 1643 in September / voorden middach.

De toren met het aangebouwde kerkgebouw is herkenbaar. De redactie heeft het vermoeden dat de afgebeelde molen die van Oldendeever is en niet de beltmolen aan het Katteneinde. De weg die zichtbaar is aan de linkerkant van de bovenste tekening zal de Stienwiekerweg zijn.

De redactie heeft het opschrift van de onderste tekening helaas nog niet kunnen ontcijferen.

De redactie wil de in Pieter Serwouters geïnteresseerde bezoekers van het Deevers Archief graag verwijzen naar het lezenswaardige artikel ‘De kunst van het boekhouden – Pieter Serwouters (1567-1657)’ van de Amerikaanse kunsthistorica Claudia Swan, dat in 2001 is verschenen in nummer 2 van het tijdschrift Waardeel. In dit artikel is bijgaande afbeelding opgenomen.

De topografische deskundige van de heemkundige vereniging uut Deever noemt op de webstee van deze vereniging de resultaten van zijn diepgaande en diepgravende bronnenonderzoek naar de door de eeuwen heen veranderende naam van het esdorp Deever: Deuvre (1188), Deveren (1258), de Devere (1262), apud Duvere (1298-1304), van Dyveren (1327), van Deveren (1377), tot Deveren (1402), Dieveren (1475).

De topografische deskundige van de heemkundige vereniging uut Deever zou op basis van het hiervoor genoemde jaartal 1643 Dieveren (1475) uit kunnen breiden tot Dieveren (1475-1643).

In de Deeverse streektoal is Deever de hedendaagse schrijfwijze van Diever.

Posted in Deevers, Deeverse dialect, Diever, Kerk op de brink, Kunst, Molen 'de Vlijt', Tekeningen, Topstukken, Toren op de brink | Leave a comment

Een te kleine afbeelding van zwembad ‘de Calthorne’

Deze afbeelding toont een kleuren ansichtkaart, een zo genoemd vierluik, omdat op de ansichtkaart vier kleine foto’s zijn te zien. Deze kleine foto’s tonen het gemeentehuis aan de brinq van Deever, korenmolen ‘de Vlijt’ in Oldendeever, zwembad ‘de Calthorne’ (Dieverzand 2.0) an de weg hen Kalter’n en het huis van Klaas Kleine op de hook van de Grote en de Kleine Peperstroate in Deever.
De hier getoonde ansichtkaart is in april 1979 uitgegeven door JosPé in Arnhem. De redactie van het Deevers Archief weet niet welke neringdoenden deze kaart verkochten.
Waar het de redactie bij het tonen van deze ansichtkaart met name om gaat, dat is om de te kleine afbeelding van zwembad ‘de Calthorne’ an de weg hen Kalter’n. In de verzameling van het Deevers Archief is dit helaas de enige afbeelding van dit voor de gemiente Deever onmisbare zwembad.
De redactie wil graag meer afbeeldingen van zwembad ‘de Calthorne’ in het Deevers Archief tonen en roept zijn bezoekers op de foto-albums in te duiken, mooie afbeeldingen te scannen en deze de redactie te doen toekomen. Bij voorbaat hartelijk dank voor de te nemen moeite.

Posted in Ansichtkaarten, Gemeentehuis, Klaas Kleine, Molen 'de Vlijt', Zwembad De Calthorne | Leave a comment

Ansichtkaart – Groeten uit Diever

In de gemiente Deever zijn in de loop van de jaren zeker meer dan 200 ansichtkaarten uitgegeven met de titel ‘Groeten uit Diever (Dr.)’ of een daar op lijkende titel. Bijgaande ansichtkaart is daar een goed voorbeeld van.
Deze kaart is uitgegeven door het bedrijf Van der Meulen uit Sneek in Meulen’s Ultracolor 03856. Deze kaart is derhalve uitgegeven in de beginjaren van de ansichtkaart in kleur, zeg in de loop van de zestiger jaren van de vorige eeuw. De kaart was te koop in de boekhandel van Roelof van Goor an de Kruusstrroate in Deever.
Op een aantal foto’s is duidelijk het toen nog agrarische karakter van de gemiente Deever te zien.
Paarden in plaats van tractoren.
Roggemiet’n in plaats van combines. Wie weet wie bezig zijn met het an de miete zett’n van de rogge ? Op welke nes is deze foto gemaakt ? ‘
Ut Huusie van Albert Keizer (geboren op 14 augustus 1883, overleden op 30 december 1979) en Jantje Warring (geboren op 12 december 1888, overleden op 30 november 1972) an de Kruusstroate stiet nog op zien stee.
In ut boerdereegie op ’t Kastiel woonde toen nog Jan Klok. Was ut boerdereegie toen nog eigendom van professor Albert Egges van Giffen ?
De foto in het midden van de bovenste drie foto’s is een foto die vanaf de Noordesch is gemaakt.
De redactie verneemt graag verbeteringen en aanvullingen op bovenstaande tekst.

