Ièpels op de Smitskaamp’m bee ut hunnebedde

De redactie kon onlangs bijgaand afgebeelde zwart-wit foto van ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever toevoegen aan ut Deevers Archief. Die zwart-wit foto is toch maar weer een mooi fragmentje uit het verleden in de gemiente Deever. Het dateren van deze foto is best wel een hele uitdaging. De fotograaf heeft in elk geval de foto na de beëindiging van het afknapwerk van professor doctor Albert Egges van Giffen van ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever gemaakt, zeg maar dat de foto ná 1956 is gemaakt.
Achter de deksteen aan de linkerkant is nog net die alleenstaande dikke stien waar te nemen. Die is helaas niet meer aanwezig. Die is misschien wel gestolen ? Die staat misschien wel bij het oertijdmuseum aan de brink van Deever ?
De fotograaf moest voor het op de foto zetten van ut hunnebedde in zijn volle lengte tussen de aardappels in de akker, die deel uitmaakt van de Smitskaamp’m, gaan staan. De foto moet in het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw zijn gemaakt, want toen waren de Smitskaamp’m nog in gebruik als bouwland.
In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van 18 mei 2022 stond bijgaand afgebeeld berichtje over een door het oertijdmuseum aan de brink van Deever georganiseerde commerciële oertijdwandeling naar ut hunnebedde an de Grönnegerweg bee Deever. Deze commerciële oertijdwandeling kost € 5,00 per persoon. De gids zal dan bij ut hunnebedde de argeloze, ongeletterde, onnozele, internetloze wandeltoerist ‘het verhaal van ut hunnebedde‘ vertellen, onthullen, opdissen, uit de doeken doen. Als die gids dan ook maar vooral vertelt waarom die dikke stien aachter de dekstien aan de linkerkant van de foto is verdwenen of moest verdwijnen en wat de verblijfplaats van deze dikke stien is.

Posted in Hunnebedde D52, Veldnaeme | Leave a comment

See breekt de olde offescheid’n kaarke of

In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van 7 mei 1979 verscheen het volgende korte bericht over de sloop van de meer dan honderdveertig jaar oude gereformeerde kerk an de Kruussstroate in Deever.

Afbraak van de gereformeerde kerk
Diever. Zaterdag is weer met man en macht gewerkt aan het afbreken van de gereformeerde kerk in Diever. Het puin is nu in het geheel afgevoerd en men is al met het betonstorten begonnen. Er is nu twee weken met vrijwilligers gewerkt en de opkomst is zo groot, dat men momenteel al drie weken op het schema voorligt. De fundering zal ook door vrijwilligers worden gelegd, voordat aannemer Moes uit Dwingelo met de bouw kan beginnen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Zo rond het jaar 2000 mocht de redactie van ut Deevers Archief van de veel te jong gestorven Jan Hessels bij hem thuis in zijn boerderij an de Kruusstroate in Deever heel veel foto’s van zijn veel te jong gestorven broer Harm (Haarm) Hessels scannen. Het waren dozen vol foto’s. De redactie is wijlen Jan Hessels daar postuum nog steeds bijzonder dankbaar voor.
Heel veel foto’s van dorpsfiguur en dorpsfotograaf Harm (Haarm) Hessels zijn geplaatst bij Deeverse berichten in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante). Deever mag zich daarmee zeer gelukkig prijzen, want veel HH-foto’s hebben geschiedkundige waarde.
Bij het hier afgebeelde berichtje in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van 7 mei 1979 is van Harm Hessels een foto geplaatst van de afbraak van de meer dan 140 jaren oude gereformeerde kerk an de Kruusstroate in Deever.
Je zou verwachten dat bij het berichtje -gelet op de inhoud van het berichtje- een foto van Harm (Haarm) Hessels van een kaal, bouwrijp gemaakt terrein of van het storten van het beton voor de fundering zou zijn geplaatst, maar dat is niet het geval. Het immer overijverige, immer amechtig dicht op het plaatselijke nieuws zittende Deeverse correspondentje van de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) vond het blijkbaar wel kunnen bij zijn tekstje drie HH-foto’s van de puinhopen van de olde offescheid’n kaarke mee te sturen. De redactie op de burelen van de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) vond het plaatsen van drie HH-foto’s bij dit berichtje blijkbaar toch wel een beetje te gortig en koos voor het plaatsen van afbeelding 2, nota bene de foto waarop het meeste puin is te zien.
De redactie heeft de in dit bericht afgebeelde kleurenfoto van de gereformeerde kerk 2.0 an de Kruusstroate in Deever gemaakt op woensdag 6 november 2019.

Afbeelding 1
Bericht in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van 7 mei 1979.
Afbeelding 2
Foto gemaakt door wijlen Harm (Haarm) Hessels.


Afbeelding 3
Foto gemaakt door wijlen Harm (Haarm) Hessels.


Afbeelding 4
Foto gemaakt door wijlen Harm (Haarm) Hessels.

Afbeelding 5

Posted in Griffemiède kaarke, Haarm Hessels, Kruusstroate, Verdwenen object | Leave a comment

De kiender van de Witteler skoele in 1955

Bijgaand afgebeelde foto van de kinderen in het schooljaar 1954-1955 van de Witteler skoele is gemaakt in de zomer van 1955 tijdens het jaarlijkse schoolreisje. De redactie verzoekt de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die zichzelf herkent op deze afgebeelde foto, te reageren. Wat was de bestemming van het schoolreisje in 1955 ? Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan en wil ontbrekende gegevens van de kinderen aanvullen ?
Bijgaand afgebeelde foto is aanwezig in de verzameling van Margaretha (Margreet) Oost. Zij staat ook op de afgebeelde foto.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds graag kijkt naar afbeeldingen uut de gemiente Deever, op papier, kan de hier afgebeelde schoolfoto ten zeerste bewonderen op bladzijde 37 van het papieren blad Opraekelen (nummer 22/1, maart 2022) van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever. Onder aan die bladzijde 37 is vermeld dat een digitale copy van deze schoolfoto is aan te vragen bij de heer secretaris van Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever. Maar ja, hoe eenvoudig wil je het hebben. Je kan natuurlijk ook gewoon bijgaande afbeeldingen en de tekst van dit bericht kopiëren. Be my guest.

1.  Willem Nijboer
Hij is geboren op 2 augustus 1945 in Oll’ndeever. Hij is overleden op 18 december 1967.

2.  Egbert Vrieling
De redactie moet zijn gegevens nog zoeken in de openbare bronnen.

3.  Wolter Jonkers
Hij is geboren op 17 februari 1943 in Wittelte. Hij is getrouwd met Ivonne Meier.

4.  Arend van Zomeren
Hij is geboren op 1 mei 1945. Hij is getrouwd met Hannie Annevelink.

5.  Aaldert Soer
Hij is geboren op 16 juni 1941 in Wittelte. Hij is overleden op …
Hij is getrouwd met Roelie Stoker uit de Olde Willem.

6.  Reinder van Leeuwen
Hij is geboren op 13 juni 1941. Hij is getrouwd met Dinie Jansen. Hij woont in Vledder.

7.  Jan Willem Echten
Hij is geboren op 24 augustus 1940 in Dwingel. Hij is overleden op 22 januari 2004 in Zwolle.
Hij trouwde met Roelie Noorman. Hij woonde in Havelte.

8. Willemina (Mina, Wilmie) Oost
Zij is geboren op 14 februari 1941. Zij is niet getrouwd.

9.  Roelofje (Roelie) Rozeboom
Zij is geboren op 5 februari 1942.
De redactie moet nog aanvullende gegevens zoeken in de openbare bronnen.

10.  Trijntje Vrieling
De redactie moet haar gegevens nog zoeken in de openbare bronnen.

11.  Jantje ten Buur
Zij is geboren op 20 april 1943 in Wittelte.
Zij is getrouwd met Willem Elting.
Zij woont in Wittelte

12.  Geesje Vrieling
Zij is geboren op …. in ….
Zij is getrouwd met Geert Soer.
De redactie moet van haar nog gegevens zoeken in de openbare bronnen.

13.  Grietje Wesseling
Zij is geboren op 12 april 1945 an de Wittelerbrogge.
Zij is getrouwd met Jacob Doze.
Zij woont in Diever.

14.  Jannes Vrieling
De redactie moet van haar nog gegevens zoeken in de openbare bronnen.

15.  Jan Soer
Hij is geboren op 10 december 1943.
Hij is getrouwd met Gertie Inia.
Hij woont in Arrierveld.

16.  Arend (Arie) Oosterhof
Hij is geboren op 4 september 1941.
Hij is getrouwd met Everdina (Dinie) de Vrieze.
Hij woont in Meppel.

17.  Jacob (Japie) Snoeken
Hij is geboren op 14 maart 1944 in Wittelte.
Hij is overleden op … Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Hij trouwde met Mina Zwiers
Hij woonde in Wittelte. Na zijn pensionering als boer woonde hij in Deever.

18.  Egbert (Eppie) Oostra
De redactie moet van hem nog gegevens zoeken in de openbare bronnen.

19.  Jan Klok
Hij is geboren op 3 april 1942 in Wittelte. Hij is overleden op 12 november 1992 in Wittelte.
Hij was getrouwd met Hennie Meulenbelt.
Hij woonde in Wittelte.

20.  Juffrouw Engel (Engeltje) Broer-van Delden
Zij is geboren op 12 mei 1923. Zij is overleden op …
Zij was getrouwd met Luite Wolter Broer.
Ze woonde in Diever.

21.  Trijntje Oostra
Zij is geboren op 30 juni 1944 in Oll’ndeever.
Zij is getrouwd met Willem Jansen.
Zij woont in Westerbork

22.  Alie Pril
Zij is geboren op 12 juni 1943.
Zij trouwde met Rob Pino.
Zij woont in Baarn.

23.  Jennie Gritter (Oostra)
De redactie moet van haar nog gegevens zoeken in de openbare bronnen.

24.  Tina Westerveen
Zij is geboren op 22 februari 1946.
Zij is getrouwd met Pieter Gunst.
Zij woont in Deever.

25.  Geertje van Zomeren
Zij is geboren op 3 maart 1947.
De redactie moet van haar nog gegevens zoeken in de openbare bronnen.

26.  Margaretha (Margreet) Oost
De redactie moet van haar nog gegevens zoeken in de openbare bronnen.

27.  Jan Gritter (Oostra)
Hij is geboren op 20 januari 1947.
Hij is getrouwd met Wytske Landstra.
Hij woont in Meppel.

28.  Immigje (Immie) Siemens
Zij is geboren op 15 juli 1944.
Zij is getrouwd met Lammert Klok.
Zij woont op de Bovensmilde.

29.  Geertinus (Tinus) van Zomeren
Hij is geboren op 25 september 1943.
Hij is getrouwd met Cobie Weurding.
Hij woont in Westerbork.

30.  Meester Hendrik (Henk) Broer
Hij is geboren op 26 augustus 1914. Hij is overleden op 1 februari 1996.
Hij was getrouwd met Geertje Wuite.
Hij woonde in Wittelte. Na zijn pensionering woonde hij in Deever.

31.  Hendrik (Henk) Klok
Hij is geboren op 18 januari 1948 in Wittelte.
Hij is getrouwd met Maria Schipper.
Hij woont in Dwingel.

32.  Jennie Soer
Zij is geboren op 21 november 1946.
Zij trouwde met Henk Daleman.
Zij woont in Wittelte.

33.  Aaltje Slagter
Zij is geboren op 26 januari 1947.
Zij is getrouwd met Jan Wiechers.
Zij woont in Leggel.

34.  Lutina Oost
Zij is geboren op 26 april 1945.
Zij is getrouwd met Albert Zantingh.
Zij woont op Staphorst.

35.  Jacob Westerveen
Hij is geboren op 21 maart 1948.
Hij is getrouwd met Geesje Otten.
Hij woont in Meppel.

36.  Hendrik (Henk) Jacobus Oosterhof
Hij is geboren op 19 april 1947.
Hij is getrouwd met Femmy Schipper.
Hij woont in Steenwijk.

37.  Hendrik (Henk) Nijboer
Hij is geboren op … in Oll’ndeever.
Hij woont in Beilen.
De redactie moet nog gegevens van hem zoeken in de openbare bronnen.

38.  Grietje Berends
Zij is geboren op 20 maart 1948.
Zij is getrouwd met Gabriël (Gabie) Verboom.
Zij woont in Frederiksoord.

39.  Lammichje (Lammie) Echten
Zij is geboren op 10 juni 1945.
Zij is getrouwd met Jan Maat.
Zij woont in Giethoorn.

40.  Geertje (Gé) Broer-Wuite
Zij is geboren op 29 januari 1922 in Giethoorn. Zij is overleden op …
Zij was getrouwd met meester Hendrik (Henk) Broer.
Zij woonde in Wittelte. Na de pensionering van Hendrik (Henk) Broer woonde ze in Deever.

41.  Jan Boerhof
Hij is geboren op 7 augustus 1948.
Hij is getrouwd met Lies Gerdes.
Hij woont in Deever.

42.  Klazina (Klazien) Houwer
Zij is geboren op 5 maart 1945.
Zij is getrouwd met Henk Echten.
De redactie moet nog gegevens van haar zoeken in de openbare bronnen.

43.  Frens (Freinsie) Winters
Hij is geboren op 11 juli 1947 in Wittelte. Hij is overleden op …..
Hij trouwde met Hillie Millekamp.
Hij woonde in Wittelte.

Posted in Witteler skoele | Leave a comment

Skildereeje van ut boer’ncafé van Wolter Benthem

De redactie van ut Deevers Archief mocht van het bestuur van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever in 2004 de zogenaamde ‘historische kalender’ voor het jaar 2005 maken. In het begin van 2008 kwam een einde aan dat ‘historisch kalendertje’ maken. Toen kreeg de redactie van de niet weg te branden voorzitter Homme Geertsma van het genoemde bestuur zo maar vanuit het niets een vuile trap in zijn rug en kon hij oprotten. Want ‘we gaan het totaal anders doen’.
De redactie heeft die ‘historische kalenders’ met heel veel plezier gemaakt. Uiteraard niet voor het bestuur, maar voor de toen nog vele contente leden van de hiervoor genoemde vereniging. In dit bericht is het kalenderblad voor de maand maart van het jaar 2005 getoond. 

Wateren – Boerencafé van Wolter Benthem en Baukje Stelma – 1906
In dit boerderijtje, toen met adres Wateren 6, was het café van Wolter Benthem (geboren: 11-7-1850, overleden: 1-7-1925) en Baukje Stelma (geboren: 16-6-1854, overleden: 28-12-1929) gevestigd. Vanaf 1 mei 1900 mocht in de voorkamer sterken drank in het klein worden verkocht. De drank stond op een buffetkast, die nog steeds in de familie aanwezig is. Baukje maakte zelf ook steernties (zoete likeur van steranijs en brandewijn).
Na de dood van Wolter Benthem stond de vergunning met ingang van 1 mei 1926 op naam van Baukje Stelma. In de laatste jaren van haar leven hielden haar zoon Albert Benthem en zijn vrouw Evertje Goettsch het café. Evertje stond overdag in het café. Albert was ’s avonds en ’s zaterdags de caféhouder. Op zondagen was het café gesloten. De vergunning verviel met ingang van 1 mei 1930.
Dominee Arnold Kan heeft het in zijn publicatie Uit verre eenzaamheid uit 1904 over een ouderwetse gezellige dorpsherberg met een lage gelagkamer aan de rand van een grote heide. Boeren, die met paard en wagen op weg waren naar Diever, dronken hier eerst een jonkie, voordat ze aan de oversteek begonnen.
Op het schilderij van A. van Schayk uit 1906 staan van links naar rechts: Albert Benthem, Lutske Benthem, Sjouke Benthem, Wolter Benthem, Baukje Stelma, Hendrikje Benthem, de kleine Aaltje Benthem en Egbertje Benthem.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie is op zoek naar gegevens van de kunstschilder A. van Schayk. Wie kan de redactie over hem informeren ?
Wolter Benthem is geboren op 11 juli 1850 op Woater’n. Hij is overleden op 1 juli 1925 op 74-jarige leeftijd op Woater’n. Hij trouwde op 17 mei 1877 in Deever met Baukje Stelma.
Baukje Egberts Stelma is geboren op 18 juni 1854 in Makkinga. Zij is overleden op 28 december 1929 op Woater’n
Jan Benthem is geboren op 22 mei 1878 op Woater’n. Hij is overleden op … Jan Benthem staat niet op het schilderij.
Hendrikje Benthem is geboren op 25 februari 1880 op Woater’n. Zij is overleden op …
Jantje Benthem is geboren op 14 maart 1882 op Woater’n. Zij is overleden op 29 juni 1907 in Groningen. Zij trouwde op 29 april 1905 in Deever met boer Wietze Donker. Jantje Benthem staat niet op het schilderij.
Lutkse Benthem is geboren op 7 november 1884 op Woater’n. Zij is overleden op 30 mei 1938 in Kerkbuurt. Zij trouwde op 3 november 1906 met politieagent Meeles Koopstra.
Egbertje Benthem is geboren op 20 juli 1887 op Woater’n. Zij is overleden op 13 april 1957 in Meppel. Zij trouwde op 30 mei 1912 met wagenmaker Jannes Mos uit Deever. Zij woonden in Deever.
Albert Benthem is geboren op 20 november 1889 op Woater’n. Hij is overleden op 28 januari 1962 in Oosterwolde. Hij trouwde op 30 april 1921 in Deever met Evertje Goettsch.
Sjouke Benthem is geboren op 23 december 1891 op Woater’n. Hij is overleden op 2 oktober 1976 op Woater’n. Hij trouwde op 3 mei 1919 in Deever met Suzanna Christina Bos. Zij was een dochter van Pieter Bos en Wemke Egberts Donker, die een kruidenierswinkel hadden aan de Dorpsstraat op Zorgvlied..
Aaltje Benthem is geboren op 24 april 1897 op Woater’n. Zij is overleden op 17 september 1976 op Zorgvliet. Zij trouwde op 26 september 1926 in Deever met Klaas Hielkema.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds graag kijkt naar zwart-wit afbeeldingen op papier uut de gemiente Deever, kan het hier afgebeelde kleurenschilderij ten zeerste bewonderen op het kalenderblad voor de maand maart van het jaar 2005 (afbeelding 3) van de zo genoemde ‘historische kalender’ van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk Ontginning Land – en Bosbouw (Hoofdstuk 3) op bladzijde 168 een zwart-wit afbeelding van het kleurenschilderij.

Afbeelding 1
Schilderij van het boerencafé van Wolter Benthem van de kunstschilder A. van Schayk uit 1906. Deze schilder maakte van een schilderij op bestelling het aantal gewenste exemplaren. Van dit schilderij bestaan twee exemplaren, die bij nazaten van Wolter Benthem en Boukje Stelma aan de muur hangen.

Afbeelding 2
Van het voormalige boerencafé is na diverse verbouwingen in de loop van de tijd niets meer te herkennen.
(© 21 september 2004, Coen Broekema, Diever)


Afbeelding 3
Kalenderblad voor de maand maart van het jaar 2005 van de zo genoemde ‘historische kalender’ van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.

Posted in Deever in de kuunst, Skildereeje, Woater’n | Leave a comment

Vaè en seune Rolden bee de vreewilluge braandwièr

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papier scannen en vervolgens selectief in de oud-papier-bak gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een document waarvan de redactie het de moeite waard vindt dit te tonen in ut Deevers Archief.
Zo vond de redactie in de ordners met paperassen, die hij voortdurend verzamelde voor het samenstellen het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Voormalige Gemeente Diever (40 nummer in de jaren 1999-2007), een door wijlen Lambert Brugging op basis van gegevens van wijlen Hendrik Jan (Henneman) Rolden opgesteld stukje tekst over de vrijwillige brandweer in de gemiente Deever. De redactie geeft dat stukje tekst weer in de volgende nogal door hem bewerkte versie, met postume excuses aan Lambert Brugging.

Lambert en Hendrik Jan Rolden waren bij de vrijwillige brandweer
Vader Lambert Rolden en zoon Hendrik Jan (Henneman) Rolden zijn beiden lid geweest van de vrijwillige brandweer in de gemiente Deever. Lambert Rolden is een aantal jaren en Hendrik Jan Rolden is ruim twintig jaren lid geweest. Vanaf 1940, het jaar waarin de eerste motorbrandspuit is aangeschaft, waren ze bee de braandwièr. De werkzaamheden bee de braandwièr hielden een beetje verband met hun technische beroep. Ze voldeden aan de basiseisen om brandweerman te worden. Ze waren in het dorp woonachtig en veelal ook in het dorp werkzaam. Ze waren technisch onderlegd en ze waren bekend met auto’s. Daarom werden beiden chauffeur-monteur.
In die jaren (oorlogsjaren) bestond hun brandweerploeg uit onder meer Jan Driesen (opperbrandmeester en administrateur op de zuivelfabriek), Roelof Klasen (schoenmaker), Hendrik Nijzingh (aannemer), Albert Strik (vrachtwagenrijder), Harm Mos (wagenmaker), Jan Mulder (schoenmaker), Jan van de Berg (arbeider) en Hendrik Zoer (straatmaker). De gemeente-architect was de commandant.
Tegenwoordig krijgt een vrijwillige brandweerman eerst een uitgebreide opleiding, maar dat was in de tijd van Lambert en Hendrik Jan (Henneman) Rolden niet het geval. Een werknemer van de fabrikant van de brandweerauto kwam een keer langs om uitleg te geven over de werking van de pomp. De brandweerploeg oefende regelmatig. De eigenlijke werkzaamheden werden in de praktijk geleerd. De taken van de brandweer waren beperkt. Hij trad uitsluitend op bij brand en niet bij andere calamiteiten, zoals nu het geval is (hulpverlening, verkeersongelukken, enzovoort).
Het bluswater werd uit een braandkoele gepompt, omdat in de gemiente Deever aanvankelijk geen waterleidingnet aanwezig was. Deze waren op verschillende plaatsen in de gemiente Deever aanwezig. Het nadeel was, dat de kuilen praktisch niet werden onderhouden en bij een langere tijd van droogte en vooral bij grotere branden vaak spoedig leeg waren gepompt. Een belangrijke verbetering was het slaan van 4 nortonputten. Ze bevonden zich voor het gemeentehuis in Deever, nabij de boerderij van Albertus van Zomeren in Wapse, voor de onderwijzerswoning in Wittelte en tegenover Villa Nova op Zorgvlied. In Geeuwenbrug, Dieverbrug en Wittelterbrug waren geen nortonputten aanwezig. Dit werd niet nodig gevonden, omdat het bluswater uit de vaart kon worden gepompt. De nortonputten bestonden uit gegalvaniseerde ijzeren buizen met een vrije grote diameter. Het bluswater kon toto 40 meter diep worden gehaald. Het water werd eerst met een vacuümpomp opgepompt. Als voldoende water naar boven kwam, dan nam de brandweerauto het pompen over. De voorraad water in de put was vrijwel onuitputtelijk.
Om het water bij de brand te brengen moesten vaak over een lange afstand veel slangen worden uitgelegd. Dit vergde uiteraard nogal wat tijd. Soms was het beschikbare aantal slangen niet toereikend om bij het bluswater te komen, zoals bijvoorbeeld in Wateren, waar geen nortonput aanwezig was. In zodanig geval werd naar een oplossing gezocht, zoals het gebruiken van een nog aanwezige brandkuil, water uit een sloot of plas, enzovoort.
De meest spectaculaire brand, die Hendrik Jan (Henneman) Rolden heeft meegemaakt was een veenbrand in de Giethoornse polder. Het verraderlijke van deze branden is, dat het vuur zich ondergronds verspreidt en telkens weer de kop kan opsteken. Om de brand te blussen waren verschillende korpsen uit de omgeving, waaronder die uut Deever, opgetrommeld. De brandweerlieden zijn dagen met deze brand bezig geweest. Ze losten elkaar bij toerbeurt af.
Branden, die tegenwoordig niet meer, maar vroeger wel veel voorkwamen waren die, veroorzaakt door hooibroei. In het algemeen was het moeilijk bij de brandhaard te komen. Soms moest het gehele vak met hooi overhoop worden gehaald en verwijderd. Dit was op de eerste plaats het werk van de boeren zelf, met medewerking van omwonenden en anderen. De taak van de brandweer was het hooi goed nat te houden. Afhankelijk van de omstandigheden ging in de bestrijding van deze branden een hoop tijd zitten.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Hendrik Jan (Henneman) Rolden is geboren op 10 maart 1921 in Deever. De redactie is nog niet bekend met zijn datum van overlijden. Hij is een zoon van Lambert Rolden.
Hendrik Jan (Henneman) Rolden was getrouwd met Zijntje (Sina) Bel uut de Peperstroate in Deever. Zij is geboren op 14 september 1922 in Deever. Zij is overleden op 8 februari 2014 in Deever.
Lambert Rolden is geboren op 15 maart 1891 in Weerwille in de gemeente Ruinerwold. Hij is overleden op 2 februari 1958 op 66-jarige leeftijd in Deever. Hij was getrouwd met Elisabeth (Lize) Johanna Schoemaker. Zij is geboren op 14 oktober 1895 in Deever. Zij is overleden op 13 januari 1989 in Deever.
Hendrik Jan Rolden had een rijwiel-, garage- en installatiebedrijf an de Heufdstroate in Deever, op de plek waar nu de enige zelfbedieningswinkel van Deever is gevestigd.
In het Nieuwsblad van het Noorden verschenen op 12 maart 1940, kort voor het begin van de Tweede Wereldoorlog, twee foto’s (A en B) met onderschrift over de aanschaf van een nieuwe brandspuit voor de gemiente Deever. De redactie verwijst voor de volledigheid naar het bericht Old en nee bee de vreewilluge braandwièr in Deever.
De redactie toont in dit bericht van die twee foto’s (A en B) een uitvergroting van de onderste foto (foto B).
Op foto B is de nieuwe brandspuit op de brink van Deever te zien. De redactie van ut Deevers Archief herkent op foto B rechts voor de brandspuit Lambertus Rolden. Links naast de brandspuit staat zijn zoon Hendrik Jan (Henneman) Rolden. Aan de linkerkant is te zien Keimpe Roosjen. Naast hem staat Geert Schute (was die ook lid van de vrijwillige brandweer ?). Vlak achter de brandspuit is meester Strating te zien.
De redactie heeft de bijgevoegde kleurenfoto van de brink van Deever gemaakt op woensdag 6 november 2019.
Bijgaande afbeelding is ook ten zeerste te bewonderen op bladzijde 1 van nummer 22/1 (maart 2022) van het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.

Posted in Braandwièr, Gemiente Deever | Leave a comment

Ut bluswaèter in de braandkoele is good te seen

In het rijkelijk geïllustreerde weekblad ‘Het Noorden in woord en beeld’ (jaargang 14, 1938-1939, nummer 6) van 22 april 1938 was op bladzijde 5 de navolgend afgebeelde foto van de kaarke an de brink van Deever opgenomen. De redactie van ut Deevers Archief heeft deze afbeelding niet zo zeer opgenomen om de vervallen kaarke an de brink van Deever te laten zien, als wel zo zeer om de braandkoele in de brink van Deever te laten zien en dan met name zo zeer, omdat op deze afbeelding, als enig bij de redactie bekende afbeelding, het bluswater in de braandkoele goed is te zien. En staan bij de brandkoele twee rodododendron struiken ?
Ut was un echte braandkoele !! Maar die is onder het rücksichtslose sloopbewind van burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd eerbiedig en met gebogen hoofd en met de pet in de hand ome Kees werd genoemd) in 1956/1957 tijdens de vernieling van de niet-origineel-Saksische brink van Deever helaas gedempt.
Tijdens de uitvoering van het meer dan peperdure project ‘Diever op dreef’ in de jaren 2019 en 2020 is de niet-origineel-Saksische brink van Deever verder vernield met onder meer rare overbodige wandelpaden, zeg maar nepslijtpaden. Zie de afgebeelde kleurenfoto, die de redactie van ut Deevers Archief op maandag 8 juni 2020 heeft gemaakt.
De delegatie van inwoners van Deever, die een beetje mee mocht babbelen tijdens de voorbereiding van het project ‘Diever op dreef’, zal vast wel een keer hebben gemompeld dat het een goed idee zou zijn de braandkoele in de brink te herstellen. Maar daar deden de ingehuurde mannetjes van het dure en chique en betweterige ingenieursbureau en de ingehuurde mannetjes van de dure en chique en betweterige gemeente Westenveld natuurlijk niets mee. Dat was niet de bedoeling. De leden van de delegatie mochten wel meebabbelen en meemompelen en meekoffiedrinken en meegevuldekoeketen, maar niet meebeslissen. Ech neet.

Posted in Braandkoele, Kaarke an de brink | Leave a comment

De doodgraèver mag gien vee weid’n op de kaarkhof

De gemeenteraad van Diever stelde op 24 december 1869 in zijn openbare vergadering een instructie voor het handelen van de gemeentelijke doodgraver-opzichter in perk A van de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever vast. Zie het navolgende bericht.

De Raad der gemeente Diever heeft besloten vast te stellen de navolgende instructie voor den doodgraver-opzichter der begraafplaats te Diever:

Artikel 1
Voor de burgerlijke begraafplaats te Diever wordt een doodgraver aangesteld, die met het delven en het digt maken der graven is belast.
Artikel 2
Hij geniet een bezoldiging als bij de aanvaarding zijner bediening is of wordt vastgesteld.
Artikel 3
Het is hem verboden boven zijn bezoldiging onder welke benoeming ook te vorderen of aan te nemen.
Artikel 4
Hij zal zijn betrekking met bescheidenheid waarnemen voor het bedrag der helpers die hij mocht nodig hebben en die door hem zullen worden aangenomen en betaald is hij steeds verantwoordelijk.
Artikel 5
Hij zorgt voor het effen en gelijk houden der begraafplaats, het afmaaien van het gras ten zijne behoeve en het schoonhouden van het middenpad.
Artikel 6
Hij zorgt voor de inregeling en indeling der begraafplaats volgens bestaande of nog te maken voorschriften behoorlijk worden in stand gehouden en opgevolgd.
Artikel 7
Het is hem verboden enig vee op de begraafplaats te laten weiden en daarop of op de omheining linten of andere voorwerpen neder te leggen of op te hangen.
Artikel 8
Hij zal den hoofd ingang der begraafplaats één uur voor ééne plaats hebbende begraving openen en een kwartier uur na afloop daarvan sluiten, overigens zal hij dien ingang niet anders openen dan met vergunning van den burgemeester of één der wethouders.
Artikel 9
Hij geeft nauwkeurig acht dat er geen ongeregeldheden op de begraafplaats worden gepleegd en geeft van de plaatshebbende overtredingen dadelijk kennis aan den burgemeester.
Artikel 10
Het is hem op straffe van dadelijke afzetting en onder mindere verdere straffen door de wet bepaald verboden iets hoegenaamd, het zij overblijfselen van lijken het zij van kisten uit éénig graf mee te nemen of aarde buiten de befraafplaats te vervoeren.
Artikel 11
Hij zal zorgen dat de graven intijds worden geopend en op de behoorlijke diepte gebragt. Hij zal echter geen graf mogen delven noch toestaan dat er een lijk op de begraafplaats worde gebragt voor en al eer hem is ter hand gesteld het permissie biljet bedoeld bij artikel 4 der wet van 10 april 1869 (Staatsblad nummer 56).
Artikel 12
Hij registreert deze biljetten en zend ze, na afloop van ieder jaar voor den 1 februarij aan burgemeester en wethouders.
Artikel 13
Onverminderd het bepaalde bij artikel 10 kan de doodgraver-opzichter wegens het niet behoorlijk na komen van de voorschriften dezer instructie en de overige reeds gemaakte of nog te maken toepasselijke wetten of reglementen uit zijne betrekking worden geschorst of daar uit ontslagen.

Gedaan ter openbare vergadering te Diever den 24 december 1869
De voorzitter, Van Roijen
De wethouder, L.S. S. Smidt

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie verwijst voor gegevens over burgemeester Stephanus van Roijen naar een Wikipedia-bladzijde. Was Sime de voornaam van de wethouder Smidt ? 

Op een gegeven moment zijn geen doden meer begraven in de beperkte ruimte van de kaarkhof bee de hervormde kaarke an de brink van Deever. Anders uitgedrukt: wanneer is perk A van de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever in gebruik genomen ? De redactie moet in het archief van de gemiente Deever zo mogelijk nog uitzoeken in welk jaar dat het geval is geweest.
Op een gegeven moment was de kaarkhof bee de kaarke an de brink van Deever vol. De afgescheiden (gereformeerde) kerk is in 1836 ontstaan. Wilden de afgescheidenen (gereformeerden) vanaf dat jaar hun doden niet meer bij de hervormden in de kaarkhof bee de hervormde kaarke an de brink van Deever ter aarde bestellen ?
De instructie voor de doodgraver-opzichter was ongetwijfeld bedoeld voor zijn werkzaamheden in perk A van de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Immers artikel 5 verplicht hem tot het schoonhouden van het middenpad. Artikel 7 verbiedt de doodgraver vee te weiden op de kaarkhof, maar dat is wel jammer, want het zou voor hem toch wel handig zijn geweest als een schaap of een paar schapen het gras in perk A kort hadden kunnen houden.
De redactie heeft de hier afgebeelde kleurenfoto van het nog steeds bestaande perk A op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever gemaakt op zaterdag 16 juni 2018.

Posted in Gemiente Deever, Kaarkhof Grönnegerweg | Leave a comment

Wie hef disse tiekening van de Oll’ndeeverse meule ?

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papier scannen en vervolgens selectief in de oud-papier-bak gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een document waarvan de redactie het de moeite waard dit te tonen in ut Deevers Archief.
Zo vond de redactie een A4-tje met daarop een afbeelding van een tekening van de meule van Oll’ndeever. De redactie herinnert zich dat hij dat A4-tje met daarop een afbeelding van een tekening van de meule van Oll’ndeever omstreeks 2002, dat is alweer zo’n twintig jaar geleden, kreeg van wijlen de heer Koene Sietse Gerritsen, mede-oprichter en eerste voorzitter van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever. De redactie is wijlen de heer Koene Sietse Gerritsen hiervoor postuum alsnog dank verschuldigd. De redactie weet niet of wijlen de heer Koene Sietse Gerritsen in het bezit was van het origineel van deze tekening.
De redactie zou bijzonder graag in het bezit willen komen van een digitaal bestaand van een scherpe foto van de originele tekening of wellicht een digitaal bestand van een scan van de originele tekening, teneinde bijgaande afbeelding door een beter exemplaar te kunnen vervangen.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief weet waar deze tekening aan de muur hangt ? De redactie weet helaas niet wie de amateur-kunstenaar is van deze tekening en in welk jaar deze tekening is gemaakt. En heeft de amateur-kunstenaar de tekening ter plekke gemaakt of heeft hij een foto als voorbeeld gebruikt ? Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie daarover informeren ?

