Category Archives: Old nummerbröt

De auto mit kentiek’n D-7940 van dokter Van Nooten

De redactie van ut Deevers Archief heeft van klasgenoot Lambert (Bert) Rolden, zoon van Hendrik Jan Rolden en Zijntje (Sina) Bel, toestemming oude foto’s van het bedrijf van zijn vader Hendrik Jan Rolden en zijn grootvader Lambert Rolden te tonen in ut Deevers Archief. De redactie is hem bijzonder erkentelijk voor deze toestemming.
Bijgaand afgebeelde foto is in 1936 gemaakt. Kort nadat Lambert Rolden zijn bedrijf voortzette in de boerderij van Teunis Wesseling aan de Hoofdstraat, die hij voor ongeveer vierduizend gulden van Teunis Wesseling had gekocht. Op deze plek staat nu de enige plaatselijke concurrentieloze zelfbedieningswinkel van Deever.
Op de hier afgebeelde foto zijn van links naar rechts te zien: monteur Piet Dekker uit Uffelte, Jo Rolden en Hendrik Jan Rolden (zijn voornaam was in de Deeverse volksmond Henneman).
Op de hier afgebeelde foto is achter de mensen de auto van dorpsdokter Sebastiaan van Nooten te zien. Kenteken D-7940 is op 21 december 1931 op naam van Sebastiaan van Nooten, adres Hoofdstraat 43 in Deever, geschreven.
Het kenteken op zijn naam is op 15 september 1944 vervallen. Het kenteken is op 15 september 1944 overgeschreven op naam van de Nationaal Socialistische Duitse Arbeiders Partij (N.S.D.A.P.), Kreis Groningen-Friesland-Drenthe (Zweigstelle Assen). Zoek in het Drents Archief naar kenteken D-7940.
Een citaat uit het bericht Wat op 22 november 1944 en ur noa gebeude luidt:
Diezelfde dag, 27 november 1944, vervoegde zich de Kriminalsecretär P. Nauheim, zich wederom bij de woning van de Dieverse huisarts Sebastiaan van Nooten. Hij eiste daarbij de auto op van de huisarts. Nadat een hem vergezellende monteur de auto rijklaar had gemaakt, reden de twee er mee weg.
Het is de redactie van ut Deevers Archief niet helemaal duidelijk, beter gezegd helemaal niet duidelijk, waarom de auto van dokter Sebastiaan van Nooten op 15 september 1944 is overgeschreven op naam van de N.S.D.A.P.  Is de auto toen in beslag genomen, maar mocht dokter Van Nooten zijn auto blijven gebruiken ? Want pas op 27 september 1944 kwam Kriminalsecretär P. Nauheim de auto opeisen en is de auto daadwerkelijk meegenomen ! Of heeft de Duitse bezetter bewust in de provinciale administratie van de kentekens geknoeid met datums ? Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan hier helderheid in verschaffen ?

Posted in Alle Deeversen, Old nummerbröt, Olde auto | Leave a comment

Un neeje braandspuite veur de gemiente Deever

In het onvolprezen papieren fotoboekje Diever, zoals het was in de voormalige gemeente zijn foto’s opgenomen uit de periode 1930-1980. Een werkgroep van vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever heeft dit onvolprezen papieren fotoboekje samengesteld. De eerste druk van dit onvolprezen papieren fotoboekje is in 2008 uitgegeven. De redactie van ut Deevers Archief weet niet of daarna een herdruk van dit onvolprezen papieren fotoboekje is uitgegeven.
Op bladzijde 55 van dit onvolprezen papieren fotoboekje is bijgaande afbeelding 1 te zien.
Afbeelding 1 is samen met afbeelding 2 en afbeelding 3 op 22 maart 1940 gepubliceerd op bladzijde 24 van de provinciale Groninger en Drentse illustratie Het Noorden in woord en beeld, jaargang 16, 1940-1941, nummer 2; zie bijgaande afbeelding 4.
De tekst bij de afbeelding op bladzijde 55 van het onvolprezen papieren fotoboekje Diever, zoals het was in de voormalige gemeente is voor het gemak klakkeloos overgenomen uit het bijschrift bij afbeelding 1.
De vraag is of de motorbrandspuit een nieuwe of een tweedehands motorbrandspuit is, want het zichtbare kenteken A-11249 aan het voertuig is niet te vinden in de kenteken-database van het Drents Archief. Echter kenteken A-11249 komt gelukkig wel voor in de webstee www.groningerkentekens.nl. Het Groninger kenteken is op 24 december 1925 op naam geschreven van Jan Jurrien van Bergen, fabrikant van torenklokken, torenuurwerken en hand- en motorbrandspuiten in Heiligerlee, gemeente Scheemda.
Het Groninger kenteken A-11249 was op 11 maart 1940 voor het rit van Heiligerlee naar Deever tijdelijk bevestigd aan de nieuwe motorbrandspuit van brandspuitenfabriek Van Bergen voor de gemiente Deever. De nieuwe motorbrandspuit voor de gemiente Deever kreeg kenteken D-4600. Dit Drentse kenteken werd op 26 maart 1940 op naam geschreven van de gemiente Deever.
Op afbeelding 1 is de nieuwe motorbrandspuit op de brink van Deever voor het oude gemeentehuis en de oude pastorie te zien. Het voor de demonstratie benodigde bluswater werd blijkbaar niet uit de braandkoele op de brink gepompt, maar uit een braandputte (?). Wie heeft kennis van deze braandputte ?
Wie van de zeer gewaardeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief weet de locatie van wat op afbeelding 2 is te zien ?
De redactie vond bij het digitaliseren van honderden papieren nummers van ut Deeverse Blattie van Japie van Goor in ut blattie van 22 april 1999 in de rubriek ‘Wat weet u nog van vroeger ? van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever bijgaand bericht, zie afbeelding 5. In het bericht wil deze vereniging weten wie van de personen op de afbeeldingen (zie afbeelding 5) lid zijn van de vrijwillige brandweer in Deever. Deze vereniging doelt op de afbeelding van de nieuwe motorbrandspuit, maar daar zijn geen mensen te zien. De vereniging denkt een andere foto van de nieuwe brandweerspuit voor ogen te hebben, want op die foto staan wel leden van de vrijwillige brandweer van Deever, namelijk Lambert Rolden en zijn zoon Hendrik Jan Rolden.

Afbeelding 1
Het bijschrift bij afbeelding 1 (zie afbeelding 4) luidt als volgt.
Maandag 11 Maart werd te Diever (Dr.) aan de gemeente een nieuwe motorbrandspuit afgeleverd en geprobeerd. Dat was een belangrijke gebeurtenis voor het dorp, want het blusschen van branden is in dergelijke plaatsen steeds een moeilijk probleem geweest. Dit uiterst moderne materiaal biedt een maximum van kracht en snelheid door een capaciteit van 4000 liter water per minuut bij 18 atmosfeer druk, door een dubbele schakelpomp, luide sirene en sterk zoeklicht. Verschillende deskundigen uit Meppel en Assen woonden de demonstratie bij.
Afbeelding 2
Het bijschrift bij afbeelding 2 (zie afbeelding 4) luidt als volgt.
De nieuwe spuit stond op 900 meter afstand van deze zogenaamde brand en leverde toch uitstekend werk met de drie stralen, waarin de slang verdeeld kon worden. Ook bij den toren was het succes te bewonderen.

Afbeelding 3
Het bijschrift bij afbeelding 3 (zie afbeelding 4) luidt als volgt.
Ook het oudje, eigenlijk een museumstuk, deed nog eens wat het kon… “Uit den tijd”; zal dat vonnis ook nog eens door een volgend geslacht worden uitgesproken over het thans zoo schitterende, moderne blusch-apparaat ?