Abracadabra-452

Posted in Ansichtkaarten, Boer'nwaark, Kasteel, Kruisstraat, Molen 'de Vlijt', Noordesch | Leave a comment

Ansichtkaart van de molen van Oldendeever

Het pand op de zwart-wit foto moet van oorsprong een boerderij mit siedbaander zijn geweest. De baander van het pand van molenaar Uiterwijk Winkel is op deze zwart-wit foto uit 1963 al dichtgemetseld. Het pand stond redelijk dicht aan de Brinkstraat (heet de weg ter plaatse van het pand nog Brinkstraat of heet de weg daar Oldendiever ?).
Later is het pand afgebroken en is op een andere plaats een nieuwe woning gebouwd. Die kwam van verder van de Brinkstaat en wat verder van de straat met de naam Dingspil te liggen. Is (een deel van) het bouwmateriaal dat is vrijgekomen bij het slopen van het oude pand weer gebruikt bij de bouw van het nieuwe pand ?
De redactie van het Deevers Archief heeft de kleurenfoto op 13 november 2014 gemaakt.

Posted in Ansichtkaarten, Molen 'de Vlijt', Molens, Oldendiever, Verdwenen bouwwerken | Leave a comment

Ansichtkaart Groeten uit Diever in spiegelbeeld

Her kan gebeuren dat je al jarenlang een ansichtkaart in de verzameling hebt en bij het zien van de ansichtkaart het vage vermoeden hebt dat iets mis is met de kaart. Dat is het geval met deze ansichtkaart uit het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw. Op het eerste gezicht is het een gewone ansichtkaart met een foto van de kerk op de Brink, korenmolen ‘de Vlijt’ in Oldendiever, het Schultehuis aan de Brink en het Gemeentehuis aan de Brink, totdat je in de gaten krijgt dat de vier negatieven, met inbegrip van het wapen van de gemeente Diever, in spiegelbeeld zijn afgedrukt. Het kan gebeuren. Deze misdruk is blijkbaar zonder problemen uitgegeven en verkocht.

Posted in Ansichtkaarten, Diever, Gemeentehuis, Molen 'de Vlijt', Nederlands Hervormde Kapel, Schultehuis, Wapen van de Gemeente Diever | Leave a comment

De oude brink van Deever mit de braandkoele in 1903

Op veel plaatsen in Deever waren braandkoel’n gegraven om in geval van brand snel te kunnen beschikken over bluswater. Zo ook de hier achter de kinderen zichtbare braandkoele op de brink van Deever. Om de braandkoele stonden witte glint’n (een wit hek).
In de gemiente Deever zijn de meeste braandkoel’n na de komst van de eerste motorspuit in de dertiger jaren van de vorige eeuw gedempt.
Echter deze braandkoele is pas tijdens de grote vernieling van de brink in het midden van de vijftiger jaren van de vorige eeuw gedempt.
Rechts is de oude pastorie van de Nederlands Hervormde Kerk te zien (een pastorie hoort in Deever op de brink te staan).
De fotograaf had zijn driepoot zo geplaatst dat in het midden van de foto tussen de bomen juist korenmolen ‘de Vlijt’ in Oldendeever is te zien.
In het voorhuis van de boerderij aan de linkerkant woonden Hendrikje en Marie Mulder. In het achterhuis oefende Roelf ten Buur zijn boerenbedrijf uit.
Fraai is het slijtpad over de brink te zien dat liep naar het niet zichtbare oude gemeentehuis (een gemeentehuis hoort in Deever op de brink te staan).
De oude ansichtkaart is door H. ten Brink uit Meppel uitgegeven in 1903.
De redactie van het Deevers Archief heeft de zwart-wit foto onder de oude ansichtkaart gemaakt op 13 mei 2002.