Posted in Deever in de kuunst, Meule van Oll’ndeever, Oll'ndeever, Tiekening | Leave a comment

De streek Wittelte is veule older dan 21 mei 1040

Boer en amateur-kunstenaar wijlen Jacob (Japie) Snoeken (de Snuuke) is de uitvinder en de bevlogen inrichter van het uiteraard niet-origineel-Saksische boerenbrinkje bij de door hem bewoonde boerderij an de Wittelerweg in Wittelte. Het is zijn grootste kunstwerk geworden. Alle grote ijstijdstenen, die waren gevonden op de Witteler essen, sleepte hij naar die vrije ruimte tegenover het huis waar de schoolmeesters van de Witteler skoele hebben gewoond. Het werd uiteindelijk een nogal vol namaakbrinkje: veel zwerfkeien, een vlaggestok, picknickbankjes, overkapte informatiepanelen, fietswielklemmen en wellicht nog wel meer dingen. Het belangrijkste voorwerp op deze goedbedoelde kunstbrink is een metalen gedenkplaat, die is vastgeschroefd aan de grootste zwerfkei, die staat in een oude betonnen regenputring op een terpje van zwerfkeitjes, wellicht afkomstig uit het bouwland van Japie de Snuuke op de Witteler es. Op de gedenkplaat staat de volgende tekst.

21 mei 1990 – Wittelte, 950 jaar
In een oorkonde van 21 mei 1040 werd Wittelte door de Duitse koning Hendrik III aan de bisschop Bernold van Utrecht geschonken. De koning had dit gebied teruggenomen van Uffo en zijn broeders, die veroordeeld waren wegens een gepleegde misdaad. Aangeboden door het gemeentebestuur van Diever.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De Duitse koning Hendrik III gaf zijn leengebiedje Wittelte op 21 mei 1040 (om (geo)politieke redenen ?) cadeau aan de bisschop van Utrecht. Het wingebiedje Wittelte moet dan al veel langer hebben bestaan. De redactie schat in dat dit ten minste wel honderd en vijftig jaren is geweest. Derhalve bestond op 21 mei 1990 de streek Wittelte ten minste al 1100 jaren ! En op 21 mei 2022 bestond Wittelte ten minste al 1132 jaren ! Tempus fugit ! Bedaankt Japie, moar ut is tied veur un skier nee bröt.

Afbeelding 1 – Witteler brink – Foto © Gert Hardeman, 27 april 2020, webstee ghardeman.nl
Afbeelding 2 – Witteler brink – Foto © Gert Hardeman, 27 april 2020, webstee ghardeman.nl

Afbeelding 3 – Witteler brink – Foto © Gert Hardeman, 27 april 2020, webstee ghardeman.nl

Posted in Wittelte | Leave a comment

De evangelist Henduk Bett’n lig aachter Obadja

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papier scannen en vervolgens selectief in de oud-papier-bak gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een document waarvan de redactie het de moeite waard dit te tonen in ut Deevers Archief. De redactie vond in een van de dozen met de papieren nalatenschap van zijn moeder de bijgaand afgebeelde, naar haar gestuurde, rouwbrief van Hendrik Betten, de eerste evangelist van Obadja op Zorgvlied. Zij kende Hendrik Betten en zijn gezin goed, omdat ze jarenlang zondagschooljuffrouw in Obadja was geweest. 

Heden overleed plotseling, tot onze diepe droefheid, onze lieve Man en Vader, de Eerwaarde Heer
Hendrik Betten
in leven Evangelist te Zorgvlied, in de ouderdom van 57 jaar.
Geloofd zij Jezus Christus !
Uit aller naam
T. Betten-Louw
Janna
Adriaan
Zorgvlied, 2 februari 1947.
De begrafenis, waarbij U beleefd wordt uitgenodig, zal plaats vinden te Zorgvlied op Vrijdag 7 Februari. Tevoren zal in de Nederlands Hervormde Kerk een rouwdienst worden gehouden, aanvangende 1 uur.


Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De evangelisatievereniging Obadja kocht in 1928 het Amsterdamse Huis, met adres Zorgvlied 53, aan de Dorpsstraat op Zorgvlied. Vanaf 28 mei 1929 hebben de evangelist en godsdienstonderwijzer Hendrik Betten, zijn vrouw Trijntje Louw en hun kinderen Janna en Adriaan in het huis gewoond. In elk geval tot 2 februari 1947.
Hendrik Betten is geboren op 4 november 1889 in Oosterwolde (gemeente Weststellingwerf). Hij trouwde op 26 mei 1921 in Monnickendam met Trijntje Louw. Hij is overleden op 2 februari 1947 op Zorgvlied. Hij is begraven op de monumentale olde kaarkhof aachter Obadja op Zorgvlied.
Trijntje Louw is geboren op 18 oktober 1892 in Monnickendam. Zij is op 16 december 1960, op 68-jarige overleden, in ’s Gravenhage. Zij is op 20 december 1960 begraven bij haar echtgenoot Hendrik Betten op de monumentale olde kaarkhof aachter Obadja op Zorgvlied.
Janna Henderika Betten is geboren op 18 maart 1922 in Bellingwolde (Groningen). Zij emigreerde in 1954 op 32-jarige leeftijd naar Canada. Zij is overleden op 20 november 2011 na een korte ziekte in het Royal Jubilee Hospital in Victoria, British Columbia, Canada. De redactie verwijst naar haar overlijdensbericht in het engels op het internet.
Adriaan Betten is geboren op 25 juli 1926 in Bellingwolde (Groningen). Hij is overleden op 13 september 1981 in Leidschendam.

Afbeelding 1 – Kapel van Obadja – Foto © Gert Hardeman, 31 mei 2009, webstee ghardeman.nl

Afbeelding 2 – Kapel van Obadja – Foto © Gert Hardeman, 11 juni 2011, webstee ghardeman.nl

Afbeelding 3 – Kapel van Obadja – Foto © Gert Hardeman, 25 augustus 2019, webstee ghardeman.nl

Posted in Emigrant, Kaarkhof aachter Obadja, Obadja, Zorgvlied | Leave a comment

In Deever agin neet un staandbeeld veur ut spittertie

In de rubriek Dagweek Regio van het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op zaterdag 10 maart 1984 het volgende artikel ter gelegenheid van de honderste geboortedag van professor dr. Albert Egges van Giffen. Hij werd op 14 maart 1884 geboren in Noordhorn in Groningen.

Drenthe: archeologisch de best onderzochte provincie
Honderd jaar geleden werd de vermaarde professor Van Giffen geboren. Een man die een groot deel van zijn leven zou doorbrengen in de Drentse gronden. Van hem wordt dan ook gezegd dat de mensen óp de grond hem minder interesseerden dan die er al duizenden jaren ónder lagen.

Woensdag 14 maart is het honderd jaar geleden dat Albert Egges van Giffen in het Groningse Noordhorn werd geboren. In Drente werd hij later geëerd als Drentes Grote Archeoloog. Een bescheiden titel voor zo’n wereldberoemd man, die in mei 1973 te Diever overleed. Een groot deel van zijn leven heeft hij gewroet in de grond van De Olde Landschap, op zoek naar sporen van onze voorvaderen. Honderden grafheuvels, urnenvelden en tientallen hunnebedden werden door hem minutieus onderzocht, waarbij hij een ongekende schat aan gegevens en voorwerpen boven de grond haalde en internationale erkenning verwierf. Wat bezielde deze man, die zelf als laatste Drent in een grafheuvel begraven wilde worden ?
Dat Albert Egges van Giffen bijna 90 jaar oud werd, mag een wonder heten. Mensen die met hem samen gewerkt hebben weten te vertellen dat hij een ‘ongeluk’ op de openbare weg was. De nu 87-jarige J. Lanting uit Vries, die 52 jaar zijn voorgraver is geweest zegt: ‘Ooh…, hij was zo’n drukke man. Hij vloog altijd met de auto, en voor de oorlog ook al op de motor. Toen trokken wij er samen met de motor op uit. Hij voorop en ik achterop. Bij mij bond hij een zware fotocamera van één bij een halve meter op de rug en daarnaast nog de landmeterstokken. Iedereen keek ons aan als wij zo door Drente stoven ! Altijd was Van Giffen bezig met wat nog gebeuren moest. Links en rechts zat hij om zich heen te kijken of hij niet nog een grafheuvel ontdekte. En als hij ééntje gezien meende te hebben zei hij: ‘Jan, daar moeten we binnenkort ook nog eens naar toe.’ Ik zei dan maar gauw van ‘Ja.’ en ‘Kijk maar voor je.’ De oud-burgemeester van Sleen, mr. G.A. Bontekoe, zegt over de rijkunst van Van Giffen: ‘Ik zat graag bij hem in de auto, want hij kon boeiend vertellen. Maar ik zat het liefst wel zelf achter het stuur.’
Het ietwat roekeloze en snelle autorijden van Van Giffen en zijn onophoudelijk zoeken naar en veiligstellen van oudheidkundige gegevens in grafheuvels en hunnebedden lijken logisch in elkaars verlengde te liggen. In de Nieuwe Drentse Volksalmanak van 1918 waarschuwde hij er al voor dat veel oudheidkundig materiaal verloren dreigde te gaan, vanwege de afgravingen en ontginningen van het Drentse platteland.
‘Waarlijk, wanneer men jaar op jaar het oude Drentse land zijn oorspronkelijke karakter in steeds sneller tempo ziet verliezen, ja waarlijk, dan moet de oudheidvorscher wel zeggen: ‘Periculum est in mora; carpe diem.’ Hetgeen zoveel betekent als: ‘Uitstel is gevaarlijk; terstond aan de slag.’
Zijn noodkreet werd gehoord. Want omstreeks die tijd krijgt hij een regeringsopdracht tot het beschrijven van de toestand van de hunnebedden. Deze opdracht groeide uit tot het monumentale boekwerk ‘De hunnebeden in Nederland’, dat in de jaren 1925-1927 verscheen. Niet alleen geeft Van Giffen, die dan al directeur van het Biologisch Archeologisch Instituut (BAI) te Groningen en conservator van het Provinciaal Drents Museum te Assen is, hierin uitvoerige beschrijvingen van de ruim 50 hunnebedden, ook geeft hij een overzicht van de resultaten van een reeks opgravingen in deze monumenten.
Schatgraver
Volgens Lanting was Van Giffen begiftigd met een soort schatgravers-mentaliteit. ‘Het was altijd weer een verrassing wat er boven het zand kwam, hè. Je wist nooit wat er in lag. De nieuwsgierigheid, dat dreef hem om steeds maar door te gaan.’
Ook O.A. Harsema van het BAI maakt in de Nieuwe Drentse Volksalmanak van 1983 gewag van het schatgraversidee. ‘Het grafheuvelonderzoek sprak Van Giffen bijzonder aan. Dat was zeker niet alleen, omdat daar nog het sterkst iets van het schatgraversaspect meespeelt. Dat is in zijn nuchtere vorm ook het moment waarop de vondsten uit het graf een eerste contrôle vormen op wat men zich in de loop van het onderzoek omtrent de datering en de culturele plaats van het monument is gaan voorstellen.’
Mevrouw N. Meiboom-Veltman, de vrouw van wijlen burgemeester Meiboom van Diever (hij was daar van 1939 tot 1975 burgemeester) zegt dat Van Giffen ‘verschrikkelijk geobsedeerd’ was door zijn vak. ‘In Diever zelf was hij niet zo erg populair onder de plaatselijke bevolking. Ze beschouwden hem als een vakidioot. De mensen óp de grond in Diever interesseerden hem ook veel minder, dan de mensen die duizenden jaren ónder de grond lagen.’
In de Nieuwe Drentse Volksalmanak van 1974 schrijft BAI-medewerker J.D. van der Waals, dat het werk van Van Giffen in Drente globaal gezien in drie perioden is in te delen. Vanaf 1917 tot aan de jaren ’30 vond oriënterend, maar ook baanbrekend onderzoek plaats op velerlei gebied. ‘Deze fase wordt afgesloten door twee van Van Giffens meest oorspronkelijke en ook omvangrijke werken: ‘De hunnebedden in Nederland’ en ‘Die Bauart der Einzelgräber’ (1930).’ In dat laatste boek geeft Van Giffen een uiteenzetting van zijn nieuwe wijze van grafheuvelonderzoek; de zogenaamde kwadrant-methode. Dat wil zeggen dat hij een grafheuvel als een taart in vier gelijke stukken snijdt en elk kwart-deel na elkaar uitgraaft en onderzoekt volgens een vaste methode. Deze wijze van onderzoeken heeft nadien brede internationale erkenning gekregen.
Vanaf de crisisjaren ’30 tot vlak na de Tweede Wereldoorlog lopen de onderzoeken van Van Giffen parallel met de ontginning van Drente. De wijde, welhaast onoverzienbare, boomloze heidevlaktes waarop  de hunnebedden en vele grafheuvels lagen, moesten plaats maken voor akkers. ‘De boeren ploegden het land soms tot vlak aan de stenen van de hunnebedden om. Daardoor dreigden de hunnebedden, die toen al in vervallen toestand verkeerden, volledig uit elkaar te vallen,’ weet Lanting. Van der Waals schrijft in de Nieuwe Drentse Volksalmanak: ‘Aan de lopende band vindt noodgedwongen onderzoek plaats. Hierdoor is Drente, archeologisch gezien, de best onderzochte provincie, niet alleen van ons land, maar waarschijnlijk van heel Europa.’
Na de oorlog verplaatst het werk van Van Giffen zich aanvankelijk naar enkele Romeinse nederzettingen in het Westen van het land. Maar na zijn pensionering in 1954 krijgt hij een nieuwe en belangrijke functie. Hij wordt dan ‘Rijksadviseur voor de bescherming en de instandhouding van de hunnebedden en van de gerestaureerde archeologische monumenten’. Als Rijksadviseur nam hij het behoud en de restauratie van de hunebedden en de hunebedterreinen met kracht ter hand. Vrijwel tot aan zijn dood heeft hij deze functie met grote overgave verricht. De laatste en haast logische wens van Van Giffen is nooit in vervulling gegaan. Tegenover zijn voorgraver Lanting had hij zich meermalen laten ontvallen, dat hij in een grafheuvel te Diever begraven wilde worden. Hoewel Van Giffen officieel in Haren, en later in Paterwolde, woonde, bracht hij sinds 1932 het grootste deel van zijn leven in Diever door. Hij had daar aan de rand van het dorp op de Heezeberg, vlak bij een grafheuvel en het hunnebed van Diever, een zomerhuisje laten bouwen. ‘Hij heeft het er vaak met mij over gehad om zich in die grafheuvel te laten begraven,’ zegt Lanting. ‘Daar wil ik begraven worden Jan’, zei hij dan, terwijl hij naar de grafheuvel wees. ‘Dat was het idee van hem, hè. Maar het is er nooit van gekomen. Ik geloof niet dat hij ooit bij de gemeente Diever daartoe een officieel verzoek heeft ingediend. Want hij wist natuurlijk wel, dat het verzoek tóch afgewezen zou worden.’
Maar toch speelde de grafheuvel een belangrijke rol bij de begrafenis van Van Giffen. Mr. G.A. Bontekoe weet het zich nog uitstekend te herinneren: ‘Vanuit de kerk in het dorp Diever ging de stoet door het bos en kwam bij de grafheuvel terecht. Op die heuvel stond de kist van Van Giffen, omringd door vele bossen bloemen. Het was een zéér plechtig moment en het heeft een bijzondere indruk op mij gemaakt. Het was niet bizar, het paste precies bij de man.’
Volgende week vinden twee herdenkingsbijeenkomsten plaats naar aanleiding van het 100ste geboortejaar van Van Giffen. In het dorp Ezinge, waar hij 50 jaar geleden uitgebreide opgravingen in de terp voltooide, wordt woensdag 14 maart een bijeenkomst gehouden. Professor dr. H.T. Waterbolk houdt om vier uur in de NH-kerk van Ezinge een lezing over de terpenonderzoeken van Van Giffen. Tevens wordt die middag het boek ‘Herinneringen aan het graven in de terp van Ezinge’ gepresenteerd. Dit boek is geschreven door de heer J.J. Delvigne uit Ezinge, het eerste exemplaar wordt aan de commissaris der koningin H.J.L. Vonhoff aangeboden.
Zaterdag 17 maart vindt er in De Kolk in Assen een studiedag plaats met als thema ‘De hunnebedden en hun bouwers’. Deze studiedag wordt georganiseerd door de Drentse Preahistorische Vereniging. In zes voordrachten zullen die dag onderzoekresultaten gepresenteerd worden van diverse aspecten van het leven en werken van de hunebedbouwers, de eerste boeren in Noord-Nederland, 5000 jaar geleden.
Rinus Bouwmeester

In het zwarte kader rechtsboven staat de volgende tekst:
Professor Van Giffen was een man die zich in Drenthe van grafheuvel naar grafheuvel en van urnenveld naar urnenveld spoedde. Hij had steeds haast. Hij vond uitstel van onderziek gevaarlijk. Afgravingen en ontginningen maakten dat hij die haast had.

Het bijschrift bij de foto van professor dr. Albert Egges van Giffen luidt als volgt:
Professor dr. Albert van Giffen. Hij droeg bijna altijd een zwarte hoed.

Het bijschrift bij de foto van het hunebed van Sleen luidt als volgt:
Zo trof Van Giffen in het begin van deze eeuw de meeste hunnebedden in Drente aan. Uit elkaar gevallen stapels keien in een wijde, welhaast onoverzienbare, boomloze heide. Dit is het hunebed iets ten noorden van Sleen. In 1959 reconstrueerde hij het als het instructieve hunnebed de ‘Papeloze Kerk’. 

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Wat betreft de zin: Wat bezielde deze man, die zelf als laatste Drent in een grafheuvel begraven wilde worden ?
Redactie: Albert Egges van Giffen was Groninger van geboorte.
Wat betreft het tekstdeel: Hoewel Van Giffen officieel in Haren, en later in Paterwolde, woonde, bracht hij sinds 1932 het grootste deel van zijn leven in Diever door. Hij had daar aan de rand van het dorp op de Heezeberg, vlak bij een grafheuvel en het hunnebed van Diever, een zomerhuisje laten bouwen.
Redactie: Van Giffen liet geen zomerhuisje bouwen. Hij liet zijn directiekeet, die hij gebruikte tijdens het gespit en gewoel in de terp van Ezinge -die keet had hij nadien blijkbaar gekocht- verplaatsen naar de Heezerberg. Het kan best zo zijn dat Van Giffen heel erg vaak in ‘de Keet’ op de Heezerberg vertoefde, maar niet in 1948, 1949 en 1950, want in die periode is ‘de Keet’ wettelijk gevorderd geweest door de gemiente Deever, in casu burgmeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd ome Kees werd genoemd), vanwege de grote naoorlogse woningnood en werd het huisje tijdelijk bewoond door een gezin uit Diever. Uit woede over deze wettelijke noodmaatregel -hij vond het zelfs nodig hiervoor naar de rechter te stappen- heeft de professor in die drie jaren zijn gezicht niet laten zien op de Heezerberg. Als hij wat had te melden aan de tijdelijke bewoners van ‘de Keet’, dan stuurde hij zijn stroman en manusje-van-alles Hendrik Jan ter Mast.
Een omhooggevallen Havelter vrijwilliger van het toeristenbezigheidscentrum met de merkwaardige nepnaam Oertijdmuseum, dat is gevestigd in het verminkte voormalige schultehuis an de brink van Deever, meent voldoende gezag en autoriteit en redenen en misschien ook wel geld te hebben om voor professor doctor Albert Egges van Giffen een standbeeld op de brink van Deever te claimen. Dat mag, moet en zal vooral niet gebeuren ! What the hell is going on ? Met de plaquette van professor doctor Albert Egges van Giffen op een steen bij zijn knutselhunnebed met de merkwaardige naam ‘de Papeloze Kerk’ is hem ruim voldoende eer bewezen. En als aan die ruim voldoende eer nog wat moet worden toegevoegd, dan zou het Hunnebedcentrum in Borger de naam ‘Professor doctor Albert Egges van Giffen Hunnebedcentrum’ gegeven kunnen worden.
Maar met de amechtige aanbidding van professor doctor Albert Egges van Giffen kunnen de vrijwilligers van het oertijdmuseum meteen beginnen. Hun commerciële oertijdwandeling onder begeleiding van een gids kan eerst langs de oertijdsteen op de brink gaan, dan in het voorbijgaan aan de kerk aan de brink even melden dat de eerste houten katholieke kerk van Deever is gebouwd op een oertijdtempel of een oertijdgrafmonument (waarschijnlijk een hunnebed) van de oertijdmensen, dan langs het graf van de oertijdkundige professor doctor Albert Egges van Giffen op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever gaan, dan naar het hunnebed van de oertijdmensen aan de Grönnegerweg gaan, dan vooral wel even op de oertijdstenen van het hunnebed klimmen, dan langs de grafheuvel van de oertijdmensen bij de Ossekoele gaan, dan over de oeroude Heezerberg (de Keet is al jaren geleden gesloopt) en de oeroude Heezeresch naar ut oerolde Kastiel lopen en dan terug lopen naar het oertijdmuseum. Oertijdachtiger kan de verwende veeleisende toerist het niet wensen. Oertijdachtiger kan de verwende veeleisende toerist het niet krijgen.

Afbeelding 1 – Artikel in het Nieuwsblad van het Noorden van zaterdag 10 maart 1984
Afbeelding 2 – Ut olde gemientehuus an de brink van Deever – Foto © Gert Hardeman, 24 paril 2011, webstee ghardeman.nl

Posted in Albert Egges van Giffen, Hunnebedde D52, Hunnebedde D52a, Oudheidkunde | Leave a comment

De stroom op Zorgvliet was in de oorlog op rantsoen

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (document scannen en vervolgens selectief in de oud-papier-bak gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een document waarvan de redactie het de moeite waard dit te tonen in ut Deevers Archief. De redactie vond in een van de dozen met de papieren nalatenschap van zijn moeder een toewijzing van electriciteit vanwege de rantsoeneeringsregeling voor verlichting en huishoudelijk gebruik ingaande op 25 januari 1943 voor aansluiting nummer 123 op Zorgvliet.

Rantsoeneering van electriciteit
Met ingang van 1 juli 1941 is het rantsoen voor electriciteit, ingevolge de beschikking van den secretaris-generaal van het departement van handel, nijverheid en scheepvaart van 30 juni 1941, nummer 33487 Ng, in het algemeen vastgesteld op 75% (drie vierden) van het normale gebruik.
In de volgende tabel is opgenomen het voor u als normaal te beschouwen verbruik in elk der 6 perioden van een jaar.
Wanneer u een verhooging is toegekend op grond van gegevens, die u ons hebt verstrekt en voor doeleinden, waarvoor thans nog een extra-rantsoen mag worden toegekend, is deze opgenomen in de kolom onder ‘extra’.
U zult niet meer mogen gebruiken dan 75% van de hoeveelheid, vermeld onder ‘normaal’, ‘exrtra’ of ‘tezamen’.
Omdat de rantsoeneeringsregeling voor verlichting en huishoudelijk gebruik bepaalde hoeveelheden (minima) noemt, die in elk geval mogen worden afgenomen, is aan de tabel een kolom toegevoegd, waarin die minima zijn vermeld. Deze mogen per periode worden verhoogd met 150 kWh, indien u volledig electrisch kookt en u voor de bereiding der maaltijden geen extra rantsoen vaste brandstoffen ontvangt. Deze 150 kWh gelden voor een gezin van 3 personen.
Wanneer dus in eenige periode het voor u geldend minimum hooger is dan 75% (drie vierden) van den grondslag in diezelfde periode, dan moogt u dit hoogste afnemen. Voor aansluitingen uitsluitend ten behoeve van industriële doeleinden (krachtaansluitingen) zijn geen minima vastgesteld.
Dee boetebepaling luidt thans, dat bij overschrijding 50% tot 300% wordt geheven over het meerdere verbruik, afhankelijk van de grootte der overschrijding. Bovendien kan bij overschrijding van het rantsoen de stroomtoevoer worden afgesloten.
Bij eventuele correspondentie over deze toewijzing, welke zoo beknopt mogelijk moet zijn, dient u boven aan den brief duidelijk te vermelden: naam en volledig adres, transformatorgebied en aansluitingsnummer (zie meterkaart of kwitantie). Brieven, waarin deze gegevens ontbreken of welke onleesbaar zijn, worden zonder meer terzijde gelegd.
Om teleurstellingen te voorkomen zij er op gewezen dat voor ruimteverwarming door middel van electriciteit geen stroom kan worden toegewezen.
Provinciaal Electriciteitsbedrijf in Friesland, de directeur, Van Dijk.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Wat opvalt is dat de toewijzing van het rantsoen electriciteit is uitgeschreven op 20 februari 1943 en rücksichtlos met terugwerkende kracht is ingegaan op 25 januari 1943 ! Zo tegen het einde van februari 1943 zal de toewijzing in handen zijn gekomen van de weduwe R. Donker, bewoonster van één van de huisjes van het Sint Anthonij Gasthuis naast de rooms katholieke kerk op Zorgvliet. Toen was de eerste periode (januari/februari) 1943 al voorbij. Het is te hopen dat de weduwe R. Donker in die periode niet meer dan 44 kWh heeft verbruikt.
In 1943 bestond de periode januari/februari uit 59 dagen. Het rantsoen in die periode was voor haar 44 kWh, dat wil zeggen ongeveer 0,8 kWh per dag, ongeveer 800 Wh per dag. Een gloeilamp van 40 W zou dan ongeveer 20 uur per dag kunnen branden. Twee gloeilampen van 40 W zouden dan 10 uur per dag kunnen branden. Maar het tegelijkertijd laten branden van twee gloeilampen van 40 W gedurende 10 uur per dag zal in die oorlogsdagen niet zijn gebeurd. Stel dat in deze donkere winterperiode met korte dagen één lamp van 40 W ongeveer 12 uur per dag brandde, dan zou het verbruik 480 Wh zijn. Dan kon per dag 320 Wh of per week 2240 Wh worden gebruikt voor bijvoorbeeld een elektrisch strijkijzer of voor het luisteren naar de verboden radio.
De zomerperiode juli/augustus bestaat uit 62 dagen. Het rantsoen in die periode was voor haar 18 kWh, dat wil zeggen ongeveer 0,29 kWh per dag, ongeveer 290 Wh. Stel dat in deze zomerse periode met lange dagen één lamp van 40 W ongeveer 4 uur per dag brandde, dan zou het verbruik 160 Wh zijn. Dan kon per dag slechts 130 Wh of per week slechts 910 Wh worden verbruikt voor een elektrisch strijkijzer of voor het luisteren naar de verboden radio.
Wat opvalt aan het formulier is dat in plaats van het woord ‘maximum’ het woord ‘minimum’ is gebruikt.
Het Provinciaal Electriciteitsbedrijf Friesland leverde via de transformator in Elsloo de stroom aan de bewoners van Zorgvliet, Woater’n en de Olde Willem (an de aandere kaante van de Deeverse bos). De N.V. Laagspanningsnetten heeft de levering van stroom aan Zorgvliet, Wateren en Oude Willem (an de aandere kaante van de Deeverse bos) altijd onrendabel gevonden, vanwege de lange stroomkabel tussen Deever en de Olde Willem, Woater’n en Zorgvliet deur de Deeverse bos.

Afbeelding 1
Voorkant van het formulier
Afbeelding 2
Achterkant van het formulier

Posted in Tweede Wereldoorlog, Zorgvlied | Leave a comment

Putret van de boerdereeje van Henduk en Hendukkie

Op 9 juni 2022 ontving de redactie van ut Deevers Archief een foto van een schilderij van de boerderij van Hendrik Nijboer en Hendrikje Oosterveen an de Wittelerweg in Oll’ndeever van hun jongste zoon Hendrik (Henk) Nijboer. Hij schrijft: ‘Deze foto is genomen van het schilderij van de boerderij, zoals m’n ouders deze hebben laten bouwen in 1939. Een bevriend kunstschilder heeft dit schilderij gemaakt. Later heeft Willem Krol een flink stuk aan de boerderij laten bouwen.’
Op 18 juni 1922 meldde Henk Nijboer dat Harm Hagen het schilderij in 2001 heeft gemaakt, met een oude foto als voorbeeld en op basis van zijn uitleg over hoe de boerderij er toen uitzag.
Het oude boerderijtje van Hendrik Nijboer en Hendrikje Oosterveen brandde in 1939 af.
De redactie is Henk Nijboer bijzonder erkentelijk voor zijn toestemming een afbeelding van dit schilderij te mogen tonen in ut Deevers Archief. De redactie zal te gelegener tijd en zeker niet met turbo spoed en ook niet in turbo draf enige eigen kleurenfoto’s van de toestand ter plekke van Wittelerweg 4 in Oll’ndeever aan dit bericht toevoegen. De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief moet het tot dan even stellen met de volgende google-maps afbeelding. Met excuses voor dit ongemak.

Posted in Boerdereeje, Deever in de kuunst, Oll'ndeever, Skildereeje | Leave a comment

Tjebbe uut Zorgvliet mit Maria uut Wapserau’n

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papier scannen en vervolgens selectief in de oud-papier-bak gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een document waarvan de redactie het de moeite waard dit te tonen in ut Deevers Archief.
De redactie vond in een van de dozen met de papieren nalatenschap van zijn moeder een krantenknipsel met de aankondiging van het voorgenomen huwelijk van Tjebbe Visser en Maria Arendina Brugging. Zie afbeelding 1. Het bericht stond in september 1957 in ut Deeverse Blattie (Roef van Goor’s Blattie). De redactie weet de precieze datum van het betreffende nummer van ut Deevers Blattie niet.

Tjebbe Visser en Maria Arendina Brugging
geven, mede namens wederzijdse ouders, kennis van hun voorgenomen huwelijk, waarvan de voltrekking zal plaats hebben op vrijdag 27 september aanstaande, des namiddags om 2 uur ten gemeentehuize te Diever.
Kerkelijke inzegening om 2.30 uur in het Schultehuis te Diever, door de weleerwaarde heer Ds. C. Smit, Nederlands hervormd predikant te Diever.
Zorgvlied 4, Wapse 60, september 1957.
Gelegenheid tot feliciteren ’s avonds van 8 tot 11 uur in café Doorten te Diever.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
In het tijdschrift Sa ! kijkt anders, jaargang 4, nummer 40 van woensdag 4 oktober 2017 verscheen het volgende bericht ter gelegenheid van het zestigjarige huwelijk van Tjebbe Visser en Maria Arendina Brugging. Zie afbeelding 2. De redactie heeft dit bericht niet overgetikt, want de tekst van het bericht is goed leesbaar.
De kerkelijke inzegening van het echtpaar heeft niet plaatsgevonden in de kerk aan de brink van Deever, maar in het Schultehuis aan de brink van Deever. De reden daarvan zal zijn geweest dat de grondige restauratie van de kerk aan de brink van Deever in september 1957 nog niet klaar was.
In het bericht ‘Drenten al bijna 60 jaar in Gorredijk’ (zie afbeelding 2) staat de zin ‘De rest van de week woonde Tjebbe bij zijn ouders, die een kruidenierswinkel hadden in Zorgvlied.’ De redactie heeft over deze kruidenierswinkel het bericht Ut winkeltie van Hidde Visser en Trientie Diekstroa geschreven. In het bericht is een foto van de familie Visser opgenomen, waarop de jonge Tjebbe Visser aan de linkerkant van de foto staat.
Het nog steeds bestaande huis van de familie Brugging staat pal tegenover de blauwe-bessen-kwekerij Zeldenrust van Jan Rozeboom op Wapserauwen. Het adres was eerst Wapse 42 (ingaande 30 juni 1941), toen Wapse 60 (vanaf 1 juli 1941 t/m 30 september 1976) en toen Wapserauwen 5 (vanaf 1 oktober 1976 tot heden).

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Posted in Alle Deeversen | Leave a comment

Neeje lidmoat’n van de hervormde kaarke

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papier scannen en vervolgens selectief in de oud-papier-bak gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een document waarvan de redactie het de moeite waard vindt dit te tonen in ut Deevers Archief. De redactie vond bijgaand afgebeelde foto in een van de dozen met de papieren nalatenschap van zijn moeder. De redactie wil een afbeelding van deze foto natuurlijk niet onthouden aan de trouwe bezoekers van ut Deevers Archief.
Het is in de hervormde kerk gebruikelijk dat na de catechisatie, dat wil zeggen het onderwijs in de geloofsleer, openbare belijdenis wordt gedaan in de kerk. Na de belijdenis was het in de hervormde kerk van Deever gewoonte een groep Deevers’n die belijdenis had gedaan, dus lidmaat waren geworden, samen mit de domenièr, bij de hoofdingang van de kaarke an de brink van Deever op de foto te zetten.
Op de achterkant van de foto staan helaas geen namen genoteerd. De redactie meent op de achterste rij, van links af gezien, de vierde jongeman te herkennen als Hendrik Mulder. Hij is geboren op 17 juli 1916 in Deever. Hij is overleden op 31 oktober 2006 in Deever. Hendrik Mulder was al op jonge leeftijd lid van de kerkeraad. Uiteraard is de man in het midden van de voorste rij de domenièr. Maar wat is de naam van deze domenièr ? De redactie heeft nog geen andere personen op de foto herkend. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief herkent wel personen op deze foto ? De redactie verneemt het graag.
De foto is gemaakt op zondag 10 april 1938. De redactie zou van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief in de navolgende lijst bijzonder graag de naam van de onbekende personen willen weten.

Bovenste rij van links naar rechts:

1.  Jans Benthem
Hij is geboren op 25 november 1915.

2.  Paul (Pouwel) Rozeboom 
Hij is geboren op 17 januari 1914. Hij is overleden op 11 april 1970. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij was getrouwd met Henderkien Lensen.

3.  Naam onbekend

4.  Hendrik Mulder Janzoon
Hij is geboren op 17 juli 1916 in Deever.

5.  Hendrik Krol Janzoon
Hij is geboren op …..

6.  Lambertus Nijland of Thijs Nijland
Lambertus Nijland is geboren op 26 mei 1916.
Thijs Nijland is geboren op 20 oktober 1919.

7.  Reint van Zomeren
Hij is geboren op 31 oktober 1910 in de gemeente Havelte

8.  Gerard Folkerts
Hij is geboren op 16 maart 1915. Hij is overleden op 14 maart 2001.
Hij is een zoon van timmerman Wolter Folkerts en Maria Smit. Hij was getrouwd met Petronella Dermois.
De redactie is op zoek naar meer gegevens van hem. Wie reageert ?

9.  Naam onbekend

Middelste rij van links naar rechts:

10.  Jan Kok
Hij is geboren op 20 september 1917. Hij is overleden op 30 juni 1993. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij was niet getrouwd. Hij was boer op ’t Noord. Hij was een broer van Jantje en Jantina Kok.