Afbeelding 4
Dit is een afbeelding van bladzijde 24 van de provinciale Groninger en Drentsche illustratie Het Noorden in woord en beeld, jaargang 16, 1940-1941, nummer 2, 22 maart 1940.
Afbeelding 5

Posted in 10 april 1945, Automobiel, Braandkoele, Brink, Deeverse braandweer, Old nummerbröt, Olde auto, Verdwenen object | Leave a comment

Vaè en seune Rolden bee de vreewilluge braandwièr

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papier scannen en vervolgens selectief in de oud-papier-bak gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een document waarvan de redactie het de moeite waard vindt dit te tonen in ut Deevers Archief.
Zo vond de redactie in de ordners met paperassen, die hij voortdurend verzamelde voor het samenstellen het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Voormalige Gemeente Diever (40 nummer in de jaren 1999-2007), een door wijlen Lambert Brugging op basis van gegevens van wijlen Hendrik Jan (Henneman) Rolden opgesteld stukje tekst over de vrijwillige brandweer in de gemiente Deever. De redactie geeft dat stukje tekst weer in de volgende nogal door hem bewerkte versie, met postume excuses aan Lambert Brugging.

Lambert en Hendrik Jan Rolden waren bij de vrijwillige brandweer
Vader Lambert Rolden en zoon Hendrik Jan (Henneman) Rolden zijn beiden lid geweest van de vrijwillige brandweer in de gemiente Deever. Lambert Rolden is een aantal jaren en Hendrik Jan Rolden is ruim twintig jaren lid geweest. Vanaf 1940, het jaar waarin de eerste motorbrandspuit is aangeschaft, waren ze bee de braandwièr. De werkzaamheden bee de braandwièr hielden een beetje verband met hun technische beroep. Ze voldeden aan de basiseisen om brandweerman te worden. Ze waren in het dorp woonachtig en veelal ook in het dorp werkzaam. Ze waren technisch onderlegd en ze waren bekend met auto’s. Daarom werden beiden chauffeur-monteur.
In die jaren (oorlogsjaren) bestond hun brandweerploeg uit onder meer Jan Driesen (opperbrandmeester en administrateur op de zuivelfabriek), Roelof Klasen (schoenmaker), Hendrik Nijzingh (aannemer), Albert Strik (vrachtwagenrijder), Harm Mos (wagenmaker), Jan Mulder (schoenmaker), Jan van de Berg (arbeider) en Hendrik Zoer (straatmaker). De gemeente-architect was de commandant.
Tegenwoordig krijgt een vrijwillige brandweerman eerst een uitgebreide opleiding, maar dat was in de tijd van Lambert en Hendrik Jan (Henneman) Rolden niet het geval. Een werknemer van de fabrikant van de brandweerauto kwam een keer langs om uitleg te geven over de werking van de pomp. De brandweerploeg oefende regelmatig. De eigenlijke werkzaamheden werden in de praktijk geleerd. De taken van de brandweer waren beperkt. Hij trad uitsluitend op bij brand en niet bij andere calamiteiten, zoals nu het geval is (hulpverlening, verkeersongelukken, enzovoort).
Het bluswater werd uit een braandkoele gepompt, omdat in de gemiente Deever aanvankelijk geen waterleidingnet aanwezig was. Deze waren op verschillende plaatsen in de gemiente Deever aanwezig. Het nadeel was, dat de kuilen praktisch niet werden onderhouden en bij een langere tijd van droogte en vooral bij grotere branden vaak spoedig leeg waren gepompt. Een belangrijke verbetering was het slaan van 4 nortonputten. Ze bevonden zich voor het gemeentehuis in Deever, nabij de boerderij van Albertus van Zomeren in Wapse, voor de onderwijzerswoning in Wittelte en tegenover Villa Nova op Zorgvlied. In Geeuwenbrug, Dieverbrug en Wittelterbrug waren geen nortonputten aanwezig. Dit werd niet nodig gevonden, omdat het bluswater uit de vaart kon worden gepompt. De nortonputten bestonden uit gegalvaniseerde ijzeren buizen met een vrije grote diameter. Het bluswater kon toto 40 meter diep worden gehaald. Het water werd eerst met een vacuümpomp opgepompt. Als voldoende water naar boven kwam, dan nam de brandweerauto het pompen over. De voorraad water in de put was vrijwel onuitputtelijk.