Posted in Ansichtkaarten, Brink, Molen 'de Vlijt', Pastorie op de Brink, Topstukken | Leave a comment

Gezicht op molen ‘de Vlijt’ op de Westeresch

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief, versie van 2017-01-01 De redactie kwam bijgaande foto tegen bij het ingrijpend veranderen van de ordening van de foto’s in zijn verzameling. De redactie heeft deze foto op 17 oktober 2007 gemaakt. Gelukkig … Continue reading

Posted in Molen 'de Vlijt', Oldendiever, Westeresch, Zandwegen | Leave a comment

Diever, 9 juni 1962. Ze hebben hier ook televisie.

In de zestiger jaren van de vorige eeuw verhuurden veel mensen in Deever in de zomer een deel van hun huis aan vakantiegangers. Deze mensen konden uit alle delen van Nederland komen, maar veelal kwamen ze uit het Westen. De mensen in Deever hadden dan ‘pensiongasten’ over de vloer, dat betekende gedurende een aantal maanden veel drukte, flink inschikken en een aardige bijverdienste. Zo ook bij de familie ……., die naast de familie Van de Bos aan de Brinkstraat in Deever woonde. De ansichtkaart werd op 6 juni 1962 verstuurd naar een familie in Sassenheim.
De ansichtkaart is in juni 1959 uitgegeven door Roelof van Goor’s Kantoorboekhandel an de Kruusstroate in Deever.
Het was in de begintijd van de televisie, want de schrijfster van de tekst op de kaart vond het de moeite waard te melden dat het ‘pension’ ook een T.V. had.

Diever, 9 juni 1962.
Liever Vader, Moeder, Bram Yvon,
Na een voorspoedige reis zijn we hier vanmiddag om plusminus kwart voor één aangekomen. Wat een geluk dat we in de trein konden zitten, want hij was stampvol, de hele weg.
We hebben het hier geloof ik wel goed van eten en drinken, maar de kamer is wat klein. Ik heb op de voorkant van de kaart een pijl gezet bij ons slaapkamerraam.
Er zit hier ook een echtpaar uit Rotterdam met een zoontje van goed anderhalf jaar, maar het lijkt me een beetje lastig geval, maar ja overdag hopen we toch steeds weg te zijn, als het weer maar goed blijft.
Het gaat verder wel goed met me.
Is het in Sassenheim ook lekker met het weer ?
Vanmiddag zijn we een eindje om geweest, een stukje het bos in en naar het hunebed.Daarna hebben we een poosje op een terrasje gezeten. Geen beter leven dan een goed leven. Ze hebben hier ook T.V.
Veel liefs, Pam

Posted in Ansichtkaarten, Brinkstraat, Diever, Kerk op de brink, Molen 'de Vlijt', Toeristenindustrie | Leave a comment

Molens en mensen moeten meer moveren

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief, versie van 2016-12-16

In een uitvouwblaadje van de Stichting Ouderenbeleid Deever voor alle 55+’ers is bijgaande tekening van molen ‘de Vlijt’ in Oldendeever afgebeeld. De tekening staat in de uitgave 2009, maar ook in de uitgave 2011 van genoemd uitvouwblaadje en wellicht ook in andere uitgaven.
Even dacht de redactie dat hier sprake was van een ter plekke gemaakte tekening van deze molen door een onbekende tekenaar, dat zou prachtig zijn geweest, maar na enig zoekwerk bleek dat de afbeelding -zoals zo vaak gebruikelijk is met Deeverse tekeningen- is overgetekend van de hier afgebeelde ansichtkaart in kleur, die bij Deeverse neringdoenden alweer een aantal jaren geleden te koop was voor € 0,75.
De overtekenaar heeft er wel een mooie hoge blauwe lucht bij bedacht en heeft ook zeilen op de wieken gekleurd, teneinde de suggestie van een molen in beweging te wekken.
De Stichting Ouderenbeleid Deever bestaat sinds 8 januari 1998 en heeft tot doel het organiseren en uitvoeren van het ouderenbeleid in de gemiente Deever in het algemeen belang van de gehele oudere bevolking van deze gemiente, ongeacht religie of levensbeschouwing. Daar kan de voorkant van het gelijk in de verste verte nog geen puntje aan zuigen. Het ouderenbeleid op het niveau van deelgemeente regelen, dat is waarschijnlijk tegen het zere integratiebeen schoppen van de voorkant van het gelijk.
De genoemde dorpskrachten-stichting geeft in het uitvouwblaadje aan zich te richten op het bewegen van mensen en het in beweging brengen van mensen. Het is met molens net zo als met mensen, molens moeten bewegen, molens moeten in beweging worden gebracht, want stilstand is achteruitgang. Vooral bij een rijksmonumentje van het type molen ‘de Vlijt’.