11.  Griet Ofrein
Zij is geboren op …

12.  Roelie Zoer
Zij is geboren op …

13.  Naam onbekend

14.  Jantje Smit
Zij is geboren op …

15.  Geertje Koopman
Zij is geboren op …

16.  Naam onbekend

17.  Jan Boers
Hij is geboren op 7 januari 1915 in Wapse. Hij is overleden op 15 maart 1986 in Wapse. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij is een broer van Kaatje Boers. Hij trouwde met Wicherdina Aaltina Kleene Gdr. Zij is geboren op 20 december 1918 in Wapse. Zij is overleden op 13 november 1953. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

Onderste rij van links naar rechts:

18.  Jantje Kok 
Zij is geboren op 31 mei 1915. Zij is overleden op 3 augustus 1966. Zij was niet getrouwd. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Zij was een zuster van Jan Kok en Jantina Kok.

19.  Lammigje Lensen
Zij is geboren op 10 februari 1916.

20.  Aaltje Thijen
Zij is geboren op 2 februari 1917. Zij is overleden op 14 juni 1999. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Zij was getrouwd met Albert Westerveen. Hij is geboren op 2 februari 1914. Hij is overleden op 3 juni 1990. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Zij is op 10 april 1949 lidmaat geworden.

21.  Dominee Frederik Adriaan Westhoff
Hij is geboren op 1 december 1910.
Hij is overleden op 26 augustus 1976 in Kollum.

22.  Jantje Oost
Zij is geboren op 21 maart 1915 op ut Kastiel in Deever. Zij is overleden op 12 mei 2009 in Havelte. Zij was getrouwd met Albert Andreae.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief kan via de zoekterm Jantje Andreae meer gegevens over haar in ut Deevers Archief vinden.

23.  Thomina (Thomientie) Heiblom
Zij is geboren op 6 maart 1916 in Wapse. Zij is overleden op 23 oktober 1975 in Oosterwolde. Zij is een dochter van arbeider Remmelt Heiblom en Jantien Soer. Zij was getrouwd met Leffert Hofman.

23.  Kaatje (Ka) Boers
Zij is geboren op …..
Zij is een zuster van Jan Boers.

Afbeelding 1 – Kerk aan de brink van Deever – Foto © Gert Hardeman, 26 augustus 2021, webstee ghardeman.nl

Afbeelding 2 – Kerk aan de brink van Deever – Foto © Gert Hardeman, 26 augustus 2021, webstee ghardeman.nl

 

Posted in Alle Deeversen, Kaarke an de brink | Leave a comment

Berigt’n in heufdstok Zorgvlied van de Magnum Opus

Vrijdag 9 juli 2021 was een zeer heuglijke en gedenkwaardige en historische dag, want op die dag reikte de heer Homme Geertsma, toen nog steeds voorzitter van het hoofdbestuur van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, het eerste exemplaar van de in eigen beheer uitgegeven maar vet gesponsorde fotobijbel Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever uit aan zijn vroegere collega de heer doctorandus Hendrikus (Rikus) Jager, voorzitter van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Westenveld. De uitreiking vond plaats in het opgepimte krimpfiliaaltje van scholenmoloch Stad en Esch uut Möppel op de Westeresch van Deever.
De redactie van ut Deevers Archief beschouwt dit prachtige bijna 600 bladzijden tellende standaardwerk, let op, nota bene, mind you, toch echt wel als een echt soort van Magnum Opus van de veteranen onder de vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
De redactie betreurt het toch, och arm, wel enigszins dat in het paar kilo zware boek geen overzicht van de uit periodieken gekopieerde berichten, advertenties, artikelen, enzovoort met bronvermelding is opgenomen. Teneinde deze omissie in enige mate te compenseren is in dit bericht het overzicht van alle gekopieerde berichten in het hoofdstuk Zorgvlied in de Magnum Opus opgenomen.
Als een kopie van een bepaald bericht aanwezig is in ut Deevers Archief, dan is hier een link naar dat bericht aangebracht. De redactie zal uiteraard zijn uiterste best doen alle gekopieerde berichten in de Magnum Opus te tonen in ut Deevers Archief. Wat heden niet is, dat kan morgen wel zo zijn. Hodi tibie, cras mihi.

Hoofdstuk 4 – Zorgvlied

Bladzijden 174 , 175 en 176
Paul Gols, Werkgroep Zorgvlied, Wateren, Oude Willem
Zorgvlied bestaat 150 jaar !

Bladzijden 178, 179 en 182
Artikel van Lourens Loyenga in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van maandag 23 februari 2015
Jacobus Franciscus de Ruiter de Wildt, nazaat Michiel de Ruyter, naamgever van Zorgvlied

Bladzijde 182
Provinciale Drentse en Asser Courant van 5 augustus 1905
Boschbrand tusschen Kolonie Zeven en Zorgvlied

Bladzijden 182 en 183
Nieuwblad van de Dag van 12 oktober 1895
Bericht over de verbouw van tabak, hop en cichorei op Wateren

Bladzijden 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192
Paul Gols, Werkgroep Zorgvlied, Wateren, Oude Willem
De eerste landbouwschool van Drente: een geschiedenis van het gebouw

Bladzijden 195, 196 en 197
Nieuwsblad van het Noorden van 25 mei 1978
Gulden regeling – Geen huur, maar geld toe in Zorgvlied is nu voorbij.

Bladzijden 201, 203 en 203
Nieuwsblad van het Noorden van 29 april 1966
Frederik Ackermann was veel liever boer dan tolk

Bladzijden 203 en 204
Jubileumkrant Villa Nova 1952-2012
Een stukje geschiedenis

Bladzijden 205 en 206
Algemeen Handelsblad van 24 mei 1887
Bewilliging statuten Noordelijke Hypotheekbank

Bladzijde 207
Nieuwsblad van Friesland van 6 augustus 1915
Veiling huizen en land Zorgvlied

Bladzijden 210 en 211
Nieuwsblad van het Noorden van 31 maart 1993
Nieuwe kans voor dorpswinkel

Bladzijde 211
De Westervelder van 19 april 2001
Sluiting hotel-restaurant Het Drentse Wold

Bladzijde 214 en 215
Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van 2 juni 1995
Kunstwerk voor Zorgvlied

Posted in Magnum Opus, Zorgvlied | Leave a comment

Roubreef van de mow van Luise Ackermann-Hahne

De redactie van ut Deevers Archief vond in een van de dozen met de papieren nalatenschap van zijn moeder de rouwkaart van Frau Robert Hahne, Bertha geboren Ranke. Bertha Ranke was getrouwd met Robert Hahne. Bertha Ranke was de moeder van Luise Hahne. Luise Hahne was de echtgenote van Friedrich Wilhelm Ackermann.
De rouwkaart is in oktober 1933 vanuit Lüttringhausen in Duitsland verstuurd aan de familie R. Donker, Zorgvlied, Drenthe, Holland. De familie Donker en de familie Ackermann waren goede kennissen van elkaar.
Friedrich Wilhelm Ackermann woonde van 1919 tot 1938 in het landhuis met de naam Castra Vetera op Zorgvliet.
De volledige naam van Luise Hahne was Luise Henriette Frederike Hahne. Luise Henriette Frederike Hahne is geboren op 7 maart 1886 in Neuhückeswagen (kreis Lennep). Zij is op 17 december 1936 overleden op Zorgvliet (an de aandere kaante van de Deeverse bos). Luise Henriette Frederike Hahne is nog een tijdje begraven geweest bij het landhuis Castra Vetera ! Zij is daarna begraven op de kaarkhof van Zorgvliet.
De juiste naam van Friedrich Wilhelm Ackermann was Frederik Wilhelm Ackermann. Hij is geboren in Sloten (thans Amsterdam). Hij is op 9 december 1969 overleden in de stad Groningen.
Kraamverpleegster Berendina Berta Louise Wilhelmina Ackermann, de dochter van Frederik Wilhelm Ackermann en Luise Henriette Frederike Hahne, is overleden op 19 juni 1947 in de stad Groningen. Zij is geboren op 3 mei 1914 in Sloten (thans Amsterdam). Zij is bij haar moeder begraven op de kaarkhof van Zorgvliet.

In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven onvolprezen Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is opgenomen in het hoofdstuk Zorgvlied op de bladzijden 201, 202 en 203 de tekst van het bericht ‘Frederik Ackermann was veel liever boer dan tolk’, dat op 29 april 1966 verscheen in het Nieuwsblad van het Noorden. De redactie van ut Deevers Archief zal dit bericht zeer zeker ook opnemen in ut Deevers Archief.

Posted in Zorgvlied | Leave a comment

Ut passeneel van ut distributiekantoor an de brink

In het onvolprezen papieren blad Opraekelen, nr. 06/3 (september 2006) van de onvolprezen Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever publiceerde de redactie van ut Deevers Archief bijgaand bericht over het personeel van de distributiedienst, die vlak voor, in en enige jaren na de Tweede Wereldoorlog was gevestigd in het oude gemeentehuis aan de brink van Deever

De laatste distributiemaatregelen werden in 1952 opgeheven
Personeel van het distributiekantoor in Diever – 1945 of 1946 of 1947

De heer Lambertus (Bertus) Koning uit Delden was zo welwillend deze foto aan de Historische Vereniging Gemeente Diever te schenken, waarvoor wij hem bijzonder erkentelijk zijn. Zeker ook, omdat achter op de foto de naam van elke persoon op deze foto staat. De foto is afkomstig uit de verzameling van zijn zuster wijlen Aaltje Koning. Zij ging na de bevrijding werken bij de distributiedienst, die was gevestigd in het oude gemeentehuis aan de Brink in Diever.
Jan Dekker, het hoofd van de distributiedienst, overleed op 24 juli 1950.
Vanwege het flinke aantal personeelsleden is het aannemelijk dat de foto in 1945, 1946 of 1947 is gemaakt. Na die tijd werden steeds meer distributiemaatregelen opgeheven en moest het personeelsbestand geleidelijk aan krimpen.
De Nederlandse overheid wilde in 1939 met het invoeren van de distributiewet bereiken dat toen schaarse levensmiddelen, kleding, schoenen en andere onmisbare zaken zo goed mogelijk onder de bevolking werden verdeeld.
Een voorlichtingsbrochure uit 1939 vermeldt:
“Distributie wordt -en dat is zeer begrijpelijk- als een onaangenaam ingrijpen in onze levensgewoonten gevoeld. Moge men in steeds breederen kring beseffen, dat dit onaangename ingrijpen een voorwaarde is om de volkshuishouding in de juiste banen te houden en moge men tevens overtuigd zijn, dat dit in Nederland op doeltreffende wijze geschiedt.”
Veel goederen waren voor en in de Tweede Wereldoorlog, maar ook nog lange tijd daarna op de bon (de bonn’n bint nog hiel lange deur egoane) en dat laatste is nog maar bij weinigen bekend.
Het Dieverse verzet heeft in de oorlog het gemeentehuis overvallen. Het verzet had het voorzien op het bevolkingsregister én op de distributiebonnen in de kluis van de distributiedienst, waarmee vele onderduikers konden worden geholpen. De bonnen waren onmisbare betalingsmiddelen in de oorlog. Ze waren gehaat, maar ook gezocht.

Op bijgaand afgebeelde foto poseert het personeel van de distributiedienst in de gemiente Deever bij de oude brandweergarage achter het oude gemeentehuis aan de brink in Deever.
Op de voorgrond zitten van links naar rechts gezien:
Wicherdina Aaltina Kleene (geboren op 20 december 1918 in Wapse, overleden op 13 november 1953 in Wapse, getrouwd met Jan Boers);
Truus Ros (niet afkomstig uit de gemiente Deever, gegevens onbekend);
plaatsvervangend hoofd Jansje Blauw (geboren op 14 januari 1924 op Zorgvlied, overleden in 2000 in Almelo, getrouwd met Tjebbe de Groot);
Trientje Madhuizen (geboren op 29 september 1919 in Wapse, overleden op 9 juli 1988 in Deever, zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever).
De daar achter staande rij van zes personen bestaat van links naar rechts gezien uit:
Aaltje Koning (geboren op 16 september 1924 in Deever, overleden op 15 december 1991 in Borne, ongetrouwd);
T. Pol (niet afkomstig uit de gemiente Deever, gegevens onbekend);
J. Snijder (niet afkomstig uit de gemiente Deever, gegevens onbekend);
R. Tenholt (niet afkomstig uit de gemiente Deever, gegevens onbekend);
Jan Post (geboren op 31 juli 1923 in Deever, overleden op 19 november 2000 in Meppel, getrouwd met Jannie Bakker);
L. van de Berg (gegevens onbekend, afkomstig uit Wapse ?).
De vier achterste mannen zijn van links naar rechts gezien:
H. Drent (niet afkomstig uit de gemiente Deever, gegevens onbekend);
Adrianus Betten (gegevens onbekend, afkomstig uit Zorgvlied ?);
hoofd Jan Dekker (geboren op 16 december 1915 op de Smilde, overleden op 24 juli 1950 in Deever, getrouwd met Jantina (Tine) Doorten). (kan dochter Greetje Dekker uut Deever dat bevestigen ?)
De vierde man (of was het de derde man ?) is door een omissie niet overgeschreven van de achterkant van de afgebeelde foto.

Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan gegevens doorgeven van de dames Truus Ros en J. van de Berg en de heren T. Pol, J. Snijder, R. Tenholt en H. Drent ?

Posted in Gemiente Deever, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

In de winter jurk’n neei’n bee Berend Slagter

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is opgenomen als afbeelding 62 een afbeelding van een foto uit 1930-1931. In de begeleidende tekst bij de afgebeelde ansichtkaart is enige aandacht besteed aan de naaicursus en de dames die deel namen aan deze naaicursus. Een afbeelding van de betreffende bladzijde uit het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht opgenomen.

62 – Diever – Naaicursus in café Berend Slagter – Winter 1930-1931
Meisjes en jonge vrouwen uit Diever en omgeving konden toen in in de wintermaanden leren hun eigen kleding te maken. Ze werden daarin onderwezen door kleermaakster Jantje Smit, de dochter van de sluismeester van ’t Haorschut. De lessen werden gegeven in de biljartzaal van het café van Berend Slagter (Berend Pik). De deuren van de grote zaal en de gelagkamer waren dan gesloten. Zo kon de kleine ruimte gemakkelijk met de kolenkachel warm worden gestookt.
De meisjes namen zelf stof mee, of konden dat van de lesdame kopen. Lappen stof liggen op het biljart, dat keurig is afgedekt met het daarvoor bestemde zeil. Op de cursus leerden ze maten opmeten, patroontekenen, knippen en naaien. De patronen werden uit modebladen gehaald, die er toen ook al waren. Ook werden jurken wel nagemaakt van voorbeelden, enkele hangen aan de muur.
De achtersten zijn van links naar rechts:
Hillie Smit, Anna Krol, Griet Seinen en Zwaantje Klok.
Hillie was een dochter van caféhouder Barteld Smit van de Deeverbrogge.
In het midden staan van links naar rechts:
Berendina Doorten, Hennie Oostenbrink, Alberdina Slagter, lesdame Jantje Smit, Kaatje Boers, Pieterdina Mulder, Klaassien Mulder en Jantje Moes.
Hennie was een dochter van caféhouder Pieter Oostenbrink van over de Deeverbrogge. Alberdina, dochter van Berend Slagter en Femmigje Mulder, trouwde met Klaas Doorten. Jantje Smit trouwde met Piet Barelds, zoon van caféhouder Jan Barelds. Kaatje was een dochter van Jan Boers en Aaltje Slagter uit Wapse en een nicht van Alberdina Slagter. Pieterdina was een dochter van caféhouder Hendrik Mulder uit Dwingeloo.
Van links naar rechts zitten:
Geeltje Veenstra, Jantje Huneman, Griet Krol, Rika Kloeze, Aaltje Moes en Pietje Kerssies.
Griet Krol was een dochter van Jaopie Krol en Aoltie Odie, de muss’nsteefster.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De afgebeelde foto is weer zo’n mooi fragmentje uit het verleden in de gemiente Deever.
De redactie vraagt zich wel af of de afgebeelde foto is gemaakt in 1930-1931. De redactie heeft het vermoeden dat de afgebeelde foto zo’n vijf á acht jaar later is gemaakt. Maar dat zal blijken zodra de redactie de geboortedatum van de personen op de foto heeft uitgezocht.
De afgebeelde foto was aanwezig in de verzameling van mevrouw Alberdina Doorten-Slagter. Na haar overlijden is haar verzameling foto’s bij allesverzamelaar Jans Roelof Tabak in de Aachterstroate in Deever terecht gekomen. Na het overlijden van Jans Roelof Tabak is de verzameling foto’s van Alberdina Doorten-Slagter bij het leeghalen van de woning van Jans Roelof Tabak hoogstwaarschijnlijk samen met vele andere historisch waardevolle paperassen in de afvalcontainer onterecht gekomen. Een gevalletje van wel heel erg helaas. De grote vraag is natuurlijk hoe dit voorkomen had kunnen worden.

1. Hilligje (Hillie) Smit
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.
Zij was een dochter van caféhouder Barteld Smit van de Deeverbrogge.

2. Anna Krol
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens. 

3. Griet Seinen
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens. 

4. Zwaantje Klok
Zij is geboren op 11 januari 1916. Zij is overleden op 2 januari 2003
Zij is begraven op de begraafplaats van Ruinerwold.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens van haar.

5. Berendina Doorten
Zij is geboren op 12 mei 1916 in Deever. Zij is overleden op 14 september 2000 in Eindhoven. Zij was een dochter van brievengaarder Koop Doorten en Grietje Tissingh.
Zij was getrouwd met Albert Vos, zoon van bode Vossie.
Berendina Doorten en Albert Vos zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens van haar.

6. Hennie Oostenbrink
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

7. Alberdina Slagter
Zij is geboren op 27 januari 1914 in Deever. Zij was een dochter van schoenmaker Berend Slagter en Femmigje Mulder.
Zij is overleden op 7 januari 2008 in Dwingel. Zij was getrouwd met Klaas Doorten.
Alberdina Slagter en Klaas Doorten zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

8. Jantje Smit
Zij was de lerares, die toen lesdame werd genoemd
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

9. Kaatje Boers
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

10. Pieterdina Mulder
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

11. Klaassien Mulder
Zij is geboren op 28 januari 1911 in Deever. Zij was een dochter van Jan Mulder en Roelofje Tissingh.
Zij trouwde met Roelof Fransen. Hij is geboren op 8 oktober 1904 en is overleden op 22 september 1977 in Deever.
Zij is overleden op 22 december 1969 in Deever.
Klaassien Mulder en Roelof Fransen zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

12. Jantje Moes
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

13. Geeltje Veenstra
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

14. Jantje Huneman
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

15. Griet Krol
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

16. Rika Kloeze
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

17. Aaltje Moes
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

18. Pietje Kerssies
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar gegevens.

Posted in Alle Deeversen, Café Berend Slagter | Leave a comment

Broambossies an de Holteweg in Oll’ndeever

De redactie van ut Deevers Archief heeft de drie hier getoonde kleurenfoto’s gemaakt op woensdag 22 april 2022.
Op de kleurenfoto’s zijn de bloeiende bremstruiken bij een weiland an de Holteweg in Oll’ndeever. Het hek van het weiland stond open. De redactie is zonder toestemming van de eigenaar het weiland met het meer dan maaiklare lange gras ingelopen. De redactie biedt daarvoor zijn excuses aan. Foto’s van dergelijke prachtige Oll’ndeeverse natuur mogen uiteraard niet in ut Deevers Archief ontbreken. Onder geen enkel beding.

Posted in Landschap, Natuur, Oll'ndeever | Leave a comment

Ut braandspuithusie was ok ut liek’nhusie

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is opgenomen als afbeelding 61 een afbeelding van en ansichtkaart uit 1930. In de begeleidende tekst bij de afgebeelde ansichtkaart is enige aandacht besteed aan het verschijnsel brink. Een afbeelding van de betreffende bladzijde uit het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht opgenomen.

61 – Diever – Brink met baorhuusie en braandkoele
In 1978 werd in een onderzoek naar de belevingswaarde van het dorp Diever aan 77 inwoners gevraagd wat onder een brink moest worden verstaan: een plein (5), een open plek midden in het dorp (45); rondom staat bebouwing (4); er staan huizen (17), boerderijen (3), oude gebouwen (1), belangrijke gebouwen (1), het gemeentehuis (15), de kerk (14), het schultehuis (3), een café (1) en winkels (2); er is een brandkuil (4); er groeit gras (3), er staan vooral bomen (17); een plaats voor festiviteiten (4); een ontmoetingsplaats (9); een marktplaats (4).
Brink is een oud woord en betekent onder meer rand van een akker en rand om een boerderij. Op de kadastrale minuutplans van 1 oktober 1832 is de toenmalige situatie om de brink af te leiden. De brink is ontstaan na de bouw van de kerk. De kerkbrink grensde met de zuidwestkant direct aan het bouwland de Iemenkaamp op de Westeresch. Op de plaats van het hier zichtbare café Brinkzicht stond de boerderij van Albert Kiers. Om de kerk stonden boerderijen. Op de plaats van het gedeeltelijk zichtbare gemeentehuis stond de boerderij van Albert Vos. Naast die boerderij stond de pastorij. Het schultehuis was het woonhuis bij de boerderij van Willem Mulder. Ten zuiden daarvan stonden de boerderij van Jan Wolters Hessels en die van de weduwe Jacob Booij.
Op de erfbrink bij de boerderijen stonden vaak bomen. Deze erfbrinken lagen om een gemeenschappelijke ruimte, die veelal ook beplant was met bomen. Deze centrale ruimte werd uiteindelijk ook brink genoemd.
Op deze foto is een kale verwaarloosde brink te zien. Wel zijn fraai de naar behoefte ontstane wegen en slijtpaden te zien, die worden geaccentueerd door het klinkerpad voor het hek van de pastorie. Rechts op de brink is een deel van de witte glinten om de helaas in de vijftiger jaren gedempte braandkoele te zien.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De titel van het bericht behoeft enige toelichting. Het huisje op de brink was niet ut baorhuusie, maar het brandspuithuisje dat in dringende gevallen ook gebruikt werd als lijkenhuisje. Het baorhuusie is fout geschreven. Dit moet zijn boarhusie. In het Deevers wordt dit woord meer met een o-klank dan met een a-klank uitgesproken, vandaar boarhusie.

Het mag duidelijk zijn dat een brink die meer dan duizend jaar geleden is ontstaan bij de eerste houten rooms katholieke kerken in Deever geen origineel Saksische boerenbrink mag worden genoemd. Beter is te spreken van een soort van bij de rooms katholieke kerkbrink.
De hier afgebeelde sepiakleurige ansichtkaart uit rond 1930 was verkrijgbaar bij Jacoba (Coba) Hessels, de weduwe van Johannes Vos, in haar manufacturenwinkeltje (dat later is voortgezet door haar dochter Geertje Vos) an de Heufdstroate in Deever.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief voor de volledigheid en voor de goede orde ook graag naar het bericht Ut liek is hen ut braandspuithusie ebraagt

Posted in Ansichtkoate, Brink, Café Balsma, Café Brinkzicht | Leave a comment

Ansichtkoate van café-petit restaurant De Harmonie

Bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart, gelukkig zonder gekartelde rand, in is juni 1972 uitgegeven door JosPé in Arnhem. De kaart was te koop bij Café-Petit Restaurant De Harmonie, adres Zorgvlied 38, telefoon 05212-7254.
Let op de reclame voor Martini Vermouth, Benegas, Horna IJs, Sparks frisdrank en Oranjeboom bier aan de gevel en op het terras. En let ook op de stoelen en de ijscobak op het terras.
De redactie weet niet wanneer de naam Café-Petit Restaurant De Harmonie is veranderd in Hotel-Restaurant Het Drentse Wold. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief weet dat wel ?
Hotel-restaurant Het Drentse Wold sloot op 1 mei 2002 voorgoed haar deuren. De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief wordt geattendeerd op het bericht Café-restaurant Ut Dreinse Wold besteet neet mièr.

In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk Zorgvlied op bladzijde 211 een flink bijgesneden afbeelding van een exemplaar van de hier afgebeelde ansichtkaart opgenomen. De redactie merkt wel op dat in het genoemde Magnum Opus heel veel afbeeldingen van foto’s, ansichtkaarten en zo voort nodeloos zijn bijgesneden.

Posted in Hotel Het Drentse Wold, Zorgvlied | Leave a comment

Groet’n uut Zorgvliet bee Noordwolde in Fryslân

Bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart, een zo genaamde zes-luiks ansichtkaart, is op 2 juli 1908 voorzien van een adres en is op 3 juli 1908 op het postkantoor van Zorgvliet voorzien van een postzegel en een poststempel.
Fotograaf Hans Kuiper (geboren op 8 juli 1855 in Deever, overleden op 3 november 1937 in Blesdijke) is de maker van de zes foto’s, die voor deze prachtige ansichtkaart zijn gebruikt.

Afbeelding 1
Op deze ansichtkaart staan mooie fragmenten uit het rijke verleden op Zorgvliet. In ut Deevers Archief is ook een afbeelding van een ander exemplaar van deze ansichtkaart aanwezig; zie de betreffende afbeelding in het bericht Waarm eet’n bee de fumilie Verwer op ut Kastiel

Afbeelding 2
De kapel van Obadja is op 14 december 1904 in gebruik genomen. Zie het bericht De olde kapelle van Obadja op Zorgvlied.

Afbeelding 3
De redactie heeft het vermoeden dat het sigarenfabriekje in het gebouwtje aan de rechterkant naast het rijtje woonhuizen was gevestigd. Die woonhuizen bestaan nog, het gebouwtje naast de woonhuizen bestaat niet meer. Zie ook de foto in het bericht Echte sigaar’n van Lodewiek Willum uut Zorgvliet.


Afbeelding 4
Villa Villa Laanzicht staat niet meer op Zorgvlied. De villa Villa Laanzicht is in 1913-1914 afgebroken en weer opgebouwd an de Deeverbrogge. Zie het bericht Villa Villa Laanzicht steet now an de Deeverbrogge.
In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk Zorgvlied op bladzijde 207 een enigszins bijgesneden afbeelding van bijgaande afbeelding opgenomen. 


Afbeelding 5
Het oude rooms katholieke kerkje is in 1924 afgebroken. Ter plekke is de nog steeds bestaande rooms katholieke Sint Andreas kerk gebouwd.
In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk Zorgvlied op bladzijde 192 een afbeelding van bijgaande afbeelding opgenomen. Echter hier is iets meer aan de hand. De afbeelding die op bladzijde 192 van de Magnum Opus is opgenomen is breder dan de hier getoonde afbeelding. De redactie heeft het vermoeden dat de redactie van de Magnum Opus beschikt over een aparte foto, waarschijnlijk een afdruk van de originele foto, en dat op deze ansichtkaart een bijgesneden afbeelding van die foto is gebruikt. 


Afbeelding 6
De Noordelijke Hypotheekbank was gevestigd in de villa Villa Aurora. Deze villa bestaat nog steeds.
In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk Zorgvlied op bladzijde 205 een enigszins bijgesneden afbeelding van bijgaande afbeelding opgenomen. 

Afbeelding 7
Op deze afbeelding is de winkel van Wolfs te zien. Voor de winkel staan enige mensen. De ansichtkaart was vermoedelijk in de winkel van Adrianus Wolfs te koop. Adrianus Wolfs is geboren op 1 november 1861 in Steenwijkerwold. Hij kwam op 21 november 1900 in Zorgvliet aan uit Vledder. Hij was winkelier en zijn adres was toen Wateren 36. Hij vertrok in juni 1906 naar Weststellingwerf. Dat betekent dat de op 2 juli 1908 verstuurde ansichtkaart al ongeveer in 1905 moet zijn gemaakt !
Het aan de linkerkant van de afbeelding zichtbare huis vlak naast de winkel van Wolfs bestaat niet meer; zie de volgende afbeelding.

Posted in Obadja, Rooms Katholieke Kerk, Sigarenfabriek, Villa Aurora, Villa Laanzicht, Zorgvlied | Leave a comment

Ut liek is hen ut braandspuithusie ebraagt

In de krant Nieuwsblad van het Noorden verscheen op 13 augustus 1935 het navolgende bericht over een verkeersongeval met dodelijke afloop bij het huis met de naam De Wildschut aan de Drentse Hoofdvaart.

Verkeersongeval met doodelijken afloop
Vrachtauto rijdt te op stilstaande onverlichte vrachtauto

Hedenmorgen plusminus half vijf is te Diever nabij den Groninger weg op den Rijksweg Assen-Meppel een vrachtauto van Gebroeders Rus-Hartland uit Rotterdam op een stilstaande vrachtauto uit Meppel gereden.
De botsing was hevig en beiden auto werden zwaar beschadigd.
Van de drie inzittenden van de Rotterdamsche auto, een vader en twee zoons, werd een der zoons, M. Rus-Hartland, oud 28 jaar, die in een hoek zat te slapen, op slag gedood.
De stilstaande vrachtauto van de Gebroeders Van Dorssen uit Meppel had geen licht aan en heeft den geheelen nacht onverlicht op den weg gestaan.
Het Parket uit Assen was spoedig ter plaatse aanwezig evenals de marechaussee te Dwingelo en de burgemeester van Diever.
Een tragische bijzonderheid is, dat het slachtoffer eerstdaags in het huwelijk zou treden.
Het stoffelijk overschot is naar het lijkenhuisje te Diever vervoerd.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
In Deever staat nog steeds een liekwaeg’nskuurtie op ut maarkturrein an de Bosweg.
In Deever staat nog steeds een boarhusie op de kaarkhof an de Grönnegerweg. In ut boarhusie stond de baar voor het vervoeren van lijkkisten over ut kaarkhof.
In Deever stond geen echt lijkenhuisje. In veel gemeenten in Drenthe stond het lijkenhuisje op de kaarkhof, maar in Deever heeft het lijkenhuisje blijkbaar veur ut gemientehuus op de brink gestaan. In dit gebouwtje heeft ook de handbrandspuit gestaan. In uitzonderlijke gevallen werd daar een lijk opgebaard ? Zoals het lijk van het in het krantenbericht vermelde verkeersslachtoffer. Dit gebouwtje is te zien tussen de bomen op bijgaande ansichtkaart, die rond  1930 verkrijgbaar was bij Jacoba (Coba) Hessels, de weduwe van Johannes Vos, in haar manufacturenwinkeltje (dat later is voortgezet door haar dochter Geertje Vos).
Let vooral ook op de slijtpaden, die over de brink lopen..
Naast café Brinkzicht stond toen nog de schure van Balsmoa. De latere N.S.B.’er Klaas Marcus Balsma was in 1930 de uitbater van café Brinkzicht.
Aan de rechterkant van de ansichtkaart is nog net een stukje van de witte glint’n um de braandkoele op de brink te zien.
Aan de linkerkant van de ansichtkaart is de voorgevel van ut gemientehuus te zien (in Deever heut un gemientehuus an de brink te stoan).
Aan de linkerkant van de ansichtkaart is ook ut ieser’n hekke veur de pasterie te zien (in Deever heut un pasterie an de brink te stoan).

Posted in Ansichtkoate, Brink, Café Balsma, Café Brinkzicht, Topstuk | Leave a comment

Plaèties van Zorgvliet in de Magnum Opus

Vrijdag 9 juli 2021 was een zeer heuglijke en gedenkwaardige en historische dag, want op die dag reikte de heer Homme Geertsma, toen nog steeds voorzitter van het hoofdbestuur van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, het eerste exemplaar van de in eigen beheer uitgegeven maar vet gesponsorde fotobijbel Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever uit aan zijn vroegere collega de heer doctorandus Hendrikus (Rikus) Jager, voorzitter van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Westenveld. De uitreiking vond plaats in het opgepimte krimpfiliaaltje van scholenmoloch Stad en Esch uut Möppel op de Westeresch van Deever.
De redactie van ut Deevers Archief beschouwt dit prachtige bijna 600 bladzijden tellende standaardwerk, let op, nota bene, mind you, toch echt wel als een echt soort van Magnum Opus van de veteranen onder de vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
De redactie betreurt het toch, och arm, wel enigszins dat in het paar kilo zware boek geen overzicht van de opgenomen plaèties met bronvermelding is opgenomen. Teneinde deze omissie in enige mate te compenseren is in dit bericht het overzicht van de plaèties in het hoofdstuk Zorgvlied (hoofdstuk 4) opgenomen. Als een bepaald plaètie aanwezig is in ut Deevers Archief, dan is een link naar dat plaètie aangebracht. De redactie zal zijn uiterste best doen van de plaèties in de Magnum Opus, die niet aanwezig zijn in ut Deevers Archief een digitaal exemplaar op de kop te tikken en te tonen in ut Deevers Archief. Wat heden niet is, dat kan morgen wel zijn. Hodi tibie, cras mihi.