Om het water bij de brand te brengen moesten vaak over een lange afstand veel slangen worden uitgelegd. Dit vergde uiteraard nogal wat tijd. Soms was het beschikbare aantal slangen niet toereikend om bij het bluswater te komen, zoals bijvoorbeeld in Wateren, waar geen nortonput aanwezig was. In zodanig geval werd naar een oplossing gezocht, zoals het gebruiken van een nog aanwezige brandkuil, water uit een sloot of plas, enzovoort.
De meest spectaculaire brand, die Hendrik Jan (Henneman) Rolden heeft meegemaakt was een veenbrand in de Giethoornse polder. Het verraderlijke van deze branden is, dat het vuur zich ondergronds verspreidt en telkens weer de kop kan opsteken. Om de brand te blussen waren verschillende korpsen uit de omgeving, waaronder die uut Deever, opgetrommeld. De brandweerlieden zijn dagen met deze brand bezig geweest. Ze losten elkaar bij toerbeurt af.
Branden, die tegenwoordig niet meer, maar vroeger wel veel voorkwamen waren die, veroorzaakt door hooibroei. In het algemeen was het moeilijk bij de brandhaard te komen. Soms moest het gehele vak met hooi overhoop worden gehaald en verwijderd. Dit was op de eerste plaats het werk van de boeren zelf, met medewerking van omwonenden en anderen. De taak van de brandweer was het hooi goed nat te houden. Afhankelijk van de omstandigheden ging in de bestrijding van deze branden een hoop tijd zitten.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Hendrik Jan (Henneman) Rolden is geboren op 10 maart 1921 in Deever. De redactie is nog niet bekend met zijn datum van overlijden. Hij is een zoon van Lambert Rolden.
Hendrik Jan (Henneman) Rolden was getrouwd met Zijntje (Sina) Bel uut de Peperstroate in Deever. Zij is geboren op 14 september 1922 in Deever. Zij is overleden op 8 februari 2014 in Deever.
Lambert Rolden is geboren op 15 maart 1891 in Weerwille in de gemeente Ruinerwold. Hij is overleden op 2 februari 1958 op 66-jarige leeftijd in Deever. Hij was getrouwd met Elisabeth (Lize) Johanna Schoemaker. Zij is geboren op 14 oktober 1895 in Deever. Zij is overleden op 13 januari 1989 in Deever.
Hendrik Jan Rolden had een rijwiel-, garage- en installatiebedrijf an de Heufdstroate in Deever, op de plek waar nu de enige zelfbedieningswinkel van Deever is gevestigd.
In het Nieuwsblad van het Noorden verschenen op 12 maart 1940, kort voor het begin van de Tweede Wereldoorlog, twee foto’s (A en B) met onderschrift over de aanschaf van een nieuwe brandspuit voor de gemiente Deever. De redactie verwijst voor de volledigheid naar het bericht Old en nee bee de vreewilluge braandwièr in Deever.
De redactie toont in dit bericht van die twee foto’s (A en B) een uitvergroting van de onderste foto (foto B).
Op foto B is de nieuwe brandspuit op de brink van Deever te zien. De redactie van ut Deevers Archief herkent op foto B rechts voor de brandspuit Lambertus Rolden. Links naast de brandspuit staat zijn zoon Hendrik Jan (Henneman) Rolden. Aan de linkerkant is te zien Keimpe Roosjen. Naast hem staat Geert Schute (was die ook lid van de vrijwillige brandweer ?). Vlak achter de brandspuit is meester Strating te zien.
De redactie heeft de bijgevoegde kleurenfoto van de brink van Deever gemaakt op woensdag 6 november 2019.
Bijgaande afbeelding is ook ten zeerste te bewonderen op bladzijde 1 van nummer 22/1 (maart 2022) van het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.

Posted in Braandwièr, Brink, Gemiente Deever, Old nummerbröt, Olde auto | Leave a comment

Rogge döss’n bee’j Garriet Jan Wesseling

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is opgenomen als afbeelding 84 een foto uit 1940 van het dorsen van rogge met de primitieve maar vernuftige dorsmachine van de gebroeders Kloeze bij boer Gerrit Jan Wesseling in de Achterstraat in Diever. In de tekst bij de afgebeelde foto is de situatie ter plekke beschreven. Een afbeelding van de betreffende bladzijde uit het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht opgenomen.