abracadabra-538

abracadabra-539

abracadabra-537

Posted in Ansichtkaarten, Dorpskrachten, Gemeente Diever, Molen 'de Vlijt', Oldendiever, Rijksmonumenten | Leave a comment

Een hechte, sterke en welbeklantte korenmolen

Advertentieblad van het Departement van de Wester-Eems van 7 oktober 1811 vermeldt het volgende bericht over de verkoop van dd hechte, sterke en welbeklantte korenmolen, staande tusschen Diever en Oldendiever.

G.A. DE JONGE te Diever is voornemens, ten overstaan van den ondergeteekende KEIZERLYKEN NOTARIS, op Donderdag den 7 november 1811, des avonds met het opsteken der Kaars, ten huize van DANIËL HANSEN te Diever, publiek bij Strykgeld te doen inzetten, en Woensdag den 13 November daar aan volgende, by toeslag aan de meestbiedende te Verkoopen: een hechte, sterke en welbeklantte KOREN-MOLEN, staande tusschen Diever en Oldendiever, in het voormalig Departement Drenthe. Kunnende den Kooper (des begerende) de halve Koopprys tegens behoorlyke intrest, en op voor te lezen Conditien, over het gekochtte behouden.
S.J. van Royen, Keizerlyke Notaris.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
In de advertentie gaat het natuurlijk om de verkoop van de korenmolen, die tegenwoordig molen ‘de Vlijt’ wordt genoemd.
In 1811 was Geert Aalderts de Jonge de mulder van de korenmolen op de Westeresch tussen Deever en Oldendeever. Hij overleed op 22 mei 1815 op 69-jarige leeftijd. Hij was getrouwd met Geesje Hessels.
Stephanus Jacobus van Royen (gedoopt op 8 april 1764 in Vledder, overleden op 3 augustus 1834 in Bentheim) was notaris in Vledder. Hij was in de Franse tijd ook burgemeester en schulte van Deever.
Strijkgeld is een beloning die de verkopende partij van een onroerend goed uitlooft aan de hoogste bieder
.
Het departement Wester-Eems was de naam van een Frans departement in de Nederlanden ten tijde van het eerste Franse keizerrijk. Het departement werd gevormd op 1 januari 1811 na de annexatie door Frankrijk op 9 juli 1810 van het koninkrijk Holland. Het bestond uit de voormalige Hollandse departementen Groningen en Drenthe en het Duitse deel van het Reiderland.

Posted in Diever, Molen 'de Vlijt', Molens | Leave a comment

Monument Molen in Diever Holland

De redactie van het Deevers Archief laat bijzonder graag getekende en geschilderde objecten uut de gemiente Deever aan haar trouwe bezoekers zien. Hoe meer afbeeldingen van tekeningen en schilderijen, hoe liever het de redactie is.

Onlangs vond de redactie op de website Kunst Wereldwijd Netwerk een prachtige tekening van korenmolen ‘de Vlijt’ in Oldendeever. Deze tekening heeft als titel: Monument Molen in Diever Holland.
De welbekende beeldend kunstenaar en schrijver Willem van Spronsen heeft deze tekening gemaakt. Hij is lid van de Gooise Kunstkring.
Willem van Spronsen heeft in het verleden in Deever gewoond en is daar nog voorzitter van de PvdA-fractie in de gemeenteraad geweest. Ook zijn kinderen zijn in Deever geboren. Hij komt regelmatig in Deever, omdat hij daar een atelier heeft.
De redactie toont deze tekening met toestemming van Willem van Spronsen. De redactie is hem daar bijzonder erkentelijk voor. Daarbij stelde hij wel enige voorwaarden:
a) de afbeelding alleen tonen als de website Deevers Archief niet voor commerciële doeleinden wordt gebruikt;
b) de afbeelding mag niet worden ingekort;
c) de afbeelding alleen tonen in de website Deevers Archief;
d) alleen met schriftelijke toestemming van de maker mogen derden voor andere doelen van deze foto’s gebruik maken.
De redactie hoopt dat de kunstenaar Willem van Spronsen nog veel tekeningen en schilderijen (al dan niet in opdracht) van objecten in de gemeente Diever mag maken.

Abracadabra-1633

Posted in Diever, Kerk op de brink, Kunst, Molen 'de Vlijt', Tekeningen | Leave a comment

Maar de boer, hij ploegde voort …. op de Westeresch

De redacteur van het Deevers Archief rekent de hier zichtbare foto, die gebruikt is voor één van de eerste kleuren-ansichtkaarten van de gemeente Diever, tot de mooiste beelden van agrarisch Deever. Het beeld markeert de veranderende tijd van paarden en ploegen naar gemechaniseerde landbouw met tractoren.
Tot op de dag van vandaag weet de redacteur niet wie aan het ploegen is. Wie herkent deze boer ?
Rechts naast het hoofd van het paard is een keet te zien. Deze keet was bij korfbalvereniging Odival in gebruik als kleedgebouwtje.
De kaart is in 1972 uitgegeven door het bedrijf Van der Meulen uit Sneek. Wellicht is de foto een aantal jaren eerder gemaakt. Na 1972 is deze ansichtkaart nog een paar keer heruitgegeven.

Abracadabra-1598

Posted in Ansichtkaarten, Boer'nwaark, Gemeentehuis, Kerk op de brink, Molen 'de Vlijt' | Leave a comment

Foto uut Oldendeever in ’t Frese meul’nbook uut 1980

De heer Nico Meinsma, vrijwillig molenaar van korenmolen ‘de Weyert’ in Makkinga stuurde op 11 januari 2016 de volgende gewaardeerde reactie over een van de twee afbeeldingen die bij het artikel ‘Gebroeders Zeephat slepen stenen molen ‘de Vlijt’ in het Deevers Archief zijn opgenomen.

Ik ben vrijwillig molenaar te Makkinga en ik was leerling-molenaar in Diever bij Meint Noordhoek.
Achter Wijert Zeephat zijn rug op de foto van de twee gebroeders ziet u een vlek op een korbeel die nog steeds te zien is.
Deze foto staat in het Fries molenboek van 1980 in een artikel dat over de molen van Makkinga gaat. Helaas wordt in dat boek niet vermeld waar deze foto vandaan komt en ook niet dat deze foto in Diever is gemaakt.
Molenaar Meint Noordhoek heeft ons altijd gewezen op deze vlek als bewijs dat de foto in Diever is gemaakt.
Ik ben bezig wat historische beelden te verzamelen voor de website van de molen ‘de Weyert’ in Makkinga en had genoemde foto gekozen uit het Fries molenboek.
Dat de foto in Diever is gemaakt, daar waren we al van overtuigd, maar ik zal nu ook vermelden dat we dit beeld aan de fotograaf van de Meppeler Courant te danken hebben en aan het Deevers Archief uiteraard.
Intussen heeft de molenaar van molen ‘de Vlijt’ de steenkraan, de kraan waar een molensteen aan kan worden gehangen, vernieuwd, het moet wel veilig blijven. Zie de bijgevoegde foto’s van voor en na de vernieuwing van de steenkraan. Zie ook de laatste foto in de fotocollage van het binnenwerk.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief, versie van 2016-01-13
Fries molenboek, Leeuwarden, de Tille, 1980, 264 bladzijden, stof omslag, ingebonden. Het boek is samengesteld met medewerking van de Fryske Mole, Gild Fryske Mouders, De Hollandsche Molen en Fryske Akademy.
Meint Noordhoek is de vrijwillige hobby-molenaar van molen ‘de Vlijt’ in Oldendeever.
Met Wijert wordt Wijert Zeephat bedoeld, zie op bijgaande afbeelding de man aan de rechterkant.
Een korbeel is de schoor, de schuinstaande balk, die het spant met de spantbalk verbindt.
Belangwekkende gegevens over de molen ‘de Weyert’ in Makkinga zijn te vinden in de webstee www.museummolenmakkinga.nl. De dorpskrachten in Makkinga zijn erg goed bezig, daar kunnen de vrijwillige hobby-dorpskrachten die zich bekommeren om korenmolen ‘de Vlijt’ in Oldendeever’ toch nog wel wat van leren.
De afgebeelde ansichtkaart van molen ‘de Vlijt’ is in 1964 uitgegeven. In die tijd verbouwden de boeren nog rogge op de Westeresch.

Abracadabra-1505

Abracadabra-1507

Abracadabra-1509

Abracadabra-1506

Posted in Ansichtkaarten, Landbouw, Molen 'de Vlijt', Oldendiever | Leave a comment

Korenmolen ‘de Vlijt’ – vóór 1942

In het Drentsch dagblad (officieel orgaan voor de provincie Drenthe) verscheen op 24 december 1942 het volgende bericht.

Diever. Toen de molenaar Jansen zijn molen, een z.g. kruien (redactie: waarschijnlijk wordt bedoeld een zogenaamde bovenkruier), op den wind wilde zetten, bezweek plotseling de stelling. Alles liep zonder ongelukken goed af. De molen echter heeft een vreemd aanzicht gekregen.

Aantekeningen van de redactie van het Dievers Archief, versie van 2015-11-07
De hier afgebeelde foto uit het archief van de voormalige gemeente Deever behoort tot de buitencategorie foto’s. Op deze foto is de stelling van de molen nog aanwezig. De foto moet derhalve vóór 24 december 1942 zijn gemaakt. De foto toont op prachtige wijze hoe het onverharde en met gras begroeide loop- en menpad tussen het zandpad met de naam ’t Bultie (tegenwoordig de Kloosterstroate) en de Brinkstroate er in of vóór de Tweede Wereldoorlog bijlag.
Na de oorlog werd ter plekke de Veentjesweg aangelegd. Deze straat werd eerst aangelegd tot aan de Tusschendarp, daarna tot aan de Kastanjelaan.
Elektriciteit werd in die jaren nog via bovengrondse draden getransporteerd.
Rechts is de hof van het echtpaar Jacobus Kruid en Roelofje van Goor te zien. Er moet klein vee in de hof gelopen hebben, want langs de vele vreenpoal’n is flink wat prikkeldraad gespannen.
Het land aan de linkerkant was bouwland.
De molen en het molenaarshuis staan in Oldendeever aan de rand van de Westeresch. In die tijd was Jan Albert (Ab) Jansen nog de molenaar.
Via het internet zijn in de webstee korenmolendevlijt.nl wetenswaardige gegevens over molen ‘de Vlijt’ te vinden.
Wie heeft gegevens over de molenaar Jan Albert Jansen ?
Wie wil foto’s van de molen in het Deevers Archief publiceren ?

Posted in Kloosterstraat, Molen 'de Vlijt', Molens, Oldendiever, Topstukken, Veentjesweg | Leave a comment

Gebroeders Zeephat slepen stenen molen ‘de Vlijt’

In de Meppeler Courant, jaargang 1963, nummer 118 verscheen het navolgende artikel over het slijpen van de stenen van molen ‘de Vlijt’ in Oldendiever. De redactie van het Deevers Archief  vond dit artikel bij het digitaliseren van zijn archief in een van de vele dozen met krantenknipsels.

Abracadabra-1406Molen staat sinds 1858

Er zijn in Nederland nog maar weinig molens, die gebruikt worden voor het malen van graan tot meel. Dit aantal wordt bovendien doorlopend kleiner, want wanneer de molensteen éénmaal stomp is geworden, is er niemand die de molenstenen opnieuw kan scherpen. Dit is een oude kunst, die de rasechte molenaars verstonden. Met het verdwijnen van dit ambacht zijn degenen die deze bijzondere werkzaamheden kunnen verrichten, nagenoeg geheel verdwenen.
Sinds 1958 staat in Diever (Oldendiever) de molen ‘de Vlijt’ bij de bevolking beter bekend als de Dieverse molen, In 1958 onderging deze molen een grondige restauratie, die twintigduizend gulden kostte. Rijk, gemeente, provincie en de vereniging ‘de Hollandse Molen’ brachten dit omvangrijke bedrag bij elkaar.
Nu in 1963 zijn de molenstenen stomp geworden en het zou bijzonder jammer zijn, indien ook deze molen non-actief zou worden. Niet omdat de molenaar dan niet meer zijn brood kan verdienen, want het molenaarsvak levert geen ‘zout op de aardappels’ op. De eigenaar van de Dieverse molen, de heer A. Uiterwijk Winkel, gebruikt de molen zo nu en dan, terwijl nu zijn hoofdberoep meelhandelaar is. Een stukje folklore zou echter verloren gaan en juist dat zou zo bijzonder jammer zijn.

Op zoek
De vereniging ‘de Hollandse Molen’ ging op zoek naar een molenaar, die de stenen zou kunnen slijpen. Om een dergelijk persoon te vinden, moest zij bij de oudere generatie zijn. Zelfs bij de heel oudere, want dan had men nog een kans. Men kwam tenslotte terecht bij de heer W. Zeephat uit Makkinga en hem werd gevraagd dit zaakje even op te knappen. ‘Natuurlijk’, zei de heer Zeephat en hij nam zijn broer mee.
Jong zijn de gebroeders Zeephat geenszins, doch voor een dergelijk karweitje deinzen zij niet terug. Wijert Zeephat is negentig jaar oud en beslist de oudste molewaar van ons land. Nog altijd woont hij in een molen en nog steeds maalt hij, zij het dan slechts zo nu en dan. Vanaf zijn achttiende jaar is de heer Zeephat al in het vak, hetgeen dus betekent dat hij nu al 72 jaar lang molenaar is.
Wijert en Roelof, die 77 jaar oud is, hebben de molenstenen snel en goed geslepen. Dat deden zij in ongeveer vijf uur. Dat is snel en toen de gebroeders Zeephat daarover gecomplimenteerd werden, antwoorden zij: ‘Och, wee bint jonge kièrels’.
Dank zij deze ‘jonge kerels’ kan de molen in Oldendiever nu weer dienst doen en is een stukje folklore behouden.

Tekst bij de eerste foto
De oudste molenaar van ons land Wijert Zeephat uit Makkinga (rechts) die 90 jaar is, is hier met zijn 77-jarige broer Roelof, ook molenaar van beroep, in actie met het scherpen van de stenen van de molen in Diever,

Tekst bij de tweede foto
Al sinds 1858 siert de molen ‘de Vlijt’ het Dieverse landschap. De molen kan nu weer dienst doen, nu de stenen zijn gescherpt.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief, versie van 2015-10-21
Het scherp maken van molenstenen wordt ‘billen’ genoemd. De schrijver van dit artikel overdrijft uiteraard wat betreft het verloren gaan van de kennis en de kunde van het scherpen van molenstenen. Het is daar heden ten dage minder dramatisch mee gesteld, dan het artkikel doet vermoeden. Gemakshalve wordt hier verwezen naar gegevens over molenstenen in de webstee Wikipedia.

Abracadabra-1405Abracadabra-1404

Posted in Molen 'de Vlijt', Molens, Oldendiever | Leave a comment

Reclamebord van P. Sluis Mengvoeders

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief, versie van 2015-10-09

Rechts van de ingang van korenmolen ‘de Vlijt’ in Oldendeever hangt al zeker meer dan vijftig misschien wel zestig jaren een geëmailleerd reclamebordje met de bekende hanekop van Pieter Sluis, fabrikant van onder meer veevoeders, mengvoeders, diervoeders, vogelvoeders, pluimveevoeders, kippevoer en zangzaad.
Het bordje is helemaal verweerd en was oorspronkelijk kanariegeel van kleur, dat is nog een beetje te zien bij de letters E, N en G van het woord MENGVOEDERS.
Het email is bij de vier schroeven (of zijn het spijkers ?) op de hoeken verdwenen en de schroeven (of zijn het spijkers ?) zijn helemaal weggeroest. De tand van de tijd zal het bordje verder aantasten en op een dag zal de zwaartekracht het bordje van de muur trekken, maar daar zal waarschijnlijk geen haan naar kraaien. Zo te zien zal het bordje voor de verzamelaar weinig waarde hebben.
Het bordje moet daar zijn opgehangen in de beste jaren van Pieter Sluis, toen het merk Sluis nog een begrip in heel Nederland was. Heeft mulder Jan Albert (Ab) Jansen het bordje opgehangen of heeft de latere eigenaar Uiterwijk Winkel dit na 1953 gedaan ?

Posted in Diever, Molen 'de Vlijt', Molens, Toevallige waarnemingen | Leave a comment