Mein’s veur en op de stelling van meule De Vlijt

In bijgaand bericht heeft mevrouw Lammigje van de Zwaag-Kloeze uit Hoogeveen enige herinneringen aan de molen van Oldendiever en zijn bewoners weergegeven aan de hand van bijgaand afgebeelde foto uit haar verzameling.

Ik ben geboren op 4 oktober 1933 in het woonhuis bij de smederij aan de Hoofdstraat in Diever. Ik heb geen broers en zusters.
De naam van mijn moeder is Jantje Jansen. Zij is geboren op 16 oktober 1902 in het molenaarshuis bij de molen in Oldendiever. Mijn moeder is overleden op 6 oktober 1963.
De naam van mijn vader is Albert Kloeze. Mijn vader is op 14 april 1901 geboren. Hij is geboren in het oude huis aan de Peperstraat, dat stond schuin tegenover bakkerij Albert Kuiper stond. Mijn vader is overleden op 22 april 1961.
Mijn grootvader was eigenaar van de molen in Oldendiever. Oom Jan Albert Jansen is gestopt met de molen in 1954. Hij is met zijn gezin naar Amerika gegaan. Oom Jan Albert heeft in januari 1954 de molen verkocht aan Arend Uiterwijk Winkel.
Hierbij een foto van de molen in Oldendiever. Op de stelling staat oom Albert Jansen in het midden. Voor de molen staat links mijn grootmoeder Hilligje Jansen-Veenhuis en rechts haar dochter tante Aaltje Jansen. Het huis aan de rechterkant van de foto is van Jacobus Kruid.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Lammigje Kloeze is de dochter van smid Albert Kloeze en Jantje Jansen. Albert Kloeze is een zoon van smid Albert Kloeze en Lammigje Santing. Jantje Jansen is een dochter van molenaar Hendrikus Albertus Jansen en Hilligje Veenhuis. Albert Kloeze en Jantje Jansen trouwden op 7 mei 1932 in Deever. 

Hendrikus Albertus Jansen is geboren op 10 januari 1860 in Apeldoorn. Hij is overleden op 7 maart 1929 in Deever. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hilligje Veenhuis is geboren op 10 december 1860. Zij is overleden op 15 april 1952 in Deever. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hendrikus Albertus Jansen en Hilligje Veenhuis trouwden op 2 februari 1895 in Deever.
Jan Albert (Ab) Jansen is geboren op 18 mei 1905 in de molenaarswoning in Oll’ndeever. De redactie is op zoek naar gegevens van Jan Albert (Ab) Jansen.
Aaltje Jansen is geboren op 18 december 1903 in de molenaarswoning in Oll’ndeever.
De redactie schat in dat de hier afgebeelde foto in elk geval vóór 15 april 1952 is gemaakt. De foto is waarschijnlijk ook ná 7 maart 1929 gemaakt. Op deze foto is de stelling van de molen nog aanwezig. De foto moet derhalve vóór 24 december 1942 zijn gemaakt, want op die dag stortte de stelling in. Op de hier afgebeelde foto is Aaltje Jansen een volwassen vrouw, de foto zal daarom ná 1930 zijn gemaakt. In september 1932 vernielde een windhoos de oude boerderij van Jacobus (Kobus) Kruid an ’t Bultie. De in 1932/1934 nieuw gebouwde boerderij is op de hier afgebeelde foto aan de rechterkant te zien. De foto moet derhalve ná 1932 zijn gemaakt. De foto moet op basis van het voorgaande ruim geschat tussen eind 1932 en 24 december 1942 zijn gemaakt.
Het is spijtig dat mevrouw Lammigje van de Zwaag-Kloeze de andere twee mannen op de stelling van de molen niet heeft herkend.

Posted in Meule van Oll’ndeever, Oll'ndeever | Leave a comment

De jeneverstüver gung hen en wièr over de Brogge

In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van de 13 december 1978 stond het bericht Dieverbrug van de Dwingeler onderwijzer, schrijver en amateur-historicus Reinder Smit uit Lhee. In het bericht beschrijft hij aan de hand van een ansichtkaart de situatie an de Deeverbrogge in 1905.

Dieverbrug
Gezicht op Dieverbrug kort na 1900
We staan hier met onze rug naar Dwingelo en kijken we uit op de weg naar Diever. Links het wit geschilderde café-logement van Sjoert Benthem, dat als pleisterplaats diende voor de reizigers die met de snikke (trekschuit) reisden. De snikke voer tussen Meppel en Assen: voorts waren er nog de veerschepen, de marktschuiten en de pakschuiten, die een regelmatige dienst onderhielden tussen verschillende plaatsen. Nemen we daarbij nog de turfschepen en de vrachtschepen, dan zal duidelijk zijn, dat er sprake was van een druk scheepvaartverkeer op de Drentsche Hoofdvaart.
Later kwam de snellere tram, die een groot deel van het personenverkeer voor z’n rekening nam. De snikke was door deze vooruitgang gedoemd te verdwijnen.
Omstreeks de eeuwwisseling werden te Dieverbrug regelmatig maandmarkten gehouden, waar voornamelijk biggen werden verhandeld. Midden op de voorgrond zien we de ijzeren draaibrug. Rechts achter (in de gemeente Diever), de woning van de destijds zo bekende veearts Boerhave. Midden achter ligt tussen het geboomte de weg naar Diever verscholen. Geheel rechts is nog juist een hoge ‘vierkante, rechtop geplaatste houten balk te zien, waarvan een zelfde exemplaar zich aan de Dwingeler zijde van de Drentsche Hoofdvaart bevond: de functie van deze palen is ons niet duidelijk.
Tegenover het café-logement van Benthem stond aan de Dwingeler zijde het café van Warries. Van ‘de oude’ Sjoert Benthem en ‘de oude’ Warries is volgens overlevering bekend, dat beiden verzot waren op een borrel, en dat ze ‘de kunst’ verstonden, zich voor slechts één stuiver te bedrinken: zo kon het gebeuren dat op een goede dag Warries de brug overstak om bij Benthem een borrel te komen drinken: Warries betaalde zijn ‘consumptie’ met een stuiver, en keerde weer huiswaarts. Niet lang na zijn thuiskomst verscheen Benthem in de gelagkamer van Warries en bestelde een borrel, die met dezelfde stuiver werd betaald, waarmee Warries Benthem had betaald. Zo reisde de stuiver menigmaal per dag over de brug heen en weer. De geldbuidel bleef op die manier gesloten, maar de fles met jenever minderde wel van inhoud.
Wanneer de vorst inzette verschenen vele jonge lieden aan de kant van de Drentsche Hoofdvaart om te proberen of het ijs al wilde houden. Menigmaal moest een overmoedige waaghals de eerste schreden op het nog dunne ijs bekopen met een nat pak. Wie echter zonder kleerscheuren als eerste de overkant bereikte werd bij Warries ‘op de balk gescheven’: zijn naam werd dan met krijt op één der balken in de gelagkamer geschreven.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Wijlen collega amateur-historicus Reinder Smit uut Lhee gebruikt in zijn bericht de naam Sjoerd Bentum: dit moet zijn Sjoert Benthem. De grote vraag is of Sjoert Benthem rond 1905 al eigenaar was van het café-logement of dat zijn vader dat nog was.
Reinder Smit zal het ongetwijfeld wel geweten hebben, maar hij vergat te vermelden dat de Drentsche Stoomboot Maatschappij (D.S.M.) in het begin van de twintigste eeuw met stoombootjes een dienst tussen Meppel en Assen onderhield. De redactie heeft in verschillende berichten aandacht besteed aan de D.S.M.
De redactie heeft in verschillende berichten ook aandacht besteed aan de stoomtramlijn van de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (N.T.M.) tussen Meppel en Hijkersmilde langs de Drentse Hoofdvaart. De halte van de stoomtram an de Deeverbrogge was bij het café-logement.
Frederik Boerhave studeerde in 1888 af als veearts. Hij was veearts in Oosterwolde, maar vertrok in 1895 naar Staphorst en vandaar naar Dwingel en vestigde zich rond de eeuwwisseling an de Deeverbrogge in de gemiente Deever. Hij overleed op 14 juli 1913 op 47-jarige leeftijd an de Deeverbrogge.
Helemaal aan de rechterkant van de ansichtkaart is nog net de schoorsteen van de wolspinnerij van ondernemer Jan Frederik Hilkemeijer te zien
De redactie is ook in het geheel niet bekend met de functie van de hoge vierkante, rechtop geplaatste houten balk, die aan de rechterkant van de ansichtkaart is te zien. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan hierover enige tekst en uitleg geven ?
De redactie heeft voor alle duidelijkheid een goede scan van een exemplaar van de in het bericht van Reinder Smit afgebeelde ansichtkaart toegevoegd aan dit bericht. 

Posted in An de Deeverbrogge, Café-Logement Sjoert Benthem, Snikke | Leave a comment

Twee vragtwaègn’s mit ut D-nummer van Aubut Strik

De heer Jan Hessels uut de Krussstroate in Deever reageerde in Opraekelen 00/3 (september 2003), het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, als volgt: ‘Ik weet het niet helemaal zeker, maar ik dacht dat Albert Strik toen ook een Amerikaanse legervrachtwagen heeft gekocht, deze moet het kenteken D-14334 hebben gehad.’ Dorpskenner Jan Hessels moet met ‘toen’ hebben bedoeld ‘kort na de Tweede Wereldoorlog’.
Mevrouw Janny van Dijk-Strik reageerde op de reactie van Jan Hessels kort daarop als volgt: ‘In Opraekelen 00/3 dacht de heer Jan Hessels dat Albert Strik ook een Amerikaanse legervrachtwagen had gekocht. Dat is juist. Zie de bijgaande foto. Aan de linkerkant staat mijn opa Albert Strik. In het midden staat mijn vader Adolf Strik. Aan de rechterkant staat mijn oom Berend Strik.’
De vrachtwagen met kenteken D-7525 is op de hier afgebeelde foto aan de linkerkant te zien. Het bijbehorende kentekenbewijs is afgegeven op 30 januari 1931 aan Albert Strik. Hij woonde in 1931 nog op het adres Dieverveld 215 in de Olde Willem. Hij was in 1931 expediteur. De Amerikaanse legervrachtwagen met kenteken D-14334 is op de hier afgebeelde foto aan de rechterkant te zien. Dit kentekenbewijs is afgegeven op 19 september 1945 aan Albert Strik. Hij woonde in 1945 op het adres Brinkstraat 9, later Brinkstraat 20.
Hij en zijn twee zonen waren in 1945 wegtransporteur. Dagelijks reden ze vanuit Diever naar Groningen, Assen, Meppel en Steenwijk. De redactie van ut Deevers Archief heeft het vermoeden dat de hier afgebeelde foto in Meppel is gemaakt.
De redactie vraagt zich wel af hoe de oude vrachtwagen met kenteken D-7525 de Tweede Wereldoorlog heeft overleefd. Is de vrachtwagen door de Duitse bezetter gevorderd geweest ?

Posted in D-nummer, Old nummerbröt, Olde vrachtwaèg'n | Leave a comment

De toor’n en de kaarke an de brink in de snee

De redactie is een liefhebber van mooie foto’s uut de gemiente Deever. U.L.O.-leraar Hendrik (Henk) van den Bos heeft in het kleurendia-tijdperk met zijn fototoestel heel wat opnamen van dorpsgezichten in de gemiente Deever gemaakt. Hij heeft bijgaand afgebeelde prachtige maar verkleuringsgevoelige kleurendia van de gemeentelijke toren en het kerkgebouw aan de brink van Deever gemaakt in januari 1963. Op 18 januari 1963 werd de twaalfde Elfstedentocht gehouden.
Kleurendia’s van onderwerpen uit de gemiente Deever verdienen het ten zeerste gered te worden van verkleuring en vervaging en vervuiling en de ondergang. Elk analoog diapositief topstuk moet met geschwinde spoed en in gestrekte draf worden gedigitaliseerd. Dat is wat de redactie van ut Deevers Archief met de hier afgebeelde kleurendia van Henk van den Bos heeft gedaan.

De heer Jannes Smit stuurde op 3 februari 2023 de volgende zeer gewaardeerde reactie naar de redactie van ut Deevers Archief.
Leraar van den Bos was naast zijn fotografische liefhebberij ook een voortreffelijk docent aan de U.L.O. in Diever. Hij kon ook goed voetballen. Hij heeft nog enige tijd in het elftal Diever 1 gespeeld. Maar hij was tevens heel sociaal betrokken in velerlei opzichten. Zelf heb ik het laatste contact met hem gehad ver na mijn schooltijd (1956), toen hij geheel onverwacht en onaangekondigd mij tijdens mijn burgemeesterschap in Oudewater (1982-1987) bezocht. Wij hebben toen heel wat herinneringen opgehaald. Deze man blijft in mijn herinnering ! 

Posted in Kaarke an de brink, Toor'n an de brink | Leave a comment

Ankomst van ut DSM-stoombotie an de Deeverbrogge

In het boekje An de Brogge – Geschiedenis van Dieverbrug in woord en beeld, dat de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever heeft uitgegeven ter gelegenheid van haar twintigjarige bestaan, wordt op bladzijde 75 summier aandacht besteed aan de Drentsche Stoomboot Maatschappij (D.S.M.).
De slordige vormgever van dit onvolprezen boekje heeft een grote kans laten liggen bijgaand afgebeelde prachtige zeldzame ansichtkaart van de aankomst van het stoombootje Assen II an de Deeverbrogge uit de richting van de Gowe in 1914 in zijn geheel op te nemen in het genoemde boekje.
An de Deeverbrogge werd aangelegd bij het café-logement van Sjoert Benthem. Hij staat helemaal aan de linker kant op de foto (de man mit ut sikkie). Het stoombootje uit de richting Assen arriveerde om ongeveer elf uur ’s morgens an de Deeverbrogge.
In plaats van de gehele afgebeelde prachtige zeldzame ansichtkaart (bij de verzamelaars zijn maar enige exemplaren bekend) in het boekje op te nemen, gebruikte de slordige vormgever een uitsnede uit deze ansichtkaart voor het vullen van de voorkant van dit boekje. De leden van de krimpende Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, is veel moois onthouden. De redactie van ut Deevers Archief wil de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief helemaal niets onthouden, integendeel.

Abracadabra-1513Abracadabra-1514Abracadabra-1515

Posted in An de Deeverbrogge, Ansichtkoate, Café-Logement Sjoert Benthem, D.S.M., Löswal, Snikke, Topstuk, Vervoer | Leave a comment

De skoapemaarkt in de kaarketuun bee de brink

In het Drents Archief in Assen is een sepiabruinkleurige foto van een schapenmarkt in de kaarketuun bee de brink van Deever bewaard gebleven. Zie bijgaande afbeelding van die foto. De redactie heeft het sepiabruine vermoeden dat burgemeester Hendrik Gerard van Os de maker is van deze foto. Hij heeft wel meer foto’s gemaakt in de gemiente Deever. De redactie weet niet of deze foto is gemaakt tijdens een gewone veemarkt, die bestond uit een koeien- en paardenmarkt op ut maarkturrrein an de Bosweg en een schapenmarkt in de kaarketuun bee de brink van Deever, of tijdens de grote jaarmarkt in oktober. De redactie schat in dat de foto omstreeks 1905 is gemaakt. Aan de rechterkant van de foto staat niet zichtbaar achter de bomen het boerencafé van Jan Barelds. In het midden van de foto is tussen de bomen het bovenste deel van de voorgevel van de boerderij van Jan Seinen en Hilligje Hessels an de brink te zien. De redactie van ut Deevers Archief houdt zich bijzonder aanbevolen voor aanvullingen op dit bericht.

Posted in Veemaarkt | Leave a comment

De Ford mit ut kentiek’n D-5589 van Jan Mulder Wzn.

De provinciale griffie van Drente gaf het kentekenbewijs D-5589 op 27 oktober 1927 af aan de Deeverse boer Jan Mulder, zoon van Willem Mulder en Ana Catrina Seinen. Het kentekenbewijs was bestemd voor zijn automobiel van het merk Ford. Zie de twee hier afgebeelde foto’s (afbeeldingen 1 en 2). De redactie weet niet of Jan Mulder deze auto nieuw of tweedehands heeft gekocht. Jan Mulder woonde in 1927 op het adres Diever 183.
Jan Mulder trouwde op 5 juni 1903 in Deever met Roelofje Tissingh. De kinderen van Jan Mulder en Roelofje Tissingh waren Willem Egbert, Arend, Anna Catrina, Klaassien en Hendrik. Klaassien Mulder trouwde op 9 mei 1935 in Diever met Roelof Fransen.
In het navolgende reageren de kinderen Albertus (Bertus) Jan en Wil van het echtpaar Roelof Fransen en Klaassien Mulder en Hendrik, zoon van Jan Mulder en Roelofje Tissingh op de twee hier afgebeelde foto’s (afbeeldingen 1 en 2).

Herinneringen van Albertus Jan Fransen
De binnenbekleding van de auto is in de Tweede Wereldoorlog door mij ‘persoonlijk’ gesloopt. De auto was toen uiteraard al buiten gebruik en stond achter de boerderij aan de Brink. Van dit materiaal heeft mijn moeder een trainingspak gemaakt. Het pak was onverslijtbaar en winddicht en was in het gebruik zeer praktisch. Ik heb geen foto kunnen vinden waarop ik met het pak sta afgebeeld. Ik weet mij nog te herinneren uit de tijd dat ik een jochie van drie á vier jaar was, dat wij bij familiebezoek richting Dwingelo aan de Dwingelder kant van de Dieverbrug een tol passeerden. Dan mocht ik het tolgeld van 1 cent afgeven, waarna het tolhek werd geopend en wij onze weg konden vervolgen.
Herinneringen van Wil Fransen
De Ford van opa Jan Mulder droeg het kenteken D 5589. Onze ouders zijn indertijd in deze auto getrouwd. In de oorlog is de auto, die als kippenhok nog dienst deed, door mijn broer Bertus gesloopt. De bekleding nam hij mee naar huis en deze was zo oerdegelijk dat mijn moeder er een ‘trainingspak’ van heeft laten maken. Het pak heeft ‘goede diensten’ bewezen.
Herinneringen van Hendrik Mulder
De auto van mijn vader raakte voor de oorlog in onbruik. Hij heeft op het onderstel van de auto een boerenwagen laten maken. Deze wagen was niet zo vlot met draaien als een gewone boerenwagens. De wagen hebben we nog jarenlang op de boerderij gebruikt. Later is deze verkocht aan Roelof Booij uit Wapse. De wagen is waarschijnlijk verbrand, toen zijn boerderij in juli 1988 afbrandde. De kap van de gesloopte auto kwam bij onze boerderij te staan. Hij deed dienst als kippenhok, maar de kinderen speelden er ook wel in.

De redactie verwijst voor een lijst van de Deeverse auto’s met een D-nummer naar het bericht Kentiek’nplaèt’n mit ut D-nummer in Deever.

Afbeelding 1
Albertus Jan Fransen weet over deze foto het volgende te vertellen: De auto van mijn opa Jan Mulder met kenteken D 5589 staat op 10 mei 1931 met bandenpech op de weg langs de Drentse Hoofdvaart. De man die bezig is met het vervangen van de lekke band is mijn overleden oom Willem Mulder Jzn. Het is mij niet bekend wie het jongetje is.(foto uit de verzameling van Albertus Jan Fransen, Twello)

Afbeelding 2
De medereizigers staan rustig te wachten op het moment dat de reserveband onder de auto is gezet. Albertus Jan Fransen wist niet wie de twee dames aan de linkerkant waren. De dame aan de rechter kant is waarschijnlijk Maria Hillegiena Mulder, een zuster van Jan Mulder. (foto uit de verzameling van Albertus Jan Fransen, Twello)

Posted in Algemeen, Automobiel, Old nummerbröt, Olde auto | Leave a comment

Withalte lig op 4000 stapp’m van Stienwiek

De redactie van ut Deevers Archief toont hier enige teksten uit oude boeken, waarin oude schrijfwijzen van Wittelte voorkomen, alsmede enige tekst en uitleg over deze streek in de gemiente Deever.

Hugo van Rijn schrijft in 1724 in zijn boek ‘Oudheden en gestichten van Groningen en Groningerland, mitsgaders van het Land van Drent’ het volgende over Wittelte.

Withelte, In een perkamenten brief der Utrechtsche kerke Withalte genaamd / is eene plaats in ’t Graafschap van Drent; die de voornoemde keizer Hendrik III uyt de goederen van Ulfo en van deszelfs broeder / geschonken heeft aan den Bisschop Bernulphus. Het behoudt tegenwoordig noch den naam van Witholte; en is gelegen tusschen Wapsterveen en Dwingelo; 4000 schreeden van Steenwijk

Afbeelding 1

François Halma schreef in 1725 in het tweede deel van zijn boek ‘Tooneel der Vereenigde Nederlanden en onderhorige landschappen’ het volgende over Wittelte.

Witthelte, is eene plaats, die Keyzer Hendrik de III uyt de goederen van eenen Uffo of Ulfo, en deszelfs broeders in het Graafschap Drenthe, aan Bisschop Bernulphus van Utrecht vereerde. De naam leeft nogh in Witholte, een geringe buurt, in het Diverder Dingspil tusschen de dorpen Dwingelo en Wapsterveen gelegen. In het Utrechtse Parkementeboek staat Withalte boven Steenwyk, waar van het negen mijlen afgelegen is. Pikart getuygt dat voorgemelde Uffo en zijne broeders in het jaar van 1040 in het lantschap Drenthe zouden gewoont hebben, en van de oudste Edelen dezes lands waren, afkomstigh van de Dronthers, die dit landt bevolkt hebben, waar onder dit Withelte, nevens Uffelte, Pele, Lintherunge en Euven gehoorden, en nogh in weezen zyn. Ook wil het oude en overgebleven Erfgeruchte, dat het weghschenken hunner bezittinge door keyzer Hendrik gegrondt was op hunne dagelyksche dwinglandye en geweldt tegens in, en uytlanders.

Afbeelding 2

Abraham Jacob van der Aa schreef in 1849 in deel 12 van zijn boek ‘Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden’ het volgende over Wittelte.

Wittelthe, Wittelte, Withelte of Witholte en in het perkamentboek van het bisdom Utrecht, Withalte, gehucht in Dieverderdingspil, provincie Drenthe, arr. en 5 uren zuidwestelijk van Assen, kant. en 4 uren noordoostelijk van Meppel, gem. en ½ uur zuidelijk van Diever; met 20 huizen en 15 inwoners.
Men heeft hier eene winter-bijschool, die gemiddeld door 15 leerlingen beozcht wordt.
Keizer Hendrik III schonk deze plaats, uit de goederen van Ulfo en van zijnen broeder, aan Bernulphus, den twintigsten Bisschop van Utrecht.

Afbeelding 3

De geograaf en geschiedkundige Pieter Harmen Witkamp schreef in 1877 in zijn ‘Aardrijkskundig woordenboek van Nederland’ het volgende over Wittelte.

Wittelte, buurtschap in de Drenthsche gemeente Diever, in 1811 met 80, in 1840 met 115, in 1870 met 163 inwoners. De plaats is oud en wordt reeds in eene oorkonde van Keizer Hendrik III van den jare 1040 als Witthelte vermeld.
Vijftien minuten ten noordwesten van deze buurtschap ligt in de heide eene overoude schans, nagenoeg rond van vorm, houdende 15 meter in middellijn.

Afbeelding 4

Posted in Wittelte | Leave a comment

Göng elke jonge mit un sierspeltie hen huus ?

Van het jongenskamp De Eikenhorst an de Gowe zijn bij de redactie van ut Deevers Archief weinig souvenirs bekend. Het hier afgebeelde souvenir is een broche. Deze broche kan met een speld aan een kledingstuk worden vastgemaakt. Kreeg elke jongen aan het einde van zijn kamptijd zo’n sierspeld mee naar huis om deze weg te geven aan zijn moeder, een stiefmoeder, een zuster, een tante, een buurvrouw of deze te bewaren voor een toekomstige verkering ? Of was deze sierspeld gewoon te koop in het jongenskamp ? De redactie weet niet in welke jaar deze sierspeld is geproduceerd. De redactie weet ook niet welk gebouw in het jongenskamp op de sierspeld is afgebeeld. Wellicht kan een van de voormalige bewoners van het jongenskamp enige tekst en uitleg geven bij deze sierspeld ?

Posted in de Gowe, Jongenskamp de Eikenhorst | Leave a comment

Ut ransjièrturrein van de N.T.M. an de Deeverbrogge

De redactie heeft in verschillende berichten in ut Deevers Archief aandacht besteed aan de enkelsporige stoomtramlijn van de Nederlandse Tramweg Maatschappij (N.T.M.) langs de Drentse Hoofdvaart tussen Meppel en Hijkersmilde. De stoomtramlijn werd in 1916 geopend. Op 15 februari 1933 reed op deze lijn de laatste stoomtram, waarna de rails werden verwijderd. De stoomtram kon niet meer concurreren met de vrachtwagen.
Van de situatie van de tramlijn an de Deeverbrogge is een tekening op een schaal van 1:1000 bewaard gebleven in het archief van de Nederlandse Tramweg Maatschappij (N.T.M.). Zie de bijgaande afbeelding.
Via een wissel kon de stoomtram met de wagons op een stukje zijspoor worden gerangeerd. Langs dit stukje zijspoor was een perron waar vee uit de omgeving in de wagons kon worden geladen. Via een andere wissel en een stukje zijspoor kon de stoomtram met de wagons langs een bergplaats (opslagloods ?) worden gerangeerd.
De links onder zichtbare plattegrond van een gebouw op de hier afgebeelde tekening is de plattegrond van café-logement Sjoert Benthem. De weg Deever-Dwingel loopt op deze tekening nog vlak langs het café-logement. Ook de Deeverbrogge was toen nog vlak bij het café-logement gesitueerd.

Posted in An de Deeverbrogge, Stoomtram | Leave a comment

Un logtfoto van ut Katt’nende van dokter Broekemoa

De redactie van ut Deevers Archief leerde van alles-van-Deever-weter en alles-van-Deever-verzamelaar wijlen Jans Tabak dat de Aachterstroate in Deever vroeger de Saandhook werd genoemd en dat het Meul’nende in Deever vroeger ut Katt’nende werd genoemd. De redactie stelt aan de homo sapiens burocratis maximus van de gemeente Westenveld voor deze straatnamen met geschwinde spoed en in gestrekte draf in ere te herstellen. Huisdokter Ludolf Dirk Broekema heeft in de eerste helft van de zestiger jaren van de vorige eeuw in een sportvliegtuigje een rondvlucht boven Deever gemaakt en heeft daarbij gelukkig ook zwart-wit luchtfoto’s gemaakt. De bijgaand afgebeelde zwart-wit luchtfoto van ut Katt’nende is aanwezig in de verzameling van zijn zoon Coen Broekema.

In het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw zijn op ut grünlaand van boer Jan Thijs (Jan Tees) Seinen en zijn zusters Hilligje (Hillegie) en Aaltje (Oaltie) an de Heufdstroate de eerste oll’n-van-daèg’n-hüsies in de gemiente Deever gebouwd.  Mensen die 65 jaar waren geworden, die kwamen in aanmerking voor verhuizing naar zo’n oll’n-van-daèg’n-hüsie. Die zes gemeentelijke dubbele huurwoningen zijn aan de bovenkant van de luchtfoto te zien. Van de zes dubbele huurwoningen zijn heden ten dage nog twee aanwezig.
Het dorpshuis met de naam Dingspilhuus, het enige warmkloppende dorpshart van Deever, was in het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw nog niet gebouwd. Op die plaats an de Heufdstroate staat een oude openbare lagere school (O.L.S. 4.0), die toen nog in gebruik was als gymnastieklokaal van onder meer de lagere school. De redactie herinnert zich dat hij met de B- en de A-junioren van de Deeverse voetbalvereniging in de winter één avond in de week in het lokaal trainde.
Links naast O.L.S. 4.0 staat nog een openbare lagere school (O.L.S. 5.0). Achter de oorspronkelijk gebouwde O.L.S. 5.0 is de uitbreiding met twee lokalen te zien. Die uitbreiding is in 1961 in gebruik genomen. De redactie van ut Deevers Archief herinnert zich dat hij in het schooljaar 1961-1962 in een lokaal van die uitbreiding erg helaas bij die oninspirende arbeidersjongensboycottende ergerlijke meester Bart Eulie de zesde klas moest doorbrengen. Daar was geen ontkomen aan. Dus dorpsdokter Ludolf Dirk Broekema heeft zijn luchtfoto ná 1961 gemaakt.
Links naast O.L.S. 5.0 is een stukje van het gemeentelijke sportveld met het houten kleedgebouwtje an de Tusschendarp te zien. Direct naast het kleedgebouwtje lag het korfbalveld van de U.L.O.-korfbalvereniging O.D.I.V.A.L. (Ontspanning Door Inspanning Voor Alle Leerlingen) van ome Piet Zijlstra. De redactie is op zoek naar foto’s van dit gemeentelijke sportveld.
Het weiland naast het gemeentelijke sportveld en achter de boerderij van Dirk Moes liep in de winter onder water, waardoor bij vorst al snel op dit weiland kon worden geschaatst.
In het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw was de aan de onderkant van de luchtfoto zichtbare botterfubriek aan het einde van ut Katt’neinde (Meul’nende) nog volop in bedrijf.
Tegenover de botterfubriek, aan de andere kant van de weg hen de Deeverbrogge, is de voormalige boerderij van Egbert (Eppe) Bennen te zien. Die was gekocht door de gebroeders Kloeze. Bij de boerderij is zo te zien hun garagebedrijf in aanbouw. Het bedrijf Kloeze verhuisde in 1965 van de oude smederij an de Heufstroate hen ut Katt’nende. Dus dorpsdokter Ludolf Dirk Broekema moet deze luchtfoto vóór 1965 hebben gemaakt.
De boerderij van de familie Teunis Jansen op de hoek van ut Katt’nende en de Dwarsdrift was nog aanwezig. De bloemenhandelaar Jan Bolding van de Deeverbrogge heeft deze boerderij gekocht (wanneer ?) en af laten breken en heeft op het terrein twee woonhuizen laten bouwen.
Het is op de hier afgebeelde luchtfoto niet goed te zien, maar tussen ut Kastiel en het begin van ut Katt’nende loopt tussen de akkers ut skoelpattie over de Kleine Esch. Ut skoelpattie begon vlak bij de lagere school an ut Katt’nende tussen de huizen, die tegenwoordig als adres Moleneinde 1 en Moleneinde 3 hebben en eindigde op ut Kastiel.
De redactie verzoekt de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief bijdragen te leveren aan dit bericht.

Posted in Legere skoele in Deever, Meul’nende, Süvelfubriek Deever, Verdwenen object | Leave a comment

Suster Broer op de Spatta mit kentiek’n D-9908

Wijkzuster, beter gezegd dorpszuster, nog beter gezegd gemeentezuster en dorpsfiguur Elje Broer-Doodhagen was de bijzonder goede en gewaardeerde dorpszuster in de gemiente Deever. Ze werd in de Deeverse volksmond altijd zuster Broer genoemd. Elje Doodhagen is geboren op 4 maart 1893 in Noordwolde. Zij ging met ingang van 1 september 1959 met pensioen. Zie het bijgevoegde bericht (afbeelding 2), dat op donderdag 3 september 1959 verscheen in de krant Friese Koerier. Zij is overleden op 23 januari 1985 op 91-jarige leeftijd in Deever. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

Het kenteken D-9908 is op 17 juni 1935 afgegeven aan Elje Doodhagen. Het kentekenbewijs was bestemd voor haar motorrijwiel van het merk Sparta. Zij woonde in 1935 nog an de Deeverbrogge in het huis met adres Dieverbrug 232. De redactie van ut Deevers Archief verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die geïnteresseerd is in oude Deeverse motorvoertuigen met een D-nummer, graag naar het bericht Kentiek’nplaèt’n mit ut D-nummer in Deever.

De maker van de hier afgebeelde zwart-wit foto (afbeelding 1) is Luite (Lu) Wolter Broer. Hij is geboren op 2 november 1918 in Noordwolde. Hij is het enige kind van Willem Broer en Elje Doodhagen. De redactie weet niet of Lu Broer de hier afgebeelde zwart-wit foto heeft gemaakt in 1935 of later. De redactie heeft het vermoeden dat de foto niet an de Deeverbrogge is gemaakt, maar later an de Brinkstroate in Deever bij haar nieuwe eigen huis met de naam Zwerversrust. Maar wanneer ? Wellicht kunnen de kinderen van Lu Broer en Engeltje van Delden hier een mooi verhaal bij vertellen.

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Posted in Alle Deeversen, Dorpsfiguur, Old nummerbröt, Olde moter | Leave a comment

Deever möt hiel sünig weed’n op sien saandweeg’n

De redactie van ut Deevers Archief is een groot liefhebber van de zandweg langs de bosrand om de Noorderesch van Deever. Zandwegen behoren tot het te koesteren erfgoed van de gemiente Deever. Het is helaas bijzonder jammer en bijzonder storend dat een deel van deze oeroude zandweg een flink stuk is bestraat.
De redactie beveelt de Homo Sapiens Burocratis Municipii Occidentiscampum achter de vele uitkijkramen van Het Raadhuis Aan De Gemeentehuislaan in Deever ten zeerste aan het stukje straatweg dat op de hier afgebeelde kleurenfoto is te zien met geschwinde spoed en in gestrekte draf weg te slopen en zo de oeroude zandweg in ere te herstellen, opdat komende generaties ook van dit stukje erfgoed kunnen blijven genieten.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie attenderen op schilderijen en tekeningen van de zandweg langs de Noorderesch van Deever. De redactie wil deze kunstwerken bijzonder graag in ut Deevers Archief tonen.
De redactie heeft de hier afgebeelde kleurenfoto gemaakt op zondag 18 december 2022.

Posted in Algemeen | Leave a comment

De pette van de arbeiders van de gemiente Deever

De arbeiders in vaste buitendienst van de gemiente Deever konden beschikken over een werkpet, niet zo maar een werkpet, maar eentje die was versierd met het wapen van de gemiente Deever. Velen zullen goede herinneringen hebben aan de mannen die deze pet droegen, zoals Jan van de Berg, Jan Jurjen de Boer (kappertie de Boer), Jan Brugging en Hendrik Wiltinge. Sommigen droegen deze pet elke dag, anderen bijna nooit of nooit.
De redactie van ut Deevers Archief heeft de hier afgebeelde kleurenfoto (zie afbeelding 1) toevallig in het voorbijgaan gemaakt op woensdag 3 oktober 2012. De pet op de kleurenfoto (zie afbeelding 1) lag toen in een vitrinekast van de Historische Vereniging Gemeente Diever direct rechts bij de ingang van het toen steeds meer in verval rakende en verloederende Dingspilhuus an de Heufdstroate in Deever. Ut Dingspilhuus, het echte en enige warme hart van het dörp Deever, is helaas, jammer genoeg, met geschwinde spoed en in gestrekte draf in december 2919 in elkaar gebeukt.
De grote vraag was natuurlijk waar deze pet was gebleven ná de afbraak van ut Dingspilhuus ? Het zou bijzonder jammer zijn dat deze pet verloren zou zijn geraakt bij het overhaaste vernielen van ut Dingspilhuus, want een dergelijk fraai hoofddeksel behoort – nota bene, mind you, let wel – zeker tot ut Deevers aarfgood.
De redactie van ut Deevers Archief heeft de hier afgebeelde kleurenfoto (zie afbeelding 2) toevallig in het voorbijgaan gemaakt op zaterdag 17 december 2022. De pet op de kleurenfoto (zie afbeelding 2) lag toen in een vitrinekast van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever direct links bij de ingang van de ruimten in het krimpfiliaaltje van de Möppeler scholenmoloch Stad en Es op de Westeresch, waar inwoners van Deever en omgeving een drankje mogen kopen en een sport-, vergader- of theaterzaaltje mogen huren.

De gemeente Westenveld heeft helaas geen echte Deeverse arbeiders meer in de buitendienst. Want arbeiders, dat zijn mensen die met hun handen werken, die zijn uit de tijd geraakt, daar doen ze bij de gemeente Westenveld niet aan. Dat soort werk besteed je voor veel schaars belastinggeld uit. Outsourcing heet dat tegenwoordig. De gemeente Westenveld heeft als onderneming in de policy industry alleen ambtenaren en ambtenaressen in de binnendienst. Je ziet ze nooit, je kunt ze van buiten af ook niet zien, maar ze zitten voor alle duidelijkheid op de eerste verdieping achter hun schermpjes, verschanst achter de vele ramen van het luxe complex van kantoortuinen en kantoorparken in Het Raadhuis aan de Gemeentehuislaan in Deever. De bevolking van de gemeente Westenveld hoest voor alle duidelijkheid wel direct en indirect hun salarissen en pensioenpremies op.
De homo sapiens burocratis municipii Occidentiscampum noemt zichzelf vaak beleidsambtenaar of beleidsmedewerker of beleidsregisseur, of misschien wel beleidssouffleur, of misschien wel beleidsvoorbereider, of misschien wel beleidsondersteuner, of misschien wel beleidsinfluencer, of misschien wel beleidsbeslisser, of misschien wel beleidsvlogger of misschien wel beleidsuitvinder of misschien wel beleidsdoordrukker. Samenvattend: als de ambtenaar of ambtenares op de een of andere manier het woordje beleid in de benaming van zijn of haar functie weet te frommelen of te frutselen, dan is hij of zij erg onmisbaar, dan is hij of zij erg belangrijk, dan is hij of zij erg onontslaanbaar, dan moet hij of zij direct worden gepromoveerd naar salarisschaal 13 of hoger. Dus nogmaals: de bevolking van de gemeente Westenveld hoest voor alle duidelijkheid wel direct en indirect hun salarissen en pensioenpremies op.
Zie bijvoorbeeld het summum van belangrijkheid en onmisbaarheid in dit voorbeeld.

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Posted in Aarfgood, Gemiente Deever, Woap'm van Deever | Leave a comment

Greinsstien mit ut Deeverse woap’m an de brink

Bij het immer krap bij kas zittende Deeverse V.V.V.-kantoor, een tijd lang gevestigd in het schultehuis aan de brink van Deever, stond een grenssteen met het wapen van de gemiente Deever on het grasveldje vóór het schultehuis. Zie afbeelding 1. De grenssteen is niet meer aanwezig. Die staat nu bij het nog steeds krap bij kas zittende bijna failliete Deeverse V.V.V.-kantoor – tegenwoordig T.I.P.-kantoor genoemd – op het paardemarktterrein aan de Bosweg in Deever.
Aan de voorgevel bij de voordeur van het schultehuis hingen een tijd lang twee tegeltjes met een spreuk van de eeuwenoude uit de tijd geraakte oubollige Engelse toneelstukkenbedenker William Shakespeare (die veelal in de Deeverse volksmond Willem Sjeikspier wordt genoemd). Zie afbeelding 1. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief weet welke twee spreuken werden geciteerd ?
Alleskunner Klaas Kleine heeft zich nog uitgesloofd om de houders voor de tegeltjes te smeden. Dat was mooi siersmeedwerk van hem, dat dan weer wel.
Die tegeltjes waren het resultaat van een acute aanval van sheakespearitis van enige Deeverse shakespeare-verslaafden. De twee tegeltjes zijn gelukkig verdwenen. Want het is zoals de Rotterdamse nachtburgemeester Jules Deelder het heeft gedicht: Alles blijft, alles gaat voorbij, alles blijft voorbijgaan.

Afbeelding 1
Fotograaf Hans Dekker heeft de bijgaand afgebeelde kleurenfoto gemaakt op 12 november 2004. De redactie van ut Deevers Archief heeft toestemming van de Stichting Het Drentse Landschap deze kleurenfoto hier te tonen. 

Afbeelding 2
Fotograaf Hans Dekker heeft de bijgaand afgebeelde kleurenfoto gemaakt op 4 oktober 2006. De redactie van ut Deevers Archief heeft toestemming van de Stichting Het Drentse Landschap deze kleurenfoto hier te tonen. 

Afbeelding 3
Fotograaf Hans Dekker heeft de bijgaand afgebeelde kleurenfoto gemaakt op 3 mei 2011. De redactie van ut Deevers Archief heeft toestemming van de Stichting Het Drentse Landschap deze kleurenfoto hier te tonen. 

Afbeelding 4
De redactie van ut Deevers Archief heeft de hier afgebeelde kleurenfoto gemaakt op vrijdag 19 november 2021.

Posted in Schultehuis, Shakespeare prullaria, Shakespearitis, Woap'm van Deever | Leave a comment

Un tiekening van Roelof Otto van Koert op un leie

In 1984 was de toen zestigjarige toren van de Sint Andreaskerk an de Dorpsstroate op Zorgvliet toe aan onderhoud. De dakbedekking van leisteen is daarbij vervangen. Tweehonderd vrijgekomen leien zijn bedrukt met een tekening van de Sint Andreaskerk en verkocht als souvenir.

Koop ’n lei van de Kerk
, dan kunnen we weer verder met het restauratiewerk.
Deze lei is nr. … van de 200; deze 60 jaar oude lei is gered tijdens de restauratie van de toren van de Heilige Andreaskerk te Zorgvlied.
De lei is bedrukt in het ‘Atelier van Koert te Elsloo’ naar het idee en ontwerp van Anny van der Berg – van der Hengel te Elsloo.
De opbrengst uit de verkoop van deze lei komt ten goede aan de restauratie van de Heilige Andreaskerk.
Namens het restauratiefonds..

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De Sint Andreaskerk an de Dorpsstroate op Zorgvliet is op 15 juli 1924 ingewijd door deken Vaas uit Wolvega. Derhalve was de toren in 1984 zestig jaren oud. Dus dat onderhoud aan het dak van de toren in 1984 was wellicht niet helemaal toevallig, want in dat jaar bestond de Sint Andreasparochie honderd jaren. En het eeuwfeest van de parochie kon natuurlijk niet met een lekkend dak worden gevierd.
De maker van de tekening op de hier afgebeelde leisteen is de in 1943 geboren kunstenaar Rudolf Otto van Koert uit Elsloo vlak bij Zorgvliet. De kunstenaar heeft op elk exemplaar van de tweehonderd geredde leistenen deze tekening gedrukt. De redactie zou wel graag van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief willen weten welke druktechniek de kunstenaar heeft gebruikt.
Elke leisteen had een nummer, dat met de hand werd ingevuld op een bijbehorend hier afgebeeld paperasje.
De redactie heeft bijgaand afgebeelde kleurenfoto gemaakt op woensdag 6 november 2019.

Posted in Rooms Katholieke Kerk, Sint Andreasparochie, Tiekening, Zorgvliet | Leave a comment

Kastiel en Dwarsdrift wödd’n neet Van Oslaan enuumt

In 1937 droegen de boeren van de boermarke van Deever de saandweg over ut Kastiel en de Dwarsdrift over aan de gemiente Deever, die de zandweg vervolgen heeft laten verharden. De weg over het Kasteel en de Dwarsdrift werd bij de opening van de nieuwe straatweg op 17 december 1938 omgedoopt in Burgemeester Van Oslaan. Over deze gebeurtenis verscheen in de Drentsche en Asser Courant van 20 december 1938 bijgaand afgebeeld bericht. Gelukkig zijn in 1962 de oude maar al die tijd gewoon in de Deeverse volksmond in gebruik gebleven namen Kasteel en Dwarsdrift in ere hersteld. Beter ten halve gedwaald dan ten hele verdwaald.

Nieuws uit de provincie – Diever
De Burgemeester Van Oslaan opengesteld door den burgemeester
Zaterdagmiddag had alhier de officieele opening plaats van de Burgemeester Van Oslaan, voorheen genoemd: Weg over Het Kasteel en Dwarsdrift. Ter voorbereiding van deze plechtigheid waren de aanwonenden van dezen weg voor enigen tijd in vergadering bijeen geweest en waren de plannen hiervoor opgemaakt. Uit die vergadering werd een comité benoemd dat zich met de leiding van één en ander wilde belasten. Het comité bestond uit de heeren H. (Hilbert) Bijker, T. (Teun) Jansen, K. (Koert) Timmerman, W. (Wolter) Folkerts, J. (Jacob) Oost Bzn. en T. (Teunis) Mulder.
Zaterdagmiddag was een groote schare belangstellenden bij het begin van den weg aan de paardenmarkt verzameld. Ook de Raad dezer gemeente was bij de plechtigheid tegenwoordig. In het bijzonder verdient het vermelding dat de aanwonenden van den weg spontaan waren vertegenwoordigd.
Op het aangegeven tijdstip werd het openingswoord gesproken door den voorzitter van het comité, den heer H. (Hilbert) Bijker. Spreker bracht dank aan den Burgemeester voor het verrichten van de officieele opening. Ook mevrouw Van Os werd hierbij niet vergeten. Hierna speelde een der beide plaatselijke muziekkorpsen die eveneens waren opgesteld, het “Lang zullen ze leven” toe aan Burgemeester en mevrouw Van Os.
Daarna werd het woord gevoerd door den heer K. (Koert) Timmerman. Spreker dacht stellig uit naam van alle aanwonenden van den nieuwen weg te spreken wanneer hij zei, dat men erg dankbaar is voor de totstandkoming hiervan. Hij bracht dank aan den burgemeester voor het genomen initiatief en zeide: ”Gij hebt ons uit een ware modderpoel verlost”. De heer Timmerman bracht voorts dank aan den gemeenteraad en aan de aanwonenden voor hun medewerking, terwijl spreker tevens de werkzaamheden naging, alles in dichterlijke stijl en op humoristische wijze, besluitende met de woorden: Een lantaarn, op de hoek gezet, schijnt ons ’s avonds juist in bed.
Hierna verrichtte de Burgemeester de officieele openstelling. Het ontstaan van verschillende wegen in onze gemeente is meestal niet zonder geschiedenis waaronder enkele met een ware lijdensgeschiedenis, aldus begon de spreker. En wanneer het verharden van die wegen tenslotte oor heeft gevonden bij den gemeenteraad, dan is men nog niet geheel klaar. Dan ontstaan soms moeilijkheden met de aangelanden en zijn de eigenaren van de gronden niet altijd te vinden voor het afstaan daarvan. Spreker heeft wel eenige ervaring op het gebied voor aanleg van wegen. In den regel zijn er ettelijke jaren mee gemoeid eer een verharde weg tot stand komt. Met dezen weg, niets van dat alles. De eigenaren hierbij betrokken, waren onmiddellijk bereid hun grondstrooken af te staan. Deze weg heeft geen geschiedenis. Een tweetal data zijn hierin van belang en wel October 1937, toen de weg aan de gemeente werd overgedragen en October 1938, toen de verharding gereed was. De verharding van dezen weg is een aanwinst voor de gemeente, waarvoor spreker zijn vreugde wilde betuigen en hij wilde hierbij dank brengen aan het gemeentebestuur voor het besluit om dezen weg zijn familienaam te geven.
Hierna werden door twee kleine meisjes aan mevrouw Van Os bloemen aangeboden, terwijl haar tevens een schaar werd overhandigd. Vervolgens knipte mevrouw Van Os het lint door, zoodat de weg voor het publiek open was gesteld.
De heer J. (Jan) Andree, directeur der Coöperatieve Zuivelfabriek alhier, richtte hierna woorden van dank tot het gemeentebestuur voor de totstandkoming van deze verbetering en feliciteerde den burgemeester en zijn echtgenoote, mede namens het bestuur der Zuivelfabriek, met het feit dat deze weg hun naam mag dragen.
Vervolgens werd opgesteld voor een optocht voorafgegaan door de heer en mevrouw Van Os en door het comité, terwijl beide muziekkorpsen zich beurtelings lieten hooren. De straatweg had een feestelijk aanzien, hier en daar waren vlaggen opgesteld. Hoewel er een snerpende Oostenwind waaide, was er een groote menigte op de been.
De route ging heen en terug langs den nieuwen weg. Aan het einde hiervan, bij de Zuivelfabriek, alsmede bij den ingang bij de paardenmarkt werden de bordjes, waarop de naam van den weg was aangegeven, door den burgemeester onthuld.
Ten laatste ging men in grooten getale naar café Slagter, alwaar den genoodigden thee werd aangeboden. Nadat men hier eenigen tijd gezellig bijeen was, feliciteerde de oudste wethouder, de heer R. (Roelof) van Wester, namens den Raad, den Burgemeester en Mevrouw van Os met deze bijzonderheid.
De burgemeester zeide hierop, dat het een geslaagde dag is geweest. In de loop van den middag, zeide de spreker, is mij de opmerking gemaakt, dat dit de eerste weg is die officieel wordt geopend. Er is daarvoor gelegenheid genoeg geweest, zegt spreker, doch ditmaal was er een bijzondere aanleiding. Dit is de bekroning inzake wegenaanleg, gezien het enkele jaar, dat mij nog rest als burgemeester. Bovendien een officieel begin door den naam, die er aan dezen weg is gegeven. Het is voor mij een bijzondere vreugde geweest, aldus spreker, dat ik dit heb mogen beleven en we zijn daarover dan ook uitermate verheugd, temeer, daar ook de bewoners er mede ingenomen zijn. Die naamgeving, zei spreker, heeft mij genoegen gedaan. Als burgemeester kom ik dus niet in het vergeetboek, zooals ambtgenooten voor mij. Spreker beval den weg aan in de goede zorg van de ingezetenen en wel in ’t bijzonder aan de aanwonenden. Laat het altijd de mooiste weg in Diever blijven, aldus spreker.
De heer Timmerman bracht ten laatste dank aan allen, die hadden medegewerkt tot het welslagen van dit heuglijk feit

De openingsceremonie van de Burgemeester Van Oslaan werd gehouden aan het begin van de straatweg bij de paardemarkt. (foto uit de krantenknipselverzameling van Griet Brugging-Oost)

Na de opening wandelden genodigden en publiek over de straatweg. Op de achtergrond zijn de bomen van het paardemarktterrein te zien. Rechts achter de optocht staat de boerderij van Hendrik Koning en Aaltje Haveman.(foto uit de verzameling van Griet Brugging-Oost)

Posted in Gemiente Deever, Stroatnaème, ut Kastiel | Leave a comment

Mooie olde ansichtkoate van swömbad Deeversaand

Van het zwembad Dieverzand aan de Bosweg in Deever zijn in de loop van de jaren van het bestaan van dit zwembad in de open lucht veel mooie zwart-wit ansichtkaarten uitgegeven. Stel jij jou eens voor dat jij deze allemaal in jouw mooie collectie zou hebben.
De redactie van ut Deevers Archief wil de zeer gewaardeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief bijgaande afbeelding van een ansichtkaart, die tussen 1945 en 1950 moet zijn uitgegeven, graag tonen.
De foto voor deze ansichtkaart moet buiten het badseizoen zijn gemaakt, want de waterstand in het zwembad is laag.
Let vooral op de houten omkleedhokken op de achtergrond. In het midden was de ingang van het zwembad. Links van de ingang waren de omkleedhokken voor de meisjes en de vrouwen en rechts waren de hokken waar de jongens en de mannen zich moesten omkleden.
De zeer gewaardeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief  worden opgeroepen van ansichtkaarten of foto’s van het zwembad, die zij in hun bezit hebben, een goede scan te maken en deze in te sturen naar ut Deevers Archief. De redactie zal deze met veel plezier publiceren in ut Deevers Archief.

De zeer gewaardeerde trouwe bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van mooie afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 12 van het in 2007 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje Voormalige Gemeente Diever in oude ansichten, dat is samengesteld door vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

abracadabra-133

Posted in Ansichtkoate, Bosweg, Deever, Swömbad Deeverse Saand | Leave a comment

En vuvluukt is hee die mien bott’n beweegt

De duisternisvernieler Jaap van den Elzen mocht in 2022 een in het donker zichtbaar kunstlichtkunstwerk aanbrengen op ut liekwaèg’nhüsie op ut maarktturrein an de Bosweg in Deever. Zie de twee hier afgebeelde kleurenfoto’s. Hij kreeg de opdracht voor het bedenken van dit kunstwerk van de propagandastichting Village of Shakespeare. Die stichting wil Deever upon Kwasloot bekender maken dan Stratford upon Avon. Die stichting wil van Deever een hele jaar door Shakespearebedevaartstoord maken. Dat levert voor de horeca- en theater- en winkeluitbaters in het bestuur van die stichting nogal substantiële economische voordelen op.
Kunstlichtkunstenmaker Jaap van den Elzen kwam op het illumineuze idee de derde regel van het grafschrift van Shakespeare met kunstlicht op het lijkwagenhuisje te projecteren. Het grafschrift luidt als volgt:
Good friend for Jesus’ sake forbeare
To digg the dust enclosed here;
Blessed be the man that spares these stones,
And curst be he that moves my bones.
Maar waarom koos die kunstlichtkunstenmaker juist die derde regel blessed be the man that spares these stones ? In het Nederlands: gezegend zij de man die deze stenen spaart. Een nogal tamelijk slap dichtregeltje ? Een nogal tamelijk slappe keuze ? Of wil de kunstlichtkunstelaar met die versregel op het lijkwagenschuurtje zo vlak bee de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever de homo sapiens burocratis van de gemeente Westenveld herinneren aan die grove blunder in 2019 ? Zie de bijgevoegde afbeelding van het bericht ‘Gemeente Westerveld blundert bij opruimen grafstenen’ in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van 23 oktober 2019.
Want om dat grafsteen slopen te voorkomen op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever moeten de rechthebbenden van een graf wel op tijd de peperdure grafrechten aan de uitbater van dit kaarkhof hebben betaald. Maar zelfs al zijn die peperdure grafrechten betaald, dan kan het met die peperdure homo sapiens burocratis van de gemeente Westenveld toch nog gebeuren dat die grafsteen niet wordt gespaard.
Maar in dit grafschrift gaat het uiteraard niet om de derde maar om de snoeiharde vierde regel: and curst be he that moves my bones. In ut Deevers: en vuvluukt is hee die mien bott’n beweegt. In het Nederlands: en vervloekt is hij die mijn botten beweegt. Het gerucht gaat dat Shakespeare zijn grafschrift niet zelf heeft bedacht, dus ook de derde regel niet.
De redactie heeft de twee hier afgebeelde kleurenfoto’s gemaakt op zaterdag 17 december 2022.

Posted in Lijkwagenschuurtje, Maarktturrein | Leave a comment

Un stereofoto van de toor’n en de kaarke an de brink

De afgebeelde zwart-wit foto is een stereofoto die gemaakt is met een stereocamera. Een dergelijk fototoestel maakt tegelijk twee foto’s vanaf een iets verschillend standpunt. De twee foto’s zijn met een stereoscoop te bekijken. Het linkeroog ziet het linker beeld en het rechteroog ziet het rechter beeld, de hersenen vertalen de twee afzonderlijke beelden naar één beeld met diepte. Met twee platte tweedimensionale afbeeldingen wordt de illusie van een driedimensionaal beeld verkregen.
Op de hier afgebeelde stereofoto is te zien de gemeentelijke toren en het kerkgebouw in de kaarketuun an de brink van Deever en de braandkoele in de brink.
Voor het vastleggen van het beeld is een glasplaatnegatief gebruikt. Dit glasplaatnegatief met kenmerk DM35021201 is aanwezig in de collectie glasplaatnegatieven van het Drents Museum in Assen.
De redactie van ut Deevers Archief schat in dat de hier afgebeelde stereofoto in de twintiger jaren van de vorige eeuw is gemaakt. De redactie heeft de hier afgebeelde kleurenfoto gemaakt op zondag 18 december 2022.

Posted in Kaarke an de brink, Toor'n an de brink | Leave a comment

Albert Egges’s fotoos van sien troetelhunnebedde

Van de oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen is wel een trucfoto bekend waarop hij zelf met een fototoestel op een steen bee ut hunnebedde an de Grönnegerweg is te zien, maar de redactie van ut Deevers Archief had nog nooit door hem gemaakte foto’s van hunnebedden gezien, laat staan foto’s van ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever. Dat was zo vlak bij zijn troetelhuisje De Keet op zijn landgoed De Heezebaarg toch echt wel het troetelhunnebedde van de pufesser. Maar die foto’s heeft hij gelukkig wèl gemaakt ! Zie de bijgaande serie afbeeldingen van zijn foto’s van ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever. De pufesser was agin gien spittertie, moar wè un glasplaètefotograaf.

Afbeelding 1 – 1918
Op de hier afgebeelde foto is ut hunnebedde an Grönnegerweg bee Deever te zien. De dekstenen en de draagstenen hebben zo al vele vele eeuwen in het zand van de Steenakkers gelegen. Ze hadden daar zo nog wel vele vele eeuwen kunnen blijven liggen.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto (glasplaatnegatief) in 1918 voor onderzoeksdoeleinden gemaakt. Achter ut hunnebedde is de Heezeresch te zien. Aan de onderkant van de foto is nog net een stukje van de saandweg mit de naème Grönnegerweg te zien. Het glasplaatnegatief met nummer DA3045202 is aanwezig in de collectie met de naam Groninger Instituut voor Archeologie van het Drents Archief in Assen.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto opgenomen als plaat 109 in zijn boek ‘De hunebedden van Nederland’.

Afbeelding 2 – 1918
Op de hier afgebeelde foto is ut hunnebedde an Grönnegerweg bee Deever te zien. De dekstenen en de draagstenen hebben zo al vele vele eeuwen in het zand van de Steenakkers gelegen. De namen van de twee mannen op de afgebeelde foto zijn niet bekend.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto (glasplaatnegatief) in 1918 voor onderzoeksdoeleinden gemaakt. De rechterkant van ut hunnebedde is de noordkant. Het glasplaatnegatief met nummer DA3045215 is aanwezig in de collectie met de naam Groninger Instituut voor Archeologie van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 3 – 1933
Op de hier afgebeelde foto is ut hunnebedde an Grönnegerweg bee Deever te zien. De dekstenen en de draagstenen hebben zo al vele vele eeuwen in het zand van de Steenakkers gelegen. Ze hadden daar zo nog wel vele vele eeuwen kunnen blijven liggen.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto (glasplaatnegatief) in 1933 gemaakt. Op de achtergrond zijn de bomen op ut Kastiel in Deever te zien  De rechterkant van ut hunnebedde is de noordkant. Het glasplaatnegatief met nummer DA3045201 is aanwezig in de collectie met de naam Groninger Instituut voor Archeologie van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 4 – 1953
Op de hier afgebeelde foto is ut hunnebedde an Grönnegerweg bee Deever te zien. De dekstenen en de draagstenen hebben zo al vele vele eeuwen in het zand van de Steenakkers gelegen. Ze hadden daar zo nog wel vele vele eeuwen kunnen blijven liggen.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto (glasplaatnegatief) in 1953 gemaakt vóór het begin van het dikke stenen stapelen. De linkerkant van ut hunnebedde is de zuidkant. Het glasplaatnegatief met nummer DA3045206 is aanwezig in de collectie met de naam Groninger Instituut voor Archeologie van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 5 – 1954
Op de hier afgebeelde foto is te zien ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever tijdens het dikke stenen opkrikken in 1954 onder directie van de oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen. De zichtbare kant van ut hunnebedde is de zuidkant  De redactie van ut Deevers Archief is helaas niet bekend met de namen van de arbeiders bee ut hunnebedde. Waren het Deeversen ? Heel mooi is te zien hoe de arbeider aan de linker kant van de afbeelding een zwaar handwerktuig – een soort van dikke-stenen-krik of een soort van dikke-stenen-dommekracht – vast houdt. De arbeider in het midden – is dat Harm van Nijen ? – houdt een dikke plank vast. Ja, het is Harm van Nijen, dat hebben zijn oudste kinderen bevestigd.
Die van dik hout gezaagde dikke planken werden onder de dikke-stenen-dommekracht geplaatst, teneinde het verzakken van de dikke-stenen-dommekracht tijden het opkrikken van een deksteen te voorkomen. De meeste dekstenen zijn al opgekrikt. Het is bijzonder jammer dat de professor niet meer van dit soort bijzonder illustratieve foto’s van zijn arbeiders – sien spitterties – tijdens hun werk heeft gemaakt.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto (glasplaatnegatief) in 1954 gemaakt tijdens het dikke stenen opkrikken. Het glasplaatnegatief met nummer DA3045212 is aanwezig in de collectie met de naam Groninger Instituut voor Archeologie van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 6 – 1954
Op de hier afgebeelde foto is ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever te zien ná het dikke stenen stapelen in 1954 onder directie van de oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen. De rechterkant van ut hunnebedde is de zuidkant.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto (glasplaatnegatief) in 1954 gemaakt ná het dikke stenen stapelen  Het glasplaatnegatief met nummer DA3045210 is aanwezig in de collectie met de naam Groninger Instituut voor Archeologie van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 7 – 1954
Op de hier afgebeelde foto is ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever te zien ná het dikke stenen stapelen in 1954 onder directie van de oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto (glasplaatnegatief) in 1954 gemaakt, uiteraard ná het dikke stenen stapelen. Hij stond voor het maken van de hier afgebeelde foto op de zandweg met de naam Grönnegerweg. De hier afgebeelde foto is waarschijnlijk de eerste foto van de zijkant van ut hunnebedde nà het dikke stenen stapelen. Blijkbaar had de professor ná het dikke stenen stapelen nog een paar kleinere stenen uit de voet van de oorspronkelijke aarden dekheuvel over, die heeft hij voor het gemak maar bee de Grönnegerweg laten plaatsen. Het glasplaatnegatief met nummer DA3045214 is aanwezig in de collectie met de naam Groninger Instituut voor Archeologie van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 8 – 1954
Op de hier afgebeelde foto is ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever te zien ná het dikke stenen stapelen in 1954 onder directie van de oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen.
Professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de hier afgebeelde foto (glasplaatnegatief) in 1954 gemaakt, uiteraard ná het dikke stenen stapelen. Hij stond voor het maken van de hier afgebeelde foto bijna op de zandweg met de naam Grönnegerweg. Let vooral op de dikke steen aan de linkerkant van de foto. Is dat de ontbrekende deksteen ? Het glasplaatnegatief met nummer DA3045213 is aanwezig in de collectie met de naam Groninger Instituut voor Archeologie van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 9 – 2021
De redactie van ut Deevers Archief heeft de hier afgebeelde kleurenfoto gemaakt op 22 april 2021.

Posted in Albert Egges van Giffen, Grönnegerweg, Hunnebedde D52 | Leave a comment

In Deever köj ok op skiere skelp’mpatties fiets’n

De hier afgebeelde uitsnede van de hier afgebeelde kleurenfoto van de Schapendrift op de Nul is gepubliceerd van 21 april 2015 tot en met 6 juli 2015. De redactie van ut Deevers Archief heeft de hier afgebeelde kleurenfoto gemaakt op 1 mei 2011.

De redactie vervangt zo nu en dan voor de verandering ut kopplaètie van ut Deevers Archief. Als jij in het bezit bent van een mooie afbeelding uut de gemiente Deever en jij acht een uitsnede van deze afbeelding wel geschikt als kopplaètie voor deze webstee, aarzel dan niet een goede scan van deze afbeelding naar de redactie te sturen. Als jij vind dat een getoond kopplaètie te lelijk is als kopplaètie van ut Deevers Archief, aarzel dan niet jouw mening aan de redactie kenbaar te maken. Als jij een reeds getoond kopplaètie graag nog een keer als kopplaètie van ut Deevers Archief wilt zien, aarzel dan niet dit aan de redactie kenbaar te maken.

Posted in Kopplaètie, Landschap | Leave a comment

De bushalte van de D.A.B.O. bee hotel Blok

Bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart is op 11 november 1958 an de Deeverbrogge verstuurd. Deze ansichtkaart was te koop in het op deze ansichtkaart zichtbare Hotel Blok an de Deeverbrogge.
Aan de linkerkant van de ansichtkaart is een boer met paard en wagen te zien.
Het gedeelte van de löswal bij hotel Blok met het hek lang de vaart deed dienst als bushalte van de N.V. Drentsche Autobus Onderneming (D.A.B.O.). Op de ansichtkaart is links naast het transformatorgebouwtje de achterkant van een D.A.B.O.-bus te zien.
De redactie heeft de twee hier afgebeelde kleurenfoto’s gemaakt op zondag 18 december 2022.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 28 van het in 2014 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje An de Brogge – Geschiedenis van Dieverbrug in woord en beeld, dat is samengesteld door vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg moar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje van iemand in kunnen zien.



Posted in An de Deeverbrogge, Hotel Blok | Leave a comment

Ut aarmlastige V.V.V.-kantoor op ut maarktturrein

In het overbodige gebouw op het paardemarktterrein aan de Bosweg in Deever is alweer enige jaren een V.V.V.-kantoor gevestigd. Het absoluut niet duurzame veldkeiengebouw is slecht of helemaal niet onderhouden en is aan het verloederen. En het V.V.V.-kantoor heeft nogal geldgebrek. De bezoekers van de Deevers bos brengen immers – wat op de achterkant van een sigarendoos was te voorspellen – veel te weinig eurootjes in het laatje. Ja, dat heb je met al die toeristen die de hele dag alleen maar met een slimme telefoon voor de snufferd rondlopen en alle gewenste informatie over de omgeving letterlijk en figuurlijk bij de hand hebben. En daarom is het overbodige verloederende slooprijpe gebouw (onderhands ?) verkocht aan iemand die in het overbodige verloederende slooprijpe gebouw een zo genoemde brasserie gaat vestigen. En let wel, mind you, nota bene, in die nieuwe brasserie mag straks iedereen zichzelf zijn. Dan kan best wel zo zijn, als ze maar wel met de fikken van de grenssteen met het wapen van Deever afblijven.
De redactie van ut Deevers Archief zou het gebouw grondig hebben gesloopt.
De redactie heeft de hier getoonde kleurenfoto’s gemaakt op zondag 18 december 2022.

Posted in Bosweg, Maarktturrein, Toeristenindustrie | Leave a comment

Greinspoaltie 56 möt nog evaarfd wödd’n

De redactie van ut Deevers Archief verwijst voor een volledige lijst van provinciale grenspalen op de grens van de gemiente Deever in de provincie Drente en de gemiente Ooststellingwaarf in de provincie Fryslân naar het bericht Lieste van de greinspoalties 41 tot en mit 77.
Greinspoaltie 56 (greinspoaltie LVI) staat langs een schelpenpad, een beetje ten oosten van de Appelsgascheweg-Canada. De redactie heeft de drie hier afgebeelde kleurenfoto’s van dit nu witte greinspoaltie zonder zwarte banden gemaakt op zaterdag 17 december 2022.
De redactie verwijst hier ook naar een stukje van een topografische kaart uit omstreeks 1932. Op dit stukje kaart zijn de nummers van enige Drents-Friese greinspoalties aangegeven, waaronder greinspoaltie 56 (greinspoalie LVI).
De redactie heeft greinspoaltie 56 (greinspoaltie LVI) bij een vorige grenswandeltocht recht moeten zetten en het zand om het paaltje flink aan moeten stampen. Maar dat was een wit paaltje met zwarte banden. Vandalen of grenspaaldieven hebben dat paaltje waarschijnlijk weer losgetrapt en het paaltje meegenomen, want nu staat ter plekke een wit paaltje. Een reservepaaltje ? Heeft de provincie Fryslân een voorraad reservepaaltjes ? Het paaltje moet nog wel worden beschilderd met zwarte banden. De redactie zag wel dat ut greinspoaltie goed staat. Het wapen van Drente is an de Dreinse kaante van de greinse te zien en het wapen van Fryslân is aan de Friese kant van de grens te zien.
De redactie wil van elk van de negenendertig greinspoalties, te weten greinspoaltie 41 (greinspoaltie XLI) tot en met greinspoaltie 79 (greinspoaltie LXXIX) zoveel mogelijk afbeeldingen in ut Deevers Archief opnemen. De redactie nodigt de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief graag uit te reageren met foto’s van greinspoalties en een beschrijving van de plaats van die greinspoalties.

Posted in Greinspoal | Leave a comment

Un rooms katteliek centrum veur kiender op Zorgvliet

Op bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart is een pand aan de Dorpsstroate op Zorgvliet te zien. Deze ansichtkaart is in het begin van de vijftiger jaren van de vorige eeuw verstuurd. In het zichtbare pand op de ansichtkaart was volgens de titel op deze ansichtkaart in die jaren een rooms katholiek jeugdcentrum gevestigd. De redactie van ut Deevers Archief heeft zich een tureluurse slag in de rondte gezocht naar berichten in kranten over dit jeugdcentrum van de rooms katholieke kerk, maar helaas niets kunnen vinden. Was het jeugdcentrum gevestigd in de schuur achter de woning ? Was het een soort van vakantiecentrum ?
De redactie heeft de in dit bericht afgebeelde kleurenfoto gemaakt op zaterdag 17 december 2022.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen van ansichtkaarten op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 48 van het in 2007 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje Voormalige Gemeente Diever in oude ansichtkaarten, dat is samengesteld door een keur van vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Posted in Ansichtkoate, Zorgvliet | Leave a comment

Un olde foto van kiender van de skoele op Woater’n

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is als afbeelding 44 een afbeelding van een zwart-wit foto uit 1925 van kinderen bij de lagere school op Wateren opgenomen. In de tekst bij de afgebeelde schoolfoto zijn alle kinderen genoemd. Een afbeelding van de betreffende bladzijde uit het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht opgenomen.

44 – Wateren – Openbare Lagere School – Zomer 1925
Het leek mij aardig om een foto te tonen die niet is opgenomen in de mooie gelegenheidsuitgave ‘1884-1984 – 100 jaar Openbare Lagere School Wateren’. Temeer, omdat het meisje aan de rechterkant, met de mooie strik in haar haren, mijn moeder is.
Op de foto staat alleen groep I, dat wil zeggen ongeveer de helft van de leerlingen en de drie leerkrachten uit het schooljaar 1924-1925 op het plein bij de school.
Ik hoefde bij deze foto weinig moeite te doen om achter de namen van de leerlingen en de leerkrachten te komen, want zelfs na meer dan zeventig jaar wist mijn moeder deze namen zonder te aarzelen achter elkaar op te noemen.
Op deze foto zijn te zien:
Jantje Dolsma (1), Margje de Boer (2), Geesje Benedictus (3), Gerritje Bruursema (4), Roelofje Schipper (5), Bernadetta Ackermann (6), Johanna Dekker (7), Jan Bos (8), meester Gerrit Bakker (9), Ferdinand Jacob Damhuis (10), Gerritje Ekkels (11), Hitsje van Aarsen (12), Geesje Blaauw (13), Hessel Donker (14), Martin Ackermann (15), Alie Bos (16), juffrouw Naleke Bos-Evers (17), hoofdmeester Hendrik van Delden (18), Johanna Alida Brinkmann (19), Margaretha Bernardina Halman (20), Johannes Joseph Halman (21), Antonius Hendrikus Damhuis (22), Bernardus Valentinus Halman (23), Hendrikus Hugo Damhuis (24), Roelof Blaauw (25), Rensje Donker Wdr. (26), Hielke Ekkels (27), Rensje Haanstra (28), Trijntje Haanstra (29), Rensje Donker Rdr. (30), Maria Bos (31), Hennie Bos (32), Jacob Donker (33), Harm Donker (34), Johan Ekkels (35), Jene Haanstra (36), Ignatius Willebrordus Brinkmann (37), Johannes Frederik Brinkmann (38), Piet Bos (39), Jan Bruursema (40) en Gerrit Haanstra (41).

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie is op zoek naar aanvullende gegevens van het onderwijzende personeel en de leerlingen en zal deze in dit bericht publiceren. Wie helpt de redactie bij al dat zoekwerk ??

Gegevens van de kinderen op de foto:

1.  Jantje Dolsma
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

2.  Margje de Boer
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

3.  Geesje Benedictus
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

4.  Gerritje Bruursema
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

5.  Roelofje Schipper
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

6.  Bernadetta Ackermann
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

7.  Johanna Dekker
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

8.  Jan Bos
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

9.  Meester Gerrit Bakker
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

10.  Ferdinand Jakob Damhuis
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

11.  Gerritje Ekkels
Zij is geboren op 15 februari 1917 op Zorgvliet. Zij is overleden op 22 december 1993. Zij ligt begraven op de kaarkhof an de Verwersweg op Zorgvliet. Zij was getrouwd met Jan Zwiers. Jan Zwiers is geboren op 7 april 1915. Hij is overleden op 20 maart 2004. Hij ligt begraven op de kaarkhof an de Verwersweg op Zorgvliet.

12.  Hitsje van Aarsen
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

13.  Geesje Blaauw
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

14.  Hessel Donker
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

15.  Martin Ackermann
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

16.  Alie Bos
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

17.  Juffrouw Naleke Bos-Evers
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

18.  Hoofdmeester Hendrik van Delden
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

19.  Johanna (Jo) Alida Brinkmann
Zij is geboren op maandag 29 juli 1918 op Zorgvliet. Zij is overleden op zondag 21 december 1997 op 79-jarige leeftijd in Veldhoven. Zij is een dochter van Valentinus Brinkmann en Riemkje Kingma. Zij trouwde op donderdag 21 mei 1953 op 34-jarige leeftijd met de 32-jarige Christianus (Chris) Antonius Gilsing. Hij is een zoon van Petrus Leonardus Gilsing en Maria Gerarda Walraven. Christianus is geboren op vrijdag 11 maart 1921 in Eindhoven. Hij is overleden op dinsdag 2 mei 1989 op 68-jarige leeftijd in Waalre. Van Johanna en Christianus zijn vijf kinderen bekend.

20.  Margaretha Bernardina Halman
Zij is geboren op 9 juni 1918 op Zorgvliet. Zij is overleden op 24 december 2008 in Eindhoven. Zij is een dochter van Johannes Halman (geboren op 23 oktober 1881 in Weststellingwerf, overleden op 2 februari 1966 in Eindhoven) en Maria Margaretha Brinkmann (geboren op 7 juni 1886 op Woater’n, overleden op 31 mei 1959 in Eindhoven).

21.  Johannes Joseph Halman
Hij is geboren op 24 januari 1915 op Zorgvliet. Hij is overleden op 4 april 1984 in Eindhoven. Hij is een zoon van Johannes Halman (geboren op 23 oktober 1881 in Weststellingwerf, overleden op 2 februari 1966 in Eindhoven) en Maria Margaretha Brinkmann (geboren op 7 juni 1886 op Woater’n, overleden op 31 mei 1959 in Eindhoven).

22.  Antonius Hendrikus Damhuis
Hij is geboren op 21 mei 1914 op Zorgvliet. Hij is overleden op 13 oktober 1992 in Doetinchem. Hij is een zoon van rijksveldwachter Hendrikus Damhuis en Oeke van der Weide. Hij trouwde op 10 juli 1938 in Oranjewoud met Catharina Susanna Draaisma.

23.  Bernardus Valentinus Halman
Hij is geboren op 26 september 1916 op Zorgvliet. Hij is overleden op 16 mei 1999 in Eindhoven. Hij is een zoon van Johannes Halman (geboren op 23 oktober 1881 in Weststellingwerf, overleden op 2 februari 1966 in Eindhoven) en Maria Margaretha Brinkmann (geboren op 7 juni 1886 op Woater’n, overleden op 31 mei 1959 in Eindhoven).

24.  Hendrikus Hugo Damhuis
Hij is geboren op 17 februari 1918 op Zorgvliet. Hij is getrouwd met Gertrud Widhager.
Nog verder te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

25.  Roelof Blaauw
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

26.  Rensje Donker Wdr.
Zij is geboren op 13 maart 1917 in Donkerbroek. Zij was een dochter van Wietze Donker en Sara Pool. Zij is overleden op 31 december 1998 in Den Burg op Texel. Zij is begraven in Den Burg. Zij is op 21 september 1934 op zeventienjarige leeftijd getrouwd met Wybren Pranger.

27.  Hielke Ekkels
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

28.  Rensje Haanstra
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

29.  Trijntje Haanstra
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

30.  Rensje Donker Rdr.
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

31.  Maria Bos
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

32.  Hennie Bos|
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

33.  Jacob Donker
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

34.  Harm Donker
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

35.  Johan Ekkels
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

36.  Jeene Haanstra
Hij is geboren op 24 juli 1913 in Doldersum. Hij is een zoon van Hendrik Haanstra (geboren op 2 april 1886 in de gemeente Ooststellingwef, overleden op 25 november 1958) en Annigje Oosterga (geboren op 1 december 1885 in de gemeente Diever, overleden op 9 oktober 1975). Hij is overleden op 18 september 1990. Hij trouwde met Jacoba Kerssies (geboren op 25 december 1914, overleden op 8 mei 1995). Jeene Haanstra en Jacoba Kerssies zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

37.  Ignatius Willebrordus Brinkmann
Hij is geboren op 27 juli 1914 op Zorgvliet. Hij is overleden op 20 augustus …. te Eindhoven.

38.  Johannes Frederik Brinkmann
Hij is geboren op woensdag 10 mei 1916 op Zorgvliet. Hij is een zoon van Valentinus Brinkmann (geboren op 17 april 1882 op Zorgvlied, overleden op 14 juni 1961 in Aalst) en Riemkje (Regina) Yntes Kingma (geboren op 18 november 1888 in Wirdum, overleden op 22 september 1964 in Aalst). Hij is overleden op woensdag 16 januari 1985 op 68-jarige leeftijd.
Johannes trouwde met Hendrika Wilhelmina Gerrits. Zij is geboren op zondag 10 juli 1921 in Nijmegen en is overleden op donderdag 23 maart 2006 in Velden op 84-jarige leeftijd. is.

40.  Jan Bruursema
Nog te onderzoeken. Wie kan gegevens aanleveren ?

41.  Gerrit Haanstra
Hij is op 8 januari 1915 geboren in Doldersum (gemeente Vledder). Hij is een zoon van Jan Uilkes Haanstra (geboren op 2 april 1886 in Appelscha in de gemeente Ooststellingwerf, overleden op 25 november 1958 op Woater’n) en Jantje Donker (geboren op 1 december 1885 in de gemeente Diever, overleden op 9 oktober 1975). Hij is overleden op 7 september 1990. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij trouwde met Jantje Kerssies.

Posted in De aandere kaante van de bos, Diever, ie bint 't wel ..., Woater’n, Woaterse skoele | Leave a comment

Laandgood Castra Vetera op Zorgvliet wöd vukogt

De heemkundige werkgroep Zorgvliet-Groot-en-Klein-Wateren-Oude-Willem helpt tegenwoordig mee met het vullen van het blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever (an de aandere kaante van de bos). In Opraekelen 12/3 (september 2012) werd daarvoor gebruik gemaakt van het volgende artikel ‘Het landgoed Castra Vetera te Zorgvlied’ dat op 25 maart 1938 verscheen in het Nieuwsblad van Friesland (Hepkema’s Courant). 

Even over de grens tusschen Friesland en Drenthe ligt het aardige dorpje Zorgvlied. Van verre is het al te herkennen aan den rijzigen toren van de Rooms-Katholieke kerk en het hooge gebouw Castra Vetera.
Komen we uit de richting Elsloo, dan ligt aan onze rechterhand het uitgestrekte, plm. 40 H.A. groote landgoed. Zuidelijk sluiten de Staatsbosschen bij de bosschen, die bij het landgoed hooren, aan. Veel vacantiegangers zullen op hun doorreis naar Appelscha of Diever de groote, massale villa wel hebben opgemerkt en misschien hebben ze zich wel eens afgevraagd, hoe men men er toch toe heeft kunnen komen, om in zoo’n kleine plaatsje zoo’n groot heerenhuis te bouwen. Daar het heele landgoed en de villa a.s. dinsdag verkocht zullen worden, leek het ons wel interessant, om eens iets meer van Castra Vetera te weten te komen. Daarom hebben we een dezer dagen den tegenwoordigen eigenaar van het landgoed, den heer F.W. Ackermann, eens opgezocht en hij was dadelijk bereid het een en ander te vertellen.
Direct bij het binnentreden van de villa werden we getroffen door de groote gang met de marmeren vloer. Aan de wanden zagen we een tiental opgezette hertekoppen en tal van andere jachttropheeën. Daartusschen hangen enkele oude wapens, zooals krissen, dolken, sabels, die getuigden van de liefhebberij voor de jacht van de eigenaar.

De geschiedenis
De naam Castra Vetera herinnert ons aan een Romeinse nederzetting in de buurt van Emmerich (Duitsland). Dit gebouw zouden we dan ook best met een vesting kunnen vergelijken. Van buiten lijkt het één massale steenklomp, van binnen ziet alles er ook hecht en solide uit. De vloeren bestaan uit heel dikke planken, waaronder lange eiken balken, die een doorsnee hebben van 30 bij 30 cm. Het gebouw bestaat uit twee verdiepingen, met daarboven een zeer ruime zolder. Vanaf den beganen grond is het plm. 15 meter hoog. Boven op het platte dak staande, heeft men een prachtig vergezicht en ‘kan bij helder weer de toren van Steenwijk en de belvedère in Oranjewoud worden waargenomen’. Als bijzonderheid menen we te moeten vertellen, dat het Duitsche luchtschip Graf Zeppelin op zijn tocht over Nederland mede Castra Vetera als orieënteeringspunt gebruikte. Vóór het huis is een bordes en rechts bij de hoofddeur is een looden gevelsteen aangebracht met de naam van den bouwer J.F. de Ruyter de Wildt, die het plm. 1850 bouwde. Deze heer kwam toen als gepensioneerde Schout bij Nacht uit Indië en vatte het plan op, temidden van de heide een heerenhuis te bouwen.

Uit den naam zien we ook al wel, dat genoemde heer een verre nakomeling van den bekenden Michiel Adriaansz. de Ruijter was. Hij bracht niet alleen den naam mee, maar ook enkele erfstukken van zijn voorvaderen. Nadat deze voorwerpen een poos op Castra Vetera waren geweest, werden ze afgestaan aan het Rijksmuseum te Amsterdam.

Het bouwen leverde vele moeilijkheden op: zoo moesten bijvoorbeeld de benoodigde steenen (ongeveer 250.000) vanuit Willemsoord naar Zorgvlied worden vervoerd. Dit gebeurde met paard en wagen langs de moeilijk begaanbare zandwegen en de paarden hadden het tijdens den langen tocht zwaar te verantwoorden. Zelfs moesten enkele het met den dood bekoopen. Vooral de lange balken leverden bij het transport vele moeilijkheden op.

Tezelfder tijd werd ook een aanvang gemaakt met het ontginnen van de heide. In het jaar 1861 werd de familie Verwer eigenares vaan het landgoed, alsmede van groote delen van het tegenwoordige Wateren. Vooral van den heer L.G. Verwer ging veel initiatief uit en in die dagen werd de ontginning met kracht voortgezet. Een hondertal arbeiders hielp mee bij dit reusachtige werk. Enkele dezer kwamen heel uit Noordwolde loopen en na een harden dag werken hadden ze slechts 30 cent verdiend. Aan dezen heer was het ook te danken, dat in Zorgvlied een zeevaartschool verrees (midden op de heide!!), een bankgebouw kwam en mede gaf hij een krachtigen stoot tot de oprichting van de tegenwoordige zuivelfabriek De Drie Gemeenten. In 1997 werd deze fabriek opgericht onder den naam van Zorgvliedsche Natuurboterfabriek. Deze fabriek was de eerste in den Zuidoosthoek van Friesland, spoedig gevolgd door die van Steggerda en Oosterwolde. Vlak voor 1900 beleefde Zorgvlied zijn glorietijd!

Tegenwoordig is van de zeevaartschool nog over de rij huizen naast de nieuwe Roomsch Katholiek kerk en enkele leegstaande villa’s wijzen op de vergane glorie van Zorgvlied.

Van 1913 tot 1919 was Castra Vetera onbewoond en het bijbehoorende boschcomplex werd aan de natuur overgeleverd. Houthakkers e.d. vernielden zooveel van de aanplantingen en de woning, dat het eens zoo trotsche landgoed er als een wildernis uitzag en het huis veel had van een ruïne. ‘Toen ik in 1919 met mijn vrouw en twee jongens hier kwam’, aldus onze zegsman, ‘was er bijna geen ruit meer heel. De schoorsteenen hingen scheef en het heeft me honderden guldens gekost om alles weer in orde te maken. Het was net, alsof ook Nederland had deelgenomen aan den wereldoorlog en Castra Vetera was gebombardeerd. Toen had ik ook wel een bordje kunnen maken met de woorden Ruïne Castra Vetera. Bij de plaats Emmerich staat ook een dergelijk bordje, maar dit verwijst naar het werkelijke Castra Vetera.’

Het heele huis werd gerestaureerd en met forsche hand werd begonnen de wildernis te veranderen in een gecultiveerd bosch; nieuwe boomen werden geplant en diverse paden aangelegd. Heel oude, dikke boomen (enkele hadden een doorsnee van anderhalve meter) werden met behulp van Duitsche springstoffen, die oorspronkelijk voor Turkije bestemd waren, gerooid. Geleidelijk werd nu een boschcomplex aangelegd, waarbij enkele jongens van de stichting Kinderzorg, waarop de heer Ackermann het toezicht had, behulpzaam waren. Bij het aanplanten van nieuwe boomen had men veel last van de konijnen en daarom werd een 4 kilometer lange afrastering aangebracht, om de knagers te weren. In den loop der jaren is er nu een oppervlakte van ongeveer 20 H.A. bosch aangelegd en met den heer Ackermann hebben we alles eens op ons gemak bekeken. Het heele boschcomplex met zijn talrijke kronkelpaden zag er prachtig verzorgd uit. Op enkele plaatsen ontwaarden we te midden der sparren aardige veldjes met tulpen.

Nadat we een twintig minuten hadden geloopen, zagen we plotseling midden in het bosch een zwembad! Het bleek hier een grootsch opgezet plan te zijn voor den aanleg van een soort natuurbad, hetwelk echter door den plotselingen dood van Mevrouw Ackermann, geboren Hahne, niet heelemaal was voltooid. Over een oppervlakte van 3000 m2 was alle grond weggegraven en zoodoende was het bassin verkregen. De vrijgekomen aarde was aan den kant opgeworpen tot een grooten heuvel van plm. 10 m. hoogte en hierop staande heeft men een prachtig uitzicht over het geheel. Midden in het bad is een geul gegraven van 3 m. diepte en overigens is het er 1,50 m. diep. Zelfs een kinderbad en een strand ontbreken niet. Wanneer we nu nog meedeelen, dat er helder water is en de heele zwemgelegenheid is omringd door bosch, kunnen we gerust zeggen, dat we hier met een fraai natuurbad hebben te doen. Vele bezoekers en vooral jongens, die in de leegstaande pastorie, een buitencentrum van de Katholieke Jeugdvereeniging De Jonge Wacht, verblijf hielden, maakten reeds druk gebruik van deze schitterend gelegen zwemgelegenheid, die bereikt wordt langs slingerpaadjes.


Op den terugweg naar Castra Vetera ging het langs een anderen weg. Natuurliefhebbers kunnen hier hun hart ophalen. Primitieve bruggetjes en talrijke kronkelpaadjes vormen met het lage struikgewas en opgaande geboomte een prachtig stukje natuurschoon. Wat er nu verder met het landgoed gaat gebeuren, moeten we afwachten. In elk geval is het te hopen, dat het in zijn geheel wordt bewaard. We vernamen, dat er groote belangstelling voor deze verkooping wordt getoond uit vele streken van ’t land.

Posted in Castra Vetera, de Ruiter de Wildt, Opraekelen, Zorgvliet | Leave a comment

De Maatschappij hef sien laand op Woater’n vurkogt

In de regionale Provinciale Drentsche en Asser Courant van 22 november 1860 verscheen het volgende korte bericht over de verkoop van goederen van de Maatschappij van Weldadigheid in Wateren.

Gisteren heeft de finale veiling van de goederen der Maatschappij van Weldadigheid te Wateren plaats gehad; zij zijn gebracht op de som van f. 52.905,50 en getrokken door de heeren de Ruyter de Wildt te Amsterdam en van Gelder te Leiden, die deze goederen dadelijk onder elkander hebben verscheiden, en, naar men zegt, de cultuur daarvan met kracht ter hand willen nemen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Op 21 november 1860 kwam op Woater’n een einde aan de aanwezigheid van de Maatschappij van Weldadigheid.
Op Zorgvliet en op Woater’n herinnert niets aan deze particuliere organisatie.
De redactie stelt bescheiden voor de openbare ruimte aan de Dorpsstraat tegenover het bedrijf Villa Nova om te dopen tot Maatschappij van Weldadigheid brink of een straat in een eventueel uitbreidingsplannetje van Zorgvliet de naam Laan van de Maatschappij van Weldadigheid te geven.

Posted in de Ruiter de Wildt, Maatschappij van Weldadigheid, Woater’n, Zorgvliet | Leave a comment

Bee de winkel van Flip Zaligman in de Heufdstroate

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is opgenomen als afbeelding 76 een afbeelding van en ansichtkaart uit 1936 van de Heufdstroate in Deever met aan de rechterkant de manufacturenwinkel De Toekomst van het echtpaar Philippus (Flip) Zaligman en Heintje Wilda. In de begeleidende tekst bij de afgebeelde ansichtkaart is aandacht besteed aan de familie Zaligman. Een afbeelding van de betreffende bladzijde uit het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht opgenomen.

76 – Diever – Bij de manufacturenwinkel van Flip Zaligman – 1936
In het rechter pand was de grootste en mooiste manufacturenwinkel van het dorp gevestigd.
Het werd bewoond door de in Dwingeloo geboren Philippus (Flip) Zaligman, zijn vrouw Heintje Wilda en hun in Diever geboren kinderen Martha Hendrika (8-12-1920), Levie (Loekie) Salomon (21-12-1921) en Hendrika (Rikie) Henriëtta (26-10-1925).
Flip Zaligman was mit ’t pak bee’j ’t pad. In het begin bezocht hij zijn klanten op een transportfiets. Het pak was toen een grote koffer die onder meer was gevuld met rollen stof. Als hem werd gevraagd hoe de zaken gingen, dan kon het zijn dat hij antwoordde: Het gaat goed, maar het goed gaat niet…..
Het ging echter zo goed met het goed dat hij de transportfiets kon vervangen door een automobiel. Bij de winkel staat zijn voertuig met kenteken D-3386. Het nummerbewijs werd afgegeven op 11 maart 1924.
De winkel brandde op 20 februari 1940 af. De familie Zaligman vestigde zich op 26 april 1940 in Meppel op het Noordeinde 7.
De Duitse bezetter arresteerde in de nacht van vrijdag 2 op zaterdag 3 oktober 1942 ongeveer 14.000 joodse landgenoten. Zo kwam het dat in de grauwe morgen van zaterdag 3 oktober, op sabbat en bovendien op Grote Verzoendag, de joodse gemeenschap van Meppel op het station stond te wachten op een trein naar het kamp Westerbork. Daarbij bevonden zich Flip, Heintje, Loekie en Rikie Zaligman. Martha was ondergedoken en werd later verraden. Haar dochter Thea werd in Westerbork geboren. Vanuit Westerbork zijn ze gedeporteerd naar de Duitse vernietigingskampen.
Heintje en Rikie werden kort daarna in 1942 vergast in Auschwitz. Loekie kwam in 1943 om in Schöppenitz. Flip vond in 1944 de dood in Auschwitz. Martha, haar man en hun dochter Thea overleefden het concentratiekamp Theresienstadt. Martha overleed in 1970 in Zandvoort. Thea emigreerde naar Israël, waar ze met Marcel Gaby trouwde. Zij heeft nog regelmatig contact met Jans Tabak.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Philippus (Flip) Zaligman is op 21 september 1893 geboren in Dwingel. Hij was manufacturier.
Hij huwde op 10 mei 1894 in Coevorden met Heintje Wilda.
Zij verhuisden op 20 mei 1920 van Dwingel naar het adres Deever 189.
Martha Hendrika Zaligman is op 8 december 1920 in Deever geboren.
Levie (Loekie) Salomon Zaligman is op 21 december 1921 in Deever geboren.
Hendrika (Rika) Henriëtte is op 26 oktober in Deever geboren.
De familie Zaligman verhuisde op 7 juni 1936 naar het adres Eerste Hoofdstraat 34 in Meppel.
De familie Zaligman verhuisde op 28 april 1939 naar het adres Deever 189.
De familie Zaligman verhuisde op 26 april 1940 naar het adres Noordeinde 7 in Meppel.
De winkel van Philippus (Flip) Zaligman brandde op 20 februari 1940 af.
Het zou zeker van respect getuigen als in het trottoir voor de drogisterij op het adres Hoofdstraat 51 in Deever (zeg mor veur de olde boer’nlienbaank) vijf zo genoemde stolpersteine (straampelstien’n), waarbij op elke steen de naam van een lid van de familie Philippus (Flip) Zaligman is gegraveerd.
Een  mooie klus voor bestuursvoorzitter Homme Geertsma met de vele zijnen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever uut Deever.
De redactie heeft de kleurenfoto van de prachtige erbij liggende bestrating van de Heufdstroate gelukkig nog op 26 april 2018 kunnen maken, vóór de uitbarsting van het herbestratingsgeweld met de titel ‘Deever op Drift’ in 2019 in het oude binnendorp Deever. 

abracadabra-491

Posted in Ansichtkoate, Deever, Diever, ie bint 't wel ..., Heufdstroate, Joodse inwoner, Olde auto, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

Un paèr leed’n van de Deeverse mesiek in 1930

De redactie van ut Deevers Archief interviewde de gepensioneerde adjudant-marechaussee Albert Vos op 23 juli 2003 in huize Bronbeek in Velp. Tot begin 2008 werkte de redactie nog mee aan de samenstelling van het papieren blad Opraekelen van de heemkundige vereniging uut Deever en interviewde daarvoor ook Deeversen, zoals Albert Vos, die de Tweede Wereldoorlog hadden meegemaakt. Albert Vos is geboren op 10 augustus 1915 an de Bosweg in Deever en overleden op 14 september 2005 in Velp. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij was getrouwd met Berendina Doorten. Hij was een zoon van bode Vossie, de postbode. In het interview kwam onder andere ook zijn lidmaatschap van de Deeverse mesiek (muziekvereniging Excelsior) ter sprake. Daar had hij nog een foto van. En hij had wat herinneringen bij die foto. Zie het navolgende bericht.

Een paar leden van de Deeverse muziek in 1930
Ik moest veel opruimen, toen ik in 2000 van Eindhoven naar hier ben verhuisd (redactie: naar Huize Bronbeek in Velp), want hier is niet zo veel ruimte. Ik heb alles weggegooid, wat ik de laatste twee jaar niet meer heb ingekeken. Ook alle foto’s van Deever. Ik heb nog wel wat overgehouden, waaronder een foto van de Deeverse muziek. Deze foto is genomen bij een schoolfeest in ien of aandere wieke op de Smilde. Daar was muziek bij nodig. Bij een schoolfeest hoorde muziek. We werden gevraagd om daar te spelen. We gingen met een stuk of wat leden van de muziekvereniging er naar toe en dan verdienden we die dag een paar centen.
Dat is Gerard Bijker. Hij was toen nog een vrijgezel. Hij speelde piston, als ik het mij goed herinner. Ik weet niet waar Gerard Bijker woonde en waar hij gebleven is.
Dat is Albert-Jan Wanningen uit Wittelte. Die woonde toen nog in Deever. Die heeft dacht ik ook gewoond in de boerderij in Oll’ndeever, waar nu Hans Wiegel woont. Hij speelde de klarinet.
De man daarnaast is aannemer Hendrik Nijzingh. Hij speelde de hoempa. Hij heeft de hoempa om zijn nek hangen. Die werd ook wel de bombardon genoemd.
Dat is Jan Thalen, die met Mina (Wilhelmina) Geerts getrouwd was. Zij woonden toen in de Hoofdstraat, in het pand waar denk ik nu garage Brouwer zit. Jan Thalen speelde de klarinet.
De man achter aan de rechterkant is Grote Frièrik, smid Frederik Offerein. Hij speelde op een althoorn.
Dat is Arend Bennen. Hij was een zoon van Eppe (Egbert) Bennen en Jentie (Jantje) Zoer, die tegenover de botterfabriek aan het Moleneinde woonden. Arend Bennen is getrouwd met een dochter van smid Santing (redactie: Zwaantje Santing, geboren op 3 januari 1909, overleden op 25 juli 1964). Hij heeft later een boerderij gehad in Wapse. Arend Bennen speelde denk ik ook op een althoorn.
Dat ben ik. Die kleine, dat ben ik. Ik lig links op de voorgrond. Ik was denk ik een jaar of veertien, misschien vijftien. Ik kan mij het niet meer zo goed herinneren. Het is al meer dan dik zeventig jaar geleden. Ik speelde op de tamboer, de kleine trom. Dat heb ik acht jaar gedaan, vanaf dat ik kind was.
Naast mij ligt Dirk van Leeuwen. Dirk woonde an de Deeverbrogge. Die speelde op de piston, dat was een kleine ingekorte trompet. Dat weet ik niet zeker.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Van Gerard Bijker zijn de gegevens nog niet bekend.
Albert-Jan Wanningen is geboren op 7 april 1903 en hij is overleden op 12 december 1989.
Hendrik Nijzingh is geboren op 18 juli 1907 en hij is overleden op 12 mei 1969.
Jan Thalen is geboren op 5 augustus 1895 in Wapserveen en hij is overleden op 1 april 1939 in Groningen.
Frederik Offerein is geboren op 28 januari 1887 en is overleden op 3 september 1967.
Arend Bennen is geboren 29 september 1909 en is overleden op 26 november 1998.
Albert Vos is geboren op 10 augustus 1915 en hij is overleden op 14 september 2005.

Dirk van Leeuwen is geboren op 4 januari 1896 en hij is overleden op 17 september 1985.
De redactie verzoekt de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief en familieleden van de hiervoor genoemde mannen te reageren op het verhaal van Albert Vos en op de hier getoonde foto. Wie heeft foto’s van de Deeverse mesiek ?
In het in de inleiding van dit bericht genoemde lange interview met Albert Vos op 23 juli 2003 -we gingen tussentijds nog rustig een kopje thee drinken en een koekje eten in de ontmoetingsruimte van huize Bronbeek- kwam ook zeer uitgebreid de Tweede Wereldoorlog en de roerige periode vlak na de Tweede Wereldoorlog in Deever ter sprake. Albert Vos was direct na de oorlog hoofd van de Politieke Opsporingsdienst (P.O.D.) in de gemiente Deever. De redactie wilde met name zijn ervaringen als P.O.D.-hoofd -wie was slecht en wie was minder slecht geweest in de oorlog- in een oorlogsnummer van het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, publiceren. Maar dat voor veel Deeversen gevoelige artikel is niet in Opraekelen terecht gekomen. Dat artikel zit nog steeds in portefeuille. Want de zichzelf onmisbaar en onvervangbaar en onfeilbaar vindende top van het hoofdbestuur van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, wilde begin 2008 met het blad Opraekelen een heel andere en volstrekt eigen weg inslaan. De voorzitter snorkte als een echte mislukte politicus dat ‘ze het totaal anders gingen doen’ . En daar hadden ze die lastige redactie van ut Deevers Archief niet bij nodig, die kreeg een schop onder zijn kont. En zo is ut Deevers Archief ontstaan.

Afbeelding 1
Op deze foto zijn enige leden van ‘de Deeverse mesiek’ te zien. De staande mannen zijn van links naar rechts: Gerard Bijker, Albert-Jan Wanningen, Hendrik Nijzingh, Jan Thalen, Frederik Offerein (grote Frièrik, de smid van de kleine Brink) en Arend Bennen. Op de voorgrond ligt links Albert Vos (met bril) en ligt rechts Dirk van Leeuwen. (foto uit de verzameling van wijlen Albert Vos, Huize Bronbeek, Velp)

Posted in Alle Deeversen, de Deeverse mesiek, Vurening | Leave a comment

De Oele op ut pièdemaarktturrein in Deever

Ten tijde van de uitvoering in 2019/2020 van het volstrekt overbodige met dik belastinggeld betaalde gemeentelijke project Diever op Dreef moest ook ut maarkturrein an de Bosweg in Deever het zwaar ontgelden. Oeroude ekkelboom’m -echte CO2 slurpers- moesten rücksichtlos het veld ruimen voor ruimte voor zwarte shakespearepropaganda en voor het overbodige onrendabele verloederende faillerende geldgebrekkige V.V.V.-kantoor op ut pièdemaarktturrein.
De kettingzaagvirtuoos Henry Koeling -de Henry Moore onder de kettingzaagkunstenaars- uut Deever mocht zijn talenten (tegen een vorstelijk honorarium ?) botvieren op een door de gemeente Westenveld vernielde ekkelboom in de wal van de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Dat eindigde met een houten uil, zie afbeelding 1. En onder de uil is een nest jonge uilen te zien, zie afbeelding 2. Heeft Henry Koeling voor dit deel van het kettingzaagwerk een mini-kettingzaagje gebruikt ? En als ware het een dure vleeskoe van een veehouder in de prairie van het Wilde Westen van Noord-Amerika, bracht Henry Koeling zijn eigen brandmerk (handelsmerk ?) op de vernielde ekkelboom aan, zie afbeelding 3.
De gemeente Westenveld heeft als mitigerende, compenserende en gewetensussende maatregel naast de vernielde ekkelboom een jong ekkelboompie geplant.
De uil is het symbool van de nacht en de dood. De uil is het symbool voor degenen die de duisternis liefhebben: ongelovigen en ketters. De uil is ook het symbool voor oude en stille wijsheid. Een uil ziet wat anderen niet zien. Een uil hoort wat anderen niet horen. De uil kan mensen helpen de diepere betekenis van dingen te zien en de verborgen schatten van het leven te ontdekken.
De redactie heeft de eerste drie hier afgebeelde kleurenfoto’s (afbeeldingen 1, 2 en 3) gemaakt op maandag 27 juli 2019. De redactie heeft de andere twee hier afgebeelde kleurenfoto’s (afbeeldingen 4 en 5) gemaakt op zondag 18 december 2022.
Voor sommigen in Deever is deze houten uil een totem, dan moet de vernielde ekkelboom een totemboom zijn. Het zal je maar gebeuren dat je bij het ochtendgloren in de Deeverse bos loopt -je waant je wellicht helemaal alleen op aarde- en dan opeens -en schijnbaar uit het niets- zie je vlak voor je zo’n grote uil geruisloos tussen de bomen door laveren.

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3

Afbeelding 4

Afbeelding 5

Posted in Kuunst in de gemiente Deever, Maarktturrein | Leave a comment

Gerrit Hielkema bee de ièste ijscobak op Zorgvliet

Mevrouw Alie Kraaij-Hielkema, oudste dochter van Gerrit Hielkema en Wemke Wilhelmina (Willy) Maria Bos, stuurde op 21 december 2022 bijgaand afgebeelde met haar telefooncamera gemaakte foto van een zwart-wit foto uit haar album met oude foto’s van Zorgvliet. De redactie van ut Deevers Archief heeft toestemming van haar deze foto in ut Deevers Archief te tonen. De redactie is haar hiervoor bijzonder erkentelijk.
Mevrouw Alie Kraaij-Hielkema schrijft:
Deze foto van mijn vader bij de ‘ijscobak’ vind ik erg mooi. We verkochten als eersten ijsco’s in Zorgvlied en dat was een bijzonderheid. Op mooie zondagmiddagen verzamelden zich veel mensen op de dam voor ons huis. Rechts naast de ijscobak staat Jan Groen, de oudste zoon van Arend Groen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het pand voor de zaak en het woonhuis van het echtpaar Gerrit Hielkema en Willy Bos en hun kinderen stond aan de Dorpsstraat op Zorgvliet. Heden ten dage is het een woonhuis met adres Dorpsstraat 26. Zie de bijgevoegde kleurenfoto, die is gemaakt in de zomer van 2022. 

Posted in Dorpsstroate, Neringdoende, Zorgvliet | Leave a comment

Disse greinsstien kreg wièr un mooie stee

De grenssteen met het wapen van de gemiente Deever, die tot aan de grote brand op 30 mei 2021 vlak naast de woonboerderij met adres Wittelterweg 3 in Oll’ndeever stond, is gelukkig tijdens die brand niet verloren gegaan. De grenssteen staat nu bij de in aanbouw zijnde woning, achter een container van Jan Krediet, net naast een slootje. Zie de twee bijgaand afgebeelde kleurenfoto’s. Na de erg lang durende herbouw van de woning zullen de bewoners de grenssteen vast en zeker weer een mooi opzichtig plaatsje bij de woning geven. De redactie feliciteert de bewoners met deze beslissing, want de grensstenen met het wapen van de gemiente Deever zijn Deevers aarfgood. Ech wè. En de redactie van ut Deevers Archief heeft al aangeboden het schilderen van deze grenssteen grateloos uit te willen voeren.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief ook naar het bericht In Oll’ndeever stiet nog een Deeverse greinsstien en het bericht De greinsstien an de Wittelerweg is ur nog.

Posted in Aarfgood, Gemiente Deever, Oll'ndeever, Woap'm van Deever | Leave a comment

Un oorlogsmonement bee ut Greinsstuwmièr

In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) verscheen op 1 november 2021 het volgende bericht over de onthulling van een oorlogsmonument ter herinnering aan de verzetsmannen vader Albert en zoon Arend Oosting en het in de Deeverse bos in de buurt van de Grenspoel ondergedoken joodse gezin Lezer. 

Herinneringen krijgen een definitieve plaats in Wateren
Wateren. Westerveld is officieel een monument rijker. Een jaar later dan gepland is bij Wateren een gedenkconsole onthuld. Het monument herinnert aan het onderduikavontuur van de families Lezer en Oosting en is een eerbetoon aan de nabestaanden.
In 2020, het 75ste bevrijdingsjaar na de Tweede Wereldoorlog heeft de Historische Vereniging Gemeente Diever in de gemeente Westerveld vijf gedenkconsoles geplaatst. Deze herinneren aan enkele belangrijke gebeurtenissen in de gemeente. Hieraan is vanwege corona nooit officieel aandacht besteed.
Drie consoles staan in Diever, Dieverbrug en Oude Willem en twee in Wateren. De, in het bijzijn van nazaten van de families Lezer en Oosting onthulde console in Wateren, herinnert dus aan de onderduikavonturen van de beide families. De Joodse familie Lezer verbleef daar in een dicht dennenbosje nabij de Grenspoel. Zij werden geholpen te overleven door de boswachtersfamilie Oosting. De gemeenten Ooststellingwerf en Westerveld, de Historische Vereniging Appelscha e.o. en de Historische Vereniging Gemeente Diever vonden het van groot belang om de gedenkconsole toch officieel te onthullen.
De nabestaanden Richard Lezer, Mike Lezer, Tiny Emmens-Oosting, Gerry Oosting en Audrey Pool-Oosting hebben dit dan ook gedaan. Wethouder Henk Doeven vertelde het verhaal van de belevenissen van de familie Lezer. Dat gezin zat met enkele andere gezinnen ondergedoken in schaftkeetjes van Staatsbosbeheer verborgen in het bos bij Us Blau Hiem. Een boswachter hoorde dat de gezinnen daar niet veilig waren en hij waarschuwde vader en zoon Oosting, die ook in dienst waren van Staatsbosbeheer. De andere gezinnen kregen andere onderduikadressen, alleen de familie Lezer bleef achter omdat het helpen onderduiken van joodse mensen extra veel gevaar opleverde.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie heeft de drie hier afgebeelde kleurenfoto’s bij de uitkijktoren in de buurt van grenspaal 62 gemaakt op zaterdag 17 december 2022.
De redactie verwijst voor enige berichten over het gezin Lezer naar het bericht An Oosting hei’w oens lee’m te daank’n en naar het bericht Dreins Archief lat vieftug foto’s uut WO II seen.
De redactie trekt uit het bericht de conclusie dat bij de rijkswerkkampen Diever A en Diever B in de Olde Willem ook een weervaststalen gedenkteken is geplaatst. De redactie zal te gelegener tijd van dit gedenkteken een kleurenfoto maken en toevoegen aan ut Deevers Archief. 

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3

Afbeelding 4

Posted in Oorlogsmonement, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

Over ut ies van ut Greinsstuwmièr in de Deeverse Bos

De redactie van ut Deevers Archief loopt zo nu en dan, zo mogelijk één keer per jaar, en ijs en weder dienende, op de grens van de provincie Drente en de provincie Fryslân van greinspoal 41 hen greinspoal 77 en wiér terogge om te zien of grenspalen zijn verdwenen of zijn bijgeplaatst of zijn vervangen. Zie het lijstje van de grenspalen in het bericht Lieste van de greinspoalties 41 tot en mit 77.
Tussen greinspoal 59 en greinspoal 61 (greinspoal 60 is vot) loopt de provinciale grens door ut Greinsstuwmièr. Op de topografische kaart uit 2021, zie het detail op bijgaande afbeelding, staat bij dit meer helaas de Friese naam Greenspoele -hè wat vervelend nou toch- en dat terwijl de Grenspoel voor een deel in de provincie Drente en dus in de gemiente Deever ligt.
Vroeger, maar nog niet zo lang geleden, toen het water in het meer nog niet zo hoog stond, heette het meer in ut Deevers Greinspoele. Nu de cultuurnatuurfabrikanten van Staatsboschbeheer -dat is het door de Nederlandse staat (belastingbetaler) ingehuurde zetbaasje- in het verre Amersfoort alle moeite hebben gedaan het wegstromen van het water uit de Greinspoele ten zeerste te belemmeren -wat aardig is gelukt- heet het meer Greinsstuwmièr.
De redactie moest bij de wandeltocht tussen greinspoal 59 en greinspoal 61 en op de terugweg tussen greinspoal 61 en greinspoal 59 altijd moeilijk door de heide en de bente om het meer lopen. Maar tijdens zijn tocht op zaterdag 17 december 2022 hoefde dat niet, want ijs en weder dienden de redactie bijzonder. Toen was het eindelijk zover. Toen lag nota bene wel ten minste 8 centimeter ijs op ut Greinsstuwmièr. Toen kon de redactie heel mooi in een rechte lijn over de grens van greinspoal 59 hen greinspoal 61 en op de terugweg over de grens van greinspoal 61 hen greinspoal 59 lopen, dus twee keer een recht stuk over het ijs van ut Greinsstuwmièr.

Afbeelding 1

Afbeelding 2
Grenspoal 59 bee ut Greinsstuwmièr

Afbeelding 3
De grens tussen de provincie Drente en de provincie Fryslan kruist dit deel van ut Greinsstuwmièr.

Afbeelding 4
Het bevroren Greinsstuwmièr.

Afbeelding 5
Het bevroren Greinsstuwmiér in de richting van greinspoal 59.

Afbeelding 6
Greinspoal 61.

Posted in de Deeverse bos, Greinspoal, Greinspoele | Leave a comment

De meule van Oll’ndeever in ut teeg’nlogt

De redactie van ut Deevers Archief heeft de hier afgebeelde kleurenfoto van korenmolen De Vlijt in Oll’ndeeverstoande op de stroate mit die raère naème Dingspil op de Westeresch van Deever– met tegenlicht gemaakt op zaterdag 17 december 2022.
De redactie heeft de hier afgebeelde uitsnede van de kleurenfoto op 18 december 2022 geplaatst als kopafbeelding van ut Deevers Archief.

De redactie vervangt zo nu en dan voor de verandering ut kopplaètie van ut Deevers Archief. Als jij in het bezit bent van een mooie afbeelding uut de gemiente Deever en jij acht een uitsnede van deze afbeelding wel geschikt als kopplaètie voor deze webstee, aarzel dan niet een goede scan van deze afbeelding naar de redactie te sturen. Als jij vind dat een getoond kopplaètie te lelijk is als kopplaètie van ut Deevers Archief, aarzel dan niet jouw mening aan de redactie kenbaar te maken. Als jij een reeds getoond kopplaètie graag nog een keer als kopplaètie van ut Deevers Archief wilt zien, aarzel dan niet dit aan de redactie kenbaar te maken.

Posted in Kopplaètie, Meule van Oll’ndeever | Leave a comment

Student’n hept ut Stundent’npad in de bos ebaut

In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 11 augustus 1936 verscheen het volgende bericht over de tweede fase van de aanleg van een zandweg door studenten op de grens van de bossen van de Nederlandse staat en de bossen van de N.V. Maatschappij Het Landgoed Berkenheuvel.

De studenten werken weer
Evenals het vorige jaar zijn ook nu weer een aantal studenten, dames en heeren, in het werkkamp van de staatsgronden bij het zogenaamde Hoekenbrink in de nabijheid van ons dorp, bezig met den aanleg van een weg. ’s Morgens al vroeg trekken de heeren – den nacht brengen zij door in de hoeve Uilenhorst, ook eigendom van den Staat – er op uit om hun dagtaak te vervullen, terwijl de dames zorgen voor de inwendige versterking en belast zijn met het eten koken, hetgeen op het wordt bezorgd.
Voorwerkers van het Staatsboschbeheer zetten den aan te leggen weg uit en geven verdere aanwijzingen. Het gedeelte, dat thans onder handen wordt genomen, is vooral voor studenten geen gemakkelijk werk. De weg leidt ter plaatse door een moerassig gedeelte van het veld en moet aldaar over een lengte van plusminus 100 meter met 1 tot 1.25 meter worden opgehoogd. Het benoodigde zand wordt met kipkarren aangevoerd. We gelooven stellig dat dit werk den heeren studenten niet mee zal vallen. Ook toen we hun gereedschap zagen, werden we zeer in onze meening gesterkt. De schoppen waren zoo dik als ploegijzers en het zou voor iemand, die iederen dag grondwerk verricht, bijna onmogelijk zijn om daarmee den grond, die met zogenaamde worg en bente is doorgroeid, te verwerken. Het wil ons dan ook voorkomen, dat de studenten, die van ’s morgens 5 uur tot ’s middags 2 uur bezig zijn, hun ledematen na afloop wel kunnen voelen. Stellig zal dit de ontwikkeling der spieren ten goede komen. De lijn, welke voor den aan te leggen weg wordt gevolgd, loopt over de grens tussen de Staatsgronden en de gronden van de N.V. ‘Mij. Het Landgoed Berkenheuvel’, alsmede van enkele particuliere aangelanden. Evenwel kan worden geconstateerd, dat de studenten, waarvan nu de tweede ploeg werkzaam is, nuttig werk verrichten.
De aanleg van zoo’n weg is niet alleen noodzakelijk voor de verdere exploitatie van de aangrenzende gronden, ook zal hij zeer zeker het natuurschoon bevorderen, daar de weg, evenals het gedeelte dat vorig jaar is klaargekomen, zal worden beplant.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De in de tekst voorkomende Deeverse woorden worg en bente betekenen respectievelijk wilgenopslag en pijpenstrootje.
De door de studenten aangelegde weg heeft later de naam Studentenweg gekregen. Op de wandelkaart van het Landgoed Berkenheuvel uit 1936 heeft de weg de naam Studentenpad. De redactie heeft het vermoeden dat mr. Albertus Christiaan van Daalen de bedenker van deze naam is.
Pas in 1961 is de weg met de naam Studentenweg (met rijwielpad) in een topografische kaart ingetekend; zie het bijgevoegde detail van die kaart.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van het lezen van oude kranteberichten op papier is, kan het hier weergegeven bericht ook lezen op de bladzijden 35 en 36  van het nummer 22/4 (december 2022) van het papieren blad Opraekelen, dat is samengesteld door de fine fleur van vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, zeg maar de nostalgieclub uut Deever. Maar ja, daarvoor moet je dat papieren blad wel in handen hebben. De redactie merkt op dat bij het bericht in de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 11 augustus 1936 geen foto’s stonden.

Posted in Deeverse bos, Landhuis Berkenheuvel, Staatsbosbeheer, Student’nkaamp | Leave a comment

In de vette kö’j de piepe van de botterfubriek seen

Op de hier afgebeelde zwart-wit foto is te zien aan de linkerkant het pand van installatiebedrijf Heluto (op het dak stond met grote letters HELUTO) en aan de rechterkant de woning van de familie Geert Grit aan de provinciale weg N855 tussen de Deeverbrogge en Deever. Op de hier afgebeelde zwart-wit foto is op de achtergrond de lange bakstenen piepe van de voormalige Coöperatieve Zuivelfabriek en Korenmalerij aan het Moleneinde (Katteneinde) in Deever te zien.
De redactie is een liefhebber van foto’s waarop deze piepe is te zien. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie van ut Deevers Archief helpen aan een scherpe scan van foto’s waarop deze schoorsteen is te zien ?
De gammel geworden schoorsteen van de voormalige Coöperatieve Zuivelfabriek en Korenmalerij aan het Moleneinde (Katteneinde) in Deever is op 8 augustus 1977 gesloopt. De nieuwe eigenaren van de veelal in de Deeverse volksmond genoemde botterfubriek waren de gebroeders Boer uut Dwingel, die in de fabriek een autobedrijf hadden gevestigd.
De hier afgebeelde zwart-wit foto is gemaakt op 9 april 1976. De naam van de maker van deze foto is helaas niet bekend. De foto is aanwezig in de fotocollectie Monumentenzorg van het Drents Archief in Assen.

Posted in Bedrief, Süvelfubriek Deever | Leave a comment

Henduk Onstee Sr. op de moter van sien swoager

De redactie van ut Deevers Archief  mocht in 1999, dat is a wièr un hiel posie elee’n, de foto’s in het album mit olde plaèties uut Woater’n en Zorgvliet van Hendrik (Henk) Onstee – enig kind van schoolmeester Hendrik (Henk) Onstee Sr. van de skoele op Woater’n – en Harmke Urff – scannen en voor geschiedkundige doeleinden gebruiken. De redactie is Hendrik (Henk) Onstee Jr. en Harmke Urff daar postuum alsnog bijzonder erkentelijk voor. Bijvoorbeeld beetje bij beetje voor geschiedkundige doeleinden gebruiken in het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, maar daar is het niet van gekomen.
Hendrik (Henk) Onstee Sr. was vanaf 1929 tot aan zijn pensionering in het begin van 1965, (hoofd)onderwijzer van de skoele op Woater’n. Zie de foto’s van de skoele van Woater’n in ut Deevers Archief. Hij woonde in de meesterswoning bee de skoele op Woater’n. Dus zonder enige moeite is hij een echte Woateraar te noemen. Per slot van rekening is op Zorgvliet een straat naar hem vernoemd. Na zijn pensionering woonde hij an de Veentiesweg 2 (tegenwoordig nummer 3) in Deever, waar pijp roken en tuinieren en in zijn Dafje rijden zijn hobby’s waren. Hij is op 11 april 1977 gestorven in het Diaconessenhuis in Meppel; zie het bijgaand afgebeelde overlijdensbericht, dat op 13 april 1977 is gepubliceerd in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante).
Op de hier afgebeelde kwalitatief wat mindere foto zit Hendrik (Henk) Onstee Sr. op de motorfiets met nummerplaat D-2650. De zeer geachte bezoeker van ut Deevers Archief moet niet denken dat de motorfiets eigendom was van Hendrik (Henk) Onstee Sr. De provinciale griffie van Drente heeft het kentekenbewijs voor deze motorfiets op 10 juni 1922 afgegeven aan Hendrik Scholten. Hij was de zwager van Hendrik (Henk) Onstee Sr. Slager Hendrik Scholten uut Geeter’n trouwde op 16 mei 1919 in de Wijk met Albertje Onstee uit De Wijk, een zuster van Hendrik (Henk) Onstee Sr. De zeer geachte bezoeker van ut Deevers Archief moet niet denken dat de foto in Wapse of op Woater’n of op Zorgvliet is gemaakt. Nee, de foto is gemaakt in Geeter’n bij de slagerij van de familie Scholten. Werd het vlees in een bakkersmand voor op de transportfiets rondgebracht ?  Geeter’n ligt weliswaar buiten de gemiente Deever, en daarmee buiten het aandachtsgebied van de redactie van ut Deevers Archief, maar op de foto is wel een echte Woateraar te zien.

Posted in Old nummerbröt, Olde moter, Overlijdensbericht, Zorgvliet | Leave a comment

De toor’n en de kaarke an de brink in 1925

De bijgaand afgebeelde zwart-wit foto van de gemeentelijke toren en het kerkgebouw an de brink van Deever is omstreeks 1925 gemaakt. Dat is al bijna 100 jaar geleden ! Let op de wijzerplaat van het torenuurwerk boven het galmgat in de zuidelijke muur van de toren. Let ook op de lantaarnpaal op de brink. Let ook op de paal waaraan de bovengrondse electriciteitleiding was bevestigd. Op deze foto is heel goed de omheining van de kaarkhof te zien. Omstreeks 1925 werden geen mensen meer in de kaarkhof begraven. Op de hier afgebeelde zwart-wit foto is aan de linkerkant het wit geschilderde hek rond de braandkoele in de brink te zien. Links achter het hek staat het schuurtje waarin de brandspuit was gestald, waarin soms ook gestorven mensen werden opgebaard voor een lijkschouwing.
De redactie van ut Deevers Archief heeft de hier afgebeelde kleurenfoto gemaakt op donderdag 22 april 2021. Dat was kort ná de uitvoering van het peperdure overmoedige megalomanistische overbodige herbestratingsplan van het binnendorp van Deever met de titel Diever op Dreef. Dat de kosten voor de uitvoering van dit plan gierend de bocht zouden uitvliegen, dat was op de achterkant van een dikke aannemerssigarendoos te voorspellen. Een onderzoeksbureau is aan het werk gezet om de redenen van die verschrikkelijke kostenoverschrijding boven tafel te krijgen. De redactie is uiterst benieuwd naar de uitkomsten van dit onderzoek. De projectwebstee Deeveropdreef.nl van de gemeente Westenveld met belangwekkende informatie bestaat uiteraard natuurlijk helemaal niet meer.

Posted in Brink, Kaarke an de brink, Toor'n an de brink | Leave a comment

De Deeverse musiek in de Heufdstroate in Deever

Vóór de Tweede Wereldoorlog bloeide het verenigingsleven in de gemiente Deever. Zo ook de verenigingen die zich met muziek bezig hielden: Muziekvereniging Excelsior (opgericht 1908) in Deever, Christelijke muziekvereniging Advendo in Deever (opgericht in 1924), Gemengd zangkoor Crescendo in Deever (opgericht in 19xx (??), Christelijk gemengde zangvereniging Excelsior in Deever (opgericht in 19xx ?), Muziekvereniging Vogido in Wapse (opgericht in 1927). Kerkkoor Nederlands Hervormde Kerk (bestaat vanaf 1935).
Zoals gebruikelijk in die tijd hadden de offeskeid’n van de hervormde kaarke uiteraard ook hun eigen muziekverenigingen. Lekker knusjes onder elkaar, maar niet op zondag en christelijke feestdagen, maar wel mét de goedkeuring van het christelijke kerkbestuur en menièr de domeneer.
De redactie van ut Deevers Archief heeft zich in de paragraaf Muziekverenigingen op de bladzijden 251 tot en met 255 van het in 1992 uitgegeven standaardwerk der standaardwerken met de titel ‘Geschiedenis van Diever’ een slag in de culturele rondte gezocht naar enige gegevens over het hiervoor genoemde gemengde zangkoor Crescendo, maar helaas niets kunnen vinden.
De redactie vond een dezer dagen bij het digitaliseren (scannen) van één van zijn vele aantekeningenboekjes uit de periode 1999-2007, toen hij voor de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever in totaal 32 nummers van het papieren blad Opraekelen samenstelde, tussen de bladeren van dat boekje bijgaand afgebeeld sepiakleurige fotootje. De tekst achter op het hier afgebeelde fotootje luidt: Achter de man met de trombone is de man met klarinet E. Oosterga, de tweede van rechts.
Marcheren de muzikanten van Excelsior (Steeds hoger), Advendo (Aangenaam door vriendschap en nuttig door oefening) of Vogido (Voor ons genoegen is dit opgericht) ?? Wie het weet, die wordt ten zeerste verzocht het te melden. Wie mensen op de hier afgebeelde foto herkent, die wordt ten zeerste verzocht die namen te melden.
De muzikanten marcheren deur de Heufdstroate van Deever. De hier afgebeelde foto is gemaakt vóór de Tweede Wereldoorlog, want het pand achter het muziekkorps is kort voor het begin van de Tweede Wereldoorlog afgebrand. De redactie vermoedt dat de hier afgebeelde foto in 1938 is gemaakt. In de boerderij op de achtergrond boerkten Jacob (Jaap) Hessels en Margje Veenhuis. Deze boerderij staat aan het begin van de Kruusstroate. Deze boerderij bestaat gelukkig nog steeds.

Posted in Vurening | Leave a comment

Wie hef de veer deur’n van ut Witteler skut ekogt ?

In de Provinciale Drentsche en Asser Courant verscheen op 12 april 1881 de volgende advertentie over de verkoop van vrijgekomen materalen bij de sloop van het Witteler skut.

De Notaris Mr. W.O. SERVATIUS te Dwinglo zal, op a.s. Zaturdag 16 april, des morgens om elk uren, ten verzoeke van den Heer RIJNDERS en ten huize van JAN WANDERS te Wittelte, publiek verkoopen: AFBRAAK, afkomstig van de onlangs opgeruimde Witteltersluis en bestaande uit nieuwe en gebikte oude STEEN, 4 beste SLUISDEUREN, best DRAAIVONDER, LOOPBRUG, 2 nieuwe LICHTKOZIJNS, PLATEN, BALKEN, enz.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Gelukkig werd in de advertentie de juiste Nederlandse naam voor Dwingel gebruikt, dus niet Dwingeloo, maar Dwingelo.
De redactie heeft in enige berichten aandacht besteed aan het Witteler skut (Witteler sluus) in de Drentse Hoofdvaart.
De heer Rijnders was de aannemer van het werk voor de sloop van het Witteler skut (Witteler sluus).
Het café van Jan Wanders stond bij de Wittelerbrug.
De grote vraag is natuurlijk: Wie heeft de vier deuren van het Witteler skut gekocht ?

Posted in Dreinse Heufdvoat, Witteler skut, Wittelte | Leave a comment

Nog un swat-wit ansigtkoate van ut hunnebedde

Bij de redactie van ut Deevers Archief zijn heel veel verschillende zwart-wit ansichtkaarten van ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever bekend. Maar hoe veler hoe liever. De redactie houdt zich met name bijzonder aanbevolen voor een goede scan van een zwart-wit ansichtkaart, waarop een oude auto naast ut hunnebedde is te zien !
De bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart met witte rand (!) is in juli 1955 uitgegeven door S.S. (wie was S.S. ?). Dus dat was, zeg maar even voor het gemak, een jaar nadat de weledelgestrenge hoogdoorgestudeerde en hoogdoorgepromoveeerde doctor in de oudheidkunde professor Albert Egges van Giffen, zichzelf weer aan een eigen knutselhunnebed hielp.
De redactie heeft bijgaande kleurenfoto gemaakt op 17 december 2022. 

In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk 26 – Archeologie wel een, maar nogal bijgesneden, afbeelding van een exemplaar van de hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart opgenomen. De redactie merkt wel op dat de onvolprezen vormgever in het genoemde Magnum Opus heel veel afbeeldingen van foto’s, ansichtkaarten en zo voort nodeloos heeft bijgesneden. De lezer van dit boek is op die manier wel veel kijkplezier onthouden.

Posted in Albert Egges van Giffen, Ansichtkoate, Hunnebedde D52 | Leave a comment

Plaèties in heufdstok 1 van de Magnum Opus

Vrijdag 9 juli 2021 was een zeer heuglijke en gedenkwaardige en historische dag, want op die dag reikte de heer Homme Geertsma, toen helaas nog steeds voorzitter van het hoofdbestuur van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, het eerste exemplaar van de in eigen beheer uitgegeven maar vet gesponsorde fotobijbel Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever uit aan zijn vroegere collega de heer doctorandus Hendrikus (zeg maar Rikus) Jager, voorzitter van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Westenveld. De uitreiking vond plaats in het krimpfiliaaltje van scholenmoloch Stad en Esch uut Möppel op de Westeresch van Deever.
De redactie van ut Deevers Archief beschouwt dit prachtige bijna 600 bladzijden tellende standaardwerk, let op, nota bene, mind you, toch echt wel als het Magnum Opus van de eerbiedwaardige veteranen onder de vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
De redactie betreurt het toch wel enigszins dat in het paar kilo zware boek geen overzicht van de opgenomen illustraties met bronvermelding is opgenomen. Teneinde deze omissie in enige mate te mitigeren en te compenseren is in dit bericht het overzicht van de illustraties in hoofdstuk 1 opgenomen. Als een bepaalde illustratie aanwezig is in ut Deevers Archief, dan is een link naar deze illustratie aangebracht. De redactie is naarstig op zoek naar een goede scan van de niet in ut Deevers Archief opgenomen illustraties en dat zijn er nogal een paar.

1.  Archeologie
006 – Bladzijde 10 – Afbeelding van het wapen van de gemiente Deever
007 – Bladzijde 11 – Overzicht van archeologische vindplaatsen in de gemiente Deever
008 – Bladzijde 11 – Foto van professor doctor Albert Egges van Giffen
009 – Bladzijde 12 – Foto van kist met stoffelijk overschot van Albert Egges van Giffen op de Steenkistheuvel
010 – Bladzijde 13 – Foto van ‘de Keet’ bij de terp van Ezinge in Groningen
011 – Bladzijde 13 – Foto van ‘de Keet’ met de professor op de Heezerbaarg bee Deever
012 – Bladzijde 14 – Foto van professor doctor Albert Egges van Giffen op de Heezerbaarg bee Deever
014 – Bladzijde 14 – Foto van de opgraving van de grafheuvel met steenkist bij Diever
015 – Bladzijde 15 – Foto van twee personen die een tekening van de grafheuvel Schepershut laten zien
016 – Bladzijde 16 – Foto vrijwilligers Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever bij de Schepershut
017 – Bladzijde 16 – Foto vrijwilliger van Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever bij de Schepershut
018 – Bladzijde 17 – Foto van een folder van grafheuvel Schepershut
019 – Bladzijde 17 – Foto van grafheuvel Schepershut in 2018
020 – Bladzijde 18 – Foto van de opgraving van ut Pottiesbaargie in 1929
021 – Bladzijde 19 – Tekening van de plattegrond van ut Pottiesbaargie en de situering van de vondsten
022 – Bladzijde 19 – Foto uit 1988 van het uitzeven van de gestorte hopen scherven van ut Pottiebaargie
023 – Bladzijde 19 – Foto van ut Pottiesbaargie na het herstel in 1988
024 – Bladzijde 20 – Afbeelding van de opgraving van het urnenveld in de Tweeënberg op de Oeren
025 – Bladzijde 20 – Afbeelding van uit de Tweeënberg opgegraven urnen
026 – Bladzijde 21 – Afbeelding van een versierde urn uit het urnenveld in de Tweeënberg op de Oeren
027 – Bladzijde 21 – Afbeelding bericht opgravingen in Deever in het NvN van 17 september 1931
028 – Bladzijde 22 – Tekening van de plattegrond van de Tweeënberg en de situering van de vondsten
029 – Bladzijde 22 – Foto van enkele urnen uit de Tweeënberg
030 – Bladzijde 22 – Foto van de opgraving van de Tweeënberg uit de Drentse Volksalmanak van 1957
031 – Bladzijde 23 – Foto van ut hunnebedde D52 na een actie ter opschoning van de begroeiing. in 2012
032 – Bladzijde 23 – Foto van ut hunnebedde D52 – Steen beschadigd na het stoken van een vuurtje
033 – Bladzijde 24 – Afbeelding bericht over geknutsel aan hunnebedde D52 in Friese Koerier van 23 april 1954
034 – Bladzijde 24 – Plattegrond van ut hunnebedde D52
035 – Bladzijde 25 – Foto van ut hunnebedde D52, zoals het er in 1918 bij lag
036 – Bladzijde 25 – Ansichtkaart van het nog niet gerestaureeerde hunnebedde D52 omstreeks 1950
037 – Bladzijde 25 – Foto van ut hunnebedde D52
038 – Bladzijde 26 – Ansichtkaart van ut hunnebedde D52 in juli 1955
039 – Bladzijde 26 – Foto van ut hunnebedde D52 en de kale omgeving na de grote struweelschoonmaak in 2012
040 – Bladzijde 26 – Foto van ut hunnebedde D52 in 2012
041 – Bladzijde 27 – Foto uit 1929 van de opgraving van grafheuvel Steenkist aan de Boerweg in Diever
042 – Bladzijde 27 – Foto uit 1929 van de gevonden bekers uit een late fase van de klokbekercultuur
043 – Bladzijde 28 – Foto uit 2021 (?) van de herstelde steenkistheuvel aan de Boerweg
044 – Bladzijde 28 – Foto uit 1929 van het blootgelegde graf in de tweede grafheuvel
045 – Bladzijde 28 – Foto van de grafheuvel, gemaakt in mei 2019
046 – Bladzijde 29 – Foto van de opgraving van de bisschoppelijke hof Calthorne in de Kalterbroeken
047 – Bladzijde 29 – Foto van de opgraving van een waterput in de Kalterbroeken
048 – Bladzijde 30 – Tekening van de bisschoppelijke hof Calthorne
049 – Bladzijde 31 – Foto van een velg van een houten wiel op de bodem van de waterput van de Calthorne
050 – Bladzijde 31 – Foto van het greppelsysteem in de moestuin van de Calthorne
051 – Bladzijde 31 – Een impressie van de ingang van de hof Calthorne
052 – Bladzijde 32 – Foto van de situatie van de Schoeberg aan de Bosweg in 2018
053 – Bladzijde 32 – Foto uit 1931 van de opgraving van de Schoeberg, met op de achtergrond de Bosweg
054 – Bladzijde 33 – Foto uit 1931 van de opgraving van de Schoeberg, gezien in zuidoostelijke richting
055 – Bladzijde 33 – Tekening van na-bijzetting II in de Schoeberg
056 – Bladzijde 34 – Tekening van na-bijzetting III in de Schoeberg
057 – Bladzijde 34 – Tekening van de profielen van de Schoeberg
058 – Bladzijde 35 – Tekening van de esschen van Deever met de ligging van de Schoeberg bee de Heezeresch
059 – Bladzijde 36 – Foto van oudheidkundige vondsten in het Oll’ndeeverseveld
060 – Bladzijde 36 – Foto van versteende zee-egels gevonden in het Oll’ndeeverseveld
061 – Bladzijde 37 – Foto van oudheidkundige vondsten in de Sproakeling’n
062 – Bladzijde 37 – Foto van oudheidkundige vondsten in de Zuid-Wapserlanden
063 – Bladzijde 37 – Foto van een ijzeren bijl uit de late Middeleeuwen gevonden in de Kalterbroeken
064 – Bladzijde 38 – Foto van een schoenleestbijl, gevonden in Oll’ndeever
065 – Bladzijde 38 – Foto van een maalsteen, gevonden in de Zuid-Wapserlanden
066 – Bladzijde 38 – Artikel ‘Oudheidkundige vondst’, Leeuwarder Courant van 15 september 1931
067 – Bladzijde 38 – Artikel ‘Oude begraafplaats te Diever’, Nieuwsblad van het Noorden van 23 oktober 1936
068 – Bladzijde 38 – Artikel ‘Nog meer urnen te Diever’, Nieuwsblad van Friesland van 26 oktober 1936
069 – Bladzijde 39 – Foto van Reinder van der Helm bij zijn vondst van een bijl uit de nieuwe steentijd
070 – Bladzijde 40 – Foto van Reinder van der Helm bij een opgegraven kei
071 – Bladzijde 41 – Foto van een voorbeeld van een neolitische bijl (bron: Catawiki)
072 – Bladzijde 42 – Foto van het schultehuis, waarin zich tegenwoordig het Oermuseum bevindt
073 – Bladzijde 42 – Foto van de panelen van de Calthorne-tentoonstelling in het Oermuseum

Posted in Magnum Opus | Leave a comment

Vuile N.S.B.-propaganda mit de kaamp an de Gowe

In de krant Algemeen Handelsblad van 11 januari 1944 verscheen het volgende snorkende vuile N.S.B.-gezinde en N.S.B.-gekleurde uitgekookte en voorgekookte superpropaganda-artikel over het werkkamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst (N.A.D.) an de Gowe met de merkwaardige naam ‘de Hoardt’.

‘Ick dien’ is geen leuze maar werkelijkheid
Arbeidsdienst een school voor het leven. Voltooiing van de opvoeding van kind tot man. Vooroordeel over de opvoedingsmethoden en behandelingswijze berust volledig op roddelpraatjes. Lichting 1925 onder de schop.
Nachtmaaltijd met ‘Jong Groen’ in ‘De Hoardt’
Aan het einde van de vorige week is de nieuwe winterlichting van den Nederlandschen Arbeidsdienst onder de schop geroepen.
Ruim tienduizend jonge Nederlanders van achttien jaar zullen voor vijf-en-halve maand in verschillende kampen hun diensttijd als arbeidsman doorbrengen. Een harde, gezonde en tevens leerzame taak staat hun te wachten. Een scholing voor het leven neemt hiermede haar aanvang. Uw verslaggever was tegenwoordig bij de aankomst van een 150-tal nieuwe leerlingen in een kamp in Drente en legde zijn indrukken vast. 

(Van onzen specialen verslaggever)
‘Daar heb je d’r weer zoo één, mot je n’m vuil zien kijke.’ Dat was het eerste dat ik meemaakte op het station te Meppel en het tweede was, dat de man, waarover een stelletje jongelui met koffers zich op bovenstaande wijze onderhield, geheel niets kwaads in den zin had en er in het geheel niet kwaadaardig uitzag. De man, die keek, was een aspiranthopman van de Arbeidsdienst en de jongelieden, die het zeiden, waren arbeidsmannen in spe. Dat verklaart de korte scène. Want hoe ‘men’ er in het algemeen over denkt en wat ‘men’ er van zegt, hadden deze jongelieden goed in hun ooren geknoopt en daarom zaten hun tongen nogal wat los.
Maar hoe dan ook, ik was in Meppel en moest verder naar Geeuwenbrug. De jonge mannen bleven achter tot hun aantal zoo groot was geworden, dat zij een transporttrailer konden vullen, die voor het station gereed stond om hen daarheen te brengen, waar zij hun opvoeding van kind tot man voltooien. Zij bleven en ik hobbelde met een autobus verder Drente in naar Geeuwenbrug.
De bus was iets bijzonders, want de chauffeur kende iedereen, dien hij onderweg tegenkwam en de conductrice, die tegelijkertijd de post verzorgt, greep resoluut in wanneer een scholier zijn plaats niet vrij maakte voor een oudere dame of heer.
Geeuwenbrug, lezer, was een vlek met een café en een kruidenierswinkeltje, aan het kanaal, dat ook langs Dieverbrug loopt. Ik schrijf wás, want sinds ‘De Hoardt’ en daarmede ‘Jacob van Artevelde’ hebben gedaan is het vlek een belangrijke nederzetting geworden.
De ‘Hoardt’, die als eerenaam ‘Jacob van Artevelde’ draagt, is een kamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst, en ik kwam er over het ‘kaderpaadje’, dat een beetje modderig en alléén voor kaderleden is. Het was misschien wel wat brutaal, omdat ik niet tot het kader behoor, maar de weg was nu eenmaal korter dan het harde pad, dat is aangelegd voor het jonge groen, dat zoo aanstonds per meubelwagen zou aankomen. De commandant strafte mij niet voor de overtreding, maar integendeel, hij verwelkomde mij hartelijk. Hij liet mij zijn kamp zien, waarover de burgers hadden verteld, dat de bewoners, wanneer zij iets hadden misdaan ‘over de barakken werden gejaagd’. Een uitvoerig gesprek met het kader over de opvoeding van de arbeidsmannen overtuigde mij van het onjuiste van de ‘jacht over de barakken’, dat niets anders was als een doodgewoon roddelpraatje. Ik wist het nu, maar de recruten, die kwamen waren bevooroordeeld. Zouden zij zich ook zo spoedig voor de waarheid laren winnen ?
Daar was de eerste lading. Mirakel, ze kwamen keurig in het gelid aanmarcheeren ! Even ordelijk als ze aankwamen, namen ze hun eerste uitrustingsstukken in ontvangst bij den fourier. Daarna ging het naar de eetbarak, tevens cantine, waar ze boterhammen met boter en leverworst kregen te nuttigen.
Nu ze zoo aan de tafels in de eenvoudige maar keurig ingerichte kantine zaten, kon ik de nieuwelingen van dichterbij bekijken. Ze waren verschillende gekleed, de één wat beter dan de andere; er waren groote en kleine, blonde en donkere, stevige jongens en bleekneuzen, die minder met biceps waren bedeeld, maar allen waren zij arbeidsrecruten. Deels keken zij met schuchtere oogen rond, anderen waren quasi-brutaal, maar op alle gezichten las men de afwachting van het groote gebeuren: den Arbeidsdienst. Spoedig voerden de meeste gesprekken, die als thema hadden: Waar kom je vandaan ? Ben jij vrijwillig ? Enkelen spraken in ’t geheel niet en dachten er wel over na hoe het hier zou worden.
Onderwijl dat het jonge groen naar zijn barakken ging en de kasten inruimde en wel met vragende oogen naar de ronde met stroo gevulde rolmopsen keek in de kribben, waarop zij moesten slapen, bezichtigden de leider van het kamp en ik het werkobject. Een heuvelachtig terrein, met hei bedekt, toonde zijn woeste gezicht. Maar één stuk viel uit de toon: hier had de vorige lichting een stuk vruchtbaren grond geschapen, dat de Nederlandsche voedselvoorziening ten goede zal komen. De winterrogge stond reeds boven den grond ! En hij, die na vijf en halve maand op dezelfde plek zal staan, kan zien hoe lichting 1925 zal hebben gewerkt !
De commandant, onderhopman Landman, tweede-luitenant-waarnemer van het voormalige Nederlandsche luchtwapen, is een rustige kerel, die met een rechtrvaardige strengheid zal optreden als het noodig is, maar aan wien alle arbeidsmannen een vaderlijke leider zullen hebben. Hij liet me nu alleen, omdat zijn drukke werkzaamheden als kampleider hem elders in beslag namen. Alléén bezocht ik nu de ploegkamers, waar de mannen met z’n zestienen zijn ondergebracht.
Een  opzichter, zoveel als sergeant-majoor in het leger, was, toen ik binnenkwam, juist bezig een tip op te lichten van den sluier, die arbeidsdienst heet. De jongens stonden om hem heen geschaard. Ze waren frisch gebaad en in het groene werkpak gestoken. Een toovenaar, die hier de landarbeiders, studenten of bankwerkers tusschen uit kon halen ! Ze luisterden met volle belangstelling naar de woorden van den opzichter en langzamerhand begonnen de gezichten zich te ontspannen. De achterdocht en het vooroordeel weken en maakten plaats voor meer openhartigheid en vertrouwen.
Zoo was het dus. Er was dus niets waar van den jongen, die zich ’s morgens niet had geschoren en twintig minuten lang zijn wangen tegen den vlaggestok moest schuren en van de ongehoorzamen, die op hun bloote voeten alléén met een hemd aan door de modder naar buiten werden ‘gejaagd’ en van de smeerpoetsen, die hun kamer niet genoeg schoon hadden gemaakt en voor straf met een tandenborstel den vloer moesten schrobben en van den langzame, die de maat van zijn kamer moest nemen met een half lucifershoutje ! Neen, het was allemaal half zoo erg en ze zagen nu ook wel in, dat het nog wel ging. Maar werken moest je hier wel. Ze waren toch gekomen om te spitten en nog eens te spitten en dan kreeg je als belooning een kwartje zakgeld.
Neen, kerels zo is het niet, zei de de opzichter. Dat spitten is heelemaal niet het doel van den arbeidsdienst, maar alleen maar een middel, dat naar het groote doel voert: de opvoeding tot een waardevol lid van de gemeenschap. Want in den dienst leer je elkaar kennen en elkander en het werk waardeeren. Hier wordt er niet naar gevraagd of je vader veel geld verdient of wel een gewone fabrieksarbeider is: hier speelt het geen rol of je een student bent of landarbeider. Hier is het alleen van belang of je een flinke eerlijke kerel bent, die pit in zijn lijf heeft en méé wil werken, of je kunt gehoorzamen en je eigen kleine ‘ik’ kunt onderdrukken en of je weet wat de begrippen moed, eer, trouw en kameraadschap beteekenen. Wanneer je al deze dingen in je hebt, dan wordt je een goede arbeidsman en dan zal je na vijf en een halve maand, rijker aan ervaring, met een vrijen, ruimen blik en met een gestaald lichaam weer in het gewone dagelijksche leven terugkeeren.
En dat kwartje zakgeld per dag, dat is geen belooning, noch een aansporing, maar alleen maar een kleinigheid, waarmede je enkele dingen kunt koopen en waarvoor je kunt uitgaan.
Om elf uur ’s avonds kwam de trailer voor de laatste maal uit Meppel en bracht dertig jongens, die het hondervijftigtal nieuwe arbeidsmannen compleet maakte. Even vlot als de vorigen haalden zij hun zaakjes bij den fourier en lieten zij zich één voor één in Adamscostuum bij den kampziekenverpleger onderzoeken. Bij dezen man werden de borstomvangen opgenomen en lengten gemeten. Ook wordt nog eens gevraagd, wat voor ziekten in de familie voorkomen. (Een grondige keuring is reeds bij de aanmeldingsbureauz geschied.) Een van de nieuwelingen onthulde, dat als eenige ziekte in zijn familie, zijn moeder wel eens last had van spit in den rug !
Ditmaal werd het laat in het kamp. Om halféén ’s nachts waren allen in de cantine vereenigd om den gemeenschappelijken avond- nu nachtmaaltijd te gebruiken. Ondanks het late uur heerschte er een opgewekte stemming en de eetlust liet ook niets te wenschen over. De stevige erwtensoep met worst deed den jongen magen goed ! Er heerschte een bijna feestelijke stemming en aan de vele schitterende oogen zag men, dat het toch wel prettig was zoo allen gezamenlijk bijeen te zitten.
Een uur later lag alles onder de wol op de stroozakken, die nog wat hard en onwennig aanvoelden.
Voor het laatst deed de afdeelingsleider de ronde door de ploegkamers, waar zijn pupillen voor het grootste gedeelte al sliepen. ‘Heeft er al iemand heimwee ?’, zoo vroeg ik, maar aan de gezichten van de jongens, die mij als in hun waardigheid aangetast aankeken, zag ik, dat ik mijn vraag niet had behoeven te stellen. ‘Welterusten’, zei de onderhopman. En het ‘welterusten onderhopman’ klonk als bijna militair…..
Even voor zeven wekte de onderhopman mij. Om zeven uur werd reveille geblazen en dat moest ik beslist meemaken, zeide de jonge kampleider, want dan zou je eens zien wat voor een gezicht het jonge groen trok.
Maar wie beschrijft onze verbazing, toen we een barak binnen stapten en het jonge groen al in zijn sportkleeding met het werkpak er over aan klaar stond ! De jongens waren om tien voor zeven al opgestaan om vooral  toch niet te laat te zijn !
Vijf minuten later stormden allen op het fluitsignaal naar buiten – hier gebeurt alles in looppas ! – voor de ochtendgymnastiek. In het donker hoorden we alleen maar het wegstervende gedreun van de arbeidsmannen in looppas.
Een nieuwe lichting arbeidsdienst is al een pasgeboren baby: ze is even onwennig als een nieuwe wereldburger en kijkt met verbazing naar al hetgeen wat er met haar gaat gebeuren. Zoo moet je haar eerst vertellen, dat je bij het wasschen je bovenlijf heelemaal bloot maakt en je niet met een sporthemd aan in een waschbarak mag komen. Maar ook het baby-zijn gaat snel voorbij…
Om half negen stond de geheele bezetting van het kamp in carré aangetreden op het excercitieterrein voor de eerste vlaggenparade. Het kaderlid van dienst, zooveel als officier van piket, meldde den kampleiding de aangetreden mannen. In de houding staande, nog wel niet zoo als het hoort, maar toch al iets soldatesk, beleefde de nieuwe lichting het hijschen van de nationale vlag.
‘Alvorens de dagelijksche arbeid een aanvang neemt is het noodig, dat wij ons een oogenblik bezinnen op onzen taak in den Nederlandschen Arbeidsdienst’, zoo begon de onderhopman zijn vlaggespreuk voor dezen dag. ‘Het hijschen van de ‘driekleur’ wijst op onze plichten jegens het vaderland; de uitgesproken leuze dient als geestelijk richtsnoer voor ons werk op dezen dag. Wij werken onder het rood, wit en blauw, doordrongen van het feit, dat deze vlag de groote schakel vormt tusschen alle Nederlanders. Maar ook tusschen de strijders voor onze volkse waarden: vrijheid en recht, zowel uit het verleden, als in het heden en in de toekomst !’
De mannen marcheerden af voor hun taak, die zij de eerste veertien dagen in het kamp moeten verrichten.
Ik nam afscheid van het kamp en zijn commandant en ging langs het kaderpaadje, dat door de regen nog modderiger was dan den dag te voren, naar de bushalte. In het kruidenierswinkeltje bij de halte, waar een Drentsche schoone mij gul enkele pakjes juspoeder zonder bon verkocht, omdat de boeren ‘die sjuu doch nit èt’n’, vertelde men mij, dat het jonge groen het wel zal rooien, want dat hadden alle voorgaande lichtingen gedaan.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie kan niks anders bedenken dan dat de naam ‘de Hoardt’ eigenlijk ‘de Hoar’, in het Nederlands ‘de Haar’, had moeten zijn. Het arbeidskamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst (N.A.D.) lag vlak bij het gebied met de naam ‘de Haar’, in ut Deevers ‘de Hoar’.
De titel van ‘het boek van den arbeidsdienst’ was ‘Ick Dien’. Het boek beschreef het leven in een opleidingskamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst. De schrijver van dit boek was J.L. de Bock. De redactie heeft het donkerbruine vermoeden dat hij ook de schrijver (de speciale verslaggever) van het hier weergegeven artikel in het Algemeen Handelsblad was. 

Posted in de Gowe, N.A.D.-kamp, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

Jantie hef un skier neejoaskoatie hen Sijtske estuut

Bijgaand afgebeelde nieuwsjaarskaart is een industrieel geproduceerde kaart, die ongetwijfeld overal in Nederland gekocht kon worden. Het bijzondere aan deze nieuwsjaarskaart met een eenvoudig grappig bedoeld onbegrijpelijk rijmelarijtje is dat deze binnen de gemiente Deever is verzonden, dat wil zeggen de binnen de gemeente – in Deever of Wapse – wonende afzendster met de voornaam Jantje verzond haar nieuwjaarsgroet in december 1919 aan haar 13-jarige vriendin S. Keizer in Wapse. De redactie van ut Deevers Archief weet helaas niet wat de achternaam van Jantje is. Was ze een klasgenootje van mejuffrouw S. Keizer ?
Mejuffrouw S. Keizer is mejuffrouw Sijtske Keizer. Zij is op 19 mei 1906 geboren in Wapse. Zij is de oudste dochter van Sijtze Keizer en Romkje van der Burg. Sijtze Keizer was in 1919 de directeur van de Wapser zuivelfabriek. Hij woonde in 1919 in Wapse op het adres Wapse 66b. Hij is geboren op 20 juli 1874 in Frederiksoord onder Noordwolde. Hij is overleden op 20 maart 1951 in Staphorst. Hij trouwde op 1 juni 1900 in Oosterwolde met Romkje van der Burg.
Voor de verwoede verzamelaar van Deeverse prullaria is de hier afgebeelde nieuwjaarskaart met name vanwege de adreskant natuurlijk een echt ‘must have’ dingetje. Dat dingetje moet en mag en wil en zal en kun jij in jouw verzameling hebben.

Posted in Deeverse prullaria | Leave a comment

De Nimrodseun’n skeut’n de probleemswienties of

In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 8 juli 1898 verscheen het volgende korte bericht over overlast van probleemvarkens in een korenakker van Lambert Wanningen op de Nul bij Wapse, grenzend aan de bos van mr. Albertus Christiaan van Daalen.

Diever, 6 juli.
Nu wij eenigen tijd niets meer van de wilde varkens alhier hoorden, meenden wij, dat deze dieren waren vertrokken. Doch deze week is een korenakker, toebehoorende aan den landbouwer L. Wanningen, op de Nul, nabij Wapse, onder deze gemeente, totaal omgewroet. ’t Is te hopen, dat onze Nimrodszonen, die hun best zullen doen deze ongewenschte gasten onschadelijk te maken, in hun poging zullen slagen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De Deeverse jagers waren vroeger geweldige jagers, echte zonen van Nimrod en zullen terecht maar wat graag jacht hebben gemaakt op die paar vervelende vernielzuchtige vraatzuchtige wilde zwijnen. Het zal hen vast en zeker zijn gelukt die paar probleemzwijnen neer te knallen. En terecht, want als de overheid een hardwerkende keuterboer niet kon of wilde beschermen of de schade niet kon of wilde vergoeden, dan was afschieten de enige juiste maatregel. En wellicht is de burgemeester van de gemiente Deever na die succesvolle jacht wel in de watten gelegd met een flinke portie van het beste en smakelijkste vlees uit de nek van de everzwijnen.
De cultuurnatuurfabrikanten Staatsboschbeheer uit het verre Amersfoort en de Vereniging Tot Behoud Van Natuurmonumenten uit het verre ’s Graveland, doen al het onmogelijke een aantal roedeltjes exotische oost-europese wolven te vertroetelen met wilde mensvrije leefruimte. En dat is een archaïsch utopisch problematisch probleemgevalletje. Want het is druk in de Deeverse bos. Consumenten van de Deeverse bos zijn onder meer: hardlopers
, wandelaars, joggers, sjokkers, trimmers, wielrenners, rolstoelers, veldrijders, mountainbikers, gravelbikers, allterrainbikers, autobestuurders, bromfietsers, fietsers, e-bikers, ruiters, stropers, eierzoekers, rustzoekers, skaters, excursiegangers, biologen, ornitologen, boomklimmers, vissers, toeristen, vakantiehuisjesbewoners, bungalowparkbewoners, huttenbouwers, openluchtspeltoeschouwers, paddestoelplukkers, paddestoelzoekers, kampeerders, langlaufers, zwemmers, wolvenspotters, wolvenvoerders, wolventemmers, hotelgasten, boswachters, parkwachters, handhavers, bijzondereopsporingsambtenaren, huifkarrijders, vogelaars, vrijwilligers, houthakkers, houtdieven, kettingzagers, bosarbeiders, oermuseumroutelopers, enzovoort, enzovoort. En het zal steeds drukker worden in de Deeverse bos, Want de cultuurnatuurfabrikanten Staatsboschbeheer uit het verre Amersfoort en de Vereniging Tot Behoud Van Natuurmonumenten uit het verre ’s Graveland moedigen een bezoek aan de Deeverse bos onder meer door middel van bezoekerscentra ten zeerste aan.
Want de aanwezigheid van die roedeltjes exotische oost-europese wolven bewijst immers het onweerspreekbare succes van het beleid van die twee cultuurnatuurfabrikanten. Wilde cultuurnatuur kan worden gefabriceerd ! Wilde cultuurnatuur is maakbaar ! Wilde cultuurnatuur is helemaal geen symtoombestrijding !
Maar intussen zijn de roedeltjes exotische oost-europese wilde wolven wel roedeltjes bijzonder schadelijke tamme schapen-, ezels- en koeienverscheurende schrikaanjagende probleemwolven geworden. De eenvoudige conclusie is dat met al die consumenten van de Deeverse bos de probleemwolven te weinig echte wilde lebensraum met te veel tamme en te weinig wilde prooidieren hebben.
Enige voor de hand liggende oplossingen voor dit probleem zijn: de probleemwolven verprutsen door ze steeds maar op vaste plekken en vaste tijden te voeren en ze zo lui en tam te maken, de probleemwolven deporteren naar gebieden ver buiten Nederland met een hele lage bevolkingsdichtheid en grote oppervlaktes natuur, de probleemwolven zo snel mogelijk laten afschieten door de Deeverse jagers.

Posted in de Deeverse bos, Wolf | Leave a comment

Donkere noajoarslogten boo’m Deever

De redactie van ut Deevers Archief heeft de hier afgebeelde kleurenfoto –stoande op de saandweg langs de Noorderesch bee Deever – gemaakt op donderdag 13 november 2008. De redactie heeft de hier afgebeelde uitsnede van de hier afgebeelde kleurenfoto enige maanden gebruikt als kopafbeelding van ut Deevers Archief.

De redactie van ut Deevers Archief vervangt zo nu en dan voor de verandering ut kopplaètie van ut Deevers Archief. Als jij in het bezit bent van een mooie afbeelding uut de gemiente Deever en jij acht een uitsnede van deze afbeelding wel geschikt als kopplaètie voor deze webstee, aarzel dan niet een goede scan van deze afbeelding naar de redactie te sturen. Als jij vind dat een getoond kopplaètie te lelijk is als kopplaètie van ut Deevers Archief, aarzel dan niet jouw mening aan de redactie kenbaar te maken. Als jij een reeds getoond kopplaètie graag nog een keer als kopplaètie van ut Deevers Archief wilt zien, aarzel dan niet dit aan de redactie kenbaar te maken.

Posted in Kopplaètie, Landschap | Leave a comment

In de winter bee ut Snookvene in de Deeverse bos

De redactie van ut Deevers Archief is helaas niet vaak in de gelegenheid de natuur in de Deeverse bos te fotograferen en zeker niet onder winterse omstandigheden. Maar gelukkig heeft de getalenteerde fotograaf Bas Dekker – de Grote Dromer – het fotograferen van natuurfoto’s hoog op zijn prioriteitenlijstje staan. De redactie heeft toestemming van fotograaf Bas Dekker – de Grote Dromer –  al zijn in de Deeverse bos gemaakte kleurenfoto’s in ut Deevers Archief te tonen. De redactie is de Grote Dromer bijzonder erkentelijk voor deze toestemming en hoopt dat hij nog lang en veel en overal zal fotograferen binnen de grenzen van de gemiente Deever. De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief graag naar die vele schitterende foto’s van Bas Dekker in zijn webstee Grote Dromer. In dit bericht gaat het om de drie bijgaand afgebeelde kleurenfoto’s, die de Grote Dromer op 24 januari 2019 heeft gemaakt bij en in de buurt van het Snoekveen in de Deeverse bos.

Posted in de Deeverse bos, Natuur | Leave a comment

Chevrolet vragtwaèg’ntie mit nummerbröt SB-31-53

Het rode Chevrolet vrachtwagentje van de gemiente Deever is voorzien van nummerplaat SB-31-53. Vanaf 1951 bestaat in Nederland het kenteken van motorvoertuigen uit een driedelige cijfer-letter-combinatie. De eerste kentekencombinatie XX-99-99 is uitgegeven in de lange periode 1951-1964. De redactie schat in dat nummerplaat SB-31-53 rond 1960 is afgegeven aan de dienst Gemeentewerken van de gemiente Deever en dat de hier afgebeelde kleurendia aan het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw is gemaakt.
De gemeentelijke arbeiders op de hier afgebeelde kleurendia zijn aan het werk aan het begin van de Peperstroate in Deever bij de kruidenierswinkel en drogisterij van Jan Breimer en Lammigje Kloeze. Zo te zien wordt eerst de veldkeienbestrating aan de zijkanten van de Peperstroate opgebroken. Jan Brugging, de chauffeur van het gemeentelijke vrachtwagentje, staat op de treeplank van de vrachtwagen. De redactie verneemt graag van de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief wie de twee mannen mit de pette op zijn.
De redactie heeft bijgaand afgebeelde ansichtkaart gemaakt op zondag 18 december 2022.

Posted in Gemiente Deever, Old nummerbröt, Olde vrachtwaèg'n, Peperstroate, Verdwenen object | Leave a comment

De Chevy Stylemaster van dokter Broekema

De provinciale griffie van Drente gaf het kentekenbewijs D-16196 op 28 januari 1947 af aan de Deeverse dorpsdokter Ludolf Dirk Broekema. Het kentekenbewijs was bestemd voor zijn automobiel van het merk Chevrolet. De dorpsdokter woonde in 1947 in de gemeentelijke dokterswoning an de Heufdstroate in Deever, adres Hoofdstraat 6. De redactie weet niet of dokter Broekema de op de hier afgebeelde foto zichtbare Chevrolet nieuw of tweedehands heeft gekocht.
De redactie van ut Deevers Archief heeft het vermoeden dat de hier afgebeelde foto niet gemaakt is in de gemiente Deever, maar bij zandduinen op één van de Waddeneilanden. De familie Broekema had een vakantiehuis op een Waddeneiland.
De autopoetsende man aan de rechterkant van de hier afgebeelde foto is dokter Ludolf Dirk Broekema. De redactie weet helaas niet wie de man aan de linkerkant is.
De redactie verwijst voor een uitgebreid overzicht van eigenaren van een motorvoertuig met een D-nummer in de gemiente Deever naar het bericht Kentiek’nplaèt’n mit ut D-nummer in Deever.

Posted in Old nummerbröt, Olde auto | Leave a comment

Anbesteding van ut snee skoe’m mit de sneeslee

In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 1 december 1927 verscheen het volgende bericht over de aanbesteding van het rijden met de sneeuwslede in de winter van 1927-1928 in de gemiente Deever.

Diever.
Aanbesteding rijden sneeuwslede, (30 Nov.)
Na gehouden openbare inschrijving is het rijden met de sneeuwslede in den winter 1927-’28 gegund aan H. Moes en M. Boelens te Wapse voor f. 5,40 per rit voor den straatweg Dieverbrug – Vledder.
Ingeschreven was als volgt: H. Ofrein en J. van Dijk f. 7; K. Kerssies f. 6.75; L. Klok f. 6.50; H. Daleman en J. Nijzingh f. 5.75 en H. Moes en M. Boelens f. 5.40.
De rit Wittelte – Boyl is gegund aan W. van Olphen en A. Barelds te Wateren voor f. 10.93 per rit.
Ingeschreven was hiervoor als volgt: J.J. Betten f. 17; H. Ofrein en J. van Dijk f. 12.50; L. Klok f. 11; Van Olphen en Barelds f. 10.93.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De sneeuwslede werd voortgetrokken door een werkpaard. Boeren gebruikten werkpaarden voor het zware boerenwerk. In de rustige wintertijd hadden de boeren in de gemiente Deever wel belangstelling voor een bijverdienste. Maar hoe vaak zouden ze in de winter van 1927-1928 met de weinig effectieve houten sneeuwslede, die bepaald geen sneeuwploeg was, de twee hoofdroutes hebben gereden ? De redactie is uiteraard op zoek naar een oude foto van de sneeuwsleden van de gemiente Deever.

H. Moes is Harm Moes uut Wapse. De redactie heeft nog geen gegevens van hem kunnen vinden.
M. Boelens is Mans Boelens uut Wapse. Hij is geboren op 20 maart 1877. Hij is overleden op 30 september 1973. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
H. Ofrein is Hendrik Ofrein uut Oll’ndeever. De redactie heeft nog geen gegevens van hem kunnen vinden.
J, van Dijk is Jan van Dijk uut Oll’ndeever. De redactie heeft nog geen gegevens van hem kunnen vinden.
K. Kerssies is Kornelis Kerssies uut Deever. Hij is geboren op 15 maart 1885. Hij is op 10 april 1945 vermoord door Fritz Habener op ut maarktturrein an de Bosweg in Deever. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
L. Klok is Leffert Klok van de Deeverbrogge. Hij is geboren op 16 juli 1893. Hij is overleden op 9 juni 1974. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
H. Daleman is Hendrik Daleman uut Deever. Hij is geboren op 19 juli 1877. Hij is overleden op 20 juli 1957. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
J. Nijzingh is Johannes Nijzingh uut Wapse. De redactie heeft nog geen gegevens van hem kunnen vinden.
W. van Olphen is Willem van Olphen uut Woater’n. Hij is geboren op 25 augustus 1898 in Vledderveen.
A. Barelds is Arend Barelds uut Wapse. Hij was boer/melkrijder. Hij is geboren op 23 oktober 1897. Hij is overleden op 25 februari 1977. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
J.J. Betten is Jan Johan Betten uut Zorgvliet ? De redactie heeft nog geen gegevens van hem kunnen vinden.

Bijgaand afgebeelde zwart-wit foto van sneeuw ruimen op de weg tussen Deever en de Bolderhook, met aan de rechterkant de woning van Geert Grit, is gemaakt in de sneeuwrijke winter van 1962-1963 of 1978-1979 of wanneer ???? Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief het weet, die mag het zeggen. Zo veel sneeuw zal in de strenge winters van vóór de Tweede Wereldoorlog ook vaak gevallen zijn. Tegen zo veel sneeuw kon geen sneeuwslede op.
De redactie heeft bijgaand afgebeelde kleurenfoto gemaakt op 18 december 2022.

In de digitale krant Westervelder is op woensdag 30 november 2022 in de informatierubriek van de gemeente Westenveld bijgaand afgebeeld bericht over de strooiroutes in de winter 2022/2023 opgenomen. Het bericht is versierd met een foto van een vrachtwagen met een zoutstrooier en een sneeuwploeg, die de hedendaagse metalen versie van de houten sneeuwslede is.

Posted in Gemiente Deever | Leave a comment

An de Deeverbrogge en an de Deeverse sluus

De redactie van ut Deevers Archief heeft de drie bijgaand afgebeelde kleurenfoto’s gemaakt an de Deeverbrogge en an de Deeverse sluus in de middag van vrijdag 18 november 2022. Het was die middag nogal een beetje vochtig in de lucht, geen ideaal weer voor het maken van mooie scherpe foto’s. Ech wè, moar tog. Maar toch wil de redactie deze drie kleurenfoto’s niet onthouden aan de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief. Dit soort kleurenfoto’s wint aan historische waarde voordat je het in de gaten hebt.


Posted in An de Deeverbrogge, An de Deeverse sluus, Deeverse brogge, Deeverse sluus | Leave a comment

Boerdereegie van Rensinus Garries op ut Kastiel

Op de hier getoonde kleurenfoto is een boerderijtje met een verbouwde siedbaander op ut Kastiel in Deever te zien. Op 2 januari 2017 woonden daar nog Rensinus Gerrits (Garries) en zijn vrouw. De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto gemaakt op 2 januari 2017. Het had in de nacht van 1 januari op 2 januari 2017 toevallig net een beetje gesneeuwd. De sneeuw lag ’s middags om een uur of twaalf nog steeds op de reet’n doake van ut boerdereegie van Rensinus Garries.
De hier getoonde kopafbeelding is een uitsnede van de hier getoonde kleurenfoto. De kopafbeelding te zien geweest van 5 januari 2017 tot en met 29 mei 2017.

De redactie van ut Deevers Archief vervangt zo nu en dan voor de broodnodige variatie de kopafbeelding van ut Deevers Archief. Als jij in het bezit bent van een mooie afbeelding uut de gemiente Deever en jij acht een uitsnede van deze afbeelding  geschikt als kopafbeelding van ut Deevers Archief, aarzel dan niet deze afbeelding naar de redactie te sturen. Het formaat van een kopafbeelding is 940 x 198 puntjes (200 dpi). Als jij een getoonde kopafbeelding lelijk vind als kopafbeelding van ut Deevers Archief, aarzel dan niet jouw mening duidelijk aan de redactie kenbaar te maken. Als jij een reeds getoonde kopafbeelding graag nog een keer als kopafbeelding van ut Deevers Archief wilt zien, aarzel dan niet dit duidelijk aan de redactie kenbaar te maken.

abracadabra-545abracadabra-546

Posted in Baander, Boerdereeje, Deever, Kopplaètie, Siedbaander, ut Kastiel | Leave a comment

Verwiède tufstien van de kaarke an de brink

De muren van de kerk aan de brink van Deever zijn voor een deel gebouwd van tufsteen. Dit betrekkelijk zachte bouwmateriaal is door de eeuwen heen door zon- en neerslag aan de zuidwestenwindkant op een prachtige manier aan het verweren.
De redactie van ut Deevers Archief heeft bijgaand afgebeelde kleurenfoto van een detail van de muur aan de kant van de brink in het voorbijgaan gemaakt op 3 oktober 2012.

Posted in Deever, Toevallige waarneming | Leave a comment

Trek oen jasse moar an, dan goa’w hen de netoaris

De redactie van ut Deevers Archief is bezig met het beetje bij beetje digitaliseren (papier scannen en vervolgens selectief in de oud-papier-bak gooien) van zijn vele A5-boekjes met aantekeningen die betrekking hebben op het verleden in de gemiente Deever en vindt daarbij veel aantekeningen die de redactie nog wil en moet en zal verwerken in berichten in ut Deevers Archief.
De redactie vond in één van de A5-boekjes uit 1999 aantekeningen van een gesprek dat de redactie op 21 oktober 1999 met dorpsfiguur Gerard Goettsch had. Gerard Goettsch is geboren op 18 september 1903 in Putten in Gelderland en is overleden op 13 juni 2000 op 96-jarige leeftijd in het Amsterdamse huis an de Dorpsstroate op Zorgvliet. Hij is begraven op de neeje kaarkhof aagter Obadja an de aandere kaant van de weg.

De redactie van ut Deevers Archief is de jaren 1998 en 1999 een aantal keren op bezoek geweest bij boer in ruste Gerard Goettsch in zijn woning met de naam het Amsterdamse Huis. Bij die bezoeken kwam het gesprek op allerlei zaken die betrekking hadden op Zorgvliet, Wateren en Oude Willem. En natuurlijk kwam bij één van die bezoeken het gesprek ook op zijn Amsterdamse Huis. Hij vertelde daarover het volgende.

Het Amsterdamse huis is in 1928 eigendom geworden van de evangelisatievereniging Obadja. In het Amsterdamse Huis hebben evangelisten gewoond. De eerste evangelist was Hendrik Betten, toen kwam evangelist Van Ginkel en toen evangelist Faber. Alle evangelisten zijn elders dominee geworden.
Het huis heeft anderhalf jaar leeg gestaan, nadat evangelist Faber was weggegaan. Nieuwe predikanten wilden niet meer in het oude huis wonen. In een vergadering van de kerkeraad werd toen besloten dat het beter was het huis te verhuren, dan leeg te laten staan. Ik heb het huis 5 jaren gehuurd. Het huis stond daar al 100 jaren, toen ik in het huis ging wonen.
Het Amsterdamse Huis was toen ik het huurde al bouwvallig en werd al gestut. In een storm waaide de zijkant met veranda en al van het huis. Wolter Smit en timmerman Sieme Houwer uit Diever kwamen naar Zorgvlied om de stormschade op te nemen. Het herstel zou vele duizenden gulden gaan kosten, maar de kerk had het benodigde geld niet. De kerkeraad wilde daarom het huis verkopen. Ik heb toen een zuinig bod gedaan. Maar de kerkeraad wilde 1000 gulden meer dan mijn bod. Toen heb ik mijn bod met 500 gulden verhoogd. En ik zei daarbij tegen de kerkeraad dat dit mijn laatste bod was en dat als ze meer geld wilden, dat ze het huis dan maar aan iemand anders moesten verkopen. Want de stormschade moest ook worden hersteld. De kerkeraad wilde geen napraat en besloot toen: Trek oen jasse moar an, dan goa’w hen de netoaris um ut te beskrie’m.’
Ik had een schoonzoon, die was timmerman en mijn zoons konden me ook helpen. Dus het herstel van de stormschade heeft me weinig geld gekost. Ik heb drie jaar geleden nog een nieuwe kap op het huis laten zetten.
Ik heb mijn hele leven gewerkt. Nadat ik gestopt was als boer en nadat ik gestopt was met werken op de melkfabriek in Wapse, heb ik meneer de Jongh nog geholpen met het bouwen van bungalows in De Gavere. Ik heb daar ook nog een keer een put gegraven, toen ik 78 jaar oud was. En tegenwoordig gaan ze op hun 55-ste met de V.U.T.

Afbeelding 1
De redactie van ut Deevers Archief heeft bijgaande kleurenfoto van het Amsterdamse huis gemaakt op 27 januari 2010.

Afbeelding 1
De redactie van ut Deevers Archief heeft bijgaande zwart-wit foto van het Amsterdamse huis gemaakt op 10 november 1999.

Posted in Amsterdamse huis, Dorpsfiguur, Zorgvliet | Leave a comment

Twee fietsers en twee maègies in Veldhuus’n

De hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart werd verkocht door bakker en kruidenier Marinus Dijkstra bee de skoele in Wapse. Deze tamelijk zeldzame ansichtkaart (maar je kan deze maar beter wel in jouw verzameling hebben) is in elk geval in het jaar 1907 of eerder uitgegeven. Bij de redactie van ut Deevers Archief is een exemplaar van de hier afgebeelde ansichtkaart met het poststempel 08-08-1907 bekend. De hier afgebeelde ansichtkaart met rode tekst met aan de onderkant een lege ruimte, waarop tekst kon worden geschreven, is in 1908 verstuurd. Zie het poststempel op de hier afgebeelde achterkant van de ansichtkaart.
De redactie prijst zich toch wel een beetje gelukkig met deze ansichtkaart, want het begint ondertussen wel een beetje op te vallen dat uit de periode van vóór 1920 tegenwoordig vooral ongelopen ansichtkaarten te koop worden aangeboden. Met een ansichtkaart voorzien van een gestempelde postzegel weet je waar je als verzamelaar aan toe bent.

De foto voor de hier afgebeelde ansichtkaart is gemaakt aan de weg door Veldhuizen bij Wapse. Deze weg wordt tegenwoordig ten onrechte Ten Darperweg genoemd. Aan de rechterkant is de boerderij van Jan Haveman te zien. Deze boerderij is later bewoond door Willem Roelofs (geboren op 25 mei 1906, overleden op 3 november 1980) en Egbertje Winters (geboren op 11 mei 1916, overleden op 22 juni 1994). Daarachter is de boerderij van Hendrik Wanning te zien. Deze boerderij is later bewoond door Jan Daalman (geboren op 5 februari 1879, overleden op 10 oktober 1962) en Jansien (Jantje) Kloeze (geboren op 23 december 1880, overleden op 9 augustus 1960). Het meisje aan de linkerkant is Jantje van Zomeren. De namen van de twee mannen met fiets en het andere meisje zijn helaas niet bekend bij de redactie. Op de achtergrond is de zuivelfabriek van Wapse te zien.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen van ansichtkaarten op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 46 van het in 2007 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje Voormalige Gemeente Diever in oude ansichtkaarten, dat is samengesteld door een keur van vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen van ansichtkaarten op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 124 van het in 1975 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje ‘De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld’, dat is samengesteld door de in Deever an de Heufdstroate geboren en in 1975 in Westervelde bij Norg wonende gepensioneerde boer Arend Mulder. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Posted in Ansichtkoate, Wapse | Leave a comment

Mit de sundagse pette op op de petret in Oll’ndeever

De redactie van ut Deevers Archief toont bijzonder graag oude foto’s van Deeverse boerenfamilies, waarbij de vrouwen hun oorieser dragen. Bij rijke boerenvrouwen was het oorijzer vaak een oorgoud of een oorzilver. De redactie van ut Deevers Archief ontving van Hendrik (Henk) Nijboer, zoon van Hendrik Nijboer (staat op bijgaand afgebeelde foto) en Hendrikje Oosterveen, de volgende prachtige familiefoto. De redactie heeft toestemming van Henk Nijboer deze foto te tonen in ut Deevers Archief. De redactie is Henk Nijboer bijzonder erkentelijk voor deze toestemming.
Voor het voorhuis tussen de raèm’m mit de blien’n van het niet meer bestaande oude boerderijtje met adres Oldendiever 32 (nu Oldendiever 6) zitten boer Willem Nijboer en zijn vrouw Arentje Kleene. Aan de linkerkant staat hun zoon Arend Nijboer. Aan de rechterkant staat hun zoon Hendrik Nijboer.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief voor een winterse afbeelding van het hiervoor genoemde niet meer bestaande oude boerderijtje van Roelof Wiltinge naar bladzijde 68 van het onvolprezen boekwerkje Oldendiever in de twintigste eeuw, dat is uitgegeven door de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
De onvermijdelijke vraag is: waar is het oorijzer (oorgoud of oorzilver) van Arentje Kleene gebleven ? Wie van haar nazaten is in het bezit van dit oorijzer ? En zijn de bijbehorende mutsjes bewaard gebleven ? De redactie wil bijzonder graag een foto van dit oorijzer tonen in ut Deevers Archief. Wie reageert ?
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief vooralsnog voor meer gegevens over ut oorieser naar de bladzijden 39, 40 en 41 van het onvolprezen boekwerkje Oldendiever in de twintigste eeuw, dat is uitgegeven door de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.

Posted in Boer'nlee'm, Boerdereeje, Oll'ndeever, Verdwenen object | Leave a comment

De ploog van Abe in de dam van Roef en Jantie

Wie denkt dat de Friese straatmaker-boekenschrijver-toneelstukkenschrijver-toneelspeler Abe Brouwer alleen maar de maker is van de prachtige rode-straatklinker symbolen in de veldkeitjes-bestrating om de hof van het kerkgebouw an de brink van Deever, het symbool voor de ingang van het gemeentehuis, de dierenriem-figuren in de veldkeitjesparkeerplaatsen bij de middelbare school op de Westeresch van Deever en het symbool voor de ingang van het postkantoor an de Peperstroate in Deever komt enigszins bedrogen uit, want Abe Brouwer heeft in Oll’ndeever in de dam van Jannoa Toal’n als figuur een ploeg aangebracht. Zie afbeelding 1. Dat was een door een paard getrokken handploeg, zoals die in de zestiger jaren van de vorige eeuw nog in de bouw in Deever werd gebruikt. De zo bij Abe Brouwer geliefde rode straatklinkers waren blijkbaar op, want hij heeft in de figuur ook 6½ betonklinkers verwerkt.
Abe Brouwer moet de ploegfiguur in elk geval vóór zijn pensionering op 18 september 1966 – hij werd toen 65 jaar – in de dam hebben gemaakt. De redactie van ut Deevers Archief heeft uit google.com/maps een afbeelding van de ploegfiguur in de dam van de woning met adres Oll’ndeever 4 gekopieerd (afbeelding 2), teneinde de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief een idee van de vindplaats te geven. Zie ook de volgende afbeelding in google.com/maps.
De redactie weet dat in de vijftiger/begin zestiger jaren van de vorige eeuw hier Janna Thalen (Jannoa Toal’n) woonde, want zijn vader huurde van haar jaren lang achter haar huis un tippe grond voor het verbouwen van gruunte, hadskelle boon’n en ièpels. Janna Thalen (Jannoa Toal’n) was de weduwe van Marinus Dolsma. Janna Thalen is geboren op 2 november 1889 in Deever. Zij is overleden op ….. ? Marinus Dolsma is geboren op 25 november 1882 in Wittelte. Hij is overleden op 27 oktober 1942 in Deever. Zij trouwden op 27 juli 1929 in Deever. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Janna Thalen is ná 1962 overleden. Dus het is waarschijnlijk dat Abe Brouwer de ploegfiguur heeft aangebracht toen Janna Thalen nog in het huis met adres Oll’ndeever 35, nu Oll’ndeever 4 woonde. Maar de grote vraag is natuurlijk of de dam en de ploegfiguur in de originele staat zijn of dat volgende bewoners de dam en de ploegfiguur in de periode 1962/1966-2022 één keer of meer dan één keer hebben herbestraat. Wellicht kunnen de huidige zeer geachte bewoners hier enige helderheid in verschaffen.

De redactie ontving op 25 november 2022 de volgende bijzonder gewaardeerde reactie van Henk Nijboer
Ik weet niet zeker of na het overlijden van Janna Thalen (Jannoa Toal’n) nog andere mensen in het huisje hebben gewoond, maar Roelof Pouwels en Jantje Nijboer (een zuster van mijn vader Hendrik Nijboer, dus mijn oom en tante) hebben het huisje gekocht. Hun dochter Arendje Pouwels (mijn nicht) was getrouwd met Anneus Knijpstra, een zoon van de smid uut Dwingel.
Deze Anneus was metaalleraar op de school van een internaat en hij had als hobby het maken van miniaturen van landbouwmachines. En zo kwam het dat bee ome Roef en tante Jantie in Oll’ndeever op de schoorsteenmantel een miniatuur van een ploeg stond.

Toen Abe Brouwer daar in de buurt bezig was met het herstellen van de straat en koffie ging drinken bij de familie Pouwels en de miniatuurploeg op de schoorsteenmantel zag staan, heeft hij aangeboden in de dam een ploegfiguur te straten met de miniatuurploeg als voorbeeld.
Later hebben Willem Pouwels en Jantje Waninge hier ook gewoond. Je kunt dit verhaal misschien controleren bij Jan Pouwels en Klaasje Punt die denk ik nog steeds in Deever wonen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Roelof (Roef) Pouwels en Jantje (Jantie) Nijboer hebben het huisje van Janna Thalen (Jannoa Toal’n) dus vóór 18 september 1966 gekocht. Dus Abe Brouwer heeft de ploegfiguur niet gestraat in de dam van Janna Thalen (Jannoa Toal’n) maar in de dam vam Roelof (Roef) Pouwels en Jantje (Jantie) Nijboer. 

Afbeelding 1

Afbeelding 2
Opnamedatum maart 2022 (© google.com/maps).

Afbeelding 3
De redactie heeft bijgaand afgebeelde zwart-wit foto van ut huus mit de ploog in de dam gemaakt op 3 december 2001.

Posted in Abe Brouwer, Oll'ndeever | Leave a comment

Un olde saksiese boerdereeje an de weg in Ten Darp

De hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart van een oude saksische boerderij aan de provinciale weg N855 in Ten Darp bij Wapse is niet echt een zeldzame kaart. Uitgeverij Nauta in Velsen heeft de kaart voor het eerst in 1905 uitgegeven. Bij de redactie is ook een exemplaar van een heruitgave in 1906 bekend. De ansichtkaart was te koop bij bakker en kruidenier M. Dijkstra in Wapse.
Links is de boerderij van Hendrik Hilberts te zien. Later woonde hier de familie Hendrik Koning en nog weer later woonde hier de familie Veenhuis. Voor het voorhuis staan bomen, het zijn geen leilinden. Rechts van de boerderij is de weg naar Kalteren te zien. Deze kaart is ook gepubliceerd in het boekje van Arend Mulder.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen van ansichtkaarten op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 45 van het in 2007 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje Voormalige Gemeente Diever in oude ansichtkaarten, dat is samengesteld door een keur van vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maat de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen van ansichtkaarten op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 122 van het in 1975 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje ‘De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld’, dat is samengesteld door de in Deever geboren en in 1975 in Westervelde bij Norg wonende gepensioneerde boer Arend Mulder. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Afbeelding 1

Afbeelding 2
Opnamedatum afbeelding juni 2021 (© 2022 google.com/maps).

Posted in Ansichtkoate, Boerdereeje, Ten Darp, Ten Darperweg | Leave a comment

Un waslappie mit ut woap’m van Deever

De redactie van ut Deevers Archief vond enige tijd geleden bij het opruimen van een van de vele dozen met spullen uit de nalatenschap van zijn moeder ook het bijgaand afgebeelde washandje. Hoe kwam ze aan dat waslappie ? Had zij dat waslappie destijds gekocht in de eerste winkel van textielbaronmagnaat Henk ten Hoor, die in 1970 an de Peperstroate in Deever zijn textielwinkelketen begon met een eerste winkel in het niet meer bestaande pand op de hoek van de Kruisstraat en de Peperstraat ? Of had ze die gekocht in de manufacturenwinkel van Geertje Vos an de Heufdstroate ? Het is min of meer te zien dat ze het washandje gewoon in gebruik heeft gehad.
Voor de verzamelaar van Deeverse prullaria is het hier afgebeelde washandje mit ut woap’m van de gemiente Deever natuurlijk een echt ‘must have’ voorwerpje. Dat ding moet en wil en zal jij in jouw verzameling hebben.
Uiteraard heeft de redactie dit waslappie na het scannen niet in de verzamelbak voor herbruikbaar oud textiel gegooid, maar weer bewaard, maar nu in de doos met zijn eigen Deeverse waardevolle prullaria.

Posted in Deeverse prullaria, Woap'm van Deever | Leave a comment

In Oll’ndeever bint de skuur’n van de Vinke vot

Wijlen U.L.O.-meester Hendrik (Henk) van den Bos heeft in de zeventiger jaren van de vorige eeuw mooie kleurendia’s gemaakt in de gemiente Deever. Staande aan het begin van ut Swatte Pattie in Oll’ndeever heeft hij in winter van 1977-1978 bijgaand afgebeelde kleurendia (afbeelding 1) van het woonhuis van het loonwerkbedrijf van Frans en Hennie Vink gemaakt. Grondverzet- loonwerk- en mechanisatiebedrijf Vink b.v. is in 1966 opgericht.
Wijlen mevrouw Stien Dees, echtgenote van wijlen meester Hendrik (Henk) van den Bos, gaf de redactie van ut Deevers Archief toestemming deze kleurendia (afbeelding 1) voor geschiedkundige doeleinden te gebruiken. De redactie is haar daar alsnog postuum bijzonder erkentelijk voor.
De redactie weet niet wanneer het woonhuis is gebouwd, maar het woonhuis oogt tamelijk naoorlogs. Is het gebouwd in 1950/1951 ? In elke geval woonde hier in de vijftiger tot halverwege de zestiger jaren van de vorige eeuw het echtpaar Roelof Wiltinge en Jantje Nijboer. Roelof Wiltinge is geboren op 22 april 1930 op Ruinerwold. Hij is overleden op 30 juli 2011 in Möppel. Hij is een zoon van boer Hendrik Wiltinge en Hendrekien Zoer. Hij trouwde op 29 augustus 1951 met Jantje Nijboer. Zij is geboren op 2 juli 1928 in Deever. Zij is overleden op 21 augustus 2013 in Möppel. Zij is een dochter van boer Arend Nijboer en Elisabeth Smit. Het echtpaar Roelof Wiltinge en Jantje Nijboer hadden een boerderijtje in Oll’ndeever. Niet zichtbaar op de afgebeelde foto (afbeelding 1), maar rechts aan het voorhuis moet het boerderijgedeelte aan het voorhuis vast hebben gestaan. Op de melkbussen van Roelof Wiltinge stond het nummer 212.
Roelof Wiltinge en Jantje Nijboer hadden een tweeëigige tweeling, bestaande uit een zoon en een dochter, Hendrik (Henk) en Elisabeth (Liesbet) (geboren op 6 januari 1952) en een zoon Arend (geboren op 13 december 1955). Zoon Hendrik (Henk) is overleden op 12 september 1964 als gevolg van een noodlottig ongeluk.

De redactie is Hendrik (Henk) Nijboer bijzonder erkentelijk voor zijn volgende reactie van 22 november 2022.
Het nieuwe huis (het huis op de foto’s) is met de doorgang tussen oud en nieuw tegen de zijkant van het achterhuis van het oude boerderijtje geplaatst. In het voorhuis van het boerderijtje keek je dus in de richting van de kerk. Mijn opa Willem Nijboer en mijn opoe Arentje Kleene hadden hier een keuterijtje, dat bij de verdeling van de erfenis naar Arend Nijboer en Elisabeth Smit is gegaan en daarna in het bezit kwam van Roelof Wiltinge en Jantje Nijboer. Arend Nijboer was een broer van mijn vader Hendrik Nijboer. Jantje Nijboer was dus een nicht van mij.
Ik heb als jongen van 10-14 jaar heel wat tijd bij Roelof Wiltinge en Jantje Nijboer doorgebracht. Roelof Wiltinge had een melkrit van de melkfabriek. Ik mocht vaak met hem mee en dan mocht ik als kwajongen op de Porsche Diesel tractor rijden.
In het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw is Roelof gestopt met de boerderij. Hij heeft zich om laten scholen tot machinebankwerker en is als machinist gaan werken op de zuivelfabriek in Eefde. Daar hebben ze ook ook gewoond. Na zijn pensionering hebben ze gewoond aan de Vlasstraat in Diever in het huisje waar vroeger de gepensioneerde architect Van der Linden woonde.
Ik stuur een situatieschets (zie afbeelding 2) mee van de boerderij van Roelof Wiltinge en Jantje Nijboer. Ik kan mij niet herinneren dat buiten in de buurt van de pompstraat een pothok stond, maar dat zal vast wel het geval zijn geweest. Wel weet ik dat Roelof Wiltinge achter de boerderij en parallel aan de boerderij een varkenshok heeft laten bouwen. Zo kon hij makkelijk met de tractor tussen de boerderij en het varkenshok door rijden.

De redactie van ut Deevers Archief heeft op vrijdag 18 november 2022 in het voorbijgaan een kleurenfoto van het voormalige woonhuis van Roelof Wiltinge en Jantje Nijboer gemaakt. Zie afbeelding 3.
De verlaten schuren van het vroegere loonbedrijf Vink waren niet meer aanwezig. De redactie weet niet wanneer deze schuren zijn gebouwd en wanneer zij zijn afgebroken, maar dat afbreken moet na maart 2022 zijn gebeurd. De redactie beschikt niet zelf over foto’s van deze schuren, dus onder dankzegging maar even wat afbeeldingen overgenomen uit google.com/maps. Zie de afbeeldingen 4, 5, 6, 7, 8 en 9.

Afbeelding 1

Afbeelding 2
Situatieschets van de boerderij van Roelof Wiltinge en Jantje Nijboer. Henk Nijboer is de maker van deze tekening.


Afbeelding 3

Afbeelding 4
Opnamedatum maart 2022 (© google.com/maps).
Afbeelding 5
Opnamedatum maart 2022 (© google.com/maps).

Afbeelding 6 
Opnamedatum maart 2022 (© google.com/maps).

Afbeelding 7
Opnamedatum maart 2022 (© google.com/maps).
Afbeelding 8
Opnamedatum maart 2022 (© google.com/maps).

Afbeelding 9
Opnamedatum maart 2022 (© google.com/maps).

Posted in Oll'ndeever, Verdwenen object | Leave a comment

De vlagge aansumme en ok nog ies halfstok

De omgekeerde vlag is een signaal, waarmee kan worden aangeduid dat men in nood verkeert. Al in de middeleeuwen werden vlaggen ondersteboven gehesen op kastelen in noodsituaties. Het omkeren van de vlag werd vanaf de zestiende eeuw in de scheepsvaart gebruikt om aan te geven dat een schip in nood was. En nu hangen boeren en ook burgers de vlag omgekeerd om aan te duiden dat de boeren door de voorgenomen stikstofbeperkende maatregelen flink in nood zullen geraken.
Ook die paar overgebleven boeren in de gemiente Deever zullen door de voorgenomen stikstofbeperkende maatregelen hard worden geraakt, temeer vanwege de aanwezigheid van heel veel natuurgebied in de gemiente Deever.
Ook de huidige generatie van het boerengeslacht dat al eeuwen lang bee de Bulte in Oll’ndeever boerkt voelt de serieuze ernst van deze ondernemingbeperkende maatregelen. Want bij de boerderij van de huidige generatie hangt niet alleen het grootformaat Nederlandse vlag omgekeerd aan de lange vlagmast te wapperen, maar hij hangt bovendien ook nog eens een keer halfstok. Maar deze rouwende ondernemende generatie boer bee de Bulte in Oll’ndeever wacht niet af, beseft dat zijn bedrijf vroeg of laat kleiner zal worden, beseft dat hij wellicht zal worden uitgekocht, beseft dat hij verder moet en nam wellicht daarom alvast een minicamping an de Westerdrift in ut mooie Oll’ndeever over.
De redactie van ut Deevers Archief heeft bijgaand afgebeelde kleurenfoto in het voorbijgaan gemaakt op vrijdag 18 november 2022.

Posted in Boer'nlee'm, Boerdereeje, Oll'ndeever, Toevallige waarneming | Leave a comment

Olde fotoos van ut gemaèl bee de Deeverse sluus

De redactie van ut Deevers Archief wil de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief bijgaande afbeelding van twee oude foto’s van werkzaamheden bij het gemaal bee de Deeverse sluus in de Dreinse Heufdvoat niet onthouden.
Volgens gegevens van het Drents Archief is de joodse fotograaf Jozeph Meijer de maker van de twee afgebeelde foto’s. Hij is geboren op 3 maart 1871 in de stad Grönning (Groningen) en is overleden op 8 januari 1924 in Möppel (Meppel). Volgens gegevens van het Drents Archief zijn de twee foto’s gemaakt op 1 april 1925, dat is bijna honderd jaar geleden.
Arbeiders van aannemer J. Bolt uit Zuidbroek zijn bezig met het stempelen van de oevervoorziening van het stroomkanaal in het kader van het bouwen van een bemalingsinrichting bee de Deeverse sluus.
De op 8 januari 1924 overleden fotograaf Jozeph Meijer kan niet de maker van de twee hier afgebeelde foto’s zijn, want het bouwen van een bemalingsinrichting bee de Deeverse sluus is pas begin augustus 1924 gegund aan aannemer J. Bolt. Zie afbeelding 3. De redactie zou graag willen weten wie dan wel de maker van de twee foto’s is.
Aan de onderkant van afbeelding 1 is heel mooi de schaduw van de fotograaf en zijn fototoestel op een driepoot te zien. De fotograaf gebruikte glasplaatnegatieven voor het maken van de foto’s. Dat is met name bij afbeelding 1 te zien aan de blauwachtige gloed aan de linker en de rechter onderkant.
Bij afbeelding 1 is achter de directiekeet de Deeverse sluus te zien en de woning van de sluiswachter. De woning van de sluiswachter is afgebroken (wanneer ?). Rechts achter de mannen bij de directiekeet is de woning van de opzichter van de Rijkswaterstaat te zien. De woning van de opzichter van de Rijkswaterstaat bestaat nog steeds.
Let bij afbeelding 2 ook op de hond die aan de linker bovenkant is te zien. De personen op afbeelding 2 zijn niet bekend. Wellicht is de dikke man met bolhoed (en sigaar ?) de opzichter van de Rijkswaterstaat.

Afbeelding 1
Deze foto (nummer DA9051059) is aanwezig in de collectie Rijkswaterstaat van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 2
Deze foto (nummer DA9051057) is aanwezig in de collectie Rijkswaterstaat van het Drents Archief in Assen.

Afbeelding 3
Bericht in de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 2 augustus 1924.

Afbeelding 4
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto van het gemaal met stroomkanaal bij de Deeverse sluus gemaakt op vrijdag 18 november 2022.

Afbeelding 5
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto van het gemaal met stroomkanaal bij de Deeverse sluus gemaakt op vrijdag 18 november 2022.

Posted in Deeverse sluus | Leave a comment

An de gaaste esette rogge op de Pachtkaampe

Kort na de millenniumwisseling mocht de redactie van ut Deevers Archief een album met oude zwart-wit foto’s van Ludolf (Lu) Broer en Engeltje van Delden scannen. De hier getoonde zwart-wit foto met kartelrand was aanwezig in dat album. Dat scannen is gebeurd op de scanner van Coen Broekema, de buurman van Ludolf (Lu) Broer en Engeltje van Delden. Ludolf (Lu) Broer gaf de redactie toestemming deze foto’s bij gelegenheid op te nemen in berichten over het verleden in de gemiente Deever. De redactie is Ludolf (Lu) Broer daar postuum alsnog bijzonder erkentelijk voor.

Wijkzuster, beter gezegd dorpszuster, nog beter gezegd gemeentezuster en dorpsfiguur Elje Broer-Doodhagen was de bijzonder goede en gewaardeerde dorpszuster in de gemiente Deever. Ze werd in de Deeverse volksmond altijd zuster Broer genoemd. Elje Doodhagen is geboren op 26 februari 1895 in Noordwolde. Zij is overleden op 26 januari 1985 op 90-jarige leeftijd in Deever. Zij trouwde op 12 juni 1918 in Giethoorn met Willem Broer. Hij is geboren op 8 december 1895 in Giethoorn. Hij is overleden op 11 februari 1922 op 26-jarige leeftijd in Joure. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Zuster Broer liet an de Brinkstroate in Deever een burgerwoning bouwen, die ze de merkwaardige naam Zwerversrust gaf. In welk jaar is deze burgerwoning opgeleverd ?

De maker van de hier afgebeelde zwart-wit foto van dorpsvilla Zwerversrust  is Luite (Lu) Wolter Broer. Hij is geboren op 2 november 1918 in Noordwolde. Hij is het enige kind van Willem Broer en Elje Doodhagen. De redactie van ut Deevers Archief weet helemaal niet wanneer Lu Broer de hier afgebeelde zwart-wit foto heeft gemaakt, ook niet bij benadering. Maakte hij de foto vóór de Tweede Wereldoorlog, in de Tweede Wereldoorlog of ná de Tweede Wereldoorlog ? De redactie heeft enigszins het vermoeden dat de foto kort ná de Tweede Wereldoorlog is gemaakt. Wellicht kunnen de kinderen van Ludolf (Lu) Broer en Engeltje van Delden een mooi sluitend verhaal bij de hier afgebeelde foto vertellen. Want wie staat voor het huis ?

Wat de hier getoonde foto, wat de redactie van ut Deevers Archief betreft, zo geschiedkundig waardevol maakt zijn de schoven rogge op de bouwakker met de naam de Pachtkaampe naast dorpsvilla Zwerversrust van zuster Broer. Deze schoven rogge zijn in het najaar an de gaaste eset. De bouwakker met de naam de Pachtpaampe is na de Tweede Wereldoorlog tussen de Kloosterstroate en de Brinkstroate beetje bij beetje volgebouwd met burgerwoningen. Ook de twee huizen, die op de hier afgebeelde foto zijn te zien, zijn gebouwd op de bouwakker met de naam de Pachtkaampe.

Afbeelding 1
De maker van deze zwart-wit foto isLudolf (Lu) Broer, zoon van dorpszuster Elje Broer-Doodhagen.
Afbeelding 2 
Opnamedatum maart 2022 (© google.com/maps).

Posted in Brinkstroate | Leave a comment

Ut pension van Gijs van de Broek en Griet de Leeuw

In de vergadering van de raad van de gemiente Deever, gehouden op 4 mei 1938, werd op voorstel van den heer Roelof van Wester de straat van de zuivelfabriek tot de kruising bij boer Jans Bult in Oll’ndeever de naam Kastanjelaan te geven.
Van de Kastanjelaan zijn maar een paar verschillende zwart-wit ansichtkaarten uit de zestiger jaren van de vorige eeuw bekend. Bijgaand afgebeelde zwart-ansichtkaart is in juli 1963 door Jos-Pé in Arnhem. De kaart was te koop in het dorpswarenhuis De Wiba van Jan Brugging en Griet Oost an de Heufdstroate in Deever. Bij de redactie van ut Deevers Archief zijn van de hier afgebeelde ansichtkaart geen oudere uitgaven bekend.
Op de hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart is rechts de zandweg langs de ‘stinksloot’ en langs de Zuurlanderesch naar de Holtenweg te zien. Deze zandweg is gelukkig nog steeds een zandweg. En dat moet vooral zo blijven. Saandweeg’n bint Deevers aarfgood. En doar blef de gemiente mit de fikk’n van of.
De familie Frans de Vries en Nicolina Beuving woonde aan deze zandweg.
In de woning aan de rechterkant van de hier afgebeelde ansichtkaart hadden Gijsbert (Gijs) van de Broek en Margaretha (Griet) Sidonia de Leeuw een pension.
In de boerderij daarachter woonden het echtpaar Geert de Leeuw en Aaltje Davids en de familie Hendrik de Leeuw. Hendrik de Leeuw en Margaretha (Griet) Sidonia de Leeuw zijn kinderen van Geert de Leeuw en Aaltje Davids.
De redactie denkt bij vader Geert de Leeuw en zoon Hendrik de Leeuw direct aan oud ijzer. Ze waren opkopers van oud-ijzer.
De redactie heeft de kleurenfoto van de huidige situatie ter plekke gemaakt op vrijdag 18 november 2022.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen van ansichtkaarten op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 51 van het in 2007 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje Voormalige Gemeente Diever in oude ansichtkaarten, dat is samengesteld door een keur van vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maat de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Posted in Ansichtkoate, Kastanjelaène, Oll'ndeever | Leave a comment

Nummerbröt D-12882 op de Ford van Hans Hatzmann

Het echtpaar Johannes (Hans) Hatzmann en Trijn Jansen vestigden zich in 1936 an de brink van Deever in het pand dat eigendom was geweest van Lambert Rolden. Hun winkel werd ingericht in de voormalige garage van Lambert Rolden. Winkelier Johannes (Hans) Hatzmann kocht in 1939 een tweedehands Ford in Staphorst. Op 20 oktober 1939 werd op de provinciale griffie in Assen het kentekenbewijs D-12883 afgegeven aan Johannes (Hans) Hatzmann. Hij woonde ook in 1939 op het adres Hoofdstraat 202 an de brink van Deever. Johannes (Hans) Hatzmann gebruikte de auto voor het uitventen van zijn winkelartikelen in de omgeving van Deever. Hij werd in dat jaar zittend op zijn auto bij zijn winkel an de Heufdstroate en an de brink van Deever op de foto gezet. De hier afgebeelde foto is afkomstig uit de verzameling van mevrouw Trijn Hatzmann-Jansen in Steenwijk.
De redactie van ut Deevers Archief verwijst voor een uitgebreid artikel over de familie Hatzmann en hun winkel an de brink van Deever naar het artikel ‘Een ding weet U, Hatzmann kleedt U’ van Lammert Brugging, dat is gepubliceerd in het papieren blad Opraekelen 02/3 (september 2002) van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever. Maar ja, dan moet je wel een exemplaar van dat blad in kunnen zien. Bijvoorbeeld Opraekelen 02/3 is in te zien bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.

Posted in D-nummer, Neringdoende, Old nummerbröt, Olde auto | Leave a comment

Mit de auto op vukaansie in Deever in de oorlog

De redactie van ut Deevers Archief is een groot liefhebber van oude ansichtkaarten uut de gemiente Deever die aan de achterkant of voorkant helemaal zijn beschreven. En zeker als zo een oude ansichtkaart is verstuurd in de Tweede Wereldoorlog. Bijgaand afgebeelde voorkant en achterkant van een zwart-wit ansichtkaart met als titel ‘Uitzichttoren in de bosschen bij Diever’ is voorzien van staccato tekst en op donderdagmorgen 20 augustus 1942 vanuit het postkantoor an de Deeverbrogge verstuurd naar mevrouw J. M. Ploegsma in het Christelijk Sanatorium in Zeist in de provincie Utrecht.

De tekst op de achterkant van de fraaie zwart-wit ansichtkaart luidt als volgt.
Donderdagmorgen.
Lieve Moeder.
Dank voor je brief van Dinsdag. Hoe bevalt ’t je op kamer 16 ? En wie was ’t bezoek Woensdag ? Ik denk Mevrouw den Houter. Lastig dat Meneer Keller nog niet is geweest. Heb je nog veel last bij ’t lopen ? Fijn dat Mien 2 x kwam.
Wij gaan hier Zaterdagmorgen weg en zijn Zondagavond thuis. We rijden door Friesland. Dinsdag om 3 uur ben ik bij je. Wij hadden 3 dagen prachtig weer, maar gisteren onweer. Jammer dat de koek bijna op is.
Dag Moeder. Tot ziens dus.
Veel liefs van je Toos en Pien.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Op de ansichtkaart is de uitkijktoren op het Kijkduin op Berkenheuvel te zien. De redactie heeft al eerder over deze houten uitkijktoren bericht. Zie het bericht Uitkijktoren op Kijkduin gezien vanuit het oosten.
De twee dochters Toos en Pien Ploegsma hadden zo te lezen de beschikking over een automobiel en flink wat benzine en konden het zich blijkbaar veroorloven in de Tweede Wereldoorlog gewoon op vakantie naar Drente en Friesland te gaan. Het leven ging in de Tweede Wereldoorlog voor sommige mensen gewoon zijn gang. En daar hoorde blijkbaar ook vakantiekoek bij. Maar de overlevingskoek raakte door de oorlogsjaren heen voor heel veel mensen helemaal op.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die tevens een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart van de uutkiektoor’n in de bosschen bee Deever ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 32 van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’, dat is samengesteld door vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Posted in Ansichtkoate, Braandtoor’n, Landgoed Berkenheuvel, Tweede Wereldoorlog, Uutkiektoor’n, Verdwenen object | Leave a comment

Un skiere swat-wit foto van Deever in de winter

De maker van de hier afgebeelde zwart-wit foto van een prachtig winterdorpsbeeld van de bebouwing bij de brink van Deever stond op de eerste verdieping van het Groene Kruisgebouw met de naam Dr. van Nootenhuis an de Vlasstroate in Deever. De redactie van ut Deevers Archief wil bijzonder graag weten wie de maker van deze zwart-wit foto is, teneinde zijn of haar naam met ere in dit bericht te kunnen noemen en wanneer de foto is gemaakt. Was het Lu Broer of was het kleuterjuffrouw Dalstra ?
Het Groene Kruisgebouw met de naam Dr. van Nootenhuis an de Vlasstroate is in 1961 in gebruik genomen. Het straatnaambordje met de naam Vlasstraat is aan de onderkant van de foto te vinden (wel even zoeken).
Het nieuwe gemeentehuis van de gemiente Deever an de brink van Deever is in juni 1957 in gebruik genomen.
De restauratie van het kerkgebouw van de hervormde geloofsgemeente en de gemeentelijke toren an de brink van Deever is in 1957 voltooid. De wijzerplaat aan de zuidkant van de gemeentelijke toren weerkaatst sterk het zonlicht.
Aan de rechterkant is zichtbaar een stuk van het grote houten noodgebouw an de Kloosterstraote, waarin twee lokalen van de U.L.O.-school waren gevestigd. Dit noodgebouw is in 1965 afgebroken, nadat de nieuwe U.L.O.-school op de Westeresch van Deever in gebruik was genomen.
De hier getoonde foto moet dus zijn gemaakt in de winter van 1961-1962 of in de winter van 1962-1963 of in de winter van 1963-1964 of in de winter van 1964-1965. Sterker nog, de redactie heeft het vermoeden dat de hier getoonde foto is gemaakt in de strenge wintermaand januari van het jaar 1963; op 18 januari 1963 werd de twaalfde Elfstedentocht verreden.
De redactie verneemt van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief graag een betere schatting van de opnamedatum.

Posted in Dorpsgesigte | Leave a comment

Wolle uut de spinnereeje an de Deeverbrogge

Op 16 mei 1903 verscheen in het Nieuwsblad van Friesland de volgende kleine advertentie van de Stoomwolspinnerij aan de Deeverbrogge.

Wolspinnen.
Tot 1 juli aanstaande wordt evenals vorige jaren, goede Friesche wol gesponnen, á 20 cent per pond, aan 1, 2, 8, 4, 4 of 6 draads. Ook gewasschen á 5 cent en geverfd in alle kleuren á 20 cent per pond. Zend uwe wol per postpakket met duidelijk adres en wat U er van gemaakt wenscht, aan de Stoomwolspinnerij te Dieverbrug, gemeente Diever.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
 Na de oprichting in 1899 van de coöperatieve zuivelfabriek aan het Katteneinde in Deever kwam de particuliere stoomzuivelfabriek van J.F. Hilkemeijer an de Deeverbrogge uiteraard zonder voldoende melk te zitten, vandaar dat hij dit fabriekje in 1901 ombouwde tot een stoomspinnerij. De stoomzuivelfabriek, later stoomspinnerij stond an de Deeverbrogge aan de weg van de Deeverbrogge hen Deever, in het gebouw is later en nog steeds de Concordia gevestigd.
De vraag is of in de dubbele woning aan de weg van Deever naar de Deeverbrogge de an de Deeverbrogge geproduceerde wol eerst werd geverfd, alvorens naar Nijensleek te worden afgevoerd. Wie heeft daar meer gegevens over ?

Posted in An de Deeverbrogge, Bedrief, Stoomspinnereeje | Leave a comment

Ur stön neet veule over de noodbrogge in ut dagbook

In de oorlogsdagboeken (war diarys) van de Royal Canadion Dragoons zijn de korte aantekeningen van de gebeurtenissen op 11 en 12 april 1945 te vinden. Zie afbeelding 1. Over de bouw van de noodbrug bij de vernielde Deeverbrogge en de daardoor versneld mogelijk gemaakte aangepaste opmars van het Canadese leger naar Leeuwarden vermeld het dagboek op 12 april 1945 slechts kort het volgende.
During the night of the 11/12 civilians had completed the bridge at Dieverbrug MR060733 which had halted the advance the previous evening. “C” and “D” Sqns were able to cross at first light and continue the Northward thrust on axis toward Leeuwarden vide marked map att as appx 6A. “B” Sqn was left to clean up an area 50 miles to the South vide marked map att as appx 6A, until 1500 hrs when it was called up in support of “D” Sqn who was being counter-attacked at a crossing they had secured over de Tjonger Canal. During the day R H Q moved on to Frederiksoord MR954730. “C” Sqn had the task of recce main axis Dwingelo MR0771 – Diever MR074 – Vledder MR9774 – Steenwijk MR9066 vide marked map att as appx 6A.

De vertaling van de eerste twee zinnen van het dagrapport van 12 april 1945 luidt als volgt.
Gedurende de nacht van 11 op 12 hebben burgers de brug te Dieverbrug MR060733 voltooid, die de opmars de vorige avond had gestopt. De squadrons “C” en “D” waren in staat bij het eerste daglicht over te steken en hun noordwaartse opmars op de as richting Leeuwarden voort te zetten <vide marked map att as appx 6A>.
Het is de redactie van ut Deevers Archief niet gelukt in de tweede zin het tekstdeel ‘vide marked map att as appx 6A’ te vertalen; militair jargon met afkortingen. Hee kön ur gien sükeloa van maèk’n.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het oorspronkelijke plan van de Canadezen was via de oostkant van de Drentse Hoofdvaart naar het noorden op te rukken en pas op de Smilde de Drentse Hoofdvaart over te steken voor de opmars via Appelscha naar Leeuwarden. Dus het gedeelte in de eerste vertaalde zin ‘die de opmars de vorige avond had gestopt’ is niet juist. Commandant luitenant-kolonel Keith Dalhousie Landell besloot op 11 april, na overtuigd te zijn geraakt van de penibele situatie in Diever de ‘burgers’ op hun uitdrukkelijke aangeven de kans te geven in de nacht van 11 op 12 april een voor zijn militaire materieel voldoende sterke noodbrug te bouwen. Als de nachtelijke poging van de ‘burgers’ zou mislukken, dan zou hij toch geen tijd verliezen en bij het ochtendgloren op 12 april het oorspronkelijke plan verder uitvoeren. Als de nachtelijke poging wel succesvol zou zijn, dan kon hij het oorspronkelijke plan verbeteren en met de squadrons “C” en “D”  op doortocht naar Friesland het dorp Diever bevrijden. Twee vliegen in één klap. De noodbrug bleek voldoende sterk te zijn. De squadrons “C” en “D”  passeerden de noodbrug. Het Regiment Head Quarter (RHQ) bereikte overdag Frederiksoord. De squadrons “A” en “B” zijn niet door Diever getrokken.
Het is de redactie niet duidelijk waarom de commandant an de Deeverbrogge geen snel montabele en snel demontabele brug (Bailey-brug) liet slaan. Wilde hij zijn bruggen sparen en achter de hand houden voor een eventuele oversteek van de Drentse Hoofdvaart op de Smilde en andere hindernissen of waren de Royal Canadian Engineers (de Canadese genie) met hun bruggenmateriaal te ver achterop geraakt door de snelle opmars van het regiment ? Het mag duidelijk zijn dat commandant luitenant-kolonel Keith Dalhousie Landell over een gezond tactisch vermogen beschikte. Hij kon an de Deeverbrogge immers zonder risico op het burgerpaard wedden. De redactie heeft nog niet uit kunnen vinden door wie de afzonderlijke squadrons werden gecommandeerd.

Bij de Deeverbrogge is op 2 augustus 2020 voor de mannen, die in de nacht van 11 op 12 april 1945 een noodbrug naast de door de Duitsers opgeblazen Deeverbrogge bouwden, een gedenkteken onthuld. Maar dat gedenkteken kwam veel te laat voor de noodbrugbouwers timmerman/aannemer Albert Schipper uut Leggel (geboren op 7 augustus 1913, overleden op 25 mei 2008) en timmerman/aannemer Johannes Noorman uut Lhee (geboren op 16 februari 1922, overleden op 18 oktober 2003) en timmerman/aannemer Albert Noorman uut Dwingel (geboren op 11 januari 1908, overleden op 24 november 1997). 

Commandant luitenant-kolonel Keith Dalhousie Landell werd op 8 december 1945 benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau met de zwaarden. In de Canada Gazette verscheen op 22 december 1945 daarover de volgende toelichting (in het Engels):
Lieutenant-Colonel Landell was in command of 1 Canadian Armoured Car Regiment from January 1944 to the termination of hostilities in Northwest Europe and commanded the regiment in all of its battles. During the campaign in Holland the regiment was placed under command 2 Canadian Corps and was initially assigned the task of exploiting the breakthrough achieved by 2 Canadian Infantry Division after the crossing of the Twenthe Canal. As a result of Lieutenant-Colonel Landell’s brilliant leadership, sound tactical knowledge, drive and determination, the regiment under his command not only achieved an immediate breakthrough but under his personal leadership maintained the initiative and drive through to the North Sea at Wierum, splitting the enemy forces in Northern Holland, liberating hundreds of square miles of Dutch territory and setting free many thousands of Dutch citizens. In the many bitter local actions fought during this campaign, this officer repeatedly reconnoitred forward with the lead troops, commanded squadrons in their individual battles, and maintained the momentum of advance by continual drive and inspired example. A total of 3,500 prisoners of war was taken in this advance to the North Sea from the Twenthe Canal, an unknown but large number of enemy killed, and a great stock of enemy arms and equipment captured, the whole result out of all proportion to the size of the force employed against the enemy. Throughout all these actions Lieutenant-Colonel Landell maintained the highest standard of regimental discipline and morale by his splendid example, determination and personal brevet and cheerfulness.

Afbeelding 1

Afbeelding 2
Gedenkplaat bij de huidige Deeverbrogge voor de bouwers van de noodbrug in de nacht van 11 op 12 april 1945 naast de door de Duitsers opgeblazen Deeverbrogge. De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto gemaakt op vrijdag 18 november 2022.

Posted in An de Deeverbrogge, Canadezen, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

De kiender van de Wapser skoele in ± 1929

De redactie van ut Deevers Archief toont bijzonder graag olde skoelfoto’s uut de gemiente Deever., zo ook olde foto’s van de skoele van Wapse. De redactie heeft het digitale bestand van bijgaand afgebeelde foto van leerlingen van de Wapser Skoele uit ± 1929 al bijna 20 jaar geleden in zijn digitale fotoarchief opgenomen. Pas onlangs bij het digitaliseren van de ordners met papieren kopieën van en aantekeningen bij oude schoolfoto’s vond de redactie eindelijk en gelukkig het papperasje met de namen van de kinderen op de hier afgebeelde foto. Zie de bijgevoegde afbeelding.
De redactie wil de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief en wellicht tevens leden van de Wapser gemeenschap deze foto nu niet meer onthouden. De redactie weet niet van wie de hier afgebeelde schoolfoto gescand is, maar de redactie is de betreffende persoon daar alsnog bijzonder erkentelijk voor. De redactie weet ook niet wie de namen van de kinderen op de hier afgebeelde foto heeft opgeschreven, maar de redactie is ook die persoon daar alsnog bijzonder erkentelijk voor.
De redactie is bezig met zoekwerk naar gegevens van de leerlingen op de hier afgebeelde foto en hoopt zo spoedig mogelijk zoveel mogelijk gegevens aan dit bericht te kunnen toevoegen. De redactie vraagt de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief de redactie te voorzien van aanvullingen op de vermelde gegevens bij de namen in de lijst. Als de redactie de geboortedatum van alle kinderen weet, dan is hopelijk uit te rekenen in welk schooljaar de foto is gemaakt. De redactie weet niet of op de hier afgebeelde foto alle leerlingen van de Wapser skoele staan of dat van nog een andere groep leerlingen in dat schooljaar een foto is gemaakt.



Op de hier afgebeelde foto zijn de volgende personen te zien.

1.  Gerard Otten
Hij is geboren op 26 februari 1918. Hij is overleden op 15 maart 1990. Hij trouwde met Alida Barelds.

2.  Hendrik Kleene
Hij is geboren op 28 januari 1916. Hij is overleden op 3 februari 1991. Hij is een zoon van Geert Kleene. Hij trouwde met Jantien Strik. Zij is geboren op 20 oktober 1917. Zij is een dochter van Albert Strik.

3.  Teunis Roelofs
Hij is geboren op 25 augustus 1915 op het adres Wapse 10, later Soerte 15, nu Soerte 5 in Wapse. Hij is een zoon van Bart Roelofs en Jantje Schieving. Hij is overleden op 20 januari 1978. Hij trouwde met Egberdina van der Laan. Hij is een broer van Hendrikje Roelofs, die ook op de hier afgebeelde foto staat. Zij is een zuster van Dirk van der Laan.

4.  Hendrik Bos
Hij is geboren op 14 juli 1918 op ’t Noave. Hij is een zoon van de N.S.B.’er boer Barteld Bos en Jentje de Vries. Hij trouwde met Johanna (Jo) Arends. Hij was in de Tweede Wereldoorlog lid van de Nederlandsche Landwacht. Hendrik en zijn broer Jans waren leider in het kamp van de Nederlandse Arbeidsdienst (N.A.D.) an de Gowe. Ze hadden een lichtgroen pakje aan. Hendrik Bos is na de Tweede Wereldoorlog verdwenen naar Rotterdam.

5.  Lambertus (Bertus) Nijland
Hij is geboren op 16 mei 1916 in Ruinen. Hij is overleden op 15 maart 1989. Hij trouwde met Elvira Valerie Emile (Milie) Hoogland. Hij was boer op Doldersum. De boerderij stond bij de Vledder Aa an de Deeverse kaante van de Vledder Oa.

6.  Lambertus (Lambert) Beugeling
Hij is geboren op 23 juli 1918 in Wapse. Hij is overleden op 9 november 1978 in Zuidwolde. Hij is een zoon van Hendrik Beugeling en Jantje Heiblom. Hij trouwde met Helena (Lena) Brouwer. Zij is geboren op 15 juli 1911. Zij is overleden op 29 december 2001. Beiden zijn begraven op de kaarkhof van Südwolde.

7.  Albert Noorman
Hij is schoolmeester. Hij is geboren op 11 januari 1908 in Lhee. Hij is overleden op 24 november 1997 in het bejaardenhuis De Weyert in Dwingel. Hij was in Deever in de kost bij Joapie Krol en Oaltie Odie. Hij ging elke dag op de fiets naar Wapse. Hij is in 1948 afgekeurd als onderwijzer.

8.  Johan Cornelis Rijstenbil
Hij is op 3 oktober 1900 geboren in Scherpenisse. Hij trouwde op 8 augustus 1929 in Utrecht met Johanna Clasina Pouw. Hij is de bovenmeester van de Wapser skoele. Hij is met ingang van 1 april 1932 benoemd tot hoofd der school in het dorp Cothen in de provincie Utrecht. Hij is op 10 augustus 1958 overleden in Zoeterwoude.

9.  Thijs Nijland
Hij is geboren op 20 november 1919 in Doldersum. Hij is overleden op 18 juni 2001. Hij trouwde met Antje Betten. Zij woonden aan de Dorpsstraat op Zorgvliet. Zij hadden een loonbedrijf en verhuurden huifkarren aan vakantiegangers.

10.  Sent Waninge Muggen
Hij is geboren op 10 september 1918 in Wapse. Hij is overleden op 18 mei 1930 in Zwolle.

11.  Geert Bolding
Hij is geboren op 13 oktober 1917. Hij is overleden op 18 maart 1990. Hij trouwde met Trijntje Rozeboom. Zij is geboren op 4 januari 1921 in Wittelte in een huisje bij de Drentse Hoofdvaart. Zij is overleden op 22 mei 2004. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

12.  Roelof Kleene
Hij is geboren op 4 maart 1919 in Wapse. Hij is overleden op 26 november 1992. Hij trouwde met Zijntje (Sientie) Noorman. Zij is geboren op 7 juli 1919. Zij is overleden op 1 juni 1980.  Hij is een zoon van Hilbert Kleene. Zij is een dochter van Harm Noorman.

13.  Roelof Dijkstra
Hij is geboren op 31 januari 1918 in Wapse. Hij is overleden op 25 maart 1995 in Möppel. Hij trouwde met Henderika (Rika) Oosterkamp.

14.  Thomas Heiblom
Hij is geboren op 17 oktober 1918 in Veldhuizen in Wapse. Hij is overleden op 2 september 1993 in de Rollestraat in Wapse. Hij trouwde met Hilligje Liezen uit Weerwille bij Koekange. Hij was in zijn jonge jaren boer. Later was hij aardappelselecteur. Hij heeft in Veenhuizen bij café Land gewoond. Later woonde hij aan de Rollestraat.

15.  Egbert (Ep) Veenstra
Hij is geboren op 24 augustus 1915. Hij is overleden op 24 april 1996. Hij trouwde met Aaltje Klein Lendering uit Vierakker. Zij woonden op de Kaamp.

16.  Hendrikje Mulder
Zij is schooljuffrouw. Zij is geboren op 27 september 1908. Zij is overleden op 20 januari 1997. Zij trouwde met Jan Vos, die een zoon was van Roelof Vos (bode Vossie). Ze was een dochter van Egbert Mulder (Eppe Kuper) en Trijntje Beuving. Ze werd Hendrikje Kuper genoemd. Egbert Mulder maakte boterkuipjes voor de melkfabriek.

17.  Jentje Brugging
Zij is geboren op 12 februari 1918. Zij is overleden op 28 april 1996. Zij trouwde met Johannes Bergsma. Ze woonden in Nijensleek.

18.  Albertje Veenstra
Zij is geboren op 22 september 1918. Zij is overleden op …. Zij trouwde met Gerrit Hut. Zij woonden in Ruinen. Zij is een dochter van Egbert (Ep) Veenstra. Ze werd Aubuttie van Ep genoemd.

19.  Jacoba Veldhuizen
Zij is geboren op 2 augustus 1917. Zij is overleden op … Zij trouwde met Hendrik Oosterhof. Hij is geboren op 3 januari 1913. Hij is overleden op 21 september 1988. Zij hebben heel lang in Wittelte gewoond. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

20.  Catharina (Catrien) Oostra
Zij is geboren op 2 november 1916 in Wapse. Zij is overleden op 2 maart 1989. Zij trouwde met Jacob (Jaap) van Rijsten. Hij is geboren op 26 novenber 1909. Hij is overleden op 6 juli 1993.

21.  Kaatje (Ka) Boers
Zij is geboren op 8 februari 1917 in Deever. Zij is overleden op 27 mei 1982 in Nijensleek. Zij trouwde met Gerrit Hoekman. Hij is geboren op 2 juli 1912 in Steenwijkerwold. Hij is overleden op 26 augustus 1996 in Nijensleek. Zij is een dochter van Jan Boers en Aaltje Slagter.

22.  Jantina Muggen
Zij is geboren op 14 december 1915 op ut Noave. Zij is overleden op 16 maart 1984. Zij trouwde met Harm de Wal. Zij is een zuster van Geert Muggen, de kassier van de Boer’nlienbaank in Deever.

23.  Geertje Koopman
Zij is geboren op 14 november 1916 in Wapse. Zij is overleden op … Zij trouwde met Willem de Vries. Zij is een dochter van Abel Koopman en Evertje Wanningen. Zij woonden in Heerhugowaard.

24.  Arendina Zwiers
Zij is geboren op 2 augustus 1918 in Nijeveen. Zij is overleden op 6 december 1945 in Elsloo. Zij is begraven op de kaarkhof op Zorgvliet. Zij trouwde met Hielke Ekkels.

25.  Trijntje Dijkstra
Zij is geboren op 23 juli 1915 in Wapse. Zij is overleden op … Zij trouwde met Paulus Jan Lantinga. Ze woonden in Noordwolde.

26.  Wicherdina Kleene
Zij is geboren op 20 december 1918 in Wapse. Zij is overleden op 13 november 1953. Zij is een dochter van Geert Kleene. Zij trouwde met Jan Boers. Hij is geboren op 7 januari 1915. Hij is overleden op 15 maart 1986. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

27.  Hendrikje Roelofs
Zij is geboren op 18 februari 1918 op het adres Wapse 10, later Soerte 15, nu Soerte 5 in Wapse. Zij trouwde op 11 november 1939 met Arend Harm Buiter. Zij is een dochter van Bart Roelofs en Jantje Schieving. Zij is een zuster van Teunis Roelofs, die ook op de hier afgebeelde foto staat.

28.  Jans Bos
Hij is geboren op 15 augustus 1920 op ’t Noave. Hij is overleden op 11 december 1960. Hij is een zoon van de N.S.B.’er boer Barteld Bos en Jentje de Vries. Hij trouwde met Wemke (Wempie) Benthem. Zij is geboren op 24 maart 1920 in Wittelte.

29.  Cornelis Koopman
Hij is geboren op 5 juni 1920 in Wapse. Hij is overleden op 10 november 2000 in Steenwijk. Hij is niet getrouwd geweest. Hij is een zoon van Abel Koopman en Evertje Wanningen.

30.  Willem Zwiers
Hij is geboren op 9 juli 1920 op Zorgvliet. Hij is overleden op 17 september 1996. Hij trouwde met Wietske ter Heide uit Brunsum in Limburg. Zij woonden in Meppel. Hij had een autobedrijf in Meppel en Steenwijk.

31.  Aaldert Koopman
Hij is geboren op 14 december 1922 in Wapse. Hij is overleden op 15 september 2000 in Deever. Hij trouwde met Annigje Mulder. Zij woonden in Deever. Hij is een zoon van Abel Koopman en Evertje Wanningen. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

32.  Lutina Muggen
Zij is geboren op 18 januari 1921 op ut Noave. Zij is overleden op 8 oktober 1999. Zij trouwde met Hendrik Roelofs Hessels. Hij is geboren op 5 april 1920 in Wapse. Hij is overleden op 14 november 1997. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

33.  Klaasje Bolding
Zij is geboren op 1 augustus 1920 in Wapse. Zij is overleden op … Zij trouwde met Klaas Tortel Hartsuiker. Ze woonden in Wapse. Zij is een zuster van Geert Bolding.

34.  Roelofje Boers
Zij is geboren op 6 februari 1921 in Wapse. Zij is overleden op 10 februari 1931. Roelofje werd onderweg naar school ziek. Ze ging langs de weg liggen, omdat ze benauwd en moe was. Ze was stoep’nd möj. Ze werd nog opgehaald en naar huis gebracht, maar overleed een paar dagen later.

35.  Hendrikje Veldhuizen
Zij is geboren op 28 januari 1922 in Wapse. Zij is overleden op 31 januari 2001. Ze was getrouwd met Jacobus Jansen.

36.  Jantje Veenstra
Zij is geboren op 12 juni 1919 op Zorgvliet in een van de woningen van de voormalige sigarenfabriek. Ze is overleden op 22 november 1989. Ze trouwde met Wilbertus (Bertus) Veldhuis. Ze woonden in Möppel.

37.  Annigje Kleene
Zij is geboren op 20 mei 1923 in Wapse. Zij is overleden op 30 september 1994 in Deever. Zij trouwde met Harm Dijkman. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Zij is een dochter van Hilbert Kleene en Marie Ekkels.

38.  Trientje (Trijntje) Madhuizen
Zij is geboren op 29 september 1918 in Wapse. Zij is overleden op 9 juli 1988. Ze is niet getrouwd geweest. Ze woonde in Wapse. Ze is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

Posted in Alle Wapsers, Wapse, Wapser skoele | Leave a comment

De boerdereeje van Laamut Vos en Geesie Moes

De hier afgebeelde min of meer sepiakleurige ansichtkaart is in juli 1955 uitgegeven door uitgever S.S. Wie was uitgever S.S. ? Bij de redactie van ut Deevers Archief zijn helaas geen oudere uitgaven van deze ansichtkaart bekend. De redactie weet ook niet of de foto voor de hier afgebeelde ansichtkaart in de zomer van 1955 of al een jaar of twee jaren eerder is gemaakt. De maker van deze foto heeft in elk geval een schitterend dorpsbeeld gefotografeerd. Daarvoor alsnog postuum driewerf hulde: hulde, hulde, hulde.
Aan de linkerkant is de boerderij van Lambertus (Laamut) Vos en Geesje (Geesie) Moes te zien. Let vooral op ut pothokke aagter de heede en aagter de klumop. En let ook op afrastering met schrikdraad van het weiland naast de boerderij. Het adres van deze boerderij was in 1955 Moleneinde 25 (nu Moleneinde 2). Lambertus Vos is geboren op 2 februari 1907 in Alting in de gemeente Beilen. Hij is overleden op 3 juli 1993 in Deever. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Geesje Moes is geboren op 27 juli 1907 in Deever. Zij is een dochter van Dirk Moes en Aaltje Timmerman. Zij is overleden op 1 februari 1966 in Deever. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Bij de hernummering van de leveranciers van melk aan de zuivelfabriek aan het Moleneinde in Deever in 1950/1953 kreeg Lambertus Vos het nummer 64, zodat op zijn melkbussen het nummer 64 stond. Hebben kinderen/nazaten van Lambertus Vos en Geesje Moes een foto van de melkbussen met nummer 64 bewaard ? De redactie wil een afbeelding van die foto bijzonder graag in ut Deevers Archief tonen.
De directe buren van Lambertus Vos en Geesje Moes waren Dirk Moes en Aaltje Timmerman. Zij zijn de ouders van Geesje Moes. Zij woonden in 1955 in de boerderij met adres Moleneinde 24 (nu Moleneinde 6). De eerste steen voor deze boerderij is gelegd op 11 april 1942 door Jan Moes en Aaltje Timmerman.
Bij de hernummering van de leveranciers van melk aan de zuivelfabriek aan het Moleneinde in Deever in 1950/1953 kreeg Dirk Moes het nummer 65, zodat op zijn melkbussen het nummer 65 stond. Hebben nazaten van Dirk Moes en Aaltje Timmerman een foto van de melkbussen met nummer 65 bewaard ? De redactie wil een afbeelding van die foto bijzonder graag in ut Deevers Archief tonen.
De redactie weet niet wanneer de prachtige boerderij van Lambertus Vos en Geesje Moes helaas is afgebroken.
Achter de boerderij van Lambertus Vos en Geesje Moes is het hek aan de straatkant van het schoolplein van de legere skoele an de Heufdstroate te zien. In de achtergrond is eerst het bedrijf van Hendrik Jan Rolden te zien. Zijn vader Lambert Rolden zal in 1955 al niet meer in het bedrijf hebben gewerkt. Lambert Rolden is geboren op 15 maart 1891 in Weerwille in de gemeente Ruinerwold. Hij is overleden op 2 februari 1958 op 66-jarige leeftijd in Deever.
Rechts achter het bedrijf van Hendrik Jan Rolden is het keuterijtje van Jan Krol (de jaèger) en Vrougje (Frougie) Bakker te zien. Jan Krol is geboren op 27 januari 1884 an de Deeverbrogge. Hij is overleden op 16 oktober 1968 in Deever. Hij trouwde op 11 mei 1912 met Vrougje (Frougie) Bakker. Zij is geboren op 23 april 1886 in Deever. Zij is overleden op 7 december 1968 in Deever. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Bij de hernummering van de leveranciers van melk aan de zuivelfabriek aan het Moleneinde in Deever in 1950/1953 kreeg Jan Krol het nummer 63, zodat op zijn melkbussen (zijn melkbus) het nummer 63 stond. Hebben nazaten van Jan Krol en Vrougje (Frougie) Bakker een foto van de melkbussen (melkbus) met nummer 63 bewaard ? De redactie wil een afbeelding van die foto bijzonder graag in ut Deevers Archief tonen.
Direct aan de rechterkant zijn glint’n te zien. Zo te zien staan deze niet voor het voormalige huis van de bovenmeester van de legere skoele. Woonde de familie Piet Zijlstra in 1955 al in het bovenmeestershuis ? Aan de rechterkant is het woonhuis en de winkel van Reina (Reintie) Slagter te zien. Zij is geboren op 14 mei 1910 in Deever. Zij is overleden op 13 oktober 1958 in Deever. Daarachter staat het huis van de ongetrouwde Jan Thijs (Jan Tees) Seinen en zijn twee ongetrouwde zusters Hilligje (Hillegie) Seinen en Aaltje (Oaltie) Seinen.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen van ansichtkaarten op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 16 van het in 2007 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje Voormalige Gemeente Diever in oude ansichtkaarten, dat is samengesteld door een keur van vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maat de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Posted in Ansichtkoate, Boerdereeje, Dorpsgesigte | Leave a comment

Jaap Hessels op de fietse in de Heufdstroate

De redactie van ut Deevers Archief is de heer Piet Koster bijzonder erkentelijk bijgaand afgebeelde foto van zijn grootvader Jacob (Jaap) Hessels te mogen tonen in ut Deevers Archief. De redactie toont bijzonder graag afbeeldingen van foto’s van bekende personen uut de gemiente Deever, waarbij bovendien een mooi (niet meer bestaand) dorpsbeeld uut de gemiente Deever is te zien. Bijgaande afgebeelde foto is daar een bijzonder mooi voorbeeld van.
Jacob (Jaap) Hessels is geboren op 3 mei 1896. Hij is overleden op 7 maart 1979. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Jacob (Jaap) Hessels was boer in een nog steeds bestaande boerderij an de Kruusstroate in Deever. Hij was de vader van Jantje, Harm en Jan Hessels. Jacob (Jaap) Hessels is wethouder van de gemiente Deever geweest. De redactie moet nog uitzoeken wanneer hij dat is geweest. Maar wat heeft Jacob (Jaap) Hessels in zijn linkerhand ?
Achter Jacob (Jaap) Hessels is de zelfbedieningswinkel van Jan Breimer en Lammigje Kloeze an de Peperstroate in Deever te zien. Boven de ingang van de winkel is een groot bord te zien. Jan Breimer en Lammigje Kloeze verkochten hun zaak in 1970 aan textielbaron Henk ten Hoor, waarna ze naar Assen verhuisden. Het pand waarin de zelfbedieningswinkel is al heel wat jaren geleden afgebroken.
De redactie schat in dat de foto aan het einde van de zestiger jaren van de vorige eeuw is gemaakt. Als een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief een beter beredeneerde schatting kan maken, dan verneemt de redactie dat bijzonder graag. Rechts achter het niet meer bestaande pand van Jan Breimer en Lammigje Kloeze is het oude niet meer bestaande kerkgebouw van de gereformeerde geloofsgemeente te zien.
Een bijzonder detail is rechts van Jacob (Jaap) Hessels in de betonweg te zien. Het is een wegdekreflector, die om een voor de hand liggende reden katteoog werd genoemd. Ter verhoging van de verkeersveiligheid zaten die reflectoren in een bocht in het midden van de weg. Maar die katteogen zaten daar nooit lang. Die waren onder de schooljongens gewild. Die werden met het kloezie gemakkelijk uit het rubberen huis gepulkt. De mannetjes van de provincie zullen na enige keren herstel de moed wel hebben opgegeven.

Posted in Alle Deeversen, Topstuk, Verdwenen object | Leave a comment

’t Is moar hoe ai ’t in Deever bekiekt

In dit bericht is afgebeeld een zwart-wit ansichtkaart, die in 1958 is uitgegeven door boekhandel Roelof (Roef) van Goor in Deever. De redactie van ut Deevers Archief brengt de kleine wakkere Roelof (Roef) van Goor daarvoor alsnog postuum hulde: hulde, hulde, hulde.
Op die ansichtkaart is het in 1957 geopende lelijke megalomane gemientehuus van de gemiente Deever an de brink van Deever te zien. Wie heeft ooit de bliend’n dicht voor de ramen gezien ? Ook is een stukje van de brink van na de grote vernieling in 1956/1957 te zien.
Het gebouw is onder neo-drenthiaans-boerse-postbellum-architectuur gebouwd en moest het oude wel volmaakt bij de brinq  passende gemientehuus snel doen vergeten.
De redactie heeft de hier afgebeelde kleurenfoto op donderdag 4 november 2017 gemaakt.
Bij de kleurenfoto valt op dat aan het te eerbiedigen ontwerp van de architect Jans Boelens een beetje is gesleuteld. In het dak boven de voormalige gemeente-secretarie is een dakkapel flink vergroot en zijn dakramen aangebracht. Wellicht wordt de ruimte nu gebruikt als een soort van kantoor. Werd die zolder in de gemeentehuis-tijd gebruikt als opslagplaats ? De zij-ingang naar de secretarie is vervangen door een raam. Zijn al deze veranderingen een inbreuk op het auteursrecht van de architect ?
En waar is de op de zwart-wit ansichtkaart zichtbare gemeentelijke zonnewijzer -nota bene geplaatst op een zwerfsteentje- gebleven ? Ligt de zonnewijzer soms nog ergens op een van de vele en te grote zolderverdiepingen van het megalomane gebouw ? En is het zwerfsteentje wellicht verplaatst naar de hoek van de Kerkstraat en de Peperstraat ?
De niet-origineel-saksische brink van Deever en de hof um de kaarke an de brink van Deever is in 2019/2020 op de schop genomen. De politieke anti-Deever lobby (Deever möt neet seur’n, Deever hef sien roadhuus an de Gemientehuuslaène) heeft daar helaas geen dikke stok voor gestoken.
De brink heeft geen echte zo genoemde ‘forward to the past’ qualiteitsimpuls gekregen; trottoirs zijn niet gesloopt, de braandkoele in de brink is niet gegraven, die hiele dikke stien op de brink is niet verwijderd, de bestrating van zwerfkeitjes met de Abe-Brouwer-figuren is niet verwijderd, de glint’n um de hof van de kaarke zijn niet geplaatst, de hof um de kaarke is niet volgeplant met iepen, de onterecht gesloopte erfgoedboerderijen aan de zogenaamde Kerkstraat zijn herbouwd, de brink is niet helemaal autovrij, de toeristenindustrie is niet van de brink verdwenen, het schultehuis staat nog steeds los van de schulteboerderij, het zo genoemde toeristenbezigheidscentrum met de naam Oermuseum is niet verplaatst naar het bedrijventerrein an de Deeverbrogge, en zo voort, en zo voort.
De brink van Deever is niet opgestoten, opgeklopt of neergekalefaterd in de vaart van de hedendaagse toeristenstromen. ’t Is moar hoe ai ’t in Deever bekiekt.
De hedendaagse bevolkeraars van Deever mochten als schrale troost in 2018/2019 bij wijze van soort van proef een paar keer een beetje hun eigen mening mompelen over de inrichting van brink 8.2 in het bijzijn van de ijverige werkertjes van de voorkant van het gruwelijke gelijk in de luxe kantoorparkjes en in de luxe kantoortuintjes achter de wel erg vele ramen van het Roadhuus an de Gemientehuuslaène in Deever en in het bijzijn van de dominante betwetertechneutjes van een duur en chique ingenieursbedrijf, maar die eigen mening is volstrekt genegeerd.

Posted in Brink, Gemientehuus, Kaarkhof an de brink | Leave a comment

Sukersakkie van ut skultehuus in Deever

In de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw werden in het deel rechts van de voordeur van het skultehuus an de niet-origineel-saksische skultehuusbrink van Deever ook allerlei culturele activiteiten georganiseerd. Het Schultehuus zou met een beetje goede wil echt wel kunnen worden beschouwd als een soort van mini-Dingspilhuus.
Het skultehuus had net zoals hotels, cafés, restaurants, lunchrooms, kantines, enzovoort, enzovoort een ‘eigen’ sukersakkie. Dit sukersakkie – aanwezig in de verzameling van ut Deevers Archief – is hier afgebeeld.
De maker van de tekening op het sukersakkie heeft zijn tekening niet zelf bedacht, maar minder of meer (meer meer dan minder) overgetekend van een mooie ansichtkaart uit de vijftiger jaren van de vorige eeuw. Zie de bijgaande afbeelding van deze ansichtkaart.
Op de achterkant van de ansichtkaart staat de volgende tekst:
Het schultehuis te Diever na de restauratie van 1935 – 1941.
Dit huis is in 1604 gebouwd door Berend Ketel. Deze was als schulte van Diever aangesteld door graaf Willem Lodewijk van Nassau, stadhouder van Friesland, Stad Groningen en Ommelanden en Drenthe, nadat in 1594 de stad Groningen was ingenomen en de Spanjaarden uit genoemde gewesten waren verdreven. Zijn wapen staat gebeiteld in de steen boven de voordeur. Toen het huis in 1934 dreigde te worden afgebroken, is het aangekocht door de Stichting ‘Oud-Drenthe’.
De redactie weet niet precies in welk jaar deze ansichtkaart is uitgegeven. Wie weet het wel ?
Het Schultehuus zat na de mislukte restauratie, die van 1935 tot 1941 duurde, helaas niet meer vast aan de bijbehorende Schulteboerderij.
Let bij de hier afgebeelde ansichtkaart vooral direct rechts naast het skultehuus op de nog net deels zichtbare roggemiete bij de skulteboerderij van Koendert Krol.


Posted in Brink, Deever, Schultehuis, Sukersakkie | Leave a comment

De Deeverse sluus vrog in de mörn

De redactie van ut Deevers Archief heeft bijgaand afgebeelde kleurenfoto van de Deeverse sluus vlak bee de Deeverse brogge vroeg in de ochtend van 2 januari 2017 gemaakt. Het had die ochtend een beetje gesneeuwd. Echt wel.
Het is bepaald niet de gewoonte van de voorkant van het niet te stuiten gelijk, gevestigd in de luxe kantoortuinen en luxe kantoorparken in het Raadhuis aan de Gemeentehuislaan in Deever, in de publieke ruimte zitbankjes, zoals nog net één aan de rechterkant van de afgebeelde foto is te zien, met publieksgeld te betalen. De kans is bijzonder groot dat het ook hier een gesponsord exemplaar betreft.

Posted in An de Deeverbrogge, Deeverse sluus, Dreinse Heufdvoat | Leave a comment

Disse stee wöd ok wè ut Bultie enuumd ?

De redactie van ut Deevers Archief is sinds kort door een koopje op een tweedehandsspullenhandelwebstee in het bezit gekomen van een exemplaar van het onvolprezen fotoboekje Voormalige Gemeente Diever in oude ansichtkaarten. Dit boekje is samengesteld door enige ijverige oudeansichtkaartendeskundologen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge verening uut Deever en in september 2007 uitgegeven door de toen nog bestaande Golff Supermarkt op de hoek van de Hoofdstraat en de Tusschendarp in Deever.
Het viel de redactie bij het bladeren door het onvolprezen fotoboekje op dat in de teksten onder de zestig afbeeldingen nogal wat onvolkomenheden vóórkomen. Dat had voorkómen kunnen worden met een zorgvuldige samenstelling van de teksten.
Uit de titel van het onvolprezen fotoboekje mag worden geconcludeerd dat in het onvolprezen fotoboekje zestig oude ansichtkaarten zijn afgebeeld, maar dat blijkt bij lange na niet te kloppen, zeker meer dan tien afbeeldingen zijn afbeeldingen van oude foto’s.
De redactie kwam na enig koekeloeren naar de afgebeelde foto, dus zeker geen ansichtkaart, op bladzijde 30 van het hiervoor genoemde onvolprezen fotoboekje, zie bijgaande afbeelding 1, tot de conclusie dat vanwege het zicht op de gemeentelijk toren en het kerkgebouw bij het niet-origineel-saksische burgerbrinkje in Deever in elk geval de tekst onder de afbeelding op bladzijde 30 niet klopt.
De redactie schat vanwege de oriëntatie van het kerkgebouw en de gemeentelijke toren in dat de maker van deze foto zeker niet op ut Bultie stond, maar wel ongeveer bij benadering op de weilanden achter de huizen aan de Hoofdstraat, waarbij aan de rechterkant de boerderij van Cornelis Seinen is te zien.
De redactie verneemt graag van de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief op welke plek de hier afgebeelde foto daadwerkelijk is gemaakt. De redactie zou ook graag willen weten in welk jaar de hier afgebeelde foto is gemaakt. In elk geval vóór de grote restauratie van het kerkgebouw en de gemeentelijke toren in de vijftiger jaren van de vorige eeuw, want aan de westkant van de gemeentelijke toren is geen wijzerplaat van het torenuurwerk te zien.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen van ansichtkaarten op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 30 van het in 2007 uitgegeven onvolprezen papieren boekwerkje Voormalige Gemeente Diever in oude ansichtkaarten, dat is samengesteld door een keur van vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Afbeelding 1

Posted in Kaarke an de brink, Publicatie, Toor'n an de brink | Leave a comment

Ansichtkoate – Viefloek – Groet’n uut Deever

Bij de redactie van ut Deevers Archief zijn van bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart uit de vijftiger jaren van de vorige eeuw een aantal uitgaven bekend. De uitgever van deze kaart was JosPé in Arnhem.
Firma Albert Kuiper, Bakker en Levensmiddelenbedrijf, Diever-Dieverbrug, verkocht in 1956 een druk van deze ansichtkaart.
Lubbert Wanningen, Diever, verkocht in 1956 een herdruk van deze ansichtkaart (uitgevoerd in bromo-color).
Lubbert Wanningen, Luxe en huishoudelijke artikelen, Diever, verkocht in 1957 een herdruk van deze ansichtkaart.
Firma Albert Kuiper, Bakker en Levensmiddelenbedrijf, Diever-Dieverbrug, Telefoon 05219-221, verkocht in 1959 een herdruk van deze ansichtkaart.
Levensmiddelenbedrijf Albert Kuiper, Diever (Dr.), Telefoon 05219-1221, verkocht in 1962 een herdruk van deze ansichtkaart.
Levensmiddelenbedrijf Albert Kuiper, Diever (Dr.), Telefoon 05219-1221, verkocht in 1965 een herdruk van deze ansichtkaart.
Wellicht zijn bij verzamelaars andere uitgaven bekend, de redactie van ut Deevers Archief verneemt het zeer graag.
Het bijzonder aardige van zo’n zogenaamde vijfluiks-ansichtkaart is dat de getoonde beelden ook op een aparte zwart-wit ansichtkaart zijn uitgegeven.
En daar zit voor de redactie van ut Deevers Archief nu juist het grote probleem. In ut Deevers Archief ontbreken namelijk een afbeelding van een exemplaar van de ansichtkaart met de Peperstroate en de winkel van Albert Kuiper (zie op de afbeelding midden boven) en een afbeelding van een exemplaar van de ansichtkaart met de Heufdstroate met een deel van ut Brinkie met op de achtergrond de gemeentelijke toren aan de brink (zie op de afbeelding rechts boven). De redactie zou bijzonder graag in het bezit willen komen van een afbeelding van beide genoemde ansichtkaarten.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is in het bezit van één van deze twee ansichtkaarten of van beide ansichtkaarten ? En wie van de bezitters is bereid één van de twee of beide ansichtkaarten te verkopen ? En wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is bereid een scherpe scan van deze ansichtkaarten ter beschikking te stellen ? De redactie van ut Deevers Archief verneemt het bijzonder graag.

Posted in Ansichtkoate, Braandtoor’n, Heufdstroate, Hunnebedde D52, Kaarke an de brink, Peperstroate, Toor'n an de brink, Uutkiektoor’n, Verdwenen object | Leave a comment