4. Zorgvlied
01 – Bladzijde 173 – Ansichtkaart van de winkeltjes aan de Dorpsstraat op Zorgvliet, omstreeks 1917
02 – Bladzijde 174 – Kaart met gebied van de marke van Deever, marke van Wapse, marke van Wateren
03 – Bladzijde 175 – Advertentie verkoop landgoed Zorgvliet in de Drentsche en Asser Courant van 18 juli 1871
04 – Bladzijde 175 – Kaart met de ligging van huize Zorgvliet en Voormalige Landbouwschool, kadaster 1880
05 – Bladzijde 176 – Ansichtkaart van de Dorpsstraat gezien vanaf de Verwersweg in 1930
06 – Bladzijde 176 – Foto van het koetshuis en de Rooms Katholieke kerk in 1935
07 – Bladzijde 176 – Foto van de Dorpsstraat met woonwagen van een scharenslijper
08 – Bladzijde 176 – Ansichtkaart van de Dorpsstraat met café de Harmonie, omstreeks 1930
09 – Bladzijde 177 – Ansichtkaart van de Dorpsstraat met panden bij café de Harmonie
10 – Bladzijde 177 – Foto van de achterzijde van de Rooms Katholieke kerk, oktober 1927
11 – Bladzijde 178 – Foto grafsteen van Jacobus Franciscus de Ruiter de Wildt
12 – Bladzijde 179 – Foto van Castra Vetera op Zorgvliet in de Leeuwarder Courant van 2 april 1938
13 – Bladzijde 180 – Foto van Lodewijk Guillaume Verwer, gemaakt door Roelof Kuiper
14 – Bladzijde 180 – Foto grafsteen van Lodewijk Guillaume Verwer op de RK-kaarkhof van Zorgvliet
15 – Bladzijde 181 – Foto van zuivelfabriek ‘De Drie Gemeenten’ aan de Verwersweg in  Elsloo
16 – Bladzijde 181 – Foto van het bestuur van de zuivelfabriek ‘De Drie Gemeenten’ omstreeks 1887
17 – Bladzijde 181 – Luchtfoto van de zuivelfabriek ‘De Drie Gemeenten’ omstreeks ……
18 – Bladzijde 181 – Foto van de zuivelfabriek ‘De Drie Gemeenten’ in verval
19 – Bladzijde 182 – Afbeelding bericht uit de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 5 augustus 1905
20 – Bladzijde 182 – Foto van het graf van Jacobus Franciscus de Ruiter de Wildt op het kerkhof van Boyl
21 – Bladzijde 183 – Foto van sigarenfabriek Cuba op Zorgvliet omstreeks 1900
22 – Bladzijde 183 – Foto van voormalige tabaksfabriek aan de Verwersweg op Zorgvliet
23 – Bladzijde 183 – Afbeelding van een document van de sigarenfabriek ‘Cuba’
24 – Bladzijde 184 – Tekening van het grondbezit van de Maatschappij van Weldadigheid
25 – Bladzijde 185 – Detail van Wateren op de Franse-Kaarten 1811-1813, H.J. Versfelt, Eelde, 2010
26 – Bladzijde 186 – Plattegrond van het Landbouwkundig Instituut naar een schets van Van den Bosch uit 1923
27 – Bladzijde 186 – Tekening van het Landbouwkundig Instituut van Wateren in 1828
28 – Bladzijde 187 – Plattegrond naar kadaster 1866 van de gebouwen ter plaatse van het voormalige instituut
29 – Bladzijde 187 – Detail van een zwart-wit ansichtkaart van kerk en koetshuis aan de Dorpsstraat
30 – Bladzijde 188 – Ansichtkaart van Witte Huis, nieuwe RK-kerk en de huisjes van het Sint Anthonij Gasthuis
31 – Bladzijde 189 – Schets van gegevens uit het kadaster van 1880 aanwezig in het Drents Archief
32 – Bladzijde 189 – Ansichtkaart van de oude Rooms Katholieke kerk op Zorgvliet rond 1900
33 – Bladzijde 190 – Schets van de situatie bij de RK-kerk op basis van gegevens uit 1912 van het kadaster.
34 – Bladzijde 191 – Foto uit 1981-1982 van de situatie ter plaatse van de RK-kerk na de afbraak van de huisjes
35 – Bladzijde 192 – Foto van de Dorpsstraat met eerste RK-kerk en de woningen van het Sint Anthonij Gasthuis
36 – Bladzijde 193 – Ansichtkaart van het Witte Huis, de RK-kerk en het Sint Anthonij Gasthuis
37 – Bladzijde 193 – Ansichtkaart met luchtfoto van de RK-kerk, Sint Anthonij Gasthuis en Witte Huis
38 – Bladzijde 193 – Ansichtkaart van het Witte Huis, de RK-kerk en het Sint Anthonij Gasthuis
39 – Bladzijde 194 – Foto van het Witte Huis, dit is de pastorie van de Sint Andreas parochie, omstreeks 1930
40 – Bladzijde 194 – Foto van het Witte Huis, dit is de pastorie van de Sint Andreas parochie, omstreeks 1930
41 – Bladzijde 194 – Foto van het interieur van de rooms katholieke kerk an de Dorpsstroate op Zorgvliet
42 – Bladzijde 194 – Ansichtkaart van het interieur van de RK-kerk an de Dorpsstroate op Zorgvliet
43 – Bladzijde 196 – Ansichtkaart van de oude RK-kerk met de huisjes van het Sint Anthonij Gasthuis
44 – Bladzijde 196 – Foto uit een krantenartikel met mevrouw Schipper-Grit bij haar slaapplaats
45 – Bladzijde 196 – Foto uit een krantenartikel met de heer de Boer achter de huisjes
46 – Bladzijde 197 – Foto uit een krantenartikel meer de heer H. Bos voor het Sint Anthonij Gasthuis
47 – Bladzijde 197 – Foto van Harm Hessels van de huisjes van het Sint Anthonij Gasthuis vlak voor de afbraak
48 – Bladzijde 197 – Foto van de vier nieuwe woningen naast de Rooms Katholieke kerk in 2018
49 – Bladzijde 198 – Foto van een kleurenschilderij van de familie Benthem bij hun dorpsherberg
50 – Bladzijde 198 – Ansichtkaart van de Dorpsstraat op Zorgvliet met de kapel van Obadja
51 – Bladzijde 199 – Ansichtkaart van de oorspronkelijke kapel van Obadja met het oude kerkhof op Zorgvliet
52 – Bladzijde 199 – Ansichtkaart van de verlengde kapel van Obadja op Zorgvliet
53 – Bladzijde 199 – Advertentie van de aanbesteding van de bouw van het herenhuis van De Ruiter de Wildt
54 – Bladzijde 200 – Detail topografische kaart uit 1904 met ligging van het herenhuis van De Ruiter de Wildt
55 – Bladzijde 201 – Ansichtkaart van het herenhuis Castra Vetera
56 – Bladzijde 201 – Foto uit een krantenartikel van Frederik Wilhelm Ackermann
57 – Bladzijde 202 – Foto van Castra Vetera op Zorgvlied in de Leeuwarder Courant van 2 april 1938
58 – Bladzijde 202 – Advertentie verkoop Castra Vetera in de Steenwijker Courant van 25 maart 1938
59 – Bladzijde 203 – Foto van de villa Villa Nova met bord ‘Verboden toegang’ en gesloten hek
60 – Bladzijde 203 – Detail van een ansichtkaart van villa Villa Nova an de Dorpsstroate op Zorgvliet
61 – Bladzijde 204 – Ansichtkaart van villa Villa Nova met melkbussen van Hendrik Krans
62 – Bladzijde 204 – Foto van de gevelsteen in villa Villa Nova, de eerste steen gelegd door I.J. Verwer
63 – Bladzijde 205 – Detail van een ansichtkaart met op het detail villa Villa Aurora in het jaar 1905
64 – Bladzijde 205 – Advertentie Hypotheekbank in de Prov. Drentsche en Asser Courant van 8 maart 1909
65 – Bladzijde 205 – Foto van villa Villa Aurora uit 2020
66 – Bladzijde 206 – Foto van villa Villa Cornelia uit 2020
67 – Bladzijde 206 – Advertentie veiling van villa Villa Cornelia in Het Nieuws van den Dag van 14 april 1892
68 – Bladzijde 207 – Detail van een ansichtkaart met op het detail villa Villa Laanzicht in het jaar 1905
69 – Bladzijde 207 – Foto van villa Villa Laanzicht an de Brogge in 2020
70 – Bladzijde 208 – Ansichtkaart van het pand Dorpsstraat 15, waarin een jeugdherberg was gevestigd
71 – Bladzijde 208 – Foto van melkboer Theo van Opzeeland op zijn melkkar
72 – Bladzijde 209 – Foto van Coen Broekema van het Amsterdamsche Huis en de huizen daarnaast
73 – Bladzijde 209 – Foto van postbode Egbert Huging en Gretha Huging-Baks voor hun woning
74 – Bladzijde 210 – Foto in een krantenartikel van Hilma van Goor in Ut Winkeltie
75 – Bladzijde 211 – Foto van winkel en huis van Gerrit Hielkema en Willie Bos
76 – Bladzijde 211 – Ansichtkaart van hotel-restaurant Het Drentse Wold
77 – Bladzijde 212 – Foto van de Dorpsstraat met rechts het Amsterdamsche Huis
78 – Bladzijde 213 – Foto van de reisvereniging Zorgvliet-Wateren-Oude Willem
79 – Bladzijde 214 – Foto van een dorpsfeest op Zorgvliet
80 – Bladzijde 215 – Foto van de het kunstwerk ‘de symbiontische zuil’ op Zorgvliet
81 – Bladzijde 215 – Foto van de maker van het kunstwerk’de symbiontische zuil’
82 – Bladzijde 216 – Ansichtkaart van de Dorpsstraat met bakkerij/kruidenierswinkel en café De Harmonie
83 – Bladzijde 216 – Foto van de familie Visser voor hun kruidenierswinkel op Zorgvliet
84 – Bladzijde 216 – Ansichtkaart van café De Harmonie aan de Dorpsstraat op Zorgvliet

Posted in Magnum Opus, Zorgvlied | Leave a comment

Café-Restaurant ut Dreinse Wold besteet neet mièr

In het streekblad De Westervelder verscheen op 19 april 2001 het navolgende bericht over de definitieve sluiting van café-restaurant-pension ’t Drentse Wold aan de Dorpsstraat op Zorgvlied.

Drentse Wold sluit definitief
Zorgvlied – Hotel-restaurant Het Drentse Wold zal 1 mei voorgoed haar deuren sluiten. Daarom zal op maandag 30 april tussen 20.00 en 22.30 uur aan de inwoners en klantenkring de gelegenheid worden geboden afscheid te nemen. Onder het genot van een hapje en een drankje kan iedereen voor de laatste keer nog eens in het bedrijf rondkijken om de achterliggende periode te kunnen afsluiten.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
In het archief met afbeeldingen van bewoonde objecten op Zorgvliet zijn bijgaande afbeeldingen aanwezig.
De eerste twee afbeeldingen staan op een soort van wervingskaart of reclamekaart (dus geen ansichtkaart), want op de achterkant staan ook wervende teksten.
De redactie heeft de kleurenfoto (afbeelding 4) gemaakt op 17 april 2008, dat is alweer een aantal jaren geleden. Een foto heeft historische waarde, voordat je het in de gaten hebt.

Afbeelding 1

Afbeelding 2
Abracadabra-462
Afbeelding 3
Abracadabra-463
Afbeelding 4

Posted in Dorpsstroate, Hotel Het Drentse Wold, Recreatie, Toeristenindustrie, Zorgvlied | Leave a comment

Jean François Obbes stön op de Westeresch

Op het blad voor de maand september 2022 van de zogenaamde ‘historische kalender’ van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is ter illustratie bijgaande afbeelding van een pentekening van Jean François Obbes opgenomen.
De pentekening heeft als titel ‘Oldendiever, zicht op Diever’. De tekenaar heeft voor deze pentekening vermoedelijk geen foto als voorbeeld gebruikt, maar heeft de tekening vermoedelijk ter plekke op de Westeresch in Oll’ndeever gepend.
Jean François Obbes is geboren op 30 november 1869 in Assen. Hij is overleden op 16 december 1963 in Voorschoten. Hij was rond 1916 een langere tijd werkzaam in de gemiente Deever. Maar waar of bij wie was Jean François Obbes in die tijd in Deever in de kost ?
De redactie van ut Deevers Archief vermoedt daarom dat de hier afgebeelde tekening rond 1916 is gemaakt. De redactie heeft ook het vermoeden dat hij toch wel een flink aantal andere tekeningen in de gemiente Deever moet hebben gemaakt.
De redactie toont bijzonder graag getekende en geschilderde objecten uut de gemiente Deever aan de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief. Hoe meer afbeeldingen van tekeningen en schilderijen zijn opgenomen in ut Deevers Archief, hoe liever het de redactie is. De redactie zou daarom graag bij hem onbekende tekeningen van objecten in de gemiente Deever van Jean François Obbes in ut Deevers Archief willen tonen. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie helpen aan goede scans van tekeningen van Jean François Obbes ?

Posted in Deever in de kuunst, Tiekening | Leave a comment

De parachute van twee Duutse pilot’n gung neet lös

In het archief van de gemiente Deever is aanwezig een tweetalige brief, opgesteld door gemeentesecretaris Jan Boesjes, de commandant van de luchtbeschermingsdienst te Deever en Pier Obe Posthumus, de N.S.B.-burgemeester van de gemiente Deever. De brief betreft het melden van het neerstorten van twee Duitse piloten binnen de grens van de gemiente Deever aan de Duitse bezetter.

Luchtbeschermingsdienst Diever
Op Dinsdag 15 augustus 1944 te ongeveer 13 uur zijn in deze gemeente twee Duitse piloten neergestort doordat het valscherm zich niet ontplooide.
In een weiland in Wittelte (Noord) stortte neer de piloot Karl Lampen, geboren 10 augustus 1920 te Gahlen, Rheinland, wonende Hafenstrasse 25 te Dorsten, Westfalen, wiens vliegtuig waarschijnlijk in de gemeente Dwingelo gevallen is.
Te Oude Willem, bij Hoeve aan den Weg, kwam neer de oberführer Horst Starzinski, geboren 9 november 1923 te Schloppe, wonende Horst Wesselstrasse 4 te Schloppe, wiens toestel in de gemeente Vledder neerstortte.
Beide vliegeniers moeten onmiddelijk dood geweest zijn. De lijken zijn op bevel van den Ortskommandant te Assen overgebracht naar het lijkenhuisje te Diever, en zullen blijkens ontvangen mededeling naar Zwolle worden vervoerd, teneinde aldaar te worden begraven.
Hiervan wordt kennis gegeven aan:
1. De rijksinspectie voor de bescherming van de bevolking tegen luchtaanvallen te ’s Gravenhage (in duplo);
2. De Polizeioffizier te Assen.
Diever, 16 augustus 1944.
De commandant van de luchtbeschermingsdienst te Diever, getekend Jan Boesjes.
Gezien, 16 augustus 1944.
De burgemeester van Diever, getekend Pier Obe Posthumus.

Luftschutzdienst Diever
Am Dienstag 15 August 1944 um ungefähr 13 Uhr sind in dieser Gemeinde zwei Deutsche Pilote abgestürzt, weil ihr Parachute sich nicht entfaltete.
In einer Wiese in Wittelte (Nord) stürzte der Pilot Karl Lampen ab, geboren den 10. August 1920 in Gahlen, Rheinland, wohnhaft in Dorsten Westfalen, Hafenstrasse 25, dessen Flugzeug warscheinlich in der Gemeinde Dwingelo heruntergekommen ist.
In Oude Willem bei dem Bauernhof ‘Hoeve aan den Weg’ stürzte ab der Oberführer Horst Starzinski, geboren den 9. November 1923 in Schloppe, wohnhaft Horst Wesselstrasse 4 in Schloppe, dessen Flugzeug in der Gemeinde Vledder herunterkam.
Beide Flieger sind zweifelsohne sofort tot gewesen. Die Leichen sind auf Befehl der Ortskommandanten in Assen nach der Leichenhalle in Diever transportiert worden und werden wie es sich aus der erhaltenen Mitteilung ergibt nach Zwolle weiterbefördert werden zur dortigen Beerdiging.
Obiges wird zur Kenntnis gebracht von
1. Der Reichinspection der zivilen Luftschutzes im Haag (in zwei exemplaren);
2. Dem Polizeioffizier beim Beauftragten des Reichskommissares für die Provinz Drenthe in Assen.
Diever, den 16. August 1944.
Der Kommandant des Luftschutzdienstes in Diever, Jan Boesjes.
Beglaubigt, den 16. August 1944.
Der Bürgermeister von Diever, Pier Obe Posthumus.

In het in 1995 uitgegeven boek ‘Steenwijk in 40-45, een historisch document’ verzameld en bewerkt door drs. H. Spreen staat op bladzijde 66 de volgende tekst over het neerstorten van piloot Horst Starzinski en zijn Messerschmidt.

Locatie nr. 17 – Doldersum/Boschoord
Dit toestel, dat door Amerikaanse boordkanonnen buiten gevecht was gesteld, kwam vanuit oostelijke richting branden neer op de heide. De plek lag ten noorden van de straatweg Doldersum-Wateren, niet ver van de jachthut aldaar. De heide vatte vlam, zodat een flinke brand het gevolg was. Personeel van de Maatschappij van Weldadigheid dat daar in het bos werkte, wist de brand te blussen. Bij de komst van Duitse militairen werden zij weggehouden van het vliegtuigwrak. Daardoor ontstond de indruk dat het een geheim vliegtuigtype betrof. Later werd duidelijk dat het ging om het toestel van een van de meest succesvolle vliegers van de Luftwaffe: Offizier Horst Starzinski, 21 jaar. De man werd dood aangetroffen bij Hoeve aan den Weg aan de weg Diever-Wateren. Hij was het slachtoffer geworden van zijn parachute, die niet was opengegaan. Zijn Messerschmidt Bf-109G droeg het kenteken nummer 166043 en behoorde ook tot het onderdeel, zoals genoemd in locatie nummer 15 (redactie: zesde Staffel (squadron) van het Jagdgeschwader 5 (Eismeer).

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
De piloot Karl Lampen stortte neer in een weiland op ’t Noord bij Wittelte.

Het vliegtuig van de piloot Karl Lampen stortte neer op het landgoed Oldengaerde in de gemiente Dwingel.
De piloot Horst Starzinski stortte neer bij de boerderij ‘Hoeve aan den Weg’ in de Olde Willem.
Het vliegtuig van de piloot Horst Starzinski stortte neer bij Boschoord in de gemiente Vledder.
Zie ook het bericht Messerschmitt stort in 1944 neer bij Boschoord.
Was het de ijverige wel op zijn post gebleven gemeentesecretaris Jan Boesjes die deze brief in het Duits vertaalde of was de vertaler van de brief N.S.B.-burgemeester, voormalig reiziger in smeerolie en landbouwmachines, Pier Obe Posthumus ?
Gemeentesecretaris Jan Boesjes heeft eigenhandig de Nederlandse en de Duitse versie van de brief ondertekend, maar voor de handtekening van N.S.B.-burgemeester Pier Obe Posthumus is zijn stempel gebruikt.
Meer gegevens over Horst Starzinski zijn te vinden in de webstee Findagrave.
Meer gegevens over Karl Lampen zijn te vinden in de webstee Findagrave.

 

Posted in de Olde Willem, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

In de Heufdstroate bee ut postkantoor en de Kloeze

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is opgenomen als afbeelding 59 een afbeelding van en ansichtkaart uit 1930 en als afbeelding 60 een ansichtkaart uit 1934. De twee afgebeelde kaarten geven samen een mooi ansicht van de Heufdstroate van Deever in de jaren vóór de Tweede Wereldoorlog. In de begeleidende tekst bij de twee afgebeelde ansichtkaarten is enige aandacht besteed aan de zichtbare huizen en de bewoners van deze huizen. Een afbeelding van de betreffende bladzijde uit het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht opgenomen.

59 – Diever – Hoofdstraat – 1930
60 – Diever – Hoofdstraat – 1934
Links op de linker foto staat het boerderijtje van Hendrik Gruppen (Olde Gruppen). Dit boerderijtje is op 21 juni 1945 door blikseminslag afgebrand en niet weer opgebouwd. Bij de brand kwamen een paard en drie varkens om. In het rapport van de brandweer staat het volgende: Het beschikbare aantal slangen was net voldoende. Aangezien de zuigslang te kort is voor de nortonput kon slechts uit de open brandkuil worden gepompt, zoodat na beëindiging van de brand de watervoorraad ook geheel was uitgeput. Het dak van deze boerderij bestond uit riet en stroo, zooals zoovele daken in de kom. Indien de voorafgaande regen de omliggende daken niet voldoende nat had gemaakt was een groote ramp niet te voorkomen geweest.
Het huis daarnaast is eigendom van Jan Schoemaker. In het linker deel van het voorhuis was het postkantoor gevestigd. Het rechter deel was in gebruik als voorkamer. Tussen de twee linker ramen is de brievenbus te zien.
In het huis daarnaast woonde Jantje Kiers. Dit huis is later gekocht door Bart Schoemaker, die ook een beetje makelaar was en toen als buurman eerste koop had. Hij heeft het huis afgebroken om zo ruimte te krijgen voor een tuin.
In het huis rechts op de linker foto woonden boer en aannemer-timmerman Jan Bennen en zijn vrouw Hilligje Offerein.
Op de rechter foto is links het huis bij de smederij van Albert en Hendrik Kloeze te zien.
In het huis daarnaast woonden de ongetrouwde zusters Lammigje en Aaltje Oostenbrink (de Pluumpies). Op zondag konden gereformeerde kerkgangers die van ver kwamen tussen de morgen- en middagdienst bij hen koffie drinken.
In het rechter pand op de rechter foto bevond zich de manufacturenwinkel van Coba Vos-Hessels, de weduwe van Johannes Vos. Daarnaast woonden de gebroeders Harm, Hendrik en Jacob (Jaap) Mulder (Garke Bakker’s jongen). In het laatste huis aan de rechterkant was het schildersbedrijf van Geert Koster gevestigd. Achter de leilinden op de achtergrond bevindt zich de boerderij van Jacob Hessels.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Die twee hier afgebeelde ansichtkaarten zijn toch maar weer twee mooie fragmenten van de geschiedenis in de gemiente Deever. De redactie betreurt het toch wel een beetje dat deze twee ansichtkaarten niet zijn afgebeeld in het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven papieren Magnum Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
Het water voor het blussen van de brand in het keuterijtje van Hendrik Gruppen is waarschijnlijk gepompt uut de brandkoele an de Peperstroate, alhoewel de braaandkoele op de brink ook in de buurt was.
Hendrik Gruppen (Olde Gröpp’m) is geboren op 10 juli 1868 in Zuidwolde en is overleden op 15 augustus 1955 in Deever. De redactie weet niet waar de familie Gruppen na de brand van het keuterijtje op 21 juni 1945 is gaan wonen.
Jan Schoemaker is geboren op 1 oktober 1856 in Dwingel. Hij is overleden op 23 februari 1946 in Deever.
Jantje Kiers is geboren op 12 oktober 1879 in Wapse. Zij is overleden op 1 november 1962 in Assen.
Lambertus (Bart) Schoemaker is geboren op 17 oktober 1900 in Deever. Hij is overleden op 27 januari 1960 in Deever.
Jan Bennen is geboren op 15 juli 1865 in Deever. Hij is overleden op 3 februari 1940 in Deever. Hij trouwde op 12 december 1885 met Hilligje Offerein. Zij is geboren op 22 september 1862 in Deever. Zij is overleden op 24 augustus 1891 in Deever.
Grofsmid Albert Kloeze trouwde op 3 mei 1872 in Zuidwolde met Henderikje Seuper. Hun zoon Albert Kloeze is geboren op 18 maart 1873 in Veeningen (Zuidwolde). Hij is overleden op 15 mei 1944 in Deever. Hun zoon Jan Kloeze is geboren op 15 maart 1874 in Veeningen (Zuidwolde). Hij is overleden op 29 april 1951 in Deever.
Grofsmid Albert Kloeze (geboren op 18 maart 1873, overleden op 15 mei 1944) trouwde op 30 juni 1900 in Nijeveen met Lammigje Santing. Hun zoon Albert Kloeze is geboren op 24 april 1901 in Deever. Hun zoon Jan Kloeze is geboren op 24 mei 1906 in Deever. Hun zoon Hendrik Kloeze is geboren op 30 juli 1909 in Deever.
Smidsknecht Jan Kloeze (geboren op 15 maart 1874, overleden op 29 april 1951) trouwde op 30 april 1904 in Deever met Lammigje van der Kuijlen. Hun zoon Albert Jan Kloeze is geboren op 22 juni 1907 in Deever. Hij is geen smid geworden; hij is onderwijzer geworden. Hun zoon Jan Gerrit Kloeze is geboren op 11 juni 1916 in Deever. Hij is geen smid geworden; hij is rijksambtenaar in Den Haag geworden.
De smederij van Albert Kloeze (geboren op 18 maart 1873, overleden op 15 mei 1944) en Jan Kloeze (geboren op 15 maart 1874, overleden op 29 april 1951) an de Heufdstroate in Deever is voortgezet door de zonen Albert Kloeze (geboren op 24 juni 1901) en Hendrik Kloeze (geboren op 30 juli 1909) van Albert Kloeze. Zoon Jan Kloeze (geboren op 24 mei 1906) begon in Wittelte een smederij aangebouwd aan het voormalige tolhuis aan de Wittelterweg.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van de andere hier genoemde personen.
Bij de beschrijving van de panden ontbreekt de beschrijving van het laatste pand aan de linkerkant. Het betreft de winkel met woning van de familie Philippus (Flip) Zaligman.
De redactie constateert dat alle panden aan de linkerkant van de twee afgebeelde ansichtkaarten niet meer bestaan. De redactie constateert dat alle panden aan de rechterkant van de twee afgebeelde ansichtkaarten nog steeds bestaan (2022).
De redactie zal te gelegener tijd en zeker niet met turbospoed en in turbodraf enige kleurenfoto’s van de huidige situatie ter plekke van de twee hier afgebeelde ansichtkaarten toevoegen aan dit bericht.

Afbeelding 1
Ansichtkaart uit 1930
Afbeelding 2
Ansichtkaart uit 1934

Posted in Alle Deeversen, Ansichtkoate, Diever, ie bint 't wel ..., Heufdstroate, Verdwenen object | Leave a comment

N.A.D.’ers op un trappe in de kaamp an de Gowe

Op 1 januari 1942 voerde de Duitse bezetter voor mannen en vrouwen van 18 jaar de ongewapende arbeidsdienstplicht in. De mannen werden hiervoor naar een ver van hun woonplaats gelegen werkkamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst (N.A.D.) gestuurd. Het werkkamp Diever van de Nederlandse Arbeidsdienst (N.A.D.) lag niet in Deever, maar in de buurt van de Gowe. Na de Tweede Wereldoorlog was daar het jongenskamp ‘de Eikenhorst’ gevestigd.
De op de afgebeelde foto aanwezige zwart geüniformeerde arbeidsmannen uit het werkkamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst (N.A.D.) an de Gowe vervulden hun arbeidsdienstplicht (ongewapende dienstplicht) in de periode van 7 juli 1943 tot en met 15 december 1943.
Ten tijde van hun verblijf in het werkkamp an de Gowe zijn deze mannen op de foto gezet bij de trap naar het sport- en excercitieterrein in de kaamp. Deze foto was aanwezig in de verzameling van Cornelis van der …, een zoon van een boer uit een polder ten noorden van Schiedam. Hij staat op de hier afgebeelde foto.. De redactie van ut Deevers Archief is niet bekend met de namen van de andere mannen op de foto. De redactie weet derhalve ook niet wie wie is op deze foto.

Posted in de Gowe, N.A.D.-kamp, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

De kiender van de Witteler skoele bee de Baarg

Het is helaas maar een paar keer voorgekomen dat de leerlingen van de Wittelter skoele op de foto zijn gezet bij de Witteler baarg. Zo ook op de hier afgebeelde foto, die in 1946 is gemaakt, de eerste foto van de leerlingen ná de Tweede Wereldoorlog. Als de kinderen wat vaker bij de Witteler baarg waren gefotografeerd, dan was het verval van deze oudheidkundig waardevolle baarg beter over de jaren heen te zien zijn geweest.

Op de afgebeeld foto zijn te zien:
1. Meester Albertus Andreae; 2. Arendje Nijboer; 3. Hendrikje Tabak; 4. Albert Jan Wanningen; 5. Lambert Nijboer; 6. Arend Echten; 7. Willem Pouwels; 8. Arend Jonker; 9. Klaas Echten; 10. Jan Berends; 11. Albert Soer; 12. Berend Mos; 13. Juffrouw Engel Broer-Van Delden; 14. Trijn Houwer; 15. Hilligje (Hillie) Boerhof; 16. Aaltje Tabak; 17. Jansje Noorman; 18. Jantien (Jantje) Odie; 19. Arendina Jonker; 20. Hilligje (Hillie) Berends; 21. Jantien (Jantje) Aaltina Winters; 22. Niesje Barelds; 23. Bernarda (Bernardie) Johanna Pril; 24. Klaasje Rozeboom; 25. Klaasje Berends; 26. Jacobje (Cobie) Nijboer; 27. Dirk Thijen; 28. Berend Jonker; 29. Teunis Rozeboom; 30. Jannes Boer;  31. Lammigje (Lammie) Houwer; 32. Eltje Oost; 33. Roelina (Roelie) Willemtje Klok; 34. Stiena Klok; 35. Willemtje (Willie) Roelina Klok; 36. Roelofje (Roelie) Soer; 37. Roelofje (Roelie) Siemens; 38. Albertus (Bertus) Gerardus Pril; 39. Geert Soer; 40. Jannes Siemens; 41. Roelof Jonker.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief.
De redactie is naarstig op zoek naar gegevens van de kinderen die op deze afgebeelde foto zijn te zien. Alle kinderen zijn in of vóór 1940 geboren, sommigen zelfs in 1932, dat wil zeggen dat deze nu (anno 2022) allemaal dikke tachtigers, sommige zelfs negentigers zijn. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan gegevens van deze kinderen aanleveren ?

1. Meester Albertus (Bertus) Andreae (Andree ?, Andrea ?)
Albertus (Bertus) Andreae (Andree ?, Andrea ?) is geboren op 18 maart 1908 an ’t Meul’nende in Deever. Hij is overleden op 27 maart 1988 in Deever. Hij werd in de Deeverse volksmond altijd Bart Eulie genoemd. Hij was eerst schoolmeester an de Witteler skoele. Daarna was schoolmeester en hoofd van de openbare lagere school an de Tusschendarp in Deever

2. Arendje Nijboer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

3. Hendrikje Tabak
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

4. Albert Jan Wanningen
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

5. Lambert Nijboer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

6. Arend Echten
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

7. Willem Pouwels
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

8. Arend Jonker
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

9. Klaas Echten
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

10. Jan Berends
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

11. Albert Soer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

12. Berend Mos
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

13. Juffrouw Engel Broer-Van Delden
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

14. Trijn Houwer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

15. Hilligje (Hillie) Boerhof
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

16. Aaltje Tabak
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

17. Jansje Noorman
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

18. Jantien (Jantje) Odie
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

19. Arendina Jonker
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

20. Hilligje (Hillie) Berends
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

21. Jantien (Jantje) Aaltina Winters
Zij is geboren op 22 februari 1932
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

22. Niesje Barelds
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

23. Bernarda (Bernardie of Nardie) Johanna Pril
Zij is geboren op 7 juni 1935 in Enschede. Zij is overleden op 22 november 2018 in Hoogeveen.
Zij was getrouwd met Piet Gelmers.

24. Klaasje Rozeboom
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

25. Klaasje Berends
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

26. Jacobje (Cobie) Nijboer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

27. Dirk Thijen
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

28. Berend Jonker
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

29. Teunis Rozeboom
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

30. Jannes Boer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

31. Lammigje (Lammie) Houwer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

32. Eltje Oost
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

33. Roelina (Roelie) Willemtje Klok
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

34. Stiena Klok
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

35. Willemtje (Willie) Roelina Klok
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

36. Roelofje (Roelie) Soer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

37. Roelofje (Roelie) Siemens
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

38. Albertus (Bertus) Gerardus Pril
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

39. Geert Soer
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

40. Jannes Siemens
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

41. Roelof Jonker
De redactie moet nog in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

Posted in de Witteler Baarg, Witteler skoele | Leave a comment

Logtfoto van de rooms kattelieke kaarke op Zorgvliet

Het bedrijf Verkoop Onderneming Luchtfoto’s gevestigd aan de Kapteinstraat 50 in Leiden gaf in september 1952 bijgaand afgebeelde mooie luchtfoto van het linker deel van de vijf oude bejaardenwoningen in het Sint Anthonij Gasthuis, de rooms katholieke Sint Andreas kerk en de pastoorswoning met de naam Witte Huis an de Dorpsstroate op Zorgvliet (an de aandere kaante van de Deeverse bos). Bij de redactie van ut Deevers Archief zijn vooralsnog geen andere luchtfoto’s van objecten op Zorgvlied bekend. Maar wie van de zeer geachte bezoekers van ut Deevers Archief beschikt wel over andere luchtfoto’s van objecten op Zorgvliet ?
In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk Zorgvlied op bladzijde 193 een bijgesneden afbeelding van een exemplaar van de hier afgebeelde ansichtkaart opgenomen. De redactie merkt wel op dat in het genoemde Magnum Opus heel veel afbeeldingen van foto’s, ansichtkaarten en zo voort zijn bijgesneden.

Posted in Ansichtkoate, Rooms Katholieke Kerk, Sint Anthonij Gasthuis, Witte Huis, Zorgvlied | Leave a comment

Crescendo bee de Fokker F-36 PH-AJA op Schiphol

In het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever verscheen in nummer 01/3 (september 2001) het volgende bericht over enige geschiedkundige tekortkomingen bij de beschrijving van een foto in het fotoboekje ‘Kent u ze nog… die van Diever’ van lagereschoolmeester Albertus Andreae (Andree ?, Andrea?) (die in de Deeverse volksmond altijd Bart Eulie werd genoemd).   

Aanvulling op het boekje ‘Kent u ze nog… die van Diever’
De hier afgebeelde foto van de leden van de gemengde zangvereniging Crescendo is als foto 24 gepubliceerd in het in 1987 verschenen fotoboekje ‘Kent u ze nog… die van Diever’ van wijlen de heer Albertus Andreae.
Hij schreef de volgende tekst bij deze foto.
Mensen die gefotografeerd worden, willen -getuige deze opname- als regel er vrolijk uitzien. Daar is dan in dit geval ook wel een reden voor. De gemengde zangvereniging Crescendo is namelijk een dagje uit en wel naar Amsterdam. We hoeven u uiteraard niet te vertellen waar deze foto is genomen. De reis heeft plaats gehad in de jaren dertig. Het zou te ver voeren, wanneer we u alle leden met name gingen noemen. We zullen u zo maar willekeurig wat namen geven. De anderen zullen zeker worden herkend. Hier volgen dus onder anderen Jantje Strik, Zwaantje Klok, Jantje van Kampen (staat niet op de foto, redactie), Coba Slot, Annigje Jonkers, Reina Slagter, Hendrikje Trompetter en Aaltje Vos. De dames ons excuus voor het noemen van hun meisjesnamen. Van de heren volgen hier onder anderen de namen van: Albert Geerts, Jan Oostenbrink, Jans Benthem, Jan Mulder Tzn, Klaas Doorten, Lambert Kloosterman, Goitsen van Wijk en Jan de Ruiter. De rest kunt u zeker zelf aanvullen
De historische vereniging weet uit eigen ervaring dat met het verstrijken der jaren het steeds moeilijker wordt de gegevens van personen op met name foto’s van vóór de Tweede Wereldoorlog te achterhalen. De uitspraken ‘De anderen zullen zeker worden herkend’ en ‘De rest kunt u zeker zelf aanvullen’ bij deze foto uit 1938 waren al bij het maken van het fotoboekje in 1987 sterk in twijfel te trekken. De redactie is dan ook aangenaam verrast dat mevrouw Hendrikje Buiter-Roelofs (zij staat zelf ook op de foto) toch nog een volledig namenlijst van personen op deze foto kon samenstellen
Op de achterste rij zijn van links naar rechts te zien:
Klaas Doorten, Cornelis Seinen, Jaap Kannegieter, Albertus (Bertus) Steenbergen, Goitsen van Wijk, Roelie Zoer, Klaas Tissingh (met pet), Jantje Wesseling, Aaltje Muggen, Arendina Wesseling, Obigje Eleveld, Annigje Jonkers, Jacoba Slot, Gerrit Jan Wesseling (met pet), Hennie Oostenbrink, Jantina Muggen, Aafje Klok, Lammigje Seinen, Jan Oostenbrink, Jantje Otten, Albert Geerts, Roelof Willem van Wester (met pet), Lambert Kloosterman, Jan de Ruiter, Buschauffeur, Rika Rozeboom, Reina Slagter, Buschauffeur, Hendrikje Trompetter, Aaltje de Ruiter, Hendrikje Roelofs, Jantje Oost, Jantje Rozeboom, Wicherdina Kleene, Frederik Westerhof en Jans Benthem.
Op de voorste rij zijn van links naar rechts te zien:
Jan Slagter, Jan Mulder Tzn., Alberdina Slagter, Trijntje Klok, Nicolina Beuving, Margje Westerhof, Hendrikje Benthem, Aaltje Vos, Zwaantje Klok, Jantje Zoer, Trijntje Vierhoven, Anna Krol, Jantje Strik en Kaatje Boers.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De afgebeelde foto is weer zo’n mooi fragmentje uit het verleden van het rijke verenigingsleven in Deever.

Albertus Andreae (Andree ?, Andrea ?) (geboren op 18 maart 1908 in Deever, overleden op 27 maart 1988 in Deever) (die in de Deeverse volksmond altijd Bart Eulie werd genoemd) was lagereschoolmeester en hoofd van de openbare lagere school an de Tusschendarp in Deever. Na zijn pensionering in 1973 hing hij de amateur-historicus van Deever uit. In 1981 was hij de samensteller van het nog steeds ‘on demand’ verkrijgbare fotoboekje Diever in oude ansichten. In 1987 was hij de samensteller van het nog steeds ‘on demand’ verkrijgbare fotoboekje Kent u ze nog… die van Diever.
Hij bezigde in zijn twee door hem samengestelde boekjes bij foto’s vaak krakkemikkerige gemakzuchtige zwakke afscheepteksten, zoals: ‘Het zou te ver voeren, wanneer we u alle leden met name gingen noemen.’, ‘We zullen u zo maar willekeurig wat namen geven.’ of ‘De anderen zullen zeker worden herkend.’  Die teksten moeten gewoon worden gelezen als: ‘Ik weet niet alle namen,’, ‘Ik weet niet wie wie is.’ ‘Ik heb geen zin alle namen zelf uit te zoeken, bekijk het maar.’
De Fokker F-36 PH-AJA was in dienst bij K.L.M. van 16 maart 1935 tot 25 augustus 1939. Van dit vliegtuig is een mooie foto aanwezig in het fotoarchief van de gemeente Amsterdam.

Afbeelding 1
Het gemengde zangkoor Crescendo maakte in 1938 een uitstapje naar Schiphol. Van deskundige kennissen, te weten gepensioneerde vliegeniers, op vliegveld De Kooi op Texel vernam Coen Broekema de hierna volgende gegevens. Het toestel achter het zangkoor is een Fokker F-36 met kenteken PH-AJA . Een bijzonderheid aan dat type was dat de tweede piloot achter de eerste piloot zat. Het vliegtuig had nog een vast landingsgestel. Hij werd zowel voor korte Europese als voor binnenlandse vluchten gebruikt. Zo vloog het ook op vliegveld De Kooi’. (foto uit de verzameling van wijlen mevrouw Hendrikje Buiter-Roelofs, Deever)
1. Klaas Doorten
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

2. Cornelis Seinen
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

3. Jaap Kannegieter
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

4. Albertus (Bertus) Steenbergen
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

5. Goitsen van Wijk
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

6. Roelie Zoer
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

7. Klaas Tissingh (met pet)
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

8. Jantje Wesseling
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

9. Aaltje Muggen
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

10 Arendina Wesseling
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

11. Obigje Eleveld
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

12. Annigje Jonkers
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

13. Jacoba Slot
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

14. Gerrit Jan Wesseling (met pet)
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

15. Hennie Oostenbrink
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

16. Jantina Muggen
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

17. Aafje Klok
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

18. Lammigje Seinen
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

19. Jan Oostenbrink
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

20. Jantje Otten
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

21. Albert Geerts
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

22. Roelof Willem van Wester (met pet)
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

23. Lambert Kloosterman
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

24. Jan de Ruiter
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

25. Buschauffeur

26. Rika Rozeboom
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

27. Reina Slagter
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

28. Buschauffeur

29. Hendrikje Trompetter
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

30. Aaltje de Ruiter
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

31. Hendrikje Roelofs
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

32. Jantje Oost
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

33. Jantje Rozeboom
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

34. Wicherdina Kleene
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

35. Frederik Westerhof
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

36. Jans Benthem
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

37. Jan Slagter
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

38. Jan Mulder Tzn.
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar zijn gegevens.

39. Alberdina Slagter
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

40. Trijntje Klok
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

41. Nicolina Beuving
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

42. Margje Westerhof
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

43. Hendrikje Benthem
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

44. Aaltje Vos
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

45. Zwaantje Klok
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

46. Jantje Zoer
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

47. Trijntje Vierhoven
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

48. Anna Krol
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

49. Jantje Strik
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

50. Kaatje Boers
De redactie moet in de openbare bronnen op zoek naar haar gegevens.

Posted in Alle Deeversen, Vurening | Leave a comment

Ut winkeltie van Hidde Visser en Trientie Diekstroa

Hidde Visser is geboren op 23 februari 1905 in Schraard in Fryslân. Hij is overleden op 24 juni 1970 in Gorredijk in Fryslân. Trijntje Dijkstra is geboren op 26 januari 1900 in Schraard in Fryslân, Zij is overleden op 15 februari 1988 in Gorredijk in Fryslân. Hidde Visser en Trijntje Dijkstra zijn op 6 april 1932 getrouwd.
Het echtpaar Hidde Visser en Trijntje Dijkstra nam in april 1932 de kruidenierswinkel over van Kees Bos en Trui Beun.
Het pand had toen als adres Zorgvliet 4. Op de winkelruiten wordt reclame gemaakt voor Douwe Egberts koffie en thee, Ata, Imi, Erdal schoensmeer, Persil zeeppoeder, Henco was- en inweeksoda, Sunlight zeep en Radion zeep.
Hidde Visser en Trijntje Dijkstra hebben in 1963 hun winkel verkocht aan de familie Van der Heide. Maar naar welke plaats is het echtpaar vertrokken ?
Zo te zien aan de naam boven de deur had Klaas de Boer in het aangrenzende pand toen nog zijn manufacturenwinkeltje.
Het winkeltje in de voorkamer van Klaas de Boer was maar klein. Het was bijna helemaal gevuld met manufacturen. Er stond een toonbankje. Er was nauwelijks ruimte om te staan. In het gangetje achter de linker voordeur stonden stellages met rimmen (planken) die ook volgestouwd waren met stoffen.
De elektrische stroom werd in die jaren nog bovengronds getransporteerd, let op de twee keer twee zichtbare porseleinen potjes, de draden zijn niet te zien.
Op de foto (die eigendom is van de redactie van ut Deevers Archief) zijn van links naar rechts te zien: Tjebbe Visser, Hidde Visser, Sietske Visser, Trijntje Dijkstra en Wiebe Visser.
De redactie van ut Deevers Archief het Deevers heeft deze foto in 2004 ook gepubliceerd op de februari-pagina van de zo genoemde historische kalender van de heemkundige vereniging uut Deever voor de lezers van het blad Opraekelen.
Als tweede foto werd daarbij de situatie ter plekke op 9 november 2003 geplaatst.
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze zwart-wit foto gemaakt. Voorwaar nu al weer een bijna historisch waardevolle foto.
In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk Zorgvlied op bladzijde 216 een afbeelding van de hier afgebeelde foto opgenomen. De samestellers/redacteuren van de Magnum Opus hebben met een bijna aan zekerheid grenzende onwaarschijnlijkheid de afbeelding in dit bericht digitaal gekopieerd.

Posted in De aandere kaante van de bos, Dorpsstroate, Historische kalender, Neringdoende, Opraekelen, Topstuk, Zorgvlied | Leave a comment

As ut kolder wödt in de Dreinse laandschop

De redactie van ut Deevers Archief kwam bij het digitaliseren (scannen) van zijn papieren archief – bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal en zo voort en zo voort uut de gemiente Deever – bijgaande foto van de Kleine Brink van Deever tegen in een knipsel uit het geïllustreerde blad Het Noorden in Woord en Beeld, jaargang 11, 1935-1936, datum 20 december 1935.

In het boerderijtje met de twee gotisch vormgegeven ramen in de voorgevel woonde tot 28 november 1934 kleermaker Fredrik (Frièrik) Westerhof. Hij was op 25 oktober 1919 medeoprichter van de ‘Coöperatieve Bakkerij en Winkelvereeniging ‘Samenwerking’ te Diever’. Fredrik (Frièrik) Westerhof is op 28 november 1934 overleden in Deever.
In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 31 december 1928 wensen kleermaker Frederik (Frièrik) Westerhof en echtgenote Christina Houwer familie, vrienden en begunstigers een gelukkig nieuwjaar.
De redactie verzoekt de zeer gewaardeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief gegevens te verschaffen over de bewoners van de andere zichtbare huizen.
De redactie zal te gelegener tijd en zeker niet met geschwinde spoed en zeker ook niet in gestrekte draf enige kleurenfoto’s van dit dorpsbeeld aan dit bericht toevoegen.


Posted in Alle Deeversen, Kaarke an de brink, Kleine Brink, Neringdoende, Toor'n an de brink | Leave a comment

Allend sociale huurwonings op ut Dingspilhuusturrein

De Hoge En Lage Dametjes En Heertjes Van De Voorkant Van Het Onuitroeibare Gelijk Van De Inrichting Van Het Dorp Diever In Het Raadhuis Aan De Gemeentehuislaan In Deever hebben een plan opgevat op het grote al jaren braakliggende terrein, waarop ut Dingspilhuus (het enig echte warme hart van Deever) en de sportzaal stonden, slechts een pover aantal van zes sociale huurwoningen, een erg ruime parkeerplaats én een ronduit beschamend over-de-top amfitheater met een soort van catwalk in het dorp te bouwen.
De nijpende sociale huurwoningnood in het dorp Deever kan echter absoluut geen ruime parkeerplaats en een ronduit beschamend over-de-top amfitheater met een soort van catwalk velen. Die Hoge En Lage Dametjes En Heertjes schrijven als lulkoek-argument voor de bouw van het ronduit beschamende over-de-top amfitheater met een soort van catwalk: ruimte voor ontspanning, recreatie en loskomen van de dagelijkse sleur. Ammehoelala. In Deever is al overdadig veel ruimte voor ontspanning, recreatie en loskomen uit de dagelijkse sleur, daar kan geen ander dorp tegenop. Daar is geen ronduit beschamend over-de-top amfitheater met een soort van catwalk meer voor nodig.
Ten minste dertig van de honderd nieuw te bouwen woningen in Deever moeten betaalbare sociale huurwoningen zijn. Die zes toegezegde sociale huurwoningen zijn, gelet op het genadeloos volplempen van de Kalterbroeken met dure huizen, ronduit veel te weinig. Ook de ruimte voor die ruime parkeerplaats en de ruimte voor dat ronduit beschamende over-de-top amfitheater met een soort van catwalk moeten helemaal worden volgebouwd met betaalbare sociale huurwoningen. Daar is geen ontkomen aan. Dat is niet meer slinks te vermijden. Deever heeft een grote achterstaand in de bouw van betaalbare sociale huurwoningen opgelopen. Deever heeft behoefte aan betaalbaar wonen. Deever heeft behoefte aan leefbare wijken. Deever wil eerlijke woonkansen.
Deever kan zich die hiervoor beschreven luxe niet veroorloven. Deever let op uw eigen zaak. Deever, laat je geen politiek oor aannaaien door die Hoge En Lage Dametjes En Heertjes. Die zes toegezegde sociale huurwoningen zijn slechts een vuil doekje voor het jarenlange bloeden.
De redactie heeft de vier hier afgebeelde foto’s gemaakt op woensdag 22 mei 2022. Voor wat ze waard zijn.

Posted in Deever, Dingspilhuus, Gemeente Westenveld | Leave a comment

Ik lope veuruut, moar ik goa aachteruut

De redactie van ut Deevers Archief heeft van Lammert Joustra uit Zuidwolde toestemming de door hem geschreven artikeltjes voor het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever op te nemen in ut Deevers Archief. Bijgaande twee korte artikeltjes -voorzien van een korte inleiding van de redactie- zijn gepubliceerd in het papieren blad Opraekelen 06/4 (december 2006) van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.

Bee’j de scheerboas
De redactie plaatst van Lammert Joustra uit Zuidwolde regelmatig korte bijdragen in de vorm van herinneringen, voorvallen en anekdotes uit de tijd dat hij kapper was in Deever, eerst bij kapper Geert Vierhoven, later in zijn eigen zaak.

Een ’ernstig’ ongeluk
Een klant kwam de zaak binnen en zei: ”Dat is toch ook wat. Ik kom net uit Vledder en daar is een ernstig ongeluk gebeurd. De hele weg was geblokkeerd en afgezet door de politie.”
De man vertelde het op zo’n manier dat het leek alsof daar een vreselijk ongeluk was gebeurd. Iedereen in de zaak was meteen zeer geïnteresseerd en iemand vroeg: ”Wat is daar dan precies gebeurd ?” ”Net buiten Vledder is een scherpe bocht.” ”Ja.” beaamde iedereen, zo van, vertel nou gauw verder. ”Daar is een grote vrachtwagen met aanhanger uit de bocht gevlogen en gekanteld. Er waren wel twee politieauto’s aanwezig en vier agenten. Je ziet het niet vaak, maar die stonden erbij te janken (huilen).”
Toen kwam de vragen. ”Waren er slachtoffers ?” ”Wat is er dan toch gebeurd ?” ”Was het dan zo ernstig ?” Volgens de klant zat het zo: ”Er was een vrachtwagen met siepels (uien) gekanteld……”.

Ik lope veuruut, moar ik goa aachteruut
Een klant meldde in de scheersalon het volgende over Albert Keizer. Hij had aan Albert gevraagd: ”Hoe is ’t Aubut, geet ’t nog ’n beetie.” Waarop Albert, die wat met zijn gezondheid sukkelde, had geantwoord: ”Ik lope veuruut, moar ik goa aachteruut.” Albert zat vaak op het bankje voor zijn woning en had zo mooi zicht op alles wat op ut brinkie gebeurde. Op deze manier kon hij de vakantiegangers aanspreken en vermaken mit sien vertellegies. De mensen vonden het ook leuk om een foto van hem te maken.
Een keer vroeg een gast aan Albert, waar hij de foto naar toe kon sturen. Albert antwoordde: ”Stuur moar hen de Keizer, aachter de Graaf, op ’t Kasteel in Deever. Dan kompt altied good, de postbode kent mee wè.” Wat Albert zei, dat klopte precies, maar toch moet de vakantieganger het niet hebben vertrouwd, want de foto is nooit bij Albert Keizer aangekomen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief.
Van Albert Keizer en zijn huisje voor op ut Kastiel naast transportbedrijf De Graaf is in ut Deevers Archief is mooie afbeelding van een afdruk van een kleurendia van meester Henk van den Bos aanwezig. Op de afbeelding met Albert Keizer staat aan de rechterkant Koendert Tissingh.

Posted in Algemeen, Alle Deeversen, Dorpsfiguur | Leave a comment

De olde automobiel mit nummerbröt D-2620

Het nummerbewijs D-2620 van het automobiel op de hier afgebeelde foto werd op 15 september 1922 afgegeven aan Berend Slagter in de Kruusstroate in Deever. De Duitse bezetter heeft deze fraaie auto van het merk Ford in de Tweede Wereldoorlog gevorderd, maar is na de oorlog teruggevonden in Den Helder en teruggekomen in Deever.
Van links naar rechts zijn op de afgebeelde foto te zien: Reina Slagter (geboren op 14 mei 1910, overleden op 23 oktober 1958), Alberdina Slagter (geboren in 27 januari 1914 in Deever, overleden op 7 januari 2008 in Dwingel) en een nicht, waarvan de naam niet achterhaald kon worden.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief lette vooral op de prachtige verharding van zwerfkeien en zwerfkeitjes voor het café-biljart van Berend Slagter an de Kruusstroate in Deever.
De redactie van ut Deevers Archief kan helaas niet goed afleiden in welk jaar deze foto is gemaakt. De redactie schat in dat Alberdina Slagter ergens midden twintig is. Wellicht is de foto vlak vóór de Tweede Wereldoorlog gemaakt.
Deze foto was aanwezig in de verzameling van mevrouw Alberdina Doorten-Slagter. Na haar overlijden is haar verzameling foto’s bij allesverzamelaar Jans Roelof Tabak in de Aachterstroate in Deever terecht gekomen. Na het overlijden van Jans Roelof Tabak is de verzameling foto’s van Alberdina Doorten-Slagter bij het leeghalen van de woning van Jans Roelof Tabak waarschijnlijk samen met vele andere historisch waardevolle paperassen in de afvalcontainer onterecht gekomen. Een gevalletje van heel erg helaas. De grote vraag is natuurlijk hoe dit had voorkomen had kunnen worden.
Ter plekke an de Kruusstroate in Deever is nu ’t Nieuwscafé gevestigd.
Het verkeer op de drukke provinciale weg N355 moet zich in Deever door het Moleneinde, een stuk van de Hoofdstraat en de Kruisstraat murwen. En rijdt dus vlak langs het terras van ’t Nieuwscafé. Zo ook vrachtwagens. Zie de bijgaande kleurenfoto die de redactie van ut Deevers Archief op woensdag 22 mei 2022 op het terras van ’t Nieuwscafé heeft gemaakt. Bij het langsdenderen van zwaarbeladen vrachtwagens klotst het bier door de verkeerstrillingen in de glazen. En het kan natuurlijk ook voorkomen dat twee langsdenderende zwaarbeladen vrachtwagens elkaar bij het terras van ’t Nieuwscafé tegenkomen. Dan zal het bier waarschijnlijk door de verkeerstrillingen uit de glazen klotsen.
De redactie merkt op dat nu langs het terras afzetpaaltjes van het type Amsterdamned staan en niet van het type Deeverdamned. Zie ook het bericht Un riegel betuttelpoalties van ut type Amsterdamned.

Posted in Café Berend Slagter, Kruusstroate, Olde auto | Leave a comment

Bleuin’de broamboss’n bee de Ruterweg

De redactie van ut Deevers Archief heeft de vier hier getoonde kleurenfoto’s gemaakt op woensdag 22 april 2022.
Op de kleurenfoto’s zijn de bloeiende bremstruiken in de hoek van de Westerdrift en de Ruterweg in Oll’ndeever te zien. Foto’s van dergelijke prachtige Deeverse natuur mogen uiteraard niet in ut Deevers Archief ontbreken. Onder geen enkel beding.

Posted in Landschap, Natuur, Oll'ndeever | Leave a comment

Wie hef ut Sjakie uut Spier sukersakkie uut 1979 ?

In het openluchttheater an de Shakespearebrink (vrogger Bolderbrink) in het Grünedal bee Deever wordt op een aantal avonden in de zomer als eup’mlochtspel (openluchtspel) een toneelstuk van Sjakie uut Spier opgevoerd.
In de pauze van het eup’mlochtspel konden de bezoekers in de zestiger en zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw in het halfdonker en bijna op de tast buiten het theater bijvoorbeeld een kopje koffie of een kopje thee drinken.
De kristalsuiker voor de koffie en de thee zat dan in een speciaal voor dat jaar gemaakt sukersakkie. En er waren natuurlijk altijd bezoekers die dat sukersakkie of enige sukersakkies leeg of nog gevuld in de zak of in de tas stopten, mee naar huis namen en vervolgens opnamen in een verzameling sukersakkies, jaar in jaar uit.
De hier getoonde sukersakkies en de soortgelijke sukersakkies uit andere jaren zijn helaas wel als de sukersakkie-mutatie van het Shakespearitis-virus in Deever te beschouwen. Ech wè.
De redactie van ut Deevers Archief is in zijn geheel niet bevattelijk voor het Shakespearitis-virus, maar is vanwege het zoveel mogelijk vastleggen van het vrogger in de gemiente Deever wel voortdurend op zoek naar een exemplaar van alle ooit voor het eup’mlochtspel gemaakte sukersakkies.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief heeft een exemplaar van het ontbrekende sukersakkie van ut eup’mlogtspel uut 1979 ? De redactie zou graag een goede scan van dit sukersakkie toegezonden willen hebben. De redactie is die bezoeker bij voorbaat bijzonder erkentelijk en zal de betreffende afbeelding van dat sukersakkie met geschwinde spoed en in gestrekte draf opnemen in de galerij van afbeeldingen in dit bericht.
De redactie weet niet of voor enige jaren vóór 1963 ook speciaal voor het openluchtspel sukersakkies zijn gemaakt. Wie kan de redactie daarover informeren ? De redactie weet niet of na 1990 ook nog speciaal voor het openluchtspel sukersakkies zijn gemaakt. Wie kan de redactie daarover informeren ? Vooralsnog gaat de redactie er van uit dat dit niet het geval is, dus dat deze mutatie van het Shakespearitus-virus na 1990 is uitgedoofd.
De sukersakkies van 1989 en 1990 zijn van een enigszins kleiner formaat dan de sukersakkies van vroegere jaren.
De redactie is vooral naarstig op zoek naar een goede scan van un sukersakkie of un plakplaetie met daarop de gegevens van het openluchtspel Peer Gynt, dat in 1949 is opgevoerd.
De redactie is ook op zoek naar de originele tekening van de afbeelding op de sukersakkies ! Wie kan gegevens hierover aan de redactie verstrekken ? Let bij de tekening op un sukersakkie vooral op de vlag met het wapen van de gemiente Deever, die aan de toeter van de heraut hangt.
Op sommige van de afgebeelde sukersakkies zaten enige koffievlekken. De redactie biedt zijn verontschuldingen aan voor enige wat verfomfaaid en niet zo strak ogende sukersakkies.
De redactie merkt op dat in de titel van ut sukersakkie uit 1983 een Freudiaanse verschrijving zit, want ‘Winteravondsprookje’ moet zijn ‘Wintersprookje’ (The winter’s tale). De ontwerper van ut sukersakkie (ome Kees of tante Nel ?) is in de war geweest met ‘Een midzomeravonddroom’ en met ‘Driekoningenavond’, immers het spel werd en wordt (nog wel) in Deever in de avond in de open lucht gespeeld, dus (nog) niet onder een dak. Deze Freudiaanse verschrijving van ‘Wintersprookje’ is ook te vinden in de webstee van de toneelvereniging Deever. En dat dak boven het theater is slechts een kwestie van tijd.

De redactie toont hierbij vooralsnog een afbeelding van ut sukersakkie van de volgende openluchtspelen:
– 1963 – The tragedy of Julius Ceasar (Julius Ceasar), geschreven in 1599, tragedie.
– 1964 – The tempest (De storm), geschreven ± 1611, komedie.
– 1965 – A midsummer night’s dream (Een midzomernachtdroom), geschreven in 1600, komedie.
– 1966 – As you like it (Naar het u bevalt), geschreven ± 1599, komedie.
– 1967 – The taming of the screw (De feeks wordt getemd), geschreven tussen 1590 en 1594, komedie.
– 1968 – The comedy of errors (Het spel der vergissingen), geschreven ± 1592-1594, komedie.
– 1969 – The merry wives of Windsor (De vrolijke vrouwtjes van Windsor), geschreven ± 1597, komedie.
– 1970 – A midsummer night’s dream (Een midzomernachtdroom), geschreven in 1600, komedie.
– 1971 – Twelfth night, or what you will (Driekoningenavond), geschreven tussen 1599 en 1601, komedie.
– 1972 – The merchant of Venice (De koopman van Venetië), geschreven in 1596 of 1597, komedie.
– 1973 – Romeo and Juliet (Romeo en Julia), geschreven ± 1595, tragedie.
– 1974 – As you like it (Naar het u bevalt), geschreven ± 1599, komedie.
– 1975 – The taming of the screw (De feeks wordt getemd), geschreven tussen 1590 en 1594, komedie.
– 1976 – Measure for measure (Leer om leer), geschreven in 1603 of 1604, komedie.
– 1977 – The tempest (De storm), geschreven ± 1611, komedie.
– 1978 – The comedy of errors (Het spel der vergissingen), geschreven ± 1592-1594, komedie.
– 1979 – ?
– 1980 – A midsummer night’s dream (Een midzomernachtdroom), geschreven in 1600, komedie.
– 1981 – Twelfth night, or what you will (Driekoningenavond), geschreven tussen 1599 en 1601, komedie.
– 1982 – The first part of king Henry the Fourth (Hendrik IV), geschreven in de periode 1596-1597).
– 1983 – The winter’s tale (Wintersprookje), geschreven in de periode 1610-1611), komedie.
– 1984 – As you like it (Naar het u bevalt), geschreven ± 1599, komedie.
– 1985 – Romeo and Juliet (Romeo en Julia), geschreven ± 1595, tragedie.
– 1986 – The taming of the screw (De feeks wordt getemd), geschreven tussen 1590 en 1594, komedie.
– 1987 – The tempest (De storm), geschreven ± 1611, komedie.
– 1988 – A midsummer night’s dream (Een midzomernachtdroom), geschreven in 1600, komedie.
– 1989 – The tragedy of Othello, the moor of Venice, (Othello), geschreven in 1603 of 1604, tragedie.
– 1990 – The tragedy of Hamlet, prince of Denmark (Hamlet), geschreven tussen 1600 en 1602, tragedie.

Voor personen die het Deevers echt willen gaan beheersen, zoals kiender van Deeversen die het Deevers neet meer van heur Deevers proat’nde vaè en mow hept elièrd, of Drentenierders (import) die druk en ernstig bezig zijn met een indeeveringscursus Deevers voor Drentenierders, volgt hier de vertaling van de betrekkelijk eenvoudige titel van dit bericht:
Wie heeft het Shakespeare suikerzakje uit 1979 ?

1963                                                    1964                                                   1965

1966                                                    1967                                                   1968

1969                                                    1970                                                   1971
 
1972                                                    1973                                                   1974

1975                                                    1976                                                   1977

1978                                                    1979                                                   1980

1981                                                    1982                                                   1983

1984                                                   1985                                                   1986

1987                                                    1988                                                   1989

1990                                                      ?                                                         ?

Posted in Eup’mlogtspel, Shakespearitis, Sukersakkie | Leave a comment

Dat bouseltie möt moar gau ofebreuk’n wödd’n

In opdracht van de Stichting Dorp van Shakespeare heeft lichtkunstenmaker Jaap van den Elzen een kunstenmakerachtig lichtplan Diever ontwikkeld met de uiterst voor de hand liggende titel ‘To see… or not to see’. Dit lichtplan is onderdeel van het zogenaamde ‘Kunstenplan Diever – Dorp van Shakespeare’. Het lichtplan (voorlopig ontwerp tweede fase, november 2020) vermeldt over het onderdeel ‘het magische kader’ op het marktterrein de volgende tekst.
Het magische kader is een portaal dat refereert naar het kader van het theaterpodium. De scheidingslijn tussen realiteit en eindeloze fantasie. Voorbijgangers worden in het magische kader in de spotlight gezet en daarmee een onderdeel van het lichttheater. In de avond en nacht wordt alleen de outline van het kader zacht verlicht. Zodra er beweging is van voorbijgangers wordt de lichtintensiteit van het magische kader versterkt. De ogen ervaren het donker nog veel intenser nadat ze zijn geprikkeld door het licht in het magische kader.
Het doel is het magische kader uit te voeren in hoogglans roestvast staal, dit heeft de extra dimensie van de spiegeling. Werkelijkheid die je tot verwondering brengt. Je ziet jezelf in het bos, op die plaats, als op een podium. Vanwege de hoge kosten die een uitvoering in hoogglans roestvast staal met zich meebrengt is er gekeken naar een alternatieve materialisatie. Dit is gevonden in cortenstaal, een weervast staal en de bruine roestkleur is het meest typische uiterlijke kenmerk.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het blabla-gehalte van de tekst in het kunstenplan is nogal hoog. Is dat metalen bouwwerk het kader van het theaterpodium ? Is dat metalen bouwwerkje de scheidslijn tussen de werkelijkheid en de eindeloze fantasie ? De meeste bezoekers van het openluchtspel rijden met de luxe auto over de Bosweg naar het openluchttheater aan de Heezeresch en zullen deze overbodige metalen constructie niet eens opmerken. Die willen zo dicht mogelijk, maar dan ook zo dicht mogelijk, bij de ingang van het theater parkeren.
In het kostbare metalen bouwwerkje zitten bewegingssensoren die in het donker de led-verlichting bij beweging aansturen. Laat je niks wijsmaken. Dit heeft niets met magie te maken. In de aankomst- en vertrekhallen van Schiphol wordt deze stroombesparende techniek al jaren toegepast. En de volgende zin breekt alle bla-bla-bla records. De ogen ervaren het donker nog veel intenser nadat ze zijn geprikkeld door het licht in het magische kader. Ammehoela. Natuurlijk passen de pupillen van de mens zich voortdurend en snel aan de lichtsterkte aan. Dat doen ze al honderdduizenden jaren. Daar is niets magisch aan. Daar is niets bovennatuurlijks aan.

Het portaal is dus helaas niet van goedkoper roesterig weervast staal gemaakt, maar van hyperduur hoogglans roestvast staal. Blijkbaar speelde geld geen rol voor de financiers (belastinggeld ?) van dit overbodige over de top luxe happy few project. Het oerlelijke portaal staat aan het begin van de Bosweg het vroegere paardemarktterrein te vervuilen bij het overbodige gebouw waarin nog steeds het noodlijdende toeristische informatie punt (vroeger V.V.V.-kantoor) is gevestigd. Dit metalen bouwwerkje moet toch wel als het resultaat van een extreem ernstige aanval van Shakespearitis worden beschouwd.
De grote vraag voor het bestuur van de Stichting Dorp van Shakespeare moet natuurlijk zijn of die volstrekt overbodige anti-duurzame kunstenmakerslichtobjecten tussen het marktterrein en het openluchtspel wel omzetverhogend voor die paar neringdoenden in Deever zijn ? En dat in een tijd waarin de Deeverse bos zo donker mogelijk moet blijven voor het bedreigde nachtelijke leven in de natuur. Duisternis is erg zeldzaam. De redactie van ut Deevers Archief adviseert de lichtenplanobjecten direct te slopen of anders gewoon niet uit te voeren. Deever kan zijn inspanningen beter maar niet langer richten op het vetmesten van de kas van die paar neringdoenden, maar vooral wel veel langer op het bouwen van veel betaalbare sociale huurwoningen en daarmee de leefbaarheid van het dorp. Bijvoorbeeld en vooral op de plek waar in Deever het Dingspilhuus stond, waar in Deever het Warme Hart van Deever stond. 
De redactie heeft de drie kleurenfoto’s gemaakt op dinsdag 19 april 2022. 

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3

Posted in Maarktturrein, Shakespearitis | Leave a comment

Broamboss’n bee de Tillegröppe in de Olde Willem

De redactie van ut Deevers Archief vervangt zo nu en dan voor de verandering de kopafbeelding van ut Deevers Archief. Als jij in het bezit bent van een mooie afbeelding uut de gemiente Deever en jij acht deze echt wel geschikt als kopafbeelding van deze webstee, aarzel dan niet deze afbeelding naar de redactie te sturen. Het formaat van een kopafbeelding is 940 x 198 puntjes (300 dpi).
Als jij vind dat de hier getoonde kopafbeelding te lelijk is als kopafbeelding van ut Deevers Archief, aarzel dan niet jouw mening luid en duidelijk aan de redactie kenbaar te maken. Als jij een reeds getoonde kopafbeelding graag nog een keer als kopafbeelding van ut Deevers Archief wilt zien, aarzel dan niet dit luid en duidelijk aan de redactie kenbaar te maken.
De redactie heeft de hier getoonde kleurenfoto’s van bleuin’de broamboss’n bee de Tillegröppe en de Tillegröppe an de Woaterseweg in de Olde Willem gemaakt op woensdag 11 mei 2022. Een uitsnede van afbeelding 1 is voor het eerst als kopafbeelding getoond op 14 mei 2022, zie afbeelding 2.

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3

Afbeelding 4

Afbeelding 5

Posted in Deeverse bos, Kopafbeelding, Landschap | Leave a comment

Wie hef un neeje dekstien veur ut hunnebedde ?

De redactie van ut Deevers Archief heeft het altijd uiterst merkwaardig gevonden dat de hoogbegaafde hooggeleerde hoogdoorgeleerde hoogdoorgestudeerde hoogdoorgepromoveerde professor doctor Albert Egges van Giffen (geboren op 14 maart 1884 te Noordhorn, overleden op 31 mei 1973 te Zwolle, begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever) bij het opnieuw stapelen van de dikke stenen van hunnebedde D52 in de vijftiger jaren van de vorige eeuw voor die ontbrekende deksteen, zie bijgaande kleurenfoto, geen vervanger heeft geplaatst. Want als je als hoogbegaafde hooggeleerde hoogdoorgeleerde hoogdoorgestudeerde hoogdoorgepromoveerde professor doctor in de oudheidkunde als levensmotto hebt ‘hunebedden niet conserveren, maar lekker fantasierijk weer in elkaar knutselen’, dan moet hij zijn hand niet om hebben gedraaid voor zo’n kleine verwaarloosbare ‘verbetering’. Of was ten tijde van het genoemde dikke stien’n stapelen geen geschikt exemplaar beschikbaar ?
De oudheidkundige vrijwilligers van het Oermuseum en de oudheidkundige vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever zijn vast en zeker wel bereid een mooi geschikt exemplaar te gaan zoeken en na het vinden te zorgen dat die dikke stien op die irritante lege plek wordt geplaatst.
De redactie heeft bijgaande drie kleurenfoto’s gemaakt op dinsdag 19 april 2022.
De redactie vindt het uiterst merkwaardig dat het door de Nederlandse staat (de Nederlandse belastingbetaler) voor het beheer en onderhoud van het terrein ingehuurde zetbaasje de begroeiing rond het hunnebedde nog steeds niet definitief heeft verwijderd. Opdat het hunnebedde weer op de kale ruimte ligt. Want de hoogbegaafde hooggeleerde hoogdoorgeleerde hoogdoorgestudeerde hoogdoorgepromoveerde professor doctor Albert Egges van Giffen had vanuit zijn woonkamertje in zijn vrijetijdswoninkje (zijn directiekeet bij de opgraving van de terp Ezinge in Groningen) op de Heezerbaarg vrij uitzicht op hunnebedde D52 in de Stienakkers.

Posted in Albert Egges van Giffen, Hunnebedde D52, Stienakkers | Leave a comment

Un lorrie mit reclame veur Ut Olde Willemsveldt

Ten behoeve van de uiterst nuttige ontginning van ut Olde Willemsveld in de twintiger jaren van de vorige eeuw werd een kaarsrechte zogenaamde Deceauvillebaan door ut Olde Willemsveld aangelegd. Na de voltooiing van deze uiterst nuttige ontginning werden de rails van de baan verwijderd en werd ter plekke van de opgebroken baan de openbare weg door de Olde Willem aangelegd.
De redactie van ut Deevers Archief waardeert het bijzonder dat de eigenaren van Camping Ut Olde Willemsveldt de herinnering aan het trotse landbouwverleden van dit gebied levend willen houden in de vorm van een lorrietje op een railsje met drie bielsjes bij de t-splitsing van de Woaterseweg en de weg door ut Olde Willemsveld.
De redactie heeft de drie bijgevoegde kleurenfoto’s gemaakt op woensdag 11 mei 2022.
Het lorrietje, het railsje en de drie bielsjes zijn zo te zien vrij kort voor die datum geplaatst, want de grond om het object is nog niet weer begroeid met gras. De makers van het aandoenlijke object hebben het lorrietje voor de zekerheid niet mit Olde Willemsaand, maar met veldkeitjes gevuld, dan kan het lorrietje met daarop het reclamebord bij een flinke storm ook niet omwaaien. Een bijkomend voordeel is ook dat het lorrietje verrijdbaar is, dus het reclamebord mag blijven staan, dus moet worden getolereerd, dus niet kan worden verbannen door de ijverig rondspiedende handhavende regellikkende ambtenaartjes van de gemeente Westenveld.
Het (speciaal voor de gelegenheid gemaakte ?) lorrietje is nogal afwijkend van de echte Deceauville lorrie, maar dat mag de goedbedoelde en zeer te waarderen pret in ut Olde Willemsveld uiteraard niet drukken. De redactie verwijst ook naar een foto van de ontginning in ut Olde Willemsveld, waarop de echte Deceauville lorrie is te zien.

Afbeelding 1
Na het opbreken van de Deceauvillebaan is de weg door het Olde Willemsveld aangelegd. 
Afbeelding 2

Afbeelding 3

Posted in de Olde Willem, Ontginning | Leave a comment

Bleuin’de broamboss’n bee swömbad Deeversaand

Van het zwembad Dieverzand is niets meer over. Behalve de dijk van grond, die voor de aanleg van het zwembad is uitgegraven. Deze dijk lag om het verdwenen zwembad, is nog steeds aanwezig en is op luchtfoto’s zichtbaar. Zie bijvoorbeeld een afbeelding in ut Deevers Archief.
Enige jaren geleden is het perceel dennenbos direct aan de noordkant van het verdwenen zwembad gekapt. Andere planten kregen daarna de kans in het braakliggende gebied flink te groeien, zoals de brem.
De redactie van ut Deevers Archief heeft op woensdag 11 mei 2022 bijgaande kleurenfoto van bleuin’de broamboss’n bee ut olde swömbad Deeversaand an de Woaterseweg gemaakt. Voor wat deze waard is.

Posted in Bosgesichte, Landgoed Berkenheuvel | Leave a comment

Lodewiek en Johanna kiekt oe moar mooi an

De redactie van ut Deevers Archief loopt al tientallen jaren elk jaar wel een paar keer over Zorgvlied, an de aandere kaante van de Deeverse bos, maar kwam bij elk bezoek steeds weer voor een dichte voordeur van de rooms-katholieke Sint Andreaskerk te staan. Maar op woensdag 11 mei 2022 was het dan zo ver. De voordeur stond wagenwijd open. Dus gauw naar binnen gegaan. De redactie heeft die dag onder meer bijgaande twee kleurenfoto’s gemaakt van het interieur van deze kerk.
Boven het hoofdaltaar zijn drie gebrandschilderde ramen te zien.
In het linker raam is Maria, de moeder van Jezus, te zien.
In het rechter raam is Sint Andreas, de patroonheilige van deze kerk, te zien. Hij draagt een x-vormig kruis, het Andreaskruis. Volgens de overlevering is Andreas de marteldood gestorven aan een dergelijk kruis.
In het raam in het midden is Christus met het Heilig Hart te zien.
Onder in het linker raam is een medaillon met het portret van Lodewijk Guillaume Verwer aangebracht. Onder in het rechter raam is een medaillon met het portret van zijn vrouw Johanna Cornelia Ludovica van Wensen te zien. Het is de redactie helaas niet gelukt een foto van de twee medaillons van dichtbij te maken.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief graag ook naar het bericht Op de knee’jn veur Lodewiek en Johanna. Van het interieur van de rooms-katholieke kerk op Zorgvlied bestaat ook een mooie zwart-wit ansichtkaart.

Posted in Lodewijk Guillaume Verwer, Rooms Katholieke Kerk, Zorgvlied | Leave a comment

Jans Roelof Tabak lig onder un oranjebroene plaète

De redactie van ut Deevers Archief ziet her en der in Nederland al wel steeds vaker objecten van weervast staal, zoals plantenbakken, tafelpoten, gevelbekleding, naamborden, reclameborden, buitenhaarden, sfeerpanelen, sokkels, brievenbussen, erfafscheidingen, huisnummers, tuinwanden, borderwanden, boomkorven, zandbakken en kunstobjecten, maar nog nooit een funerair kunstwerk in de vorm van een dekplaat. Nu is dat wel verklaarbaar, want de enige kaarkhof waar de redactie zo nu en dan rondloopt, dat is de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
De redactie weet niet wanneer de sombere, grauwe en wanhopige stenen dekplaat op het graf van wijlen dorpsfiguur, oraal historicus, groevedeskundige, koffie- en theepottenverzamelaar, verzamelaar van Deeverse papperassen en foto’s en hiel mooi Deevers sprekende Jans Roelof Tabak uut de Aachterstroate (vrogger de Saandhook) op prachtige wijze is afgewerkt met een funerair kunstwerk van oogverdovend oranjebruin weervast staal. Want zo’n dekplaat van oranjebruin weervast staal mag op zo’n somber, grauw en wanhopig kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever toch wel als een aandachttrekkend funerair kunstobject worden beschouwd. Ech wè !
Hoe heeft kunnen bestaan dat zo’n afwijkend funerair kunstobject van weervast staal op zo’n sombere, grauwe, wanhopige stenen afdekplaat van een graf aanwezig mag zijn ? Want daarover moeten de Hoge en Minder Hoge Gemeentelijke Dametjes en Heertjes Belast Met De Positieve Financiële Exploitatie En Het Aanzien Van De Kaarkhof An De Grönnegerweg Bee Deever hebben beslist. Die hebben dat in hun riante kantoortuintjes in het Raadhuis aan de Gemeentehuislaan 1 in Deever getoetst aan futiele eisjes en voorwaarden en verordeningetje en milieuregeltjes en duurzaamheidsregeltjes en beleidsregeltjes en uitvoeringsregeltje. Voor het plaatsen van dit funeraire kunstobject hebben zij vast na lang wikken en wegen en vergaderen en collegiaal overleg bij wijze van hoge uitzondering en in al hun goedertierenheid een vergunning afgegeven.
Dochter Saskia en de kinderen versieren de plaat steeds mooi met enige koffie- en theepotten uit de verzameling van vader en opa Jans Roelof Tabak. Zie de bijgaande kleurenfoto’s.
Weervast staal is een soort staal dat te herkennen is aan de bruine roestkleur. De zeer dichte roesthuid schermt het dieper liggende materiaal af van zuurstof, waardoor het roesten sterk vertraagt. Weervast staal is een metaal dat bestaat uit koper, fosfor, silicium, nikkel, chroom en ijzer. Dit staal gaat bij blootstelling aan weersinvloeden vroeg of laat roesten. Dit is bij weervast staal geen slecht teken, want de dichte roestlaag voorkomt juist dat het staal verder gaat roesten. Ook geeft deze roestlaag het weervaste staal die opvallend oranjebruine kleur. Het onderhoud van weervast staal is vergelijkbaar met hout. Zo gaat het staal langer mee als het boven de grond wordt gebruikt en kan droogwaaien. Weervast staal kan niet goed tegen natte bladeren, die kleven aan de plaat, houden zo het staal langer nat en dat versnelt het roesten.

Afbeelding 1
De redactie heeft bijgaande kleurenfoto, waarop zes koffie- en theepotten uit de verzameling van Jans Tabak zijn te zien, gemaakt op vrijdag 27 november 2020.
Afbeelding 2
De redactie heeft bijgaande kleurenfoto, waarop vier koffie- en theepotten uit de verzameling van Jans Tabak zijn te zien, gemaakt op vrijdag 19 november 2021. Let vooral op het hoopje stenen bij het graf. Vast een teken dat mensen het graf met respect hebben bezocht ?

Afbeelding 3
De redactie heeft bijgaande kleurenfoto, waarop zeven koffie- en theepotten uit de verzameling van Jans Tabak zijn te zien, gemaakt op dinsdag 19 april 2022. Let vooral op het hoopje stenen bij het graf. Vast een teken dat mensen het graf met respect hebben bezocht ?

Posted in Alle Deeversen, Deever in de kuunst, Dorpsfiguur, Jans Roelof Tabak, Kaarkhof Grönnegerweg | Leave a comment

Wat hef Jan Garriet Kloeze in ut vuset edoane ?

In de krant Trouw verschenen op 5 oktober 1945 in een speciale uitgave voor Drente de volgende twee advertenties over het overlijden van verzetsman Hermannus Vos in het concentratiekamp Wöbbelin.
De Duitsers omsingelden in de ochtend van die fatale 22 november 1944 het onderduikershol in de bossen op Berkenheuvel. De verzetsmannen Hermannus Vos, Hilbert Gunnink, Roelof Eggink en Gerhardus Koster, die op dat moment in het hol zaten, konden geen kant op en werden  gearresteerd.
Wat in de tweede advertentie opvalt is de naam van Jan Gerrit Kloeze in de zin: Evenals mijn andere vrienden Jan Gerrit Kloeze en Thijs Drupsteen is ook hij gevallen om het woord Gods en zijn getuigenis.
Jan Gerrit Kloeze wordt wel vermeld in de webstee van de Oorlogsgravenstichting. Voor zover bekend bij de redactie van ut Deevers Archief zat Jan Gerrit Kloeze niet in het Deeverse verzet.
Jan Gerrit Kloeze is op 11 juni 1916 geboren in de gemiente Deever. Hij is overleden op 24 november 1944 in Den Haag. Hij is begraven op de begraafplaats Oude Eik en Duinen in Den Haag. Jan Gerrit Kloeze is een zoon van smid Jan Kloeze en Lammigje van der Kuijlen. Smid Jan Kloeze was een broer van smid Albert Kloeze. Jan Gerrit Kloeze was een broer van Roelofje Kloeze, Albert Jan Kloeze en Hendrika Kloeze. Jan Gerrit Kloeze was getrouwd met Trijntje Ietje Pot. In Den Haag was hij ambtenaar op het departement van defensie.
De redactie heeft van Jan Gerrit Kloeze helaas geen andere gegevens kunnen vinden in openbare bronnen op het internet. Is Jan Gerrit Kloeze misschien te zien op een bewaard gebleven schoolfoto van de Griffemièrde Skoele ? Waar zat Jan Gerrit Kloeze in het verzet ? In Den Haag ? Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan hier uitsluitsel over geven ?

Posted in Alle Deeversen, Tweede Wereldoorlog, Verzet | Leave a comment

Un mooie olde foto van sangvurening Crescendo

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is opgenomen als afbeelding 58 een afbeelding van een foto uit 1930 van de gemengde zangvereniging Crescendo. In de tekst bij de afgebeelde foto is enige aandacht besteed aan de vereniging en aan de leerlingen op de afgebeelde foto. Een afbeelding van de betreffende bladzijde uit het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht opgenomen.

58 – Diever – Zangvereniging Crescendo – 1930
De gemengde zangvereniging Crescendo werd op 15 oktober 1927 opgericht door Janna Slagter, dochter van caféhouder Berend Slagter, en Hendrik Beuving. De foto werd genomen tijdens een uitstapje naar de Bedriegertjes bij Kasteel Oosterbeek.
De zangvereniging werd in die jaren geleid door meester Hendrikus Andries van Eisden, hoofd van de Openbare Lagere School in Diever. Op zondagavond werd geoefend in het noten lezen en werd er gezongen. De repetities werden gehouden in het café van Berend Slagter aan de Kruisstraat. In de zomer werd bij mooi weer ook wel buiten op het marktterrein gerepeteerd. Dit werd met name gedaan als deelgenomen ging worden aan een zangconcours dat in de open lucht werd gehouden.
Als een meisje en een jongen van de zang met elkaar gingen, dan werd zij natuurlijk na afloop thuis gebracht door haar vrijer. Zo ging het wellicht ook met Griet Oost van ’t Kastiel, die later met de naast haar staande Jan Brugging van ’t Veurste Kalter’n trouwde.
Op de achterste rij staan van links naar rechts:
Roelof Oosterhof, Willem Roelofs, Jan Slagter, Hendrik Beuving, Klaas Houwer, Jan Boelen, de dirigent meester Hendrikus Andries van Eisden, Jan Haveman, Geert Kok, Hendrik van Wester, Egbert van Leeuwen en Klaas Daleman.
In het midden zijn van links naar rechts te zien:
Aaltje Monsieur, Sieme Houwer, Margje Westerhof, Frederik Koning, Stina Klok, Guitsen van Wijk, Stina Koning, Griet Oost, Martinus Oosterveen, Jan Brugging, Margje Brugging, Roelof Willem van Wester, Lammigje Jonkers, Hilbert Gerrits en Roelofje Nieuwenhove.
Op de voortste rij zitten van links naar rechts:
Albertje ter Mast, Jacoba Vierhoven, Annigje Oost, Reina Slagter, Aaltje Buiter,Janna Slagter , Ronkje van Nijen, Reina Mulder, Anna Beuving, Jantje Boelen, Jacoba van Nijen, Hendrikje Mulder, Gezina Smit, Albertje van Nijen, Jansje Daleman, Jantje Zegeren en Aaltje Westerhof.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie toont graag mooie fragmenten uit het verleden van het rijke bloeiende verenigingsleven in de gemiente Deever.
De hier afgebeelde zwart-wit foto was aanwezig in de verzameling van mevrouw Aaltje Kuik-Buiter in Uffelte. Zij staat ook op deze foto.


1. Roelof Oosterhof 
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

2. Willem Roelofs
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

3. Jan Slagter
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

4. Hendrik Beuving
Mede-oprichter van zangvereniging Crescendo 
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

5. Klaas Houwer
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

6. Jan Boelen
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

7. Hendrikus Andries van Eisden
Hij was de dirigent. van het koor.
Hij was hoofd van de openbare lagere school.

8. Jan Haveman
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn gegevens.

9. Geert Kok
Hij is geboren op 7 oktober 1909. Hij is overleden op 5 mei 1987. Hij is niet getrouwd geweest. Hij was boer. Hij heeft zijn hele leven in zijn boerderij aan de Westerdrift gewoond.

10. Hendrik van Wester
Hij is geboren op 6 augustus 1908. Hij is overleden op 6 maart 1987. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij is niet getrouwd geweest. Hij is de tweelingbroer van Roelof Willem van Wester.

11. Egbert (Eppie) van Leeuwen
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

12. Klaas Daleman
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

13. Aaltje Monsieur
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

14. Sieme Houwer
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

15. Margje Westerhof
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

16. Frederik Koning
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

17. Stina Klok
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

18. Guitsen van Wijk
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

19. Stina Koning
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

20. Griet Oost
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

21. Martinus Oosterveen
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

22. Jan Brugging
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

23. Margje Brugging

24. Roelof Willem van Wester
Hij is geboren op 6 augustus 1908. Hij is overleden op 28 juli 1988. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij is getrouwd met Lammigje Zegeren.
Hij is de tweelingbroer van Hendrik van Wester.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

25. Lammigje Jonkers
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

26. Hilbert Gerrits
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar zijn meer gegevens.

27. Roelofje Nieuwenhove
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

28. Albertje ter Mast
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

29. Jacoba Vierhoven
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

30. Annigje Oost
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

31. Reina Slagter
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

32. Aaltje Buiter
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

33. Janna Slagter
Mede-oprichtster van zangvereniging Crescendo
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

34. Ronkje van Nijen
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

35. Reina Mulder
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

36. Anna Beuving
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

37. Jantje Boelen
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

38. Jacoba van Nijen
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

39. Hendrikje Mulder
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

40. Gezina Smit
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

41. Albertje van Nijen
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

42. Jansje Daleman
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

43. Jantje Zegeren
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

44. Aaltje Westerhof
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar haar meer gegevens.

Posted in Alle Deeversen, Vurening | Leave a comment

Un olde ansichtkoate van de meule van Oll’ndeever

De hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart met witte rand van de meule van Oll’ndeever en het huis/bedrijf van de molenaar is in januari 1957 uitgegeven. De redactie van ut Deevers Archief weet niet wie de maker van de foto voor deze ansichtkaart is. De redactie weet ook niet welk bedrijf de uitgever van deze ansichtkaart was. De redactie weet wel dat de kaart te koop was in het dorpswarenhuis van Jan Brugging en Griet Oost an de Heufdstroate in Deever.
De redactie herinnert zich zo het huis/bedrijf van molenaar Arend Uiterwijk Winkel en zijn gezin. De meule van Oll’ndeever stond aan de rand van de gelukkig toen nog kale onbebouwde Westeresch. Het boerderijtje bij de molen had in zijn jeugd nog een siedbaander, uiteraard aan de straatkant. De redactie herinnert zich uit zijn jeugd dat hij daar biks voor zijn konijn kocht. Biks en andere diervoeders waren opgeslagen achter de zijmuur aan de linkerkant van de baander. Op een jongere ansichtkaart is te zien dat de siedbaander niet meer aanwezig is en is vervangen door een muur en een deur.
De redactie beschouwt deze ansichtkaart als een topstuk, als Oll’ndeevers fotografisch aarfgood. Ech wè. Let vooral op de kraaiepoten onder de stelling.
Volgens de heer Meint W. Noordhoek, de huidige liefhebber-molenaar van korenmolen De Vlijt, is de voorganger van de huidige molen een grondzeiler. Hij reageerde op 8 mei 2022 als volgt.
Voor deze molen stond op dezelfde plek een grondzeiler, dat wil zeggen een molen zonder stelling, gebouwd in 1879. De huidige molen heeft een gietijzeren as, die afkomstig is van een molen uit Uffelte, die in 1929 is afgebroken. Voor die tijd had de molen een houten wiekenas. De voorganger van De Vlijt was een totaal andere molen met een groter wiekenkruis gezien de delen van houten roeden die als zolderbalken aanwezig zijn. Ook lagen voor de laatste restauratie in de bestrating grote molenstenen, die nooit in de huidige molen gebruikt kunnen zijn.
Als een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief in het bezit is van (een afbeelding van) een foto van de meule van Oll’ndeever, die ouder of jonger is dan de hier afgebeelde ansichtkaart, dan wil de redactie die uiteraard bijzonder graag in ut Deevers Archief tonen. Wellicht wil de heer Meint W. Noordhoek, de huidige liefhebber-molenaar van korenmolen De Vlijt, mooie afbeeldingen uit zijn ongetwijfeld imposante verzameling beschikbaar stellen.

Posted in Meule van Oll’ndeever, Oll'ndeever, Topstuk | Leave a comment

Un olde foto van de meule van Oll’ndeever

In de fotoverzameling van Vereniging De Hollandsche Molen is bijgaande oude foto van een Drentsche Molen in de gemiente Deever aanwezig. Het betreft een foto van de achtkante met riet gedekte stellingmolen De Vlijt op de toen nog mooie kale Westeresch in Oll’ndeever. De redactie van ut Deevers Archief beschouwt deze foto als een topstuk, als Oll’ndeevers fotografisch aarfgood. Ech wè. Let vooral op de roggevelden die toen gelukkig nog direct achter de korenmolen lagen. Let vooral ook op de kraaiepoten onder de stelling.
B.G. Lammers is de maker van deze foto.De redactie weet niet precies wanneer hij deze foto heeft gemaakt. Volgens de heer Meint W. Noordhoek, de huidige liefhebber-molenaar van korenmolen De Vlijt, is de afgebeelde foto ná 1929 gemaakt. Hij reageerde op 8 mei 2022 als volgt: De molen op de foto heeft zo te zien een gietijzeren as, die afkomstig is van een molen uit Uffelte, die in 1929 is afgebroken. De redactie van ut Deevers Archief is de heer Meint W. Noordhoek, de huidige liefhebber-molenaar van korenmolen De Vlijt, bijzonder erkentelijk voor deze bijzonder nuttige informatie. De redactie neemt aan dat de foto vóór de Tweede Wereldoorlog is gemaakt, wellicht in 1929 of 1930 is gemaakt.
Als een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief in het bezit is van (een afbeelding van) een foto van de meule van Oll’ndeever, die ouder of jonger is dan de hier afgebeelde foto, dan wil de redactie die uiteraard bijzonder graag in ut Deevers Archief tonen.

Posted in Meule van Oll’ndeever, Oll'ndeever, Topstuk | Leave a comment

Un plaètie van meule De Vlijt op un lucifasdösie

Lucifers van het merk Molen werden gemaakt in de fabriek van Mennen en Keunen in Eindhoven. Het lag natuurlijk voor de hand om op het etiket van de doosjes Nederlandse molens af te beelden. Die werden in de zestiger jaren van de vorige eeuw met het oog op de sterke Nederlandse verzamel- en spaarwoede in series van tien verschillende molens uitgebracht, teneinde de verkoop van deze lucifers fors te vergroten.
Zo ontkwam ook de in 1882 (?) gebouwde en in de tweede helft van de vijftiger jaren grondig gerestaureerde stellingmolen ‘de Vlijt’ in Oll’ndeever niet aan een afbeelding op een doosje van Molen lucifers.
De afbeelding kreeg nummer 378. De redactie van ut Deevers Archief heeft het vermoeden dat het bij serie 371 tot en met 380 om de Drentsche molens ging.

Posted in Meule, Meule van Oll’ndeever, Oll'ndeever | Leave a comment

De palmslag van ut laandgood Castra Vetera

In het Nieuwsblad van Friesland (Hepkema’s Courant) verscheen op 25 maart 1938 de navolgende advertentie over de palmslag van het landgoed Castra Vetera op Zorgvlied.

Zorgvlied (Dr.)
De palmslag van het langoed Castra Vetera te Zorgvlied, geheel groot ruim 34 H.A. en ingezet in 26 percelen op f. 13.692,-, alsmede van 1 perceel heideveld, groot 6.05.80 H.A., ingezet op f. 601,-, alles breeder omschreven in vorige advertentie, blijft bepaald op dinsdag 29 maart eerstkomend, des voormiddags 10 uur, in de Harmonie te Zorgvlied.
Boekjes met kaart verkrijgbaar bij den bewoner van de op het landgoed staande villa, den heer F.W. Ackermann, die dagelijks om 10 uur en om 2 uur aanwijst.
D.G. Heering, Notaris, Dwingelo (Dr.)

 

Posted in Castra Vetera, Zorgvlied | Leave a comment

Ut kaamp dicht bee ut gehucht De Gowe

De redactie van ut Deevers Archief ontving het navolgende artikel ‘Het kamp’ van Jan van den Berg uit Zevenaar. Hij gaf toestemming dit artikel met vermelding van zijn naam te publiceren. De redactie van het Deevers Archief is hem daarvoor erkentelijk. Hij schrijft: In www.dieversarchief.nl zie ik slechts heel weinig staan over de tijd dat er bij Geeuwenbrug een kamp was voor jongens van ongeveer 11 à 12 jaar. Ik heb mijn herinneringen aan de tijd die ik daar in 1962 heb doorgebracht, verwoord in bijgaand artikel. Misschien dat ut Deevers Archief dit een aardige bijdrage vindt. Zo mogelijk zullen binnenkort enige foto’s van hem aan het artikel worden toegevoegd.

Het kamp
Dicht bij de brug over de Drentse Hoofdvaart bij het gehucht Geeuwenbrug leidde een zandweg naar ‘het kamp’. Daar brachten mijn ouders mij op dinsdag 2 mei 1962 naar toe, enkele weken voor mijn tiende verjaardag. Nu lees ik op internet dat dit het Kamp voor Sociale Jeugdzorg ‘de Eikenhorst’ was. Wij, de jongens, en ook alle volwassenen noemden het kamp altijd ‘het kamp’.
Op de lagere school in Oss was ik bang voor een aantal wilde jongens. Er werd een psycholoog ingeschakeld, en die heeft dit kamp bij mijn ouders aanbevolen. Daar zouden te wilde en te timide jongens samen in een jaar tijd er allemaal op vooruit gaan. Als een deskundige dat adviseerde, dan konden mijn ouders er natuurlijk alleen maar mee instemmen. En ik wilde er ook wel heen, want we hadden op school gehoord over de Hoge Veluwe: daar was de natuur geweldig mooi. Vlak bij het kamp was er ook zulke mooie natuur, en Drenthe was zelfs maar liefst twee provincies verder weg! Ook kregen we een foldertje over het kamp, waarin tekeningetjes stonden van jongens die allemaal heel vriendelijk keken en elkaar hielpen. Bij zulke aardige jongens wilde ik wel zijn.
Ik vond het in het begin wel prima daar. Ik had een bed met nachtkastje in de barak Alaska. Aan beide kanten van de slaapzaal waren acht bedden met nachtkastjes. En er waren vier van zulke barakken, met de namen Alaska, Transvaal, Peru en Klondike. Dat waren gebieden waar vroeger goud gevonden was. Wij zouden ook goudzoekers worden: je begon als ‘pionier’ en kreeg een kaart waarop opdrachten stonden. Ik kan me niet meer herinneren wat voor opdrachten dat waren. Als je ze af had en ze waren afgetekend, werd je ‘delver’ en tot slot ‘goudzoeker’. Dat waren onze drie rangen. Aan het hoofd van het kamp stond de commandant en de tweede man was de adjudant. Er was een appelplaats waar we soms in rijen stonden bij het hijsen of strijken van de vlag.
In elk van onze vier barakken was er ook een huiskamer, waar we ieder een eigen (open) vakje hadden. En er was een w.c., en een slaapkamer voor de groepsleiding.
Toch gaf het me allemaal niet zo’n militaristische indruk. Ik keek al wel met angst uit naar de militaire diensttijd. Ik verwachtte dat ik het erg moeilijk zou krijgen tussen de soldaten. Maar dat zou nog wel bijna tien jaar duren, en intussen was vast en zeker het laatste oordeel wel geweest, dus daar zou ik op die manier wel onder uit komen.
We wisten wel dat ons kamp in de oorlog al een soort kamp was geweest, maar daar wisten we verder niets van. Het waren zeker nog dezelfde barakken. Nu lees ik in het Dievers Archief dat het vanaf januari 1942 een mannenkamp is geweest van de Nederlandse Arbeidsdienst (NAD), voor mannen die moesten werken aan de ontginning van woeste gronden. Mijn moeder zegt dat het dezelfde barakken waren als in kamp Vught, waar ze na de oorlog ook is geweest, gelukkig slechts op bezoek.
De meeste jongens waren 11 of 12 jaar oud. Als je 10 of 13 jaar oud was, dan was je een uitzondering. Van de groepsleiding herinner ik me mijnheer Van Zutphen en juffrouw Veronica. Een jongen wees me erop hoe haar heupen wiegden als ze liep. Ik zag dat nog niet als iets speciaals. Maar ik heb dit blijkbaar wel onthouden.
Er was ook een barak die diende als kantoor voor de administratie en de leiding, een badhuis met douches, een eetzaal, twee barakken die als klaslokaal dienden, een veldje met marmotten, een vijver, een sportveld, het huis van de commandant en verder weet ik het niet meer.
We kregen alleen ’s morgens les. Van de twee leslokalen weet ik nog dat in de ene, waar we onder andere aardrijkskunde kregen, een oliekachel stond en dat in de andere, waar we taal en rekenen kregen, een kachel stond waarin de onderwijzer turf stookte. Dat vond ik bijzonder, van thuis kende ik alleen kolenkachels, ook op school. Ieder werkte in stilte aan de hand van werkschriften op zijn eigen niveau, want er was immers een behoorlijk leeftijdsverschil.
’s Middags deden we eerst corvee, zoals helpen met de afwas of de eetzaal vegen. En we moesten aan onze opdrachten werken, om een hogere rang te behalen. Verder maakten we vaak boswandelingen en deden aan spel in het bos of sport op het sportveld. In het bos was er een knap gebouwde blokhut, grotendeels ondergronds.
Er werd van alles georganiseerd voor ons. Regelmatig maakten we een lange wandeltocht door de bossen naar het zwembad. We gingen er ook wel eens met een bus op uit. Voor moederdag maakten we iets moois. We zijn eens een paar dagen naar een jeugdherberg in Giethoorn geweest, waar we ook mochten kanovaren. We gingen ook eens eetbare paddestoelen plukken in het bos. De leidsters bakten ze en we kregen ze op sneetjes brood. Bijzonder lekker was dat! En we hebben eens geholpen om het openluchttheater van Diever schoon te maken.
Wie wilde, mocht een konijn houden, als de ouders er een betaalden, daar waren hokjes voor. Ik kreeg er ook een.
Voor zover ik me herinner hebben we één keer t.v. gekeken, naar ‘Open het dorp’, dus op 16 juni 1962. Verder hoorden we wel eens iets van buiten, zoals op 28 november 1962, toen prinses Wilhelmina overleden was.
De jongens waren afkomstig uit het hele land. Er waren protestanten, katholieken en buitenkerkelijken. Elke zondag gingen de protestanten naar een kerk die dicht bij was, waarschijnlijk in Diever, en wij, katholieken moesten een flinke bustocht maken om naar een katholieke kerk te gaan.
In de eetzaal werden goede manieren gehandhaafd. We aten ons brood met mes en vork. Thuis namen we de boterhammen altijd in onze handen. Toen mijn ouders eens aan de broodmaaltijd deelnamen, wees ik mijn moeder daar op. Ze heeft nooit vergeten dat ik haar daar publiekelijk heb terecht gewezen. Sindsdien aten wij ook thuis het brood met mes en vork.
De gelovigen moesten bidden voor het eten. Dat was niet eerlijk, want de buitenkerkelijken, die hun handen niet hoefden te vouwen, hadden na het bidden altijd de kapjes van de broden te pakken.
Eens per week, waarschijnlijk op zondag, schreven we in de huiskamer allemaal een briefje naar huis. We mochten de enveloppen natuurlijk niet zelf dichtplakken, controle hoorde er bij.
Er was een jongen uit Zuid-Limburg, die van plan was om later mijnwerker te worden. Het kan goed zijn dat hij nog een aantal jaren in de mijnschachten heeft gewerkt.
We kregen een kwartje per week zakgeld. Na ontvangst van dat kapitaal kochten bijna alle jongens daar meteen snoep voor, maar daar gaf ik niets om. Ik spaarde het liever.
Ik werd wel eens geplaagd of uitgelachen. In mijn vakje in de huiskamer lag mijn kerkboekje (‘Mijn Pascha’heette het). Dat was een paar keer in een vakje van een andere jongen gelegd. Die deed daar kwaad over en zei: ‘Als het nog eens in mijn vakje ligt, gooi ik het weg.’ Ik had, net als voorheen op school in Oss, het gevoel dat dat allemaal heel erg was. Ik zei daar niets over tegen mijn ouders, want ik wist dat ik er nu eenmaal een heel jaar moest blijven en ik wilde ze niet belasten. Maar nu ik deze herinneringen met mijn moeder bespreek, zegt ze dat zij en mijn vader al bij hun eerste bezoek een slechte indruk kregen. Ze merkten heel goed aan het gedrag en de taal van veel jongens dat het geen zoontjes van doktoren en advocaten waren, zoals aan hen was voorgespiegeld, maar vooral ‘grote deugnieten’. Toen ze naar huis gingen zeiden ze tegen elkaar: ‘Waar zijn we toch aan begonnen.’ Maar ze lieten het doorgaan, omdat ze van mij niets negatiefs hoorden.
Er liep wel eens een jongen weg, misschien is dat maar één of twee keer voorgekomen. toen ik in het kamp was, maar dat was wel indrukwekkend.
Eens per zes weken gingen we een weekend naar huis. Dan reden we met een bus naar het station in Meppel, en dan verder met de trein. Ik weet niet meer of in de trein nog begeleiding was, maar in elk geval niet helemaal tot Oss. En op het midden van die zes weken kwamen mijn ouders een middagje bij mij op bezoek. Zo zagen we elkaar eens per drie weken. En we hadden een zomervakantie thuis van maar liefst tien dagen.
Twee jongens hebben mij seksuele voorlichting gegeven, beknopt maar duidelijk. Ik geloofde het niet zomaar: het vieste van de jongen in het vieste van het meisje, dat kon toch niet waar zijn? Hoe verzinnen ze het! Toen ik weer thuis was vroeg ik het aan mijn moeder, zonder het allemaal uit te spreken, maar door het met mijn vingers uit te beelden. Beschaamd knikte ze ja. En heel snel daarna, op 10 december, haalden ze me op uit het kamp, met mijn konijn. Ik legde het verband niet, maar die voorlichting had hen er toe gebracht om er een punt achter te zetten. Ik was heel opgelucht, toen ze mij kwamen halen, maar ook dat liet ik niet merken, want anders zouden ze alsnog weten hoe erg ik het op het kamp had gevonden. En ik was nog steeds ‘pionier’, de laagste rang, want ik had nog maar weinig aan mijn opdrachten gewerkt. Er was dan wel nooit aan mij gevraagd hoe ik vorderde, maar nu kon ik daar in elk geval geen last meer mee krijgen.
Het konijn ging zo maar in de achterbak van de auto. Bij aankomst in Oss bleek hij enkele kabels te hebben doorgebeten.
En zo was het onverwacht alweer afgelopen voor mij. Met Kerstmis aten we konijn. Natuurlijk niet míjn konijn, dat was ergens heen gebracht, iets vaags voor mij, waar hij het fijn zou hebben. Dat heb ik lang geloofd.
Ik heb vaak aan het kamp teruggedacht. Het laatste oordeel is tot nader order uitgesteld, maar in mijn militaire diensttijd heb ik geen problemen gehad.
Rond 1981 heb ik met mijn zus en zwager het kamp eens opgezocht. Het bleek dat enkele jaren daarvoor de barakken waren afgebroken, er stonden nu stenen gebouwen. Het was nu een instelling voor de opvang van jongens en meisjes vanaf ongeveer 14 jaar. Ieder kind had zijn of haar eigen kamer.
Toen ik er in 2001 eens langs reed was het kamp een asielzoekerscentrum. En nu lees ik op internet dat er een opvangvoorziening komt voor verstandelijk beperkte vreemdelingen, slachtoffers van mensenhandel en mensen met een verstandelijke beperking.

Deze jongen ben ik. Dit is de enige foto die duidelijk te maken heeft met mijn periode in het kamp. Hij is gemaakt toen we een paar dagen in een jeugdherberg in Giethoorn logeerden. Het was half kamperen, hier eten we buiten van metalen borden.

Jan van den Berg, Zevenaar, 23 december 2013

Posted in de Gowe, Jongenskamp de Eikenhorst | Leave a comment

De dooie eup’mboare legere skoele op Woater’n

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papier scannen en vervolgens in de oud-papier-container gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een  geschiedkundig niet onbelangrijke berichtje. De redactie wil een dergelijk berichtje natuurlijk niet onthouden aan de trouwe bezoekers van ut Deevers Archief.
In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) verscheen op vrijdag 7 juli 1995 het volgende wel erg treurige berichtje ‘Requiem bassisschool Groot en Klein Wateren’ over de sluiting van de openbare lagere school op Woater’n in het krimpgebied an de aandere kaante van de bos.
Een requiem is een herdenking van een dode, in dit geval een dode openbare lagere school, vandaar dat de redactie een rouwkader om het berichtje heeft geplaatst.

Requiem basisschool Groot en Klein Wateren
Wateren. Het wordt stil rond de openbare basisschool Groot en Klein Wateren in Wateren (gemeente Diever). De leerlingen maakten woensdag hun laatste schooldag mee en vertrokken gisteren naar speelstad Oranje, terwijl het personeel de laatste werkzaamheden verricht, voordat de deuren sluiten. Na de zomervakantie worden deze niet heropend, de laatste lessen zijn gegeven. Groot en Klein Wateren gaat definitief dicht. Het wachten is voor het gebouw op een nieuwe bestemming: een bezoekerscentrum voor het nationaal park het Drents-Friese Woud, een museum of een atelier.
Niemand in Zorgvlied en Wateren is blij met de sluiting, dat bleek het afgelopen jaar al overduidelijk, toen het onderwerp ter sprake kwam in de gemeenteraad. Ouders en personeel leverden een ongelijk gevecht, een strijd die niet te winnen was. De school had gewoon te weinig leerlingen om zelfstandig verder te leven, een fusie was onvermijdelijk.
De sluiting van de school kwam een jaar later dan de gemeente eigenlijk van plan was. 1 Juli 1994 was de fatale datum, maar de opstelling van de personeelsgeleding van Wateren verhinderde dat; de fusie met de Meester Andreaeschool kon pas dit jaar plaats vinden. Het veranderde weinig aan de situatie, het was slechts uitstel van executie.
De sluiting doet pijn. In het dorpsblad van Zorgvlied, ’t Signaaltje, wordt daar duidelijk uiting aan gegeven onder de kop ‘Het wordt stil in Zorgvlied’. Het personeel van de school heeft er ook geen behoefte aan om de trieste werkelijkheid verder uit te dragen in een afscheidsverhaal, zo laat directeur Th. Hofstee weten. Het liefst laten ze het geruisloos voorbijgaan.
Met de sluiting van de school in Wateren is weer een dorpsschool verdwenen. De tijden dat de jeugd van De Stapel (de Wijk), Lhee (Dwingelo) en andere kleinere kernen onderwijs in het eigen dorp genoten is voorbij. Er zijn echter nog steeds volhouders, zoals de Ten Darperschoele in Wapse. Het leerlingenaantal daar is nog steeds voldoende. Voor Zorgvlied en Wateren wordt een hoofdstuk gesloten, de leerlingen verspreiden zich over de hele regio: van Diever tot Boijl en Elsloo. Het zal nooit meer zo zijn als vroeger.

Het wel erg pathetische onderschrift van de foto luidt als volgt:
Vanaf vandaag ‘verboden toegang’ voor leerlingen. De openbare basisschool Groot en Klein Wateren heeft niet langer een onderwijsfunctie. 

Posted in De aandere kaante van de bos, Krimpsignaal, Woater’n, Woaterse skoele | Leave a comment

Woar stön ut winkelhuus van de gebroeders Zaligman ?

Op 29 november 1913 verscheen in het Nieuwsblad van het Noorden inzake de veiling van een flink huis de volgende advertentie.

Winkelbehuizinge-Diever
Notaris Bon te Dwingelo zal op Maandag 8 december a.s. des voormiddags elf uur, in het logement van Roelof Seinen, te Diever, voor de gebroeders B. en A. Zaligman, publiek bij inzate veilen: Een flink Huis, waarin vroeger een druk beklante zaak in manufacturen werd uitgeoefend en ook thans nog voor de uitoefening van alle affaires zeer geschikt, erf en tuin aan de Hoofdstraat te Diever, ter grootte van 11 are en 20 centiare.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De koopmannen (manufacturiers) Benjemin Zaligman (geboren op 28 december 1873 in Dwingel, gestorven op 8 oktober 1942 in het concentratiekamp Auschwitz in Polen) en Anton Zaligman (geboren op 1 december 1875 in Dwingel, overleden op 19 oktober 1942 in Assen) waren zonen van de koopman (manufacturier) Jacob Zaligman en Roosje Heijmans uut Dwingel.

Posted in Alle Deeversen, Deever, Joodse inwoner | Leave a comment

Echte sigaar’n van Lodewiek Willum uut Zorgvliet

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is als afbeelding 17 een zwart-wit foto van mensen vóór de sigarenfabriek van Lodewijk Guillaume Verwer op Zorgvliet opgenomen. Deze zwart-wit foto is in 1908 gemaakt. In de tekst bij de afgebeelde foto is enige aandacht besteed aan de activiteiten van Lodewijk Guillaume Verwer op Zorgvliet. Een afbeelding van de betreffende bladzijde uit het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht opgenomen.

17 – Zorgvlied – Sigarenfabriek van Lodewijk Guillaume Verwer – 1908
In 1859 verkocht de Maatschappij van Weldadigheid de kolonie Groot- en Klein-Wateren in twee delen. Jacobus Fransiscus de Ruijter de Wildt kocht het deel dat de naam Zorgvlied kreeg. Het tweede deel kreeg een andere eigenaar en behield de naam Groot- en Klein-Wateren. Zo’n tien jaar later kwamen Zorgvlied en Groot- en Klein-Wateren in het bezit van de heer Enger uit Arnhem. In 1879 kochten de gebroeders mr. Lodewijk Guillaume en dr. Julius Verwer uit het Friese Makkum beide landgoederen.
Een eerste citaat uit het boek Erf en Wereld luidt:
Met name mr. Lodewijk Guillaume Verwer was een man van initiatief, wiens geest zich vermeide in zakelijke bespiegelingen, en wiens hand niets liever deed dan zijn zakelijk denken in daden om te zetten.
Een tweede citaat uit hetzelfde boek luidt:
Hij ontgon het land, waarbij hij aanvankelijk van terpaarde en later van kunstmest gebruik maakte; hij bouwde boerderijen en arbeidershuizen; hij stichtte een sigarenfabriek, die een bezetting kreeg van dertig jongens en twee directeuren, voorts een cichoreifabriek, terwijl hij tegelijkertijd zijn pachters tot het verbouwen van cichorei verplichtte. Te Zorgvlied vestigde hij de Noord-Nederlandse Hypotheekbank en een levensverzekeringsmaatschappij. Hij liet uit Brabant tabaksplanters met kinderrijke gezinnen overkomen en bouwde grote schuren voor de berging van de tabaksoogst. Uit Friesland trok hij verspreid wonende katholieke boeren aan, liet hun schuren en huizen afbreken en van de materialen nieuwe boerderijen in Zorgvlied en Wateren opbouwen, kortom mr. Lodewijk Guillaume Verwer bouwde een nieuwe parochie, en hij deed dat met de allure van een groot zakenman en met een vermetelheid die inderdaad verbluffend was.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het in 1959 bij uitgeverij Laverman in Drachten verschenen boek ‘Erf en wereld’ van J.P. Wiersma gaat over de agrarische toestand in Friesland na 1870, de doorbraak van de coöperatieve gedachte en de opkomst van de Friese landbouwcoöperatie en haar ontwikkeling tot in onze tijd.
Samenstellers van een populair-wetenschappelijk geschiedenisboek over Zorgvliet, Olde Willem, Klein Wateren en Groot Wateren kunnen in het boek ‘Erf en wereld’ nuttig bronmateriaal voor hun geschiedenisboek vinden.
De afgebeelde foto laat mensen bij de coöperatieve sigarenfabriek op Zorgvliet zien. De redactie denkt niet dat alle mannen, grotere jongens en kleine jongens werkzaam waren bij deze sigarenfabriek. Op de voorgrond is een houten sigarenpers te zien.
Het pand waarin de coöperatieve sigarenfabriek was gevestigd bestaat nog steeds en staat aan de weg naar Elsloo vlak bij de Drents-Friese grens.
Bijgaande afbeelding is helaas in nogal bijgeknipte vorm opgenomen op bladzijde 183 van het papieren Magnum Opus Fragmenten uit het verleden van de vroegere gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.

Abracadabra-1211

Posted in De aandere kaante van de bos, Diever, ie bint 't wel ..., Lodewijk Guillaume Verwer, Sigarenfabriek, Tabak, Zorgvlied | Leave a comment

De groeve van mr. A.C. van Daalen besteet nog

De redactie van ut Deevers Archief vroeg zich al vele jaren af waar mr. Albertus Christiaan van Daalen, de ontwikkelaar van het landgoed Berkenheuvel bij Deever en daardoor de grondlegger van de hedendaagse lucratieve winstgevende toeristische industrie in de gemiente Deever, is begraven en of zijn graf nog bestaat. De redactie heeft dit nooit via openbare bronnen op het internet kunnen vinden en heeft ten langen leste en ten einde raad contact gezocht met de Historische Vereniging Oud-Bennekom (https://www.oudbennekom.nl). Het volgende bericht is onder meer samengesteld uit resultaten van onderzoek en teksten van leden van de werkgroep Begraafplaatsen van de Historische Vereniging Oud-Bennekom. De redactie is deze leden bijzonder erkentelijk voor de tijd en de moeite die zij hebben besteed om de plaats van het graf van mr. Albertus Christiaan van Daalen te achterhalen.

De genoemde werkgroep Begraafplaatsen stuurde bijgaande familieadvertentie van het overlijden van Albertus Christiaan van Daalen. Dit bericht van overlijden is verschenen in de Arnhemsche Courant van 17 januari 1939 en is te vinden in de webstee Delpher (https://www.delpher.nl). Zie afbeelding 4.
Hij is in 1939 overleden in zijn ‘huize Dorpszicht’ in Bennekom. Hij is begraven in het familiegraf op de Oude Begraafplaats in Wageningen. De Oude Begraafplaats lag aan de Rijksstraatweg, nu Generaal Foulkesweg. Deze begraafplaats is tot 1940 gebruikt. De graven zijn na 1940 geruimd. De begraafplaats is nu bebouwd. Het poortgebouwtje is wel bewaard gebleven.
Navraag van de Historische Vereniging Oud-Bennekom bij de gemeente Wageningen over de stoffelijke resten in het familiegraf en de grafsteen leverde de volgende gegevens van de gemeentearchivaris op.
Uit het register van graven (Archief Algemene Begraafplaatsen Wageningen 1829-1965 [archief nummer 12, inventaris nummer 2] blijkt dat de familiegraven Van Daalen zich bevonden in vak I, nummers 11 tot en met 14. Mr. Hermannus Bernardus van Daalen kocht die grafsteden op 10 februari 1829.
Met rode balpen is in het register aangetekend dat de stoffelijke resten uit deze graven zijn opgegraven op 4 november 1968. De resten zijn in drie nieuwe kisten geplaatst en overgebracht naar de nieuwe begraafplaats De Leeuwerenk en daar begraven in vak A, nummer 1091.
Daarmee was de vraag over de stoffelijke resten in het familiegraf en de grafsteen nog niet opgelost. De werkgroep Begraafplaatsen was er druk mee en bracht de mogelijke oplossing. Allereerst bleek dat het grafnummer A 1091 niet klopt. In dat graf ligt een echtpaar Pepplinkhuizen.
Een van de leden van de werkgroep Begraafplaatsen schrijft het volgende aan de andere leden van de werkgroep :
Ik ben gisteren voor een bezoek aan graf A 1091 naar De Leeuwerenk gefietst. Daar heb ik op de plattegrond naar het graf gezocht. In een uithoek vond ik inderdaad graf A 1091. Het leek me buitengewoon onwaarschijnlijk dat een welgestelde familie, die de moeite nam zich een nieuw graf op deze begraafplaats te verwerven voor het herbegraven van familieleden, dat in zo’n uithoek zou doen. Ik vermoedde dat A 1091 het graf van het echtpaar Pepplinkhuizen is; waar jullie het over hadden; ik heb het niet gecontroleerd.
Meestal bevindt zich het graf van vooraanstaande personen, die er eertijds het geld voor over hadden, op een meer centrale plaats op een begraafplaats. Op de plattegrond zag ik in de zichtlijn van de begraafplaats een rotonde getekend. Die zou potentieel aan ‘een plaats op stand’ kunnen voldoen. En zowaar, nauwelijks leesbaar, stond op de plattegrond in de rotonde in gele letters Vak A geschreven. En in die rotonde stond een los graf met het nummer 109f aangegeven. Ik ben er heen gelopen en heb de foto (afbeelding 2) van de grafsteen gemaakt. Het nummer 109f moet destijds fout zijn overgeschreven.
Op een prominente plek op de begraafplaats De Leeuwerenk is dus nog steeds het verzamelgraf van de familie Van Daalen aanwezig. Maar wel met een dreigend bordje (zie afbeelding 3) dat kan duiden op mogelijke ruiming van het familiegraf.
Het tweede jaartal 16-1-1939 op de grafsteen is de sterfdatum van Albertus Christiaan van Daalen. Voor het eerste jaartal 11-2-1829 op de steen heeft de werkgroep Begraafplaatsen nog geen verklaring gevonden. Verder is aannemelijk dat Albertina Johanna Sichterman (1861-1935), de echtgenote van mr. A.C. Van Daalen, ook in het familiegraf ligt. Ook is aannemelijk dat de derde persoon in het familiegraf hun ongehuwde dochter Antoinetta (1993-1934) is. Haar overlijden is geregistreerd in Ede. Zij is waarschijnlijk overleden in het ouderlijk huis in Bennekom. Van de oudste zoon Albert Christiaan (1891-1944) is geen graflocatie gevonden; hij stierf na sluiting van de Oude Begraafplaats in Wageningen. De datum van overlijden van de andere kinderen is niet bekend. De werkgroep Begraafplaatsen neemt aan dat Albertus Christiaan van Daalen, Albertina Johanna Sichterman en hun dochter Antoinetta in het verzamelgraf zijn gelegd en zijn herbegraven in De Leeuwerenk.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De grote vraag is natuurlijk wie van de familie Van Daalen tussen 1829 en 1934 in het familiegraf is begraven en of het graf tussentijds is geruimd ?
De redactie verwijst voor enige gegevens over de oudste zoon Albertus Christiaan van Daalen naar de betreffende pagina de webstee van de Oorlogsgravenstiching
.

Afbeelding 1
Meppeler Courant van 8 januari 1993 – Tekening van mr. Albertus Christiaan van Daalen.

Afbeelding 2

Steen op de laatste rustplaats van de familie Van Daalen (foto gemaakt op 13 april 2022, © Bert Lever).
Afbeelding 3
Bordje bij de grafsteen van de familie Van Daalen (foto gemaakt op 13 april 2022, © Bert Lever).

Afbeelding 4
Arnhemsche Courant van 17 januari 1939 – Bericht van overlijden van mr. Albertus Christiaan van Daalen.

Posted in Albertus Christiaan van Daalen, Landgoed Berkenheuvel, Overlijdensbericht, Tiekening | Leave a comment

Veul groet’n veur nichie Carla Verwer

De redactie van ut Deevers Archief kwam de hier afgebeelde ansichtkaart bij wel heel erg veel toeval tegen in een doos met Nederlandse ansichtkaarten in een winkel met tweedehands spullen in Den Hoorn bij Delft en kon deze kopen voor 7 gulden. Je kunt zo’n merkwaardig goed bewaard gebleven kaart maar beter wel in jouw verzameling hebben.
De kaart is op 6 juni 1908 verzonden door Hans en Clemens Becker aan Fraulein Carla Verwer, Witte Huis, Zorgvlied, Drente, Holland. De tekst in de Raum für Mittellungen luidt als volgt: Oom Hans en Clemens zenden hun nichtje vele groeten, en wensen hun nichtje, tevens Pa en Ma plezierig Pinksterfeest.
Caroline (Carla) Elisabeth Maria Verwer is op 5 januari 1905 geboren op Zorgvliet als dochter van Idse Johannes Verwer en Elisabeth Maria Becker. Idse Johannes Verwer is een zoon van Lodewijk Guillaume Verwer en Johanna Cornelia Ludovica van Wensen. Idse Johannes Verwer was de directeur van Noordelijke Hypotheekbank.
Blijkbaar beschikten de zonen van koopman Clemens Anton Arnold Franz Becker en Francisca Josephina Carolina Strater voor die tijd over voldoende geld om zich zo’n Pinkstervakantiereisje langs de Rijn te kunnen permitteren. Of wellicht waren ze op familiebezoek in Remagen en bezochten ze de burcht Rolandseck en het Zevengebergte.

Abracadabra-1477

Abracadabra-1478

Posted in Ansichtkoate, Lodewijk Guillaume Verwer, Noordelijke Hypotheekbank, Witte Huis, Zorgvlied | Leave a comment

Achterkant ansichtkaart, verzonden in 1914

Het kan soms zeer leerzaam zijn de achterkant van helemaal beschreven ‘gelopen’ ansichtkaarten te bestuderen.
Op de voorkant van deze kaart staat een ingekleurde foto van de Openbare Lagere School, die op de plaats stond waar tot in december 2019 het Dingspilhuus, ut ienige Waarme Hart van Deever, stond. Een paar grote verzamelaars in Deever hebben deze ansichtkaart in hun verzameling en die kaarten zijn tussen 1914 en 1916 verstuurd.
Een van de verzendsters van deze kaart moet speciaal naar Deever zijn geweest om deze ansichtkaart, die tevens briefkaart was, bij een Deeverse neringdoende te kopen, want de twee verzendsters woonden in Wittelte en de plaatselijke Wittelter bakker en kruidenier Berend Wolters verkocht geen ansichtkaarten.
De kaart is gestuurd naar mejuffrouw Froukje Bosscha, Rusthof, Zeist. Het herenhuis Rusthof in Zeist was een herstellingsoord voor dames. Had Froukje Bosscha tuberculose ?

De tekst in het linker gedeelte dat beschreven mocht worden, luidt als volgt.
Vriendin Froukje, Wij hebben uw kaartje ontvangen en gezien dat ge daar zijt, nu in de hoop dat ge daar beter moogt worden, gij moet maar goede moed houden en als gij weer in Groningen zijt, moet ge maar eens overkomen, dan is de drukte wat aan de kant, wij zijn nu aan het hooien. Akkerman met de draaimolen staat aan de brug, daar hebben wij zondagavond naar toe geweest. Daaaaag. A. en G. Odie.

A. Odie is Aaltje Odie (geboren op 28 maart 1891, overleden op 24 december 1959 in Deever), zij trouwde met Jacob Krol (geboren op 1 augustus 1889, overleden op 4 november 1948 in Deever). Ze woonden naast de Gereformeerde School an de Heufdstroate in DeeverOaltie Odie was de muss’nsteefster van Deever. Beiden zijn begraven op de kaarkhof van Deever. G. Odie is Grietje Odie (geboren op 2 mei 1892 te Uffelte, overleden op ……). Zij trouwde op 23 april 1919 in Deever met de rijkswegwerker Harm Jonker (geboren op 5 juli 1890, overleden op ……).
Vader Jan Odie was boer op het Moer, hun moeder was Grietje Hoekman. De kaart werd blijkbaar verstuurd in de hooiing, waaraan de beide jonge vrouwen mee moesten helpen.
Aardig is te lezen dat Akkerman met de draaimolen aan de brug staat. De vraag is: was dit an de Wittelterbrogge of an de Deeverbrogge ? Waarschijnlijk an de Deeverbrogge. Het moet heel wat geweest zij als je in die tijd als jonge meid op een zondagavond naar de kermis kon, dat was een mooie gelegenheid om jongens te ontmoeten. Wellicht kwam Aaltje (Oaltie) daar Jacob (Joapie) tegen of kwam Grietje daar Harm (Haarm) tegen.
Nazaten van kermisexploitant Hendrik Akkerman staan nog steeds met de zweefmolen op de Paaskermis van Deever, die vroeger an de Deeverbrogge stond. Hendrik Akkerman werd op 10 april 1945 bij de wal van de kerkhof van Deever vermoord door de Duitsers.

Posted in Ansichtkoate, Legere skoele in Deever, Wittelte | Leave a comment

Ut deepvrieskluus’nhüsie van de Witteler boer’n

De redactie van ut Deevers Archief kwam een dezer dagen in het bezit van het merkwaardige boekwerkje ‘Cultuurhistorische rijkdom van de gemeente Westenveld – Het erfgoed van Zuidwest-Drenthe”. Bij een eerste lezing valt op dat de inhoud van boek, dat gemaakt is met het geld van BNG-erfgoedprijs 2012, een beetje als los zand aan elkaar hangt.

Het is goed is dat in het boek ruim aandacht wordt besteed aan de boermarke, die ook in de moderne vorm ervan, bijdraagt aan de sociale cohesie in plattelandsgemeenschappen. De redactie van ut Deevers Archief is van mening dat de boermarken van Wittelte en Wapse het verdienen opgenomen te worden in de nationale inventaris van het immaterieel cultureel erfgoed van Nederland.
In het boek wordt ook aandacht besteed aan het verschijnsel ‘gemeenschappelijk diepvrieskluis’ en aan het verschijnsel ‘diepvrieshuisje’ vanaf de zestiger jaren van de vorige eeuw. Daarbij rijst direct de vraag: is een ‘gemeenschappelijke diepvrieskluis’ of een ‘gemeenschappelijk diepvrieskluizenhuisje’ van een boerengemeenschap erfgoed ? Het antwoord lijkt nee te zijn. Waarom is in een duur boek over erfgoed aandacht besteed aan niet-erfgoed ?
In de bijdrage aan het boek wordt gerefereerd aan de diepvrieskluizen van Dwingel, Lhee, Westeinde en Leggel in de gemiente Dwingel. Het reilen en zeilen van het gemeenschappelijke diepvriesgebeuren in de gemient’n Deever, Hoavelte en Vledder wordt echter in het artikel niet beschreven. Het blijft op bladzijde 77 beperkt tot het tonen van een foto van het tot opbergschuurtje verworden diepvrieskluizenhuisje in Vledder en het volgende stukje tekst:
 “….. Naast de genoemde diepvrieskluizen stonden er ooit diepvrieshuisjes in onder meer Havelte, Wapse, Vledder en Wittelte. De diepvrieshuisjes in Havelte, Wapse en Vledder bestaan als gebouwtje nog steeds: veel van de huisjes zijn echter verloren gegaan, zoals in Wittelte en aan het Westeinde in Dwingelo.”
De term ‘onder meer’ doet vermoeden dat in andere dorpen ook een diepvrieskluizenhuisje heeft gestaan, bijvoorbeeld op Zorgvlied, op Woater’n, in de Olde Willem of an de Deeverbrogge. De maker van het artikel had met weinig moeite en met enig navragen de opsomming volledig kunnen maken. De laatste zin van het citaat deugt ook niet. Ook hier was de maker van het artikel er in hetzelfde navraagrondje achter gekomen welke diepvrieskluizenhuisjes nog bestaan. De conclusie dat het diepvrieskluizenhuisje in Wittelte verloren is gegaan is in elk geval onjuist. Deze bestaat.
De redactie van ut Deevers Archief heeft bijgaande foto’s van het Wittelter diepvrieskluizenhuisje op 13 november 2014 in het voorbijgaan gemaakt.
Het huisje staat een beetje verscholen (op grond van de boermarke ?) achter de berken achter de boerderij van wijlen boer-kunstenaar-historicus-brinkbouwer-de-Wittelter-baargbeschermer Jacob (Japie) Snoeken aan de neo-brink van Wittelte. Het tegelpad naar de deur van het diepvrieskluizenhuisje is verdwenen of  overwoekerd, zo gaat dat, kan gebeuren. Op de tweede foto is het huisje beter te zien. Kan het zijn dat de gegolfde dakplaten gemaakt zijn van asbesthoudend materiaal ? Op het dak groeit gelukkig het zeldzame diepvrieskluizenhuisjesmos. Erfgoed of niet-erfgoed, dat lijkt in dit geval geen vraag te zijn. (vrij naar: to be or not to be, that’s the question).

Posted in Boermarke, Wittelte | Leave a comment

Beeld van de Aachterstroate in 1906

Elke ansichtkaart die Uitgeverij Nauta uit Velsen in de beginjaren van de ansichtkaart -zo rond 1906- uitgaf van straatbeelden in de gemiente Deever, is – wat de redactie van het Deevers Archief betreft – een absoluut topstuk. Op bijgaande afbeelding is de ansichtkaart van Uitgeverij Nauta met het nummer 3974 te zien.
Op de afbeelding is de bebouwing an de Aachterstroate in Deever te zien. De fotograaf stond met de rug naar Ut Kleine Brinkie (één van de vele (echte en nep) brinken in de gemiente Deever).

Het eerste huis aan de linkerkant werd bewoond door de weduwe Meek.
In het tweede huis aan de linkerkant woonde de familie Jan Monsieur en Rika Wanningen. Jan Monsieur is geboren op 13 oktober 1879 in Deever en is overleden op 15 februari 1960 in Deever. Rika Wanningen is geboren op 26 april 1883 en is overleden op 3 april 1936 in Deever. Jan Monsieur was arbeider. Hij was tot 1 november 1924 ook lantaarnopsteker.
In de boerderij naast de woning van de familie Jan Monsieur (Mesuur) staat de boerderij van de familie Jan Seinen en Hilligje Hessels.
Jan Seinen is geboren op 15 juli 1876 in Wapse en is overleden op 13 december 1950 in Deever. Hilligje Hessels is geboren op 27 augustus 1878 in Oldendeever en is op 1 maart 1948 overleden in Deever.
In de boerderij op de achtergrond (deze boerderij staan aan de doolhofbrink) woonde de familie Klaas Hummelen Smidt en Jentje Dekker. Klaas Hummelen Smidt is geboren op 22 mei 1824 in Deever en is overleden op 28 maart 1895 in Deever. Jentje Dekker is geboren op 6 februari 1834 in Dwingel en is overleden op 13 mei 1900 in Deever. Hun kinderen waren Sime (geboren op 29 maart 1864), Geert (geboren op 8 september 1865), Annigje (geboren op 4 januari 1867), Geesje (geboren op 8 juli 1869) en Hilligje (geboren op 8 mei 1871). Wellicht is de boerderij na het overlijden van Klaas Hummelen Smidt en Jentje Dekker voortgezet door de oudste zoon Sime.
Aan de rechter kant is het voorhuis van de familie Hilbert Folkerts en Egbertje Winter te zien. Hilbert Folkerts is geboren op 14 mei 1870 en is overleden op 2 juli 1953. Egbertje Winter is geboren op 29 september 1887 en is overleden op 22 april 1952. Hilbert Folkerts was timmerman.
De redactie van ut Deevers Archief heeft de kleurenfoto op 2 januari 2017 gemaakt. De redactie stond bij het maken van de foto niet helemaal op dezelfde plek als de maker van de foto voor de ansichtkaart uit 1906. De redactie zal bij een nieuwe fotoronde deur de gemiente Deever een foto vanuit een betere positie maken. De redactie biedt zijn excuses aan voor dit ongemak.

Posted in Aachterstroate, Aarfgood, Alle Deeversen, Ansichtkoate, Topstuk | Leave a comment

Sic transit gloria mundi exercitum Castra Vetera

In het Nieuwsblad van Friesland (Hepkema’s Courant) verscheen op 27 december 1938 het volgende bericht over de aanstaande afbraak van de villa Castra Vetera. Het bericht is ook als bladvulling opgenomen op bladzijde 22 van het papieren blad Opraekelen, nummer 12/3, van de heemkundige vereniging uut Deever. 

Diever – Het landgoed Castra Vetera te Zorgvlied in deze gemeente, dat voor eenigen tijd in andere handen is overgegaan, zal de laatste phase intreden van het einde eener glansperiode. Aan het einde van de vorige eeuw en begin deze eeuw een prachtig natuurschoon-rijk park met groote villa, de laatste tientallen van jaren van haar bosschen beroofd, zal het in de toekomst een meer nuchtere metamorphose ondergaan. Gesticht in de heidevelden, later omgeven door een reeks van zeer nederige arbeiderswoningen en landbouwbedrijfjes, zal het nu passend gemaakt worden bij de omgeving. Het groote oude heerenhuis zal worden afgebroken, de bosschage, die er nog is, wordt gekapt en er voor in de plaats zullen treden een tweetal boerderijen met bijbehoorende gronden. Sic transit gloria mundi.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Sic transit gloria mundi betekent in de context van het bericht ‘Zo vergaat de wereldse grootsheid’. De redactie heeft een poging gedaan het bericht de vertaling in het Latijn van de Nederlandse titel ‘Zo vergaat de wereldse grootheid van het Oude Legerkamp’ te geven. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan en wil mogelijke onvolkomenheden in deze vertaling aan de redactie willen doorgeven ? 

Posted in Castra Vetera, De aandere kaante van de bos, Verdwenen object, Zorgvlied | Leave a comment

Wanneer is Klein Woater’n Zorgvliet ewödd’n ?

In het Algemeen Handelsblad van 14 januari 1861 en 16 januari 1861 plaatste Johannes Fransiscus de Ruiter de Wildt de volgende advertentie inzake de onderhands uit te besteden bouw van een herenhuis in de nabijheid van het voormalige Gesticht op Klein Wateren, op een stuk grond dat had toebehoord aan de Maatschappij van Weldadigheid.

Heeren Aannemers.
De ondergetekende, eigenaar der gronden te Klein Wateren (provincie Drenthe), vroeger toebehoord hebbende aan de Maatschappij van Weldadigheid, wenscht in de onmiddelijke nabijheid van het aldaar bestaande voormalige gesticht te doen bouwen:
Een heerenhuis, en dien bouw in massa onderhands uit te besteden, met bijlevering val alle daartoe benoodigde materialen en arbeidsloonen, transportkosten, enzovoort.
Noodigt bij deze alle heren aannemers, die genoemden bouw wel op zich zouden willen nemen, beleefdelijk uit, zich aan hem ondergeteekende zoo spoedig mogelijk schriftelijk te willen aanmelden, ten einde hunedelen later het bestek en de voorwaarden waarop genoemde uitbesteding zal plaats hebben kunnen worden toegezonden.
Amsterdam, 10 januari 1861.
J.F. de Ruiter de Wildt.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het meest opvallend aan de advertentie is de schrijfwijze van de achternaam van de ondergetekende: de Ruiter de Wildt. En niet dat opgefokte de Ruyter de Wildt of dat opgefokte de Ruijter de Wildt. De redactie gebruikt derhalve de achternaam de Ruiter de Wildt in berichten in ut Deevers Archief. 

De bouw van het herenhuis moet na een onderhandse aanbestedingsprocedure van wellicht hooguit een maand zijn gegund.
De aannemer zal kort na de gunning zijn begonnen met de bouw en zal het herenhuis mogelijk uiterlijk in het voorjaar van 1862 hebben opgeleverd. Jacobus Franciscus de Ruiter de Wildt gaf het herenhuis de naam Huize Zorgvliet.

De redactie heeft de naam van de uitvoerenden aannemer en de aannemingssom nog niet kunnen achterhalen.
Het is vooralsnog moeilijk aan te tonen wanneer de bewoners van de streek voor de gegroeide bebouwing op Klein Wateren helaas onnodig de naam Zorgvliet zijn gaan gebruiken. Het meest voor de hand liggend is 1861 als geboortejaar van het dorp Zorgvliet te beschouwen, wat zou betekenen dat in 2011 het dorp Zorgvliet 150 jaar heeft bestaan.
Als de heemkundigen van Zorgvliet (an de aandere kaante van de Deeverse bos) in al hun wijsheid echter 1862 -het opleverjaar van het heerenhuis- als geboortejaar van de dorpsnaam Zorgvliet zouden willen beschouwen, dan zou in 2022 op feestelijke wijze het 160-jarig bestaan van Zorgvliet (an de aandere kaante van de Deeverse bos) kunnen worden gevierd.
In het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is in het hoofdstuk Zorgvlied op bladzijde 199 bijgaande afbeelding van het bericht in het Algemeen Handelsblad opgenomen.

Posted in De aandere kaante van de bos, de Ruiter de Wildt, Huize Zorgvliet, Woater’n, Zorgvlied | Leave a comment

Vurkoop besittings van de aar’m Roef bee de Baarg

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papier scannen en vervolgens in de oud-papier-container gooien) bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever zo nu en dan een  voor hem belangwekkend berichtje. De redactie wil zo één berichtje natuurlijk niet onthouden aan de trouwe bezoeker van ut Deevers Archief. In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante) van 28 mei 1969 verscheen het volgende berichtje over de opbrengst van de verkoop van de bezittingen van de erven van Roelof bij de Berg (Roef bee de Baarg) uit Wittelte. 

Verkoop boerderij en landerijen
Totale opbrengst meer dan f. 170.000,-
Diever.
Dezer dagen vond in café Brinkzicht te Diever de openbare verkoping plaats ten behoeve van de erven Roelof bij de Berg uit Wittelte. De belangstelling was vooral van de zijde van de inwoners van Wittelte bijzonder groot. De verkoop, verricht door notaris Botje te Dwingelo, had het volgende verloop:
Een pachtvrije boerenbehuizing op en met ongeveer 40.59 are erf en grond, ingezet op f. 13.400, hieraan grenzend, verpacht groen- en bouwland, ongeveer 1.50.00 hectare, ingezet op f. 6.400, een perceel verpacht groen- en bouwland ongeveer 3.50.00 hectare, ingezet op f. 15.400 en een verpacht perceel groenland en bos groot 1.90.91 hectare, ingezet op f. 7.600. Bovengenoemde percelen werden gecombineerd verkocht aan Jan Pot te Wittelte voor f. 60.500.
Verpacht weiland de Oerten, 61.90 are ingezet op f. 2.200, dit perceel werd gekocht door Jan Pot te Wittelte voor f. 6.300.
Perceel 6, verpacht bouwland Bergrug, groot 55.70 are, ingezet op f. 2.000, gekocht door Hendrik Jan Tabak te Wittelte voor f. 3.000.
Verpacht weiland Broeken, groot 1.47.65 hectare, ingezet op f. 5.700, aangekocht door Hendrik Jan Tabak te Wittelte voor f. 7.600.
Verpacht groenland aan de Stroom, groot 82.77 are, ingezet op f. 2.300, gekocht door Albert (Appie) Winters voor f. 2.500.
Groenland Witteltermade, groot 3.31.10 hectare, ingezet op f. 11.600, gekocht door Albert (Appie) Winters voor f. 11.700.
Bouwland op de Witteleres, groot 24.70 are, ingezet op f. 990, verkocht aan Albert Westerveen te Wittelte voor f. 1.010.
Bouwland op de Witteleres, groot 90.40 are, ingezet op f. 3.800, gekocht door Roelof Stapel te Wittelte voor f. 6.100.
Bouwland op de Witteleres, groot 33.70 are, ingezet op f. 1.300, gekocht door Roelof Stapel te Wittelte voor f. 2.700.
Bouwland op de Witteleres, groot 50.40 are, ingezet op f. 2.400, gekocht door J. Boerhof te Wittelte voor f. 3.100.
Bouwland op de Witteleres, groot 40.10 are, ingezet op f. 1.800, gekocht door Jantje Elting te Wittelte voor f. 2.530.
Bouwland op de Witteleres, groot 60.80 are, ingezet op f. 2.400, verkocht aan Hendrik Jan Klaassen te Wittelte voor f. 4.500.
Groenland aan de weg naar Wapserveen, groot 1.71.25 hectare, ingezet op f. 7.600, gekocht door Roelof Stapel te Wittelte voor f. 11.500.
Groenland in het Wittelterveld, groot 1.50.00 hectare, ingezet op f. 5.200, gekocht door Albert Lensen te Wittelte voor f. 6.700.
Heide en woeste grond en ongeveer 33 are ontginning, te zamen ongeveer 7.72.30 hectare, ingezet op f. 7.500, gekocht door Brunsing voor f. 23.500.
Groenland aan de straatweg bij de Wittelterbrug, groot 77.20 are, ingezet op f. 2.900, gekocht door A.J. Boerhof te Wittelte voor f. 4.600.
Groenland in de Witteltermade, water en overhoeken, groot 1.29.50 hectare, ingezet op f. 3.800, gekocht door H. Boerhof te Wittelte voor f. 7.000.
Perceel bos, groot 1.07.90 hectare, ingezet op f. 880, gekocht door A.J. Boerhof te Wittelte voor f. 4.100.
Erf en straat aan de straatweg Wittelte – Diever, groot 5 are, ingezet op f. 50, gekocht door Geert van Eerten te Wittelte voor f. 51.

Aantekeningen van de redactie van het Deevers Archief
De redactie heeft al een keer in een bericht aandacht besteed aan de uitgestorven Wittelter familie Bij de Berg.
Met het overlijden van de ongetrouwde Roelof bij de Berg op 16 juli 1968 is de Wittelter familienaam bij de Berg uitgestorven.
Roef en Jantie bee’j de Baarg woonden -komende vanaf de Wittelterweg- in de eerste boerenbehuizing aan de linkerkant van de Wapserveenseweg. De redactie heeft de kleurenfoto van de voorgevel van deze boerenbehuizing gemaakt op 9 april 2013.
Het is bijzonder te betreuren dat in het artikel in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) bij de meeste percelen niet de oude veldnaam is vermeld. Het gebruik van oude veldnamen in Wittelte is met name na de Tweede Wereldoorlog helaas sterk afgenomen door schaalvergroting en later versterkt door ‘de ruilverkaveling’.
Slechts bij drie percelen is de veldnaam vermeld, te weten weiland de Oerten, bouwland Bergrug en weiland Broeken.
De veldnamen de Oerten (de Oerte) en Broeken komen voor in het onvolprezen, maar uiterst belangrijke cultuurhistorische standaardwerk ‘Veldnamen gemeente Diever omstreeks 1832’, dat in 2013 is uitgegeven door de heemkundige vereniging uut Deever. In dit standaardwerk zijn de veldnamen van alle percelen in de gemiente Deever op de kadastrale atlas van 1832 verzameld en in kaart gebracht.
De veldnaam Bergrug komt in dit standaardwerk niet voor. Het kan zijn dat hier sprake is van een mineure omissie, het kan ook zijn dat een 1832-perceel door vererving, verkoop of andere redenen is opgesplitst in kleinere percelen, die een eigen andere naam kregen. De grote vraag is natuurlijk waar het bouwlandje Bergrug lag.
De kopers van de percelen waren boeren uit de omgeving van de boerenbehuizing van Roef bee’j de Baarg an de Wapserveenseweg:
Jan Pot van de Wittelterweg, Hendrik Jan Tabak van de Wapserveenseweg, Albert (Appie) Winters van de Wittelterbrogge, Albert Westerveen van de Wapserveenseweg, Roelof Stapel van ’t Moer, de weduwe Jantje Elting-Bakker van de Wapserveenseweg, Hendrik Jan Klaassen van de Wittelterweg/Wapserveenseweg, Albert Lensen van ’t Moer en Geert van Eerten uut de Sproakeling’n.
De redactie moet nog uitzoeken wie J. Boerhof, A.J. Boerhof en H. Boerhof zijn en waar de boerenbehuizing van deze mensen stond. Wellicht heeft een Wittelter bezoeker van het Deevers Archief hier gegevens over. De redactie weet wel dat 1969 een familie Boerhof aan de Steenwijkerweg en een familie Boerhof aan de Wittelterweg woonde, maar weet hun voornamen niet.
De redactie weet niet wie koper Brunsing was.

Posted in Alle Deeversen, Boerdereeje, Cultuurhistorie, Veldnaeme, Wittelte | Leave a comment

Ansichtkoate van de legere skoele op Woater’n

Bijgaand afgebeelde erg zeldzame, dus erg dure zwart-wit ansichtkaart van de Openbare Lagere School en de daarbij staande woning van de hoofdmeester op Woater’n (an de aandere kaante van de Deeverse bos) is uitgegeven door Levensmiddelenbedrijf Van der Heide an de Dorpsstroate op Zorgvliet.
De ansichtkaart is in elk geval na juni 1954, dus vermoedelijk in de tweede helft van de vijftiger jaren van de vorige eeuw uitgegeven. Wie de precieze maand en het precieze jaar van uitgave weet, die mag het natuurlijk melden aan de redactie van ut Deevers Archief.
In de woning bij de school woonde hoofdmeester Hendrik Onstee  (geboren op 3 januari 1900 in de Wijk, overleden in 1994 (?) in Deever (?)), zijn vrouw Jantje Otten (geboren op 22 augustus 1905 in Wapse, overleden op … in …) en hun zoon Hendrik Onstee (geboren op … in …, overleden op … in …).
De redactie moet de ontbrekende gegevens nog uitzoeken.

Posted in Ansichtkoate, De aandere kaante van de bos, Woater’n, Woaterse skoele | Leave a comment

Ut Volkswaèg’nbussie van Oarn’d Uterwiek Winkel

De redactie van ut Deevers Archief is in het bezit gekomen van de bijgaand afgebeelde zwart-wit foto van korenmolen De Vlijt in Oll’ndeever. De redactie weet nog niet of de foto een afdruk van een echt negatief is of dat de foto een afdruk van een negatief van een foto van een ansichtkaart is. Leuker is het niet op te schrijven, misschien wel makkelijker.
Op de afbeelding is de gerestaureerde korenmolen De Vlijt te zien. Deze is in het midden van de vijftiger jaren van de vorige eeuw gerestaureerd. De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief leze daartoe de vele berichten over korenmolen De Vlijt in ut Deevers Archief.
Let vooral ook op het reclamebord van Sluis mengvoerders aan de muur onder de stelling. Let vooral ook op de roggevelden achter de molen op de Westeresch. Let vooral ook op het witte Volkswagen bestelbusje van de laatste beroepsmolenaar Arend Uiterwijk Winkel. Deze zwart-wit foto is weer zo’n fraai nostalgisch fragmentje uit het verleden in de gemiente Deever,
Arend Uiterwijk Winkel verhuisde in de zestiger jaren met zijn vrouw Leny Meester en hun twee kinderen Bert en Anneke naar Hoogeveen. Arend Uiterwijk Winkel is geboren op 22 september 1921 in Hoogeveen en is overleden op 31 december 2009 in Meppel. Zie zijn overlijdensbericht.
De redactie heeft bijgaande kleurenfoto van korenmolen De Vlijt gemaakt op donderdag 4 november 2017.

Posted in Meule van Oll’ndeever, Oll'ndeever | Leave a comment

Zorgvliet – Pension Villa Nova- Ansichtkoate

Van het pension Villa Nova van de familie Jan Krans zijn na de Tweede Wereldoorlog in het tijdperk van de zwart-wit foto enige ansichtkaarten uitgegeven, waaronder de bijgaande.
Was de auto op de foto de auto van Jan Krans ?

Posted in Ansichtkoate, De aandere kaante van de bos, Villa Nova, Zorgvlied | Reacties uitgeschakeld voor Zorgvliet – Pension Villa Nova- Ansichtkoate

De ièste echte ansichtkoate van Wittelte

Van Wittelte zijn geen ansichtkaarten van echte dorpsbeelden, zoals wegen, boerderijen, huizen, scholen, enzovoort bekend. De eerste ansichtkaart die hiervoor wel in aanmerking komt, is de op een verzamelbeurs gekochte ansichtkaart, zoals te zien is op bijgaande afbeelding. Hulde aan de bedenker/uitgever van deze kaart, te weten de eigenaren van galerie ‘de Herkenning’, Wittelte, The Netherlands. Ga zo door !

Op de achterkant van de kaart staat als uitleg bij de foto’s op de voorkant van de kaart:  Jacob Snoeken, ‘Graaf Witto 21 mei 1040, betonnen beeld op de Wittesheuvel’, Herberg ‘de Twijfelaar’ en Monument op de Brink.
Bij de tekst ‘Graaf Witto 21 mei 1040, betonnen beeld op de Wittesheuvel’ zijn natuurlijk de nodige vraagtekens te zetten. Heeft Witto bestaan ? Zo ja, was hij graaf en zo ja van welk graafschap was hij graaf ? Zijn hierover oorkonden bewaard gebleven ?
Is de datum van 21 mei 1040 de geboortedatum van die zogenaamde Witto ? Zo ja, aan welk document is de geboortedatum van die zogenaamde Witto ontleend ?
Is de naam Wittesheuvel ontleent aan een document, zo ja aan welk document ?
Of hebben we bij het betonnen beeld van ‘graaf Witto’ op de ‘Wittesheuvel’ te maken met een gevalletje van onnavolgbare en onverbeterlijke pseudo-histo-romantiek ?

De heer Peter van Wijk reageerde op 22 september 2012 als volgt:
Blij verrast door de hulde die we kregen voor deze kaart. Hartelijk dank. We hebben nog wel een stapeltje van deze kaarten liggen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie wil neringdoenden en ondernemers uit Wittelte graag adviseren nieuwe ansichtkaarten met andere echte Wittelter dorpsbeelden uit te brengen. Daarvoor alvast driewerf hulde : hulde, hulde, hulde.

abracadabra-562

Posted in Ansichtkoate, de Witteler Baarg, Wittelte | Leave a comment

Café Petit-Restaurant ‘de Harmonie’ op Zorgvlied

De eigenaar van café-klein-restaurant ‘de Harmonie’ op Zorgvlied heeft met de uitgave in juni 1972 van bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart, zonder het waarschijnlijk toen in de gaten te hebben, een mooie bijdrage geleverd aan het in beelden vastleggen van de geschiedenis van de Dorpsstroate op Zorgvlied (de aandere kaante van de bos). Het witgeschilderde café-klein-restaurant ‘de Harmonie’ is op de zwart-wit ansichtkaart aan de linkerkant te zien. Eén beeld zegt vaak meer dan duizend geschreven woorden.
Voor deze uiterst zeldzame ansichtkaart uit de nadagen van de zwart-wit ansichtkaart hebben verzamelaars heel veel geld over. Jij kunt dit topstuk toch maar beter wel netjes in een mooi duur zuurvrij beschermhoesje in jouw verzameling hebben. Ech wè.
De redactie van ut Deevers Archief zou van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief heel graag willen weten wie in 1972 de bewoners van de op de zwart-wit ansichtkaart zichtbare panden an de Dorpsstroate op Zorgvlied waren.
De redactie heeft de kleurenfoto op 4 april 2013 gemaakt.
De redactie zou van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief toch ook wel heel graag willen weten wie op 4 april 2013 de bewoners van de op de kleurenfoto zichtbare panden an de Dorpsstroate op Zorgvlied waren.

De heer Ronnie Simon reageerde op 28 mei 2020 als volgt.
Op de oude kaart zijn rechts van het café drie woningen te zien. In de dubbele woning woonde aan de linkerkant Peet Pereboom en zijn vrouw Greet en aan de rechterkant woonde Marten van der Helm. De grote woning rechts van de dubbele woning was van Gerrit Hielkema en Willy Bos.

Posted in Ansichtkoate, Café De Harmonie, De aandere kaante van de bos, Dorpsstroate | Leave a comment

Un olde tiekening van Jan Planting

De redactie van ut Deevers Archief toont heel graag mooie tekeningen van onderwerpen uut de gemiente Deever.
En zoals het in het fototijdperk meestal met getekende onderwerpen uut de gemiente Deever gaat, is ook voor deze tekening een zwart-wit ansichtkaart als voorbeeld gebruikt. Deze ansichtkaart is hier ook afgebeeld.
Jan Planting, de overtekenaar van deze ansichtkaart, heeft de vrijheid genomen niet al het zichtbare op de ansichtkaart over te tekenen. De redactie vindt het desalniettemin toch wel een hele mooie kunstige tekening.
Hij heeft deze tekening gedateerd op 24 augustus 1948.
Het was bij de redactie niet bekend dat de getoonde zwart-wit ansichtkaart al in 1948 is uitgegeven. In ut Deevers Archief is wel het hier getoonde exemplaar van de ansichtkaart aanwezig. Deze kaart is in november 1954 uitgegeven door Hendrik Mulder, Drogisterij ‘de Gaper’, Diever, Drenthe.

abracadabra-556abracadabra-555

Posted in Ansichtkoate, Deever in de kuunst, Kaarke an de brink, Peperstroate, Tiekening | Leave a comment

Joden met de achternaam Zaligman in Deever

Heiman Wolf Zaligman werd geboren op 20 december 1827 in Dwingel en stierf op 4 maart 1904 op de Smilde. Hij trouwde op 30 april 1855 in Dwingelo met Sara Israël van Zuiden. Zij werd geboren op 9 april 1825 in Hoogeveen. Heiman Wolf Zaligman was koopman. Het echtpaar moet direct na hun huwelijk in Deever zijn gaan wonen, want hun kinderen Siptje, Mietje, Mina, Israël, Wolf, Henderika en Simon zijn in Deever geboren. Het gezin verhuisde op 27 april 1868 naar de Smilde.
Siptje Zaligman werd geboren op 22 mei 1856 in Deever en overleed op 15 juni 1856 in Deever.
Mietje Zaligman werd geboren op 1 augustus 1857 in Deever. Zij overleed op 7 december 1927 in Amsterdam.
Mina Zaligman werd geboren op 12 december 1859 in Deever en overleed op 30 januari 1942 in Amsterdam. Zij trouwde op 17 mei 1900 met Levie Pam in Amsterdam. Leva Pam werd geboren op 26 mei 1869 in Amsterdam en stierf op 73-jarige leeftijd op 21 januari 1943 in het concentratiekamp Auschwitz in Polen.
Hun dochter Bloeme Pam werd geboren op 11 oktober 1901 in Amsterdam en stierf op 9 augustus 1942 in het concentratiekamp  Auschwitz in Polen.
Hun dochter Sara Pam werd geboren op 23 juni 1904 in Amsterdam en stierf op 26 augustus 1943 in het concentratiekamp Auschwitz in Polen.
Israël Zaligman werd geboren op 16 november 1861 in Deever en overleed op 16 augustus 1932 in Assen. Hij was koopman. Hij trouwde op 17 mei 1889 op de Smilde met Eva van Zuiden. Eva van Zuiden werd geboren op 22 oktober 1860 in Hoogeveen en stierf op 1 oktober 1942 op 81-jarige leeftijd in Katowice in Polen.
Hun dochter Rebecca Zaligman werd geboren op 12 mei 1893 in Hijkersmilde en stierf op 26 oktober 1942 in het concentratiekamp Auschwitz in Polen
Hun dochter Saartje Zaligman werd geboren op 18 april 1890 in Hijkersmilde en stierf op 4 juni 1943 in het concentratiekamp Sobibor in Polen.
Wolf Zaligman werd geboren op 6 januari 1864 in Deever en overleed op 16 juni 1881 in Ommen.
Henderika Zaligman werd geboren op 5 mei 1866 in Deever en overleed op 3 april 1867 in Deever.
Simon Zaligman werd geboren op 2 februari 1868 in Deever en overleed op 26 augustus 1880 op de Smilde.

Philippus (Flip) Zaligman werd geboren op 21 september 1893 in Dwingel, hij stierf op 28 februari 1944 in het concentratiekamp Auschwitz in Polen. Philippus Zaligman was manufacturier. Hij trouwde op 31 maart 1920 in Coevorden met Heintje (Hennie) Levie Wilda. Zij werd geboren op 10 mei 1894 in Coevorden en stierf op 8 oktober 1942 in het concentratiekamp Auschwitz in Polen.
De echtelieden moeten kort na hun huwelijk in 1920 aan de Hoofdstraat in Deever zijn gaan wonen, want hun kinderen Martha Hendrika, Levie Salomon, en Hendrika Henriëtte zijn in Diever geboren. Op 7 januari 1936 verhuisde het gezin naar Meppel, keerde na enige tijd terug naar Deever, waarna het gezin officieel op 26 april 1940 -vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog- naar het adres Noordeinde 7 in Meppel verhuisde. Op 20 februari 1940 was hun winkel en huis aan de Hoofdstraat helemaal uitgebrand.
Martha Hendrika werd geboren op 8 december 1920 in Deever. Zij overleefde de Tweede Wereldoorlog. Zij overleed op 19 mei 1977 in Haarlem.
Levie (Loek) Salomon werd geboren op 29 dcecember 1921 in Deever en stierf op 28 februari 1943 in het concentratiekamp Schöppenitz. Hij was manufacturier.
Hendrika (Rikie) Henriëtte werd geboren op 26 oktober 1925 in Deever en stierf op 8 oktober 1942 in het concentratiekamp Auschwitz in Polen.

Posted in Deever, Joodse inwoner | Leave a comment

Jan Booiman is estör’m in Warnemünde

Op 21 augustus 1943 verscheen in het Drentsch dagblad de volgende advertentie over het overlijden van Jan Booiman in een werkkamp in Warnemünde in het Noorden van Duitsland.

Heden ontvingen wij de droeve tijding, dat door een noodlottig ongeval om het leven is gekomen, onze mede-arbeider Jan Booiman op den bloeiende leeftijd van ruim 19 jaar. Directie en personeel van de Meubelfabriek ‘de Toekomst’. Dieverbrug, Augustus 1943.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
In de Tweede Wereldoorlog kwamen drie mannelijke inwoners van de gemiente Deever om in werkkampen:
Jan Booiman (19 jaar) op 29 juli 1943 in Warnemünde in Duitsland;
Gerrit Kuiper (16 jaar) op 21 november 1942 in de Olde Willem;
Abraham Oostra (36 jaar) op 26 september 1944 in Osnabrück in Duitsland.
Hun naam staat gegraveerd op een plaat die zit vastgeschroefd aan het oorlogsmonument in de vorm van een zwerfsteen, die aan het begin van de Bosweg in Deever staat.
De advertentie leert ons ook dat Jan Booiman voor zijn gedwongen vertrek naar Duitsland als arbeider werkzaam was bij meubelfabriek ‘de Toekomst’ an de Deeverbrogge en dat deze meubelfabriek al in of vóór de Tweede Wereldoorlog an de Deeverbrogge was gevestigd.

Posted in An de Deeverbrogge, Bosweg, Meubelfabriek 'de Toekomst', Overlijdensbericht, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

Ansichtkoate van ut Meul’nende in Deever

Bij Jan Brugging (Jan Wiba), die een dorpswarenhuis aan de Hoofdstraat (toen Hoofdstraat 27, nu Hoofdstraat 59) in Deever uitbaatte, was voor het eerst in juli 1963 bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart van het Moleneinde, gezien in de richting van de Hoofdstraat, te koop. Weer zo’n fraai zwart-wit fragmentje uit het verleden van de gemiente Deever.
De redactie van ut Deevers Archief zou graag van de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief willen weten wie in die jaren de bewoners van de op de ansichtkaart zichtbare huizen waren.
In die jaren liep de betonweg nog gewoon door het dorp Deever.
De redactie zal te gelegener tijd een eigen kleurenfoto van de actuele situatie ter plekke aan dit bericht toevoegen. De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief moet het vooralsnog met een afbeelding uit google.com/maps doen.

Posted in Ansichtkoate, Meul’nende | Leave a comment

De U.L.O.-skoele besteet dit joar 75 joar

In het dorp Deever werd 75 jaar geleden begonnen met een U.L.O.-school. U.L.O. is de afkorting van uitgebreid lager onderwijs. De U.L.O.-school werd opgeblazen tot een M.U.L.O.-school. M.U.L.O. is de afkorting van middelbaar uitgebreid lager onderwijs. De M.U.L.O. werd na de invoering van de Mammoetwet in 1968 afgeschaft. De M.U.L.O-school werd toen opgeblazen tot een M.A.V.O.-H.A.V.O.-school. M.A.V.O. is de afkorting van middelbaar algemeen vormend onderwijs. H.A.V.O. is de afkorting van hoger algemeen vormend onderwijs. Tegenwoordig is de school voor voortgezet onderwijs op de Westeresch in Deever een krimpachtig deelschooltje, zeg maar filiaaltje (voor hoelang nog ?) van scholenmoloch Stad & Esch aan de Ezingerweg in Möppel.
De directie van scholenmoloch Stad & Esch in Möppel vindt het bij 75 jaar voortgezet onderwijs in Deever tijd voor wat positieve aandacht en een feestje. De directie wil dit met een reünie vieren. Het moet een groot feest voor en door oud-docenten, docenten, leerlingen en oud-leerlingen worden. Iedereen is welkom, zelfs degenen die slechts een korte tijd op deze school hebben gezeten. De reünie wordt op 17 september 2022 gehouden en begint om 11.00 uur in het schoolgebouw op de Westeresch in Deever. Uiteraard onder het genot van drankjes en hapjes. De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief die het betreft kan zich voor de reünie opgeven bij de administratie van de school op de Westeresch.
In en om het schoolgebouw zullen verschillende zaken worden georganiseerd. Waaronder een tijdelijke tentoonstelling van klassefoto’s. De redactie van ut Deevers Archief wil graag oude klassefoto’s in ut Deevers Archief uiteraard niet tijdelijk maar permanent tentoonstellen. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie daarvoor aan foto’s helpen ?
Op bijgaande zwart-wit foto is het lerarenkorps van de U.L.O.-school te zien. De foto moet omstreeks 1962 (?) zijn gemaakt.
Staand zijn te zien van links naar rechts: Vermaat, Bos, Boer, ??.
Zittend zijn te zien van links naar rechts: Bieleveld, Hendrik Jan Klumpers, Pieter (Piet) Zijlstra, Hendrik (Henk) van den Bos, van Laar.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie helpen aan aanvullende gegevens van de leerkrachten van de U.L.O.-school op de hier afgebeelde foto ?
De redactie heeft van Pieter (Piet) Zijlstra en Hendrik (Henk) van den Bos het overlijdensbericht aan dit bericht toegevoegd. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie helpen aan het overlijdensbericht van de andere leerkrachten.


Afbeelding 1
Nieuwsblad van het Noorden van 6 april 1983 – Bericht van overlijden van Pieter (Piet) Zijlstra.
|
Afbeelding 2
De Volkskrant van 20 november 1992 – Bericht van overlijden van Hendrik (Henk) van den Bos.

Posted in U.L.O.-skoele | Leave a comment

Roggemiet’n op de Hezeresch bee Deever

Bijgaande afbeelding is gekopieerd uit de reclamefolder ‘Ga liever naar Diever’ uit 1961 van de Vereniging Voor Vreemdelingen Verkeer (V.V.V.V.) uut Deever.

Om te vermijden dat de loonwerker sien trekker en sien döskaaste vaak moest verplaatsen van de ene miete naar de andere miete, zetten de boeren hun miet’n altijd in zo groot mogelijke groepen op de nes, in dit geval in het najaar van 1960 op de Hezenesch van Deever.
Een miete zett’n was een hele kunst. Als deze niet mooi gelijkmatig werd opgebouwd, dan kon het gebeuren dat deze scheef zakte en met palen moest worden gestut. De schuine buitenkant was vergelijkbaar met een reet’n doake. In een goed gezette miete kon het regenwater net zoals bij een reet’n doake niet binnendringen.

De redactie van ut Dievers Archief is op zoek naar foto’s van rogge meej’n, miete zett’n, döss’n, enzovoort.
Bezoekers worden verzocht deze foto’s te scannen en naar de redactie toe te sturen voor publicatie in de webstee Deevers Archief.

Posted in Boer'nlee'm, Deever, Heezeresch | Leave a comment

Kogels uut de kogelvangers op de Nul

De redactie van ut Deevers Archief ontving op 3 februari 2018 van Richard Kerssies bijgaande afbeelding met bijbehorende uitleg over kogels die hij en zijn vader hebben gevonden in het zand van één van de vier kogelvangers op de Nul.

Ik ben geboren in 1971 en heb als kind met mijn vader Jan Kerssies veel lopen struun’n in de bos in de buurt van de kogelvangers, maar nooit wat gevonden.
Totdat we op een keer op ooghoogte bij een plek keken waar een konijn was begonnen met het graven van een hol. In het gele zand vonden we bruine strepen die ongeveer 30 tot 40 centimeters de kogelvanger in liepen. Als we een streep volgden, dan vonden we aan het einde van deze streep een kogel.
Ik denk dat de buitenmantel van de kogel uit zwaar gecorrodeerd koper bestond; de mantel was omhuld met verbrand of geoxideerd zand. In de kern zat een nog gave loden kogel. Volgens mij hebben we op die manier zo’n tien kogels gevonden.
Ik zal proberen de plek waar we de kogels hebben gevonden terug te vinden.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie is de heer Richard Kerssies bijzonder erkentelijk voor deze bijdrage aan het beschrijven van het verleden van de kogelvangers aan de Doldersummerweg ter hoogte van de Nul.
De tien (acht ?) kogels van de heer Richard Kerssies zijn zonder enige twijfel te beschouwen als Deevers militair aarfgood en de redactie plaatst deze zonder enig politiek en ambtelijk gedoe en gedraai en gedraal en geloel op de erfgoedlijst van ut Deevers Archief.
De heer Richard Kerssies en zijn vader kunnen worden beschouwd
als de eerste twee Deeverse beoefenaren van de militaire archeologie.
Dorpskrachten van de Historische Vereniging Vroeger Gemeente Diever hebben in het begin van 2017 wat geknutseld aan één van de vier kogelvangers om deze weer wat zichtbaar en herkenbaar te maken. De redactie beschouwd deze respectabele dorpskrachten niet als beoefenaren van de militaire archeologie in de gemiente Deever.
Het ligt voor de hand dat vervolgens de toen dienstdoende wethouders Erik Van Schelven en Homme Geertsma van de voorkant van het gelijk er als politieke haantjes bij waren om aan de Doldersummerweg een door de heemkundige vereniging uut Deever en de vereniging tot behoud van natuurmonumenten uut ut verre ‘s Graveland betaald informatiebord te onthullen.

Posted in de Kaamp op de Oeren, Kogelvanger, Oudheidkunde, Wapse | Leave a comment

Un old skildereeje van de Heufdstroate in Deever

In het fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is de volgende mini-essay (nummer 22) over de Deeverse schilderijen van de in Noordwolde geleefd hebbende, maar in Deever geboren kunstschilder Hans Kuiper met een zwart-wit afbeelding van het schilderij ‘Gezicht op Diever’ uit ± 1912 gepubliceerd. Zie de bijgaande afbeelding van de betreffende bladzijde uit het genoemde fotoboekje.

22 – Diever – Hoofdstraat – Gezicht op Diever – ± 1912
De in de Hoofdstraat (adres Diever 129) van Diever geboren fotograaf en schilder Hans Kuiper maakte van onderwerpen uit Diever ook een aantal schilderijen. In de catalogus van zijn kleinzoon Hermannus Deuling is het hier afgebeelde doek Gezicht op Diever onder nummer 518 te vinden. Links is de Hoofdstraat in de buurt van de dokterswoning te zien. Rechts achter de bomen is de toren van de Nederlands Hervormde Kerk zichtbaar. Het olieverfschilderij is omstreeks 1912 gemaakt.
Het eveneens omstreeks 1912 gemaakte schilderij Laantje in Diever is in de genoemde catalogus onder nummer 520 geregistreerd.
Hans Kuiper was op Zorgvlied bevriend met mr. Lodewijk Guillaume Verwer en dr. Julius Johannes Verwer. Hij heeft tussen 1900 en 1910 in opdracht van de gebroeders Verwer een aantal doeken geschilderd.
De genoemde catalogus vermeldt Brug in ’t Bosch te Zorgvlied (nummer 104), Lodewijk Guillaume Verwer (nummer 109), Landweg in Zorgvlied (nummer 110) en Familie Leemkoel (nummer 120).
Het schilderij Landweg in Zorgvlied heeft lange tijd in Vancouver in Canada gehangen, maar is in ruil voor twee flessen jenever terug in Nederland. Het mooie schilderij Familie Leemkoel hangt in de directiekamer van het Sint Joseph Ziekenhuis in Harlingen.
De nazaten van Hans Kuiper hebben een aantal van de genoemde schilderijen gekocht van de familie Verwer.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het schilderij ‘Gezicht op Diever’ was in 1998, toen de tekst voor het fotoboekje ‘Diever, Ie bint ’t wel …’ is geschreven, in het bezit van Hermannus Deuling, een kleinzoon van Hans Kuiper.
De in het fotoboekje ‘Diever, Ie bint ’t wel …’ opgenomen afbeelding is bijgaande zwart-wit afbeelding, die de redactie in 1998 heeft gemaakt, thuis bij Hermannus Deuling.
De redactie is bezig uit te zoeken wie de actuele eigenaar van dit schilderij is en waar het schilderij zich bevindt, teneinde mogelijk zelf een kleurenfoto van het schilderij te kunnen maken en deze eigengemaakte afbeelding te tonen in ut Deevers Archief, want de trouwe bezoekers van ut Deevers Archief hebben daar wel recht op.
Tot zolang is van het schilderij bijgaande kleurenfoto uit de fotoverzameling van mevrouw Margje Dekker-van der Meulen uit Alkmaar te zien. De waarde heer Fred Jansen – secretaris van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever – stuurde deze kleurenfoto op 23 december 2017 naar de redactie. De redactie is hem daarvoor bijzonder erkentelijk.
Op de kleurenfoto is duidelijk te zien dat het schilderij met name vanwege de ernstig gecraqueleerde verf erg hard toe is aan een grondige restauratie.
In de tekst staat dat het standpunt van de schilder in de buurt van de dokterswoning lag, maar het zal bij nadere beschouwing meer in de buurt van de voormalige burgemeesterswoning hebben gelegen.
De vraag is eigenlijk niet of Hans Kuiper het schilderij ter plekke heeft geschilderd, dat deed hij niet, nee de vraag is meer of zijn eigen foto van de situatie op het schilderij en of het betreffende glasplaatnegatief door hem is bewaard en bewaard is gebleven. De redactie heeft het vermoeden dat dit niet het geval is.

Posted in Deever in de kuunst, Diever, ie bint 't wel ..., Hans Kuiper, Heufdstroate, Skildereeje, Toor'n an de brink, Topstuk | Leave a comment

Op ut maarktturrein teeg’n de wal van de kaarkhof

De redactie van ut Deevers Archief heeft bijgaande kleurenfoto op 3 oktober 2012 gemaakt.
Op de foto is de bos rododendrons op ut maarktterrein teeg’n de wal van de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever te zien.
Op deze plaats vermoordde de Duitser Fritz Habener op 10 april 1945 de volgende tien personen:
– Nicolaas Houwer, geboren op 8 mei 1882 in Deever;
– Kornelis Kerssies, geboren op 15 maart 1885 in Wittelte;
– Harman Bennen, geboren op 4 augustus 1891 in Deever;
– Roelof Hunneman, geboren op 5 juni 1898 in Deever;
– Hendrik Akkerman, geboren op 15 februari 1904 in Zwolle;
– Klaas Daleman, geboren op 22 mei 1906 in Wittelte;
– Jan Houwer, geboren op 23 juli 1911 op Kalter’n;
– Koop Houwer, geboren op 16 mei 1915 in Deever;
– Antonius Maria Gerardus Janssens, geboren op 26 mei 1926 in Tilburg;
– Joseph Cornelis Maria Janssens, geboren op 10 oktober 1930 in Berkel;
Koop Westerhof werd ook neergeschoten, maar overleefde de moordpartij; geboren op 10 oktober 1916, overleden op 18 september 1995.

Posted in 10 april 1945, Kaarkhof Grönnegerweg, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

De veldnae’m in de gemiente Deever bint aarfgood

Op 18 maart 1938 verscheen in Nieuwsblad van het Noorden het volgende korte bericht.

Diever – Ten overstaan van notaris Heering vond de publieke verkoop plaats van de volgende onroerende goederen ten verzoeke van de erven L. Jonkers te Dieverbrug,
1. Huis, schuur en erf te Dieverbrug , A. Geerts, Diever, f. 1612.50,
2. Bouwterrein naast perceel 1, R. Warnders, Dieverbrug, f. 290,
3. Huis, erf en bouwland te Diever, F. Ofrein, Diever, f. 1510,
4. Bouwland Hilgensteen, F. Ofrein voornoemd, f. 1380,
5. Bouwland Hilgensteen, W. Jonkers, Dieverbrug, f. 770,
6. Bouwland Hilgensteen, dezelfde, f. 850,
7. Bouwland Zuurlandsche esch, L. Klok, Dieverbrug, f. 200,
8. Bouwland Heezenesch, H. Kloosterman, Diever, f. 95,
9. Aandeel boermarke Diever, W. Jonkers voornoemd, f. 10.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
L. Jonkers is Lambertus Jonkers (geboren op 01-12-1858, overleden op 13-02-1938).
R. Warnders is Roelof Warnders (geboren op 01-09-1893, overleden op 01-03-1972), de turfschipper.
F. Ofrein is Frederik Ofrein (geboren op 07-04-1895, overleden op 18-05-1975.
W. Jonkers is Willem Jonkers (geboren op 13-06-1905, overleden op 04-06-1993).
L. Klok is Leffert Klok (geboren op 16-07-1893, overleden op 09-06-1974).
H. Kloosterman is Harm Kloosterman (geboren op 16-01-1893, overleden op 28-03-1963).
Het bijzondere aan deze verkoop van onroerende goederen is dat de erven L. Jonkers een aandeel in de reeds verdeelde maar nog bestaande boermarke van Deever verkopen, weliswaar voor een bedrag van f. 10, maar toch. De vraag is of dit document nog in het bezit is van de nazaten van W. Jonkers ? Wie kan hier duidelijkheid over verschaffen ?
Het artikel maakt ook melding van de verkoop van drie stukken bouwland die alle drie de veldnaam Hilgensteen hebben. Met het verdwijnen van de kleine landbouw in de zestiger en zeventiger jaren van de vorige eeuw, maar ook door het ruilverkavelen is ook het gebruik van oude veldnamen in de gemiente Deever verdwenen.
Wie in het Deever van de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw in de buurt van boeren is opgegroeid, zal zich bepaalde stukken landbouwgrond met een veldnaam herinneren, bijvoorbeeld Kwabbik, Buunst en Scholten’s Bultie.
Gelukkig is een gedreven, maar ondergewaardeerde vrijwilliger van de lokale heemkundige vereniging bezig geweest met het samenstellen van een eenvoudig drukwerkje (het mocht geen geld kosten), waarin op kaarten en op papier bijna alle ooit gebruikte veldnamen in de gemiente Deever zijn aangegeven. Hulde daarvoor ! Deze prestatie is groter dan het met veel gratis geld en een leger vrijwilligers samenstellen van een culturele atlas van de gemeente Westenveld.

Posted in Boer'nlee'm, Boermarke van Diever, Cultuurhistorie, Veldnaeme | Leave a comment