84 – Diever – Dorsen bij Gerrit Jan Wesseling in de Achterstraat – 1940
De man met de pet links op de döskaaste is instopper Frederik (Frièrik) Houwer . De baandensnieder die naast Frederik (Frièrik) Houwer bezig is kon helaas niet worden herkend. De schoter, de man die de gaarven rogge naar de baandensnieder gooide, bevindt zich op de rogge in de boerderij. Links boven op het stro staat Willem Punt. De man die onder hem staat is Jan Oostra. In het midden staat smid Hendrik Kloeze uit de Hoofdstraat. Hij en zijn broer Albert waren de eigenaren van deze döskaaste. De helaas niet herkende jongen bij de motor is waarschijnlijk de machinist. Deze motor liep op pieterölie en werd gekoeld met water in een bak om de motor. De motor staat op een oud autochassis. De döskaaste en zijn aandrijving werden verplaatst met behulp van een paar sterke paarden. Bij de motor hoorde registratiebewijs D-2138, dat op 30 augustus 1921 in Assen werd afgegeven aan Albert Kloeze.
De döskaaste staat in de baander en op de deele van de boerderij van Gerrit (Garriet) Jan Wesseling in de Achterstraat. Hendrik Wesseling, die weduwe was van Kea (Kee) Janssen, liet deze boerderij voor zijn zoon Gerrit Jan en zijn vrouw Hendrikje Oostra bouwen. Hendrik Wesseling was tot zijn pensionering hoofdmeester van de Wittelter school. Om de boerderij hier te kunnen bouwen moest de oude boerderij, die door Hendrik Wesseling was verhuurd aan Hendrikus Oostra en Aaltje Oostenbrink, worden afgebroken.
Het dorsen van rogge aan huis was één grote ellende, want het hele huis kwam onder het stof te zitten. Het kostte een paar dagen om alles weer schoon te krijgen. Alle deuren van het achterhuis werden opengezet, zodat de wind zoveel mogelijk stof weg kon blazen. Als de rogge kraekdröge was, dan ging het dorsen gemakkelijk en was er minder stof.
Toen hadden boeren in Oldendiever ook een döskaaste. De Oldendieverse dorsvereniging had als leden Jans Bult, Hendrik Kerssies, Hessel Hessels, Fokke Hessels, Jacobus (Kobus) Kruid en Geert Kok. Hun döskaaste stond in een schuur bij Jans Bult.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Frederik (Frièrik) Houwer is geboren op 26 maart 1900. Hij is overleden op 27 mei 1989.
Wie herkent de man naast Frederik (Frièrik) Houwer ? Is het Gerrit Jan Wesseling ?
Willem Punt is geboren op 26 december 1896. Hij is overleden op 2 augustus 1985.
Hendrik Kloeze is geboren op 13 juli 1909. Hij is overleden op 30 juli 1967.
Albert Kloeze is geboren op 24 april 1901. Hij is overleden op 22 april 1961.
De helaas niet herkende jongen zou Wijnand Hunneman kunnen zijn. Wie herkent deze jongen ?
Gerrit (Garriet) Jan Wesseling is geboren op 8 juni 1900. Hij is overleden op 22 oktober 1983.
Hendrik Wesseling is geboren op 31 oktober 1869. Hij is overleden op 6 april 1942.
Kea (Kee) Janssen is geboren op 24 september. Hij is overleden op 22 oktober1934.
Hendrikje Oostra is geboren op 6 mei 1897. Zij is overleden op 13 september 1974.

De redactie heeft de kleurenfoto van de situatie ter plekke van het pand met huidig adres Achterstraat 4 in Deever op maandag 3 september 2018 gemaakt. Het boerderijgedeelte van de boerderij van Gerrit (Garriet) Jan Wesseling is nu in gebruik bij Installatiebedrijf Dick Sjabbens.

Posted in Aachterstroate, Boer'nlee'm, Diever, ie bint 't wel ..., Old nummerbröt, Topstuk | Leave a comment