Grote spandook’n an de mure van In Den Uylenbal

In het pand Peperstroate 13 in Deever is tegenwoordig (april 2021) de winkel met de ongelukkige naam In Den Uylenbal gevestigd. Een uilebal is een ronde of ovale brok materiaal dat bestaat uit onverteerde resten van dieren die door een uil zijn gegeten.
Aan de witgekalkte zijmuur van het winkelpand aan de kant van de Raiffeisen-Boerenleen-bank is een aluminium spandoekframe aangebracht, waaraan grote bedrukte spandoeken kunnen worden gehangen. Een bedrukt spandoek kan ideale buitenreclame zijn. De verwachting is zelfs : hoe groter het spandoek hoe beter de boodschap blijft hangen.
De grote vraag bij de twee hier afgebeelde foto’s op de spandoeken is welke boodschap de uitbaters van In Den Uylenbal nu wel precies willen overbrengen aan de Deeversen. De redactie van ut Deevers Archief heeft zich suf gepiekerd, maar snapt geen bal, zelfs geen uilebal van de boodschap van de foto op de twee spandoeken.
De foto van de Dikke Stien’n op de Stienakkers an de Grönnegerweg bee Deever op afbeelding 1 is binnen de grens van de gemiente Deever gemaakt. Dat is in elk geval een meevallertje. De foto van grazende schapen onder bomen kan overal in het oosten of het zuiden van het land zijn gemaakt.
De redactie stelt de uitbaters van de winkel In Den Uylenbal ten zeerste voor te stoppen met het verspillen van zeker honderd euro voor elk nieuw nietszeggend spandoek. De redactie stelt in plaats daarvan voor de vrije witgekalkte muur binnen het frame te gebruiken voor het periodiek tonen van bijvoorbeeld bijna filosofische brabbeluitspraken van Shakespeare, zoals ‘Beter een geestige dwaas dan een dwaze geest’ (bron: Twelfth night, 1601) of ‘De dwaas denkt dat hij wijs is, maar de wijze weet dat hij een dwaas is’ (bron: As you like it, 1599).
Ja, zelfs de redactie van ut Deevers Archief heeft bij tijd en wijle een beetje last van een aanvalletje van shakespearitis. En dan doet de volgende bijna filosofische Deeverse brabbeluitspraak het goed: Ai’j last hept, dan möj krabb’m.

Afbeelding 1
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze foto gemaakt op vrijdag 28 november 2020.

Afbeelding 2
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze foto gemaakt op maandag 19 april 2021.

Posted in Hunnebed D52, Peperstraat, Shakespearitis | Leave a comment

De stee van de diek köj vanuut de locht nog seen

Op de topografische kaart van de Topografische Dienst stond het in 1942 geopende zwembad Dieverzand aan de Bosweg bij Diever pas voor het eerst in 1954 ingetekend. Zie de bijgevoegde afbeelding.
Swömbad Deeversaand an de Bosweg bee Deever is al in de zeventiger jaren van de vorige eeuw uit de tijd geraakt en in verval geraakt en met bomen en struiken begroeid geraakt.
Echter de plaats van de rechthoekige dijk rond het zwembad van afgegraven grond uit het zwembad is door kleurverschillen in de begroeiing nog steeds herkenbaar vanuit de lucht. Zelfs de plaats waar de ingang was en waar de kleedhokken waren is te herkennen. Zie het bijgevoegde detail van een satelietfoto uit 2012.

Posted in Verdwenen object, Zwembad Dieverzand | Leave a comment

Un patattie Sjeekspier eet’n an de Aachterstroate

De redactie van ut Deevers Archief is in de eerste maanden van 2021 – ten tijde van de coronapandemie – druk bezig geweest met het digitaliseren (scannen) van vele oude jaargangen van ut Deeverse Blattie (Weekblad voor de gemeente Diever, Van Goor’s Blattie). De redactie kwam bij het scannen van jaargang 1996 van ut Deeverse Blattie op bladzijde 6 van ut blattie van 4 juli 1996 de hier afgebeelde reclame voor un patattie Sjeekspier tegen. De redactie wil dit reclamebercht de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief uiteraard niet onthouden.
Eetcafé De Lanteern an de Aachterstroate in Deever maakte met dit bericht reclame ter gelegenheid van 51 jaren openluchtspel in het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever.
Het was niet zo maar un patattie Sjeekspier in een putie, nee het was een heel bord vol patat met mayonaise, witte bonen in tomatensaus, gebakken spek, gebakken ei en sla. Voor een lekkere vette bek. De uitbaters van eetcafé De Lanteern hebben zich ongetwijfeld laten inspireren en beïnvloeden door het Engelse ontbijt dat William Shakespeare rond 1600 elke ochtend in Stratford aan de Avon gewend was te verorberen, alvorens de veer in de inktpot te steken. Patat Sjeekspier is een typisch, maar niet zo’n zwaar gevalletje van de in Deever steeds maar weer uitbrekende shakepearitis.
Un patattie Sjeekspier kostte f. 6,50, dat is omgerekend € 2,95. Da’s echt wel een prijs uit lang vervlogen tijden. Bij de uitbater van het Deeeverse patatmonopolie kost een normale patatje met mayonaise (half april 2021) al € 2,60.
Eetcafé De Lanteern an de Aachterstroate in Deever bestaat niet meer. In het pand is nu een woonhuis gevestigd. De redactie weet niet waarom de uitbaters van eetcafé De Lanteern zijn gestopt. Te weinig omzet ? Te lage winstmarge ? Te weinig toeristen ?  Te seizoensgebonden ? Te veel concurrentie ? Verkeerd verdienmodel ? De redactie heeft nog niet uitgezocht wanneer de uitbaters van deze onderneming in de toeristenindustrie zijn begonnen en wanneer zij zijn gestopt.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie helpen aan een scherpe scan van een mooie foto van eetcafé De Lanteern.

Posted in Shakespearitis, Toeristenindustrie | Leave a comment

De westkaante van de toor’n an de brink

De redactie van ut Deevers Archief is een fervent verzamelaar van afbeeldingen van de gemeentelijke toren aan de brink van Deever en wil al die afbeeldingen graag tonen aan de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief. Het staat de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief vrij een goede scan van eigen afbeeldingen van de gemeentelijke toren naar de redactie te sturen voor opname in ut Deevers Archief.
De hier afgebeelde zwart-wit van de indrukwekkende westzijde van de gemeentelijke toren an de brink van Deever is gemaakt in december 1971, de redactie weet de precieze datum niet. De redactie weet ook niet wie de maker is van deze mooie foto. De originele afbeelding is aanwezig in de Beeldbank van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
En dan te bedenken dat de westkant van de gemeentelijke toren vóór de grote restauratie in de vijftiger jaren van de vorige eeuw geen wijzerplaat had.
De redactie zal te gelegener tijd, en zeker niet met turbospoed en ook niet in turbodraf, vanuit het standpunt van de fotograaf een kleurenfoto van de gemeentelijke toren maken en toevoegen aan dit bericht.

Posted in Toren aan de brink | Leave a comment

Braand in un olde klièrnwinkel an ut Brinkie

Op afbeelding 1 is een fraaie zwart-wit foto –un Deevers topstuk– uit omstreeks 1910 te zien. Op de foto zijn van links naar rechts veur de boerdereeje an ut Brinkie in Deever te zien Roelof Hendrik Wesseling, Annigje Smidt, Klaas Hummelen Smidt en Harm Smidt. Mit de sundagse klièr’n an en Annegie Schmidt hef ut goll’n oorieser op.
Klaas Hummelen Smidt en Harm Smidt zijn de zonen van Sime Smidt en Geertien Dunning. Sime Smidt overleed op 10 juni 1905 en Geertien Dunning overleed op 30 juli 1907. Hun twee zonen zijn grootgebracht door het kinderloze echtpaar Roelof Hendrik Wesseling en Annigje Smidt. Annigje Smidt was een zuster van Sime Smidt.
De redactie van ut Deevers Archief bracht in 1998 een bezoek aan de in Assen woonachtige Roelof Smidt, zoon van Harm Smidt en Janna Vos. De redactie kreeg van hem een scan van de hier afgebeelde fraaie foto. De redactie is hem daar postuum bijzonder erkentelijk voor.
Roelof Hendrik Wesseling is geboren op 11 juli 1868. Hij is overleden op 27 januari 1928 in Deever. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Annigje Smidt is geboren op 4 januari 1867 in Deever. Zij is overleden op 13 mei 1924 in Deever. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Harm Smidt is geboren op 3 december 1899 in Rüne. Hij is overleden op 10 december 1981 in Deever. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Harm Smidt trouwde met Janna Vos. Zij is geboren op 17 januari 1900 in Lhee. Zij is overleden op 9 januari 1969 in Deever. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Klaas Hummelen Smidt is geboren op 30 september 1897 in Deever. Hij trouwde op 1 mei 1926 met Hendrikje Vos. De redactie van ut Deevers Archief heeft in de openbare bronnen helaas nog geen andere gegevens van Klaas Hummelen Smidt kunnen vinden.
Roelof Smidt, zoon van Harm Smidt, is geboren op 12 juli 1924 in Deever in de op afbeelding 1 zichtbare boerderij. Hij is overleden op 25 maart 2001 is Assen. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Na het overlijden van zijn pleegvader Roelof Hendrik Wesseling boerkte Harm Smidt verder op de boerdereeje an ut Brinkie. In 1939 verhuisde hij naar een nieuw gebouwde boerderij op Kalteren, waarna hij de boerdereeje an ut Brinkie verkocht aan veehouder Johannes Wiersma, die op Zorgvlied woonde. Het voorhuis van de boerderij werd verbouwd tot manufacturenwinkel voor zijn zoon Paulus Wiersma.
Paulus Wiersma is geboren op 26 september 1918 in Boornbergum in de gemeente Smallingerland in Friesland. Hij was van beroep manufacturier. Hij trouwde op 28 september 1939 in Deever met Geessien Mulder. Geessien Mulder is geboren op 16 augustus 1914 in Deever. Zij is een dochter van Harm Mulder en Hendrikje Bruursema.
Paul Wiersma verkocht in november 1955 zijn manufacturenwinkel aan Hendrik de Vries, die een manufacturenwinkel had bee de Wittewieke op de Hiekersmilde. Zie afbeelding 2.
De echtelieden Paulus Wiersma en Geessien Mulder emigreerden in 1956 naar Brantford in Ontario in Canada, niet ver van de Niagarawatervallen. Paul was de voornaam van Paulus in Canada. Grace was de voornaam van Geessien in Canada. Paulus Wiersma is op 26 november 1977 op 59-jarige leeftijd overleden in Brantford, Ontario, Canada. Geessien Mulder is op … april 1998 op 83-jarige leeftijd overleden in Brantford, Ontario, Canada. Zie de afbeelding van hun grafsteen op het Mount Hope Cemetery in Brantford, Ontario. Canada.
Hendrik de Vries liet het voorhuis van de boerderij van Harm Smidt in 1956 verbouwen tot winkel. De hier afgebeelde foto, zie afbeelding 3, is ongeveer in 1959 gemaakt. Let op de naam boven de voordeur. Fa. H. de Vries & Zn. Zoon Jacob ging de nering in de winkel an ut kleine Brinkie in Deever doen. Zie afbeelding 4. Zoon Jacob de Vries was goed opgeleid; zie afbeelding 3. In de uitstalkasten is onder meer dameskleding, kinderkleding, beddegoed, een kinderwagen en een kinderlooprek te zien.
De redactie heeft nog niet uitgezocht wanneer de Fa. Hendrik de Vries en Zn. gestopt is met de manufacturenwinkel in Deever.
Op 1 december 1973 brak omstreeks 16.30 uur brand uit in het voorhuis. Toen de brandweer aankwam was het al een uitslaande brand geworden, de eerste en de tweede verdieping waren een grote vuurzee geworden. Tegen donkeravond kon na een uur blussen met heel veel water om 17.30 uur het sein brand meester worden gegeven. Dorpsfiguur en dorpsfotograaf Harm Hessels is wellicht tijdens het koeien melken in alle haast en in het schemerdonker met zijn fotografeerspullen naar de plek des onheils gefietst om de hier afgebeelde zwart-wit foto te maken, zie afbeelding 5. Het pand was niet bewoond. De eigenaar leraar A.G.J.M. Borms woonde aan de Gerritsstraat in Deever. Hij was bezig met verbouwings- en opknapwerkzaamheden in het voormalige winkelpand. Het voorhuis is niet weer opgebouwd, wel is het achterhuis verbouwd tot woonhuis.
De redactie heeft nog niet uitgezocht wie vanaf 1974 tot heden in het pand hebben gewoond.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier getoonde afbeeldingen 1 en 4 ook ten zeerste bewonderen op bladzijden 12 en 13 van het in december 1996 verschenen papieren boekwerkje Opraekelen, Nr. 96/4, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boekwerkje zijn of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Afbeelding 1
Voor de boerderij staan Roelof Hendrik Wesseling, Annigje Smidt, Klaas Hummelen Smidt en Harm Smidt

Afbeelding 2
Bericht in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 18 november 1955

Afbeelding 3
Bericht in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 14 augustus 1957

Afbeelding 4
Het voorhuis van de boerderij van Roelof Hendrik Wesseling casu qou Harm Smidt is in 1956 verbouwd tot maufacturenwinkel. De hier afgebeelde foto is ongeveer in 1959 gemaakt. 

Afbeelding 5
Dorpsfiguur en dorpsfotograaf Harm Hessels maakte de hier afgebeelde zwart-foto van het brandende pand op 1 december 1973.

Afbeelding 6
Het achterhuis van de boerderij van Roelof Hendrik Wesseling, later van Harm Smidt, is verbouwd tot woonhuis.
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze zwart-wit foto gemaakt op 25 november 2003. 


Afbeelding 7
Het achterhuis van de boerderij van Roelof Hendrik Wesseling, later van Harm Smidt, is verbouwd tot woonhuis.
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto gemaakt op 6 november 2019.

Posted in Alle Deeversen, Boerdereeje, Emigrant, Kleine Brink, Topstuk, Verdwenen object | Leave a comment

Un olde foto van ut Monement op Baark’nheuvel

De redactie van ut Deevers Archief toont hier een behoorlijk oude, maar prachtige zwart-wit foto van ut Monement an de Hoarweg op Baark’nheuvel. De redactie zou van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief  graag willen weten in welk jaar deze foto is gemaakt en wie de maker van deze foto is. Ut Monement is in 1925 opgericht door mr. Albertus Christiaan van Daalen en onthuld door zijn eerste kleinzoon Albertus (Bert) Doorman. Ut Monement oogt tamelijk nieuw en schoon, nog niet verweerd en ook nog niet met kostelijke en kostbare en zeldzame korstmossen begroeid. De foto zal misschien bij de onthulling van het Monument in 1925 of vlak, maar zeker niet meer dan enige jaren na 1925 zijn gemaakt.

De Nederlandse dichter Peter Augustus de Génestet (1829-1861) schreef het gedicht Aan een heereboer in de periode 1846-1851. De redactie heeft de vrijheid genomen uit dit gedicht de elfde strofe te citeren:
‘Werk!’ is een goede, groote wet –
Geen bittre zondestraf;
De kracht tot d’ arbeid is ’t gebed,
De rust van ’t werk – het graf.
Waar arbeid en gebed zich paart,
Daar, o Verhoorder! rijz’,
Uit stuivend zand en ledige aard,
Een lachend Paradijs!

Op de afgebeelde foto is ut Monement op Baark’nheuvel te zien. Op het zijpaneel dat aan de linker kant van ut Monement is te zien, staat een voor de gelegenheid aangepast deel uit de hiervoor weergegeven strofe van het gedicht ‘Aan een heereboer’:
Daar rijz’,
Uit stuivend zand en ledige aard,
Een lachend paradijs.
Het zal wel voor altijd een vraag blijven waarom de weledelgestrenge heer meester Albertus Christiaan van Daalen uit Bennekom in Gelderland de eerste van de drie laatste regels van de elfde strofe van het gedicht ‘Aan een heereboer’ niet letterlijk heeft overgenomen.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde foto van ut Monement ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 32 van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boekwerkje zijn of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien. In de tekst bij de foto in het genoemde boekwerkje wordt beweerd dat het gaat om een ansichtkaart uit juli 1951. Dat is toch wel een enigszins geschiedkundig blundertje. De foto is te dateren in de periode 1925-1929 en valt daarom buiten het aandachtsgebied ‘1930-1980’ van het genoemde fotoboekje.

Posted in Landgoed Berkenheuvel, Monument Berkenheuvel | Leave a comment

Bebauing an de Dörpstroate op Zorgvlied in 1909

Bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart is op 8 september 1909 verstuurd naar T.G. de Willigen in Steenwijk. Op de ansichtkaart is de grote bocht in de Dorpsstraat op Zorgvlied in de richting van Wateren te zien. De redactie van ut Deevers Archief heeft de kleurenfoto gemaakt op 8 augustus 2015.

Posted in Ansichtkoate, Dorpsstraat, Zorgvlied | Leave a comment

Un tiekening van un paer olde huus’n op Zorgvlied

De redactie van ut Deevers Archief laat de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deeveers Archief graag meegenieten van getekende of geschilderde objecten in de gemiente Deever. De redactie heeft toestemming van mevrouw Marjan Elisabeth van der Helm bijgaand afgebeelde en door haar gemaakte pentekening van enige huizen aan de Dorpsstraat op Zorgvlied in ut Deevers Archief te tonen. De redactie is haar bijzonder erkentelijk voor deze toestemming.
Zij maakte deze tekening zittend op de bank en uit het raam kijkend naar de huizen aan de overkant van de straat. Zij signeerde de tekening in de linker benedenhoek met MvdH, 10-4-’83. De originele tekening hangt bij mevrouw Marjan Elisabeth van der Helm aan de muur.

Afbeelding 1
In 1983 woonden in deze huizen aan de Dorpsstraat andere mensen dan nu. In het linker pand was de dorpswinkel van Ale van der Heide gevestigd. Hij verkocht gelukkig ook ansichtkaarten.De familie van der Heide woonde in het aangrenzende pand. Het Amsterdamse huis werd toen al lang bewoond door Gerard Goettsch. Hij had in zijn huis ook een afdruk van deze tekening in een lijstje aan de muur hangen. Hij was zeer gesteld op deze tekening. In het rechter pand woonde vrouw Hillen, die later dood in haar huis werd gevonden.


Afbeelding 2
Coen Broekema heeft de hier getoonde foto gemaakt op 30 november 2002. Bijna twintig jaar na 1983 is de aanblik van de panden nog ongeveer hetzelfde. Alleen was toen in Zorgvlied helaas geen dorpswinkel meer aanwezig. Gerard Goettsch overleed op 13 juni 2000 op 96-jarige leeftijd zittend in zijn stoel voor het raam van zijn Amsterdamse huis.

Posted in Kunst, Tekening, Zorgvlied | Leave a comment

De braandkoele wödde un eendeviever

Op 15 mei 1957 bereikte de waterleiding ut dörp Deever en kon voor het eerst leidingwater in Deever worden getapt. Toen konden ook brandputten voor het tappen van bluswater worden aangelegd, waardoor de braandkoel’n in ut dörp Deever overbodig zouden worden. Alle braandkoel’n in ut dörp Deever zijn in de jaren na de ingebruikname van de waterleiding gedempt, met uitzondering van de braandkoele bee ut café van Roefie en Jentie Seinen.
Op 4 april 1957 schreef gemeentearchitect G. de Boer aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemiente Deever:
Zoals u misschien al wel opgemerkt zult hebben, moet de afrastering rond de brandkuil (Doolhof) hersteld worden. Daar de kuil evenwel door afkalven langzamerhand te dicht op de Betonweg komt, stelde ik me voor deze afrastering daar ter plaatse iets naar binnen te verzetten. Om dit evenwel uit te voeren zal die kant aangevuld moeten worden. Om dit hinderlijk afkalven te voorkomen zou ik langs de kant een eenvoudige betuining aan willen brengen. Ik heb hierover met Stoker kontakt opgenomen, die dit wel even zou kunnen doen. Naar ik meen, zult u hiermede wel akkoord kunnen gaan.
Dat de afrastering rond de braandkoele in slechte staat was en dat de rand van de braandkoele dicht bij de Betonweg lag, dat is te zien op een ansichtkaart uit 1953
Uiteindelijk werd die door de gemeentelijke architect voorgestelde eenvoudige waterbouwkundige – wellicht en hopelijk architectonisch verantwoorde – betuining niet aangebracht, maar werd de braandkoele met de naam Doolhof vergraven tot de Eendenvijver, die op flink wat meters van de rand van de bestrating kwam te liggen. Zie de bijgevoegde afbeelding: de stippellijn is de omtrek van de braandkoele; de ononderbroken lijn is de omtrek van de Eendenvijver.
De in het bericht van gemeentearchitect G. de Boer genoemde Stoker is dorpsfiguur Roelof (Roef) Stoker (die in de Deeverse volksmond altijd Harrio werd genoemd). Roelof (Roef) Stoker woonde an de Kloosterstroate in Deever en was uitvoerder bij de Heidemij. De Heidemij heeft inderdaad het grondwerk uitgevoerd. Met grond die vrij is gekomen bij het graven van de Eendenvijver zal het te dempen deel van de braandkoele langs de bestaande verharding zijn opgevuld.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief kan het grondwerk op een afbeelding elders in ut Deevers Archief bekijken.

Posted in Braandkoele, Eendenvijver | Leave a comment

Un ansichtkoate van de firma Klaas Hielkema

De firma K. Hielkema, Dorpsstraat 26, Zorgvlied verkocht de hier afgebeelde kleuren ansichtkaart. Het is een zogenaamde vijfluiks ansichtkaart. Op zo’n ansichtkaart is niet één foto te zien, maar wel vijf. Van Leer’s Fotodrukindustrie in Amsterdam gaf deze kaart in juni 1986 uit. Het pand waarin de firma K. Hielkema was gevestigd, is op de foto links onder op de ansichtkaart te zien. Vanaf links gezien gaat het om het derde pand. Dit pand is ook te zien op afbeelding 3.
Gerrit Hielkema is geboren op 25 april 1928 en is overleden op 22 november 1987. Wemke Wilhelmina (Willy) Maria Bos is geboren op 9 maart 1930 op Zorgvlied en is overleden op 11 december 2019 in Deever. Gerrit Hielkema trouwde in 1949 met Willy Bos. Hun enige zoon Klaas Hielkema is geboren op 22 juni 1949 en is overleden op 14 januari 1987.
De naam firma K. Hielkema op de achterkant van de ansichtkaart uit 1986 doet vermoeden dat zoon Klaas Hielkema de beoogde opvolger was in het ‘bedrijf’ van zijn ouders Gerrit Hielkema en Willy Bos. Het heeft niet zo mogen zijn.

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3
Bericht in het periodiek Da’s Mooi van 25 november 2014

Posted in Dorpsstraat, Neringdoende, Zorgvlied | Leave a comment

Die goeie olde Peperstroate van veur de oorlog

Op deze geschiedkundig waardevolle zwart-wit foto is een prachtige vooroorlogse (rond 1935 ?) Peperstroate te zien. De maker van deze foto is Hubert Adriaan Veltman (hij is geboren op 2 februari 1874 in Weert, hij is overleden op 10 november 1956 in Wassenaar). De redactie van ut Deevers Archief beschouwt deze foto toch echt wel als een topstuk.

Let vooral op de zijkanten van de straat: het is een bestrating met een regengoot van vele keien en keitjes, die afkomstig moeten zijn geweest uit de bouwakkers op de essen rond Deever. Die fraaie unieke veldkeibestrating werd in de vijftiger jaren van de vorige eeuw ten tijde van de grote restauratie van het kerkgebouw en de gemeentelijke toren aan de brink van Deever van harte om zeep geholpen door de Kortzichtige Hoge en Lage Heertjes Van De Voorkant Van Het Veldkeiharde Grote Gelijk Van De Vernieling Van Het Binnendorp Van Deever.
Het oude boerderijtje (wanneer is dit pand afgebroken ?) achter het vervallen kerkgebouw van de hervormde gemeente, toen zonder uitbouw voor de consistoriekamer (?), was eigendom van bakker Albert Kuiper (Aubut Kuper), die zijn bakkerij en woning aan de andere kant van de straat had. Dit oude boerderijtje werd in de Deeverse volksmond ‘de Reddingsboei’ genoemd.
In die tijd werd de elektrische energie nog getransporteerd via draden die opgehangen waren aan houten palen.
Op de kleurenfoto is ongeveer tachtig jaar later de toestand ter plekke op een regenachtige morgen te zien. De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto op 3 oktober 2012 gemaakt.

De verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier kan de hier afgebeelde foto van de Peperstroate in Deever ook ten zeerste bewonderen op de voorzijde van de boekomslag van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever. En als klap op de vuurpijl kan de verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier de hier afgebeelde foto van de Peperstroate in Deever ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 48 van het hiervoor vermelde boekwerkje. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Posted in Deever, Kerk aan de brink, Peperstraat, Topstuk | Leave a comment

De ièste huussies veur oll’n van daeg’n in Deever

De hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart van De Weiert an de Heufdstroate in Deever was nota bene te koop bij N.V. Recreatie Centrum Ellert en Brammert an de Deeverbrogge. De ansichtkaart is in december 1969 uitgegeven door JosPé in Arnhem. Wellicht en hopelijk bestaat een oudere uitgave van deze ansichtkaart. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie daar positief over berichten.
In het pand aan de linkerkant woonde in 1969 nog de familie Hendrik Jan Rolden. De werkplaats zat in het voormalige boerderijgedeelte van het pand aan de kant van de Tusschendarp. De linkerkant van het voorhuis was in gebruik als zondagse voorkamer. De rechterkant achter de twee grote rechthoekige etalageramen was de winkel voor elektrische huishoudelijke apparaten. De Deeversen konden daar terecht voor onder meer stofzuigers, wasmachines, elektrische fornuizen en snelkokers ! Zie de hier afgebeelde advertentie uit het programmaboekje voor het in 1953 opgevoerde openluchtspel in het openluchttheater an de Heezeresch. Het pand van de familie Rolden is afgebroken om een bouwplaats te verkrijgen voor een Golff zelfbedieningwinkel.
In het oude rietgedekte boerderijtje met het zijbaandertje woonden Jan Krol en Vrouwgje Bakker. Jan Krol is geboren op 27 januari 1884 in Deever en is overleden op 16 oktober 1968. Vrouwgje Bakker is geboren op 23 april 1886 in Deever en is overleden op 7 december 1968 in Deever. Ze zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Het kan dus zo zijn dat Jan Krol en Vrouwgje Bakker net niet meer leefden op het moment dat de foto voor deze ansichtkaart is gemaakt. Het boederijtje van Jan Krol en Vrouwgje Bakker is afgebroken om een bouwplaats te verkrijgen voor een burgerwoning.
Tussen de bejaardenwoningen is het nog steeds bestaande pand van de familie Schuil te zien.
De hier zichtbare bejaardenwoningen zijn in het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw gebouwd en zijn al in het begin van de negentiger jaren van de vorige eeuw afgebroken om een bouwplaats te verkrijgen voor de Jan Thijs Seinen Hof. De dubbele bejaardenwoning an de kaante van de Heufdstroate werd als eerste opgeleverd.
Op de voorgrond is de visvormige vijver te zien, volstrekt niet te verwarren met de vroeger aanwezige poel met de naam De Weiert.
De redactie zal te gelegener tijd en zeker niet met turbospoed en ook niet in turbodraf in de buurt van het stapunt van de maker van de foto voor deze ansichtkaart een kleurenfoto van de huidige situatie maken en deze in dit bericht tonen.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook nog steeds een liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 9 van het fotoboekje Voormalige gemeente Diever in oude ansichtkaarten, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever en in september 2007 is uitgegeven door de toen nog bestaande Golff zelfbedieningswinkel in Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren fotoboekje zijn of dat papieren fotoboekje bij iemand in kunnen zien.

Posted in de Weiert, Hoofdstraat, Verdwenen object | Leave a comment

Bee de smedereeje van Roef Santing in Wapse

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is als afbeelding 8 een ansichtkaart uit 1903 opgenomen. In de tekst bij de afgebeelde ansichtkaart is enige aandacht besteed aan het verleden van Wapse.

8 – Wapse – Smederij Roelof Santing en Lagere School – 1903
In het huis aan de rechterkant woonden Roelof Santing en Femmigje Dolsma. De voorkamer bevond zich links naast de voordeur. De kamer rechts naast de voordeur was de slaapkamer. Jannes en Zwaantje Santing werden daar in de beddestee geboren. Achter het huis bevond zich een stal voor een paar koeien en een varken. In 1902 werd rechts naast het huis een kleine smederij gebouwd. Die is helaas op deze afbeelding niet te zien.
Rechts onder de bomen is de Openbare Lagere School te zien. Jannes Santing (Jans van d’Olde Smit) herinnerde zich dat het schoolplein ’s avonds een geliefde plaats van samenkomst van de Wapser jeugd was. Als ze te ballorig waren, dan werden ze door veldwachter Albertus Martijn (Olde Mattijn) weggejaagd.
In 1898 verzocht het bestuur van de brandwaarborgmaatschappij De Vereniging te Wapse aan de raad van de gemeente Diever een brandspuit in het gehucht Wapse te plaatsen. Als reden werd aangevoerd dat in geval van brand in Wapse de brandspuit van Diever te ver weg was om tijdig genoeg hulp te kunnen bieden. De gemeenteraad stemde in met het verzoek. De vervolgens gekochte tweedehands handspuit werd na een opknapbeurt in het daarvoor gebouwde en hier zichtbare huisje aan de weg bij de school geplaatst.
In het huisje links achter de bomen woonde Abel Kamer. Hij was voerman van de Wapser zuivelfabriek. Met zijn brikke bracht hij boter naar Steenwijk en naar de snikke bij de loswal aan de Dieverbrug. Niet zichtbaar, maar achter het linker huisje stond de bakkerij en kruidenierswinkel van Marinus Dijkstra, die zo te zien ook de hier afgebeelde ansichtkaart heeft verkocht.
Achter de mensen op de weg is een brikke te zien. In de verte is het huis van Harm Noorman waar te nemen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Roelof Santing is geboren op 1 november 1874 in Wapse. Hij is overleden op 17 februari 1931 in Wapse.
Femmigje Dolsma is geboren op 29 november 1874 op Wapserveen. Zij is overleden op 12 februari 1927 op 52- jarige leeftijd in Wapse.
Jannes Santing was de opvolger in het bedrijf van zijn vader Roelof Santing. Jannes Santing is geboren op 26 september 1904 in Wapse. Hij is overleden op 7 juli 1999 op 94-jarige leeftijd in Wilhelminaoord. Zie het bijgevoegde overlijdensbericht.
Zwaantje Santing is geboren op 3 januari 1909 in Wapse. Zij is overleden op 25 juli 1964. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Dorpsveldwachter Albertus Martijn is geboren op 28 augustus 1862 in Assen. Hij is overleden op 26 maart 1926 in Wapse. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
De redactie moet gegevens van Abel Kamer nog in openbare bronnen proberen te vinden.
Bakker Marinus Dijkstra is geboren op 24 augustus 1854 in Vledder. Hij is overleden op 30 september 1920 in Wapse.
De redactie moet gegevens van Harm Noorman nog in openbare bronnen proberen te vinden.
Op de perceel waar het huis en de smederij van Roelof Santing stond, heeft Roelof Santing – zoon van Jannes Santing en kleinzoon van Roelof Santing – zijn bedrijf V.O.F. Santing Mechanisatie, Ten Darperweg 46, Wapse.
De redactie zal te zijner tijd en zeker niet met turbospoed en ook niet in turbodraf een foto van de huidige situatie ter plekke opnemen in dit bericht.

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3
De redactie van ut Deevers Archief is ten tijde van de coronapandemie druk bezig geweest met het digitaliseren (scannen) van vele oude jaargangen van ut Deeverse Blattie (Weekblad voor de gemeente Deever, Van Goor’s Blattie). De redactie kwam bij het scannen van jaargang 1999 van ut Deeverse Blattie op de eerste bladzijde van ut blattie van 15 juli 1999 het hier afgebeelde overlijdensbericht van Jannes Santing tegen. De redactie wil dit overlijdensbericht uiteraard niet onthouden aan de zeer gewaardeeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief.

Posted in Overlijdensbericht, Smederij, Smederij Santing, Wapse | Leave a comment

Un lilluke woarskowing van de burgemeisters

In het Agrarisch Nieuwsblad (waarin opgenomen het orgaan Landbouw en Maatschappij) van vrijdag 24 januari 1941 verscheen een lelijke waarschuwing, in de vorm van een ingezonden mededeling, van de edelachtbare heren burgemeesters van de gemeenten in Zuidwest Drente, waarin de edelachtbare heren burgemeesters de bevolking met klem afraden zich in geen enkele vorm te verzetten tegen de Duitsers bezetter.

Waarschuwing
De Burgemeesters van Meppel, Diever, Dwingeloo, Havelte, Nijeveen, Ruinen, Ruinerwold, Vledder, De Wijk en Zuidwolde sporen hierbij de ingezeten hunner Gemeenten met klem aan om zich zorgvuldig te onthouden van elke gedraging, in welken vorm ook, welke gericht is tegen de Bezettende Overheid.
Het niet nakomen van deze aansporing kan zeer ernstige gevolgen met zich meebrengen.
De Burgemeesters voornoemd,
G. Wisman, J.C. Meyboom, W.A. Stork, E.J. Eggink, E.S. van Veen, A.W. van Holthe tot Echten, W.S. Gelinck, R.O. van Holthen tot Echtern, J. de Blieck, H. Boelems

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie kan slechts bedenkelijk gissen naar de reden van deze ingezonden mededeling. Probeerden de ‘goede’ en de ‘verkeerde’ burgemeesters van Zuidwest Drente met deze ingezonden mededeling vertrouwd over te komen bij de Duitse bezetter door de bevolking aan te sporen zich niet te verzetten tegen de Duitse bezetter ? Of probeerden de ‘goede’ burgemeesters het vertrouwen te winnen van de ‘verkeerde’ burgemeesters ? Of probeerden de ‘verkeerde’ burgemeesters de ‘goede’ burgemeesters naar de ‘verkeerde’ kant te trekken ? Hoe je het ook wendt of keert, het blijft een bedenkelijke lelijke waarschuwing.

Geert Wisman, burgemeester van Meppel, werd na de oorlog veroordeelt tot 5 jaar gevangenisstraf.
Jan Cornelis Meiboom, burgemeester van Deever, moest in april 1944 verdwijnen.
Wilhelm Arent Stork, burgemeester van Dwingel, werd eind 1941 gedwongen zijn functie neer te leggen. 
E.J. Eggink, burgemeester van Havelte, bleef gedurende de hele oorlog op zijn post.
Evert Sickens van Veen, burgemeester van Nijeveen, ging in september 1943 met ziekteverlof.
Jonkheer Anne Willem van Holthe tot Echten, burgemeester van Ruinen, moest in de loop van de oorlog onderduiken.
Mr. Dr. Willem Sebatiaan Gelinck , burgemeester van Ruinerwold, bleef gedurende de hele oorlog op zijn post. 
Jonkheer Rudolph Otto van Holthe tot Echten, burgemeester van Vledder, werd in november 1941 ontslagen als burgemeester.
Mr. Jan de Blieck, burgemeester van De Wijk, moest in april 1941 vertrekken, omdat zijn vrouw van joodse afkomst was.
N.S.B.-er Harm Boelems, burgemeester van Zuidwolde, werd in september 1942 burgemeester van Assen.

Posted in Gemiente Deever, Jan Cornelis Meiboom, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

Jan en Marten meuk’n heidebössels en heidebessems

De redactie heeft het volgende bericht in het voorjaar van 1996, dat is alweer heel wat jaren geleden, samengesteld op basis van een gesprek met Marten van der Helm en geschreven informatie van en over Jan en Marten van der Helm. Marten van der Helm woonde in 1996 in de woning met adres Dorpsstraat 28 op Zorgvlied.

Het maken van heideboenders en heidebezems
Van 1952 tot in 1966 hebben de broers Jan en Marten van der Helm op Zorgvlied boenders en bezems van heide gemaakt. Ze zetten daar een ambacht voort, dat begon toen hun grootvader Jan van der Helm in Boijl, vlak bij de kolonieschool in Boschoord, omstreeks 1870 zijn eerste boenders en bezems maakte. Jan was schaapherder en zwierf elke dag met zijn kudde over de heidevelden in de buurt van Boijl. Dit werk leverde maar een heel karig bestaan op. Daarin kwam verbetering toen hij op een dag besloot om boenders en bezems te maken van de heide uit de velden, waarover hij dagelijks rondtrok.

Jan van der Helm verkocht zijn heideprodukten aan grossier Jan de Boer uit Leeuwarden. De vertegenwoordigers van deze grossier zetten de boenders en bezems in heel Friesland af. In elke dorpswinkel op het Friese platteland waren ze te koop. De schoonmaakartikelen uit Boijl werden vooral gebruikt op de boerderij. Zo werd het melkgerei schoongemaakt met de heideboender en werd de stallen en het erf met de heidebezem geveegd.

Tinus van der Helm zette het van zijn vader Jan geleerde ambacht eerst in een schuur in het land achter zijn huis met winkeltje aan de Kolonieweg in Boijl voort. Later verhuisde hij naar de Grensweg in Noordwolde. Op een gegeven moment overleed grossier Jan de Boer aan een beroerte. Tinus moest toen op zoek naar een nieuwe afnemer. Dit werd grossier W.T. Zandstra uit Sneek. Dat deze grossier geld verdiende aan de verkoop van heideboenders en heidebezems bleek wel uit een lening van 2000 gulden die hij op een gegeven moment aan Tinus verstrekte voor de bouw van een werkschuur achter zijn huis met winkeltje aan de Grensweg. Daardoor kon het veel te kleine achterhuis, waarin de heide was opgeslagen en ook nog een koe werd gehouden, worden verlaten. Dit betekende een duidelijke verbetering in de leef- en werkomstandigheden voor zijn familie, waardoor ook meer kon worden geproduceerd.

Zijn zonen Jan (geboren in 1920) en Marten (geboren in 1925) leerden het maken van boenders en bezems al jong, want beiden moesten al op zevenjarige leeftijd hun vader Tinus helpen. Tinus van der Helm kocht in 1952 het café ‘De Harmonie’ op Zorgvlied. In dat jaar gingen zijn twee toen al getrouwde zoons op Zorgvlied in en naast het café wonen, waar ze in het schuurtje achter het café het oude ambacht voortzetten. Het café brandde in 1963 af. Marten kocht na de brand het oude tolhuis aan de weg naar Elsloo. Ook in het tolhuis ging hij door met het maken van boenders en bezems. Daar heeft hij met zijn gezin meer dan twee jaar gewoond, totdat ze verhuisden naar de nieuwe woning die ze lieten bouwen op de plaats van het verbrande café. Daarna werkten de broers weer in het schuurtje achter het nieuwe huis.

Op Zorgvlied verkochten Jan en Marten hun produkten ook aan grossier Zandstra uit Sneek. Ze verkochten niet aan huis en hun produkten waren ook niet te koop bij winkeliers op Zorgvlied. Door de jaren heen was grossier Zandstra wel een betrouwbare afnemer gebleken. De broers moesten zo nu en dan wel eens wat langer op hun geld wachten, maar hij betaalde altijd. Met een vrachtwagen van Jan Krediet uit Noordwolde werden de bezems en boenders van Zorgvlied naar Sneek vervoerd. De bezems moesten samengebonden zijn in pakken van twaalf stuks. Een pak boenders moest uit 48 stuks bestaan. Later moest een pak boenders 96 stuks (een schijf) bevatten, want dan kon de vrachtrijder sneller zijn wagen laden. Zandstra leverde aan de broers het speciale henneptouw (driedraads, nr. 2¼, type tv) voor het samenbinden van de boenders en de bezems. Van boenders en bezems die te vochtig waren en te lang waren opgeslagen bij de grossier verrotte het touw. Deze werden dan naar de broers teruggestuurd, die ze moesten vervangen door nieuwe.

De boenders en bezems werden gemaakt van dopheide, omdat deze heide taaier was dan struikheide. Voor één kleine boender waren twee armen vol heide nodig. Voor het maken van een goede boender moest men niet alleen het vak verstaan, maar waren ook twee sterke handen nodig. De heide moest eerst met de handen worden gerold en gekneed en vervolgens met het henneptouw worden samengebonden tot een bikkelhard rolletje. Met een speciale beweging werd het touw, dat eerst aan een haak in een paal in de werkruimte werd vastgezet, om het rolletje heide getrokken en in een strop gelegd. Voor het maken van zo’n rammelstrop moest men heel goed geoefend zijn.

Het maken van een bezem gebeurde anders. Om de afgehakte resten van een vorige bezem werd een strop gelegd. Tussen de strop en het afhaksel werd dopheide gestoken met de gladde kant naar buiten en de ruige kant naar binnen. Zo nu en dan werd de heide op het hakblok vastgestampt. Als een strop voldoende gevuld was, dan werd de volgende strop gelegd en werd opnieuw heide ingestoken en vastgestampt. In totaal werden op die manier vier stroppen volgestoken, waarna de bezem met een vijfde strop werd afgebonden. Bij het maken van een bezem gebruikten ze ook hun knieën om de taaie heide in het gewenste model te brengen.

Na het binden werd een boender of een bezem op het houten hakblok met een hakmes aan beide kanten netjes afgewerkt. Ook het mooi rond afhakken van de uiteinden was moeilijker dan het op het eerste gezicht leek. Zo wedde de bakker, die op Zorgvlied een eindje verderop in de Dorpsstraat woonde, eens om een pakje sigaretten dat hij met gemak een boender volgens de regels der kunst kon afwerken. De broers zeiden ‘ga je gang’ en duwden hem vervolgens het hakmes in handen. Die bracht er die ene keer, tot genoegen van de broers natuurlijk, niets van terecht.

De broers hebben met hun ambacht altijd een behoorlijke boterham kunnen verdienen. Ze werkten negen à tien uur per dag en in die tijd konden beiden ongeveer 100 boenders of ongeveer 40 bezems maken. ‘s Zaterdags werkten ze alleen ‘s ochtends. De grossier betaalde in de laatste jaren 20 centen voor een boender en 75 centen voor een bezem. Toen de kosten van het levensonderhoud hoger werden en de grossier voor hun produkten geen hogere prijs wilde betalen, moesten ze harder en langer werken en uiteindelijk waren ze gedwongen de boenders wat minder lang en daardoor wat minder stijf te rollen, wat natuurlijk een achteruitgang in kwaliteit betekende.

In de goede jaren verwerkten ze gemakkelijk tienduizend bossen dopheide per jaar. Het loonde voor de broers niet om zelf heide te plukken of te snijden. Vroeger werd de heide geplukt, maar in latere jaren werd deze gesneden. Het verzamelen van heide werd door diverse mensen in hun vrije tijd gedaan. Op de Smilde waren dit onder meer Jan Gerding, zijn zonen en zijn broers. Deze mensen lieten het materiaal vaak met de vrachtwagen van Koers naar Zorgvlied brengen. Ook in de buurt van Ruinen werd dit door diverse mensen gedaan. De broers betaalden voor een bos heide 80 centen à een gulden.

In de laatste jaren was goede dopheide niet meer in voldoende mate te verkrijgen. Dit kwam door de opkomende economie aan het begin van de zestiger jaren, waardoor steeds minder mensen naast hun gewone werk nog een extraatje wilden verdienen met het snijden van heide. En ook mocht de heide op steeds minder plaatsen worden gesneden. Het tekort aan goede dopheide kwam de kwaliteit van de boender niet ten goede. Het buitenste deel van de boender en de bezem maakten ze nog wel van dopheide, maar de laatste jaren pasten ze binnenin steeds meer de minder taaie struikheide toe, waardoor deze sneller sleten. Bovendien kregen hun heideprodukten steeds meer concurrentie van produkten van kunststof. De broers hebben nog wel geprobeerd boenders van kunststofvezel op de manier van de heideboender te maken, maar dat was niet succesvol. Marten heeft het overgebleven proefmateriaal nog steeds in zijn werkschuurtje bewaard.

Grossier Zandstra stopte in 1965 met de verkoop van heideboenders en heidebezems. Toen was het voor de broers toch nog niet helemaal afgelopen. Een vertegenwoordiger van Zandstra plaatste zo nu en dan voor zichzelf nog een bestelling, omdat een tijd lang bij hem nog werd gevraagd naar de heideprodukten. Maar in 1966 zijn de broers voorgoed gestopt. Ze waren in deze streek de laatste beoefenaars van dit oude ambacht. In het schuurtje achter het huis van Marten hangt als tastbare herinnering nog steeds die ene laatste ‘haandskrobber’.

Het werken met de heide was bepaald niet prettig. Want na elke greep uit de voorraad heide, die onder handbereik lag opgeslagen, vulden het schuurtje en de longen van Jan en Marten zich met het opdwarrelende stof. Het kwam vaak voor dat de heide vochtig en verschimmeld was en dan was het om te stikken zo benauwd in het schuurtje. Als ze aan het werk waren en het weer het toeliet, dan lieten ze de deur en de ramen van het schuurtje natuurlijk wijd open staan. Op Zorgvlied zeiden de mensen tegen de broers ‘dat gaat je tien jaar van je leven kosten’, maar daar lachten ze toen om. Hun vader Tinus is 77 jaar geworden. Marten is nu 71 jaar. Hij voelt zich gezond en heeft geen last van zijn longen. Ook zijn 75-jarige broer Jan heeft nergens last van.

Op mijn vraag of hij nu, ongeveer 30 jaar na de laatste, nog een heideboender zou kunnen maken, antwoordt Marten lachend dat hij het nog wel zou kunnen, terwijl hij zijn handen onbewust weer die ontelbaar vaak uitgevoerde rolbeweging laat maken. En heb je er wel eens aan gedacht om in de zomer in de omgeving mee te doen aan demonstraties van oude ambachten? Hij aarzelt met zijn antwoord. Ik zou nogal wat dopheide nodig hebben en ik heb ook geen auto. Wie weet komt het er nog eens van ….

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie ontdekte na het schrijven van het bericht in het voorjaar van 1996 dat de gepensioneerde heer .. de Jong uit Jubbega zich nog aktief bezig hield met het maken en verkopen van bezems. Hij maakte deze bezems niet van taaie dopheide, maar van het minstens zo taaie berkenrijs. Dit rijshout mocht hij tegen betaling en op aanwijzing van personeel uit de staatsbossen van de boswachterij Smilde snijden.
Jan van der Helm is geboren op 24 maart 1920 en is overleden op 20 juni 2004. Hij is begraven op de kaarkhof in Oosterwolde. Marten van der Helm is geboren op 27 april 1925 en is overleden op 3 juni 2011. Hij is begraven op de neeje kaarkhof bee Obadja an de Woaterseweg op Zorgvlied.

Reactie van mevrouw Marjan van der Helm van 7 april 2021
Jazeker kan de dochter van Marten dat !!
De staande persoon is mijn ome Jan. De gebukte persoon is mijn vader Marten.
Wat een leuk stukje over mijn vader en ome Jan.

Afbeelding 1
De gebroeders Van der Helm zijn bezig met het binden van heidebossen. Duidelijk waarneembaar zijn de haken in de paal en de stijf samengebonden borstelrolletjes en een bezemrol. De redactie kon tot zijn grote schande in zijn aantekeningen niet vinden wie op de afbeelding Jan van der Helm is en wie Marten van der Helm is. Wellicht kan de dochter van Marten van der Helm en Arendje Bergsma daar duidelijkheid in verschaffen.

Posted in Zorgvlied | Leave a comment

Ut café van Roefie en Jentie Seinen

Op de hier getoonde zwart-wit foto van ut dorpscafé van Roefie en Jentie Seinen is op de voorgrond de ontgraving van één van de braankoel’n in Deever te zien. Na het aanleggen van de drinkwaterleiding in Deever had ook deze braandkoele zijn functie als bergplaats van water voor het blussen van branden verloren. Deze braandkoele werd niet gedempt, maar werd omgegraven tot de welbekende Eendenvijver. De grote vragen zijn: wanneer de hier getoonde zwart-wit foto is gemaakt en wie de maker is van deze foto ? Wellicht kan een van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief de redactie hierover informeren. Roelofje (Roefie) Seinen is geboren op 24 juli 1902 en is overleden op 19 maart 1996. Zie het bijgevoegde overlijdensbericht. Jentje (Jentie) Seinen is geboren op 20 mei 1904 en is overleden op 25 december 2000. Roelofje (Roefie) en Jentje (Jentie) zijn dochters van Pieter Seinen en Geertje van Essen. Roelofje (Roefie) Seinen was getrouwd met Harman Bennen, die op 10 april 1945 op het marktterrein door de Duitser Fritz Habener is vermoord.
De redactie heeft de kleurenfoto gemaakt op woensdag 11 december 2019, ten tijde van de ernstige bestratingspandemie in het binnendorp van Deever in 2019/2020.

Posted in Eendenvijver, Overlijdensbericht | Leave a comment

Ut ende van café De Harmonie op Zorgvlied

In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van maandag 8 april 1963 verscheen het navolgende bericht over de brand op zondagavond 7 april 1963 in café De Harmonie van de gebroeders Jan en Marten van der Helm aan de Dorpsstraat op Zorgvlied.

Café De Harmonie te Zorgvlied afgebrand
Zondagavond is te Zorgvlied het bekende café De Harmonie van de gebroeders J. en M. van der Helm door brand verwoest. Het woongedeelte kon behouden blijven, maar leed veel waterschade. De materiële schade is groot. Over de oorzaak van de brand tast men nog in het duister.
De brand is ontstaan in het schuurgedeelte. Te ruim zes uur werd ontdekt dat er iets niet in orde was. Het achterhuis stond toen praktisch reeds geheel inlichterlaaie. Mede met het oog op het gevaar voor belendende percelen werden naast de brandweer van Diever ook die van Vledder, Noordwolde en Oosterwolde gealarmeerd. Ze waren alle snel ter plaatse. De beide laatsgenoemde korpsen behoefden evenwel niet in actie te komen. Door kordaat optreden van die van Diever en Vledder gelukte het het woongedeelte van het pand voor afbranden te behoeden. Dit gedeelte wordt bewoond door de gezinnen van de gebr. Van der Helm.
Belendende bakkerij bedreigd
Overigens liet deze brand zich vrij ernstig aanzien. Gasflessen kwamen tot ontploffing en vlogen uit het brandende perceel. Op een gegeven moment sloeg het vuur over naar het naastgelegen pand van bakker-kruidenier I. Hunse. Het schuurgedeelte daarvan werd door het vuur aangetast, maar erger kon hier worden voorkomen. Gelukkig was de richting van de sterke wind nogal gunstig, zodat niet meer belendende percelen werden bedreigd. Tegen acht uur was het vuur bedwongen.
In het verbrande gedeelte van café De Harmonie gingen naast inventaris onder meer een auto, een bromfiets, drie rijwielen en een jukebox verloren. De gebr. Van der Helm waren wel tegen brand verzekerd, maar te laag.
Burgemeester Meiboom was de gehele tijd op het terrein van de brand aanwezig. Zoals gezegd, over de oorzaak is nog niets bekend. De Rijkspolitie van Diever stelt een onderzoek in.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Jan van der Helm is geboren op 24 maart 1920 en is overleden op 20 juni 2004. Hij is begraven op de kaarkhof in Oosterwolde.
Marten van der Helm is geboren op 27 april 1925 en is overleden op 3 juni 2011. Hij is begraven op ut neeje kaarkhof bee Obadja an de Woaterseweg op Zorgvlied.
Bakker en kruidenier Ido Hunze is geboren op 16 augustus 1912.
De redactie schat in dat de hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart in 1954 of een jaar eerder is uitgegeven. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie informeren over de datum van de eerste uitgave van deze ansichtkaart. De redactie weet niet wie de uitgever van deze kaart is. De redactie weet ook niet bij welke neringdoende de kaart te koop was.
Vanaf links gezien is café De Harmonie het derde pand met de witgekalkte muren.
Als café De Harmonie niet zou zijn afgebrand en nog zou bestaan, dan zou de beleiddicterende culturele spindoctor en monumentenballoteur werkzaam in de Public Policy Industry Van Het Publieke Bedrijf Gemeente Westenveld dit pand vast en zeker en onvermijdelijk en met veel tamtam op zijn ten zeerste gekoesterde lijstje van gemeentelijke monumenten in de gemeente Westenveld hebben gezet.

Posted in Ansichtkoate, Dorpsstraat, Verdwenen object, Zorgvlied | Leave a comment

Un paer olde Deeverse woord’n van Anne Mulder

De redactie prijst zich bijzonder gelukkig met de in dit bericht verwerkte bijdrage van de in Deever geboren en getogen Anne Mulder uit Gasselte. Hij stuurde in juni 1987 en januari 1990 een lijst met woorden, zoals die werden en soms nog worden gebruikt in ut Deevers, naar dr. Geert Hendrik Kocks van het Nedersaksisch Instituut van de Rijksuniversiteit van Groningen. Dr. Geert Hendrik Kocks was in die tijd nog bezig met het opstellen van het Woordenboek van de Drentse dialecten. Hij had daarbij in het dorp Deever als correspondenten: Albertus Andreae, Lutina Andreae-Talen, Roelof Fransen, familie Jacob Hessels, Jan Moes Hzn. en Hendrik Mulder Jzn. Het Woordenboek van de Drentse dialecten is in 1996 verschenen.
Als in de navolgende lijst van Anne Mulder een woord staat dat niet in het woordenboek voorkomt, dan is dit vet weergegeven. Als een woord in de navolgende lijst wel in het woordenboek staat, maar de door Anne Mulder aangegeven betekenis helaas niet in het woordenboek is opgenomen, dan is die aanvullende betekenis vet weergegeven.
Dat dr. Geert Hendrik Kocks en zijn medewerkers wel degelijk gebruik hebben gemaakt van de lijst van Anne Mulder mag blijken uit de cursief weergegeven woorden en hun betekenis. Deze zijn letterlijk in het woordenboek terug te vinden !

akstallig – naar, vervelend;
de bangerd aachter ’t gat – bang zijn;
batse – grote hoeveelheid;
beuze – druk doend, zichzelf haast voorbij lopend;
boezig – winderig, rumoerig;
bösselwaeter – zeer slappe niet te drinken thee;
brokkie – boterham;
dag elegd – bestemd voor;
dikke stienen – hunebed;
dogge – sul;
elbaand – bewegelijk, ongedurig persoon;
fleenstertie – dun plakje, dun sneetje;
flut, fluttiehoeveelheid, kleine hoeveelheid;
fobie – hopeloze figuur, onverzorgd iemand;
frabbe – kreng van een mens;
gezem – bleek, slecht uitziend;
gemiggel – gewemel;
gerak – benodigdheid
gewulfte – gevaarte, groot van omvang;
glinder – gluiperd;
goezerd – sul;
goezebroek – dom persoon, sufferd;
uut goderdeudeuit bestwil;
grizzeltie – heel weinig, bijvoorbeeld een grizzeltie zolt;
halsknope – dom persoon, stuntelig persoon;
heun – node, ongaarne;
hoesterig – onverzorgd;
hollewaais – schots en scheef, slordig;
hompe – dik stuk, bijvoorbeeld een dik stuk brood;
hookies en eggieshoekjes;
höppen – beteugelen, in toom houden;
op de hukies zit’n – gehurkt zitten;
huken, mit e kroeme hoed, mit de bienen an mekaer  – drie uitdrukkingen voor bijvoorbeeld koeien, die bij slecht weer ‘ineengekrompen’ met het achterste naar de wind gekeerd staan;
huushenne – een vrouw die het thuis erg naar de zin heeft;
iepie – keukenstroop;
ikkertieheel klein gaatje, bijvoorbeeld in een broek;
kaantfier, bijvoorbeeld een kaante meid;
kilstern – schel, luidruchtig praten;
klibbe – niet gerezen gedeelte in het brood;
klobbe – dik stuk hout;
op e kloetn koomnfinancieel in goede omstandigheden komen;
kooveugeltie – geelgors;
krenge – binnenste buiten, bijvoorbeeld van kousen;
kuisie – kalf;
lasse, lassie – buitenste snee van een brood;
meistern – dokteren (bij een arts in behandeling);
melklappe – een koe, die veel melk geeft;
mennebeune – zandweg met wagensporen;
’t miggelt ervan – het krioelt ervan, het wemelt ervan;
nebbe – mond; na het scheren: glad um de nebbe;
neerswisser – toiletpapier;
noawaernnakijken;
ontsnobbeln – ontkomen;
plowern – het eerste gras eten van jonge lammeren;
porre, prugeltie – ondeugend klein persoon;
deur de repe voord – kreeg te weinig te eten (door de ruif gevoerd);
reestern – in beweging zijn;
rempt – vlug;
rink maank holln – orde op zaken stellen, opruimen;
romoezen – rotzooien, slordig te werk gaan;
sam – mals;
scheuken – overdreven bewegingen maken;
schildertiemooi plaatje, prentje;
schoatnscherven van porcelein of aardewerk;
schoffels – lange nagels;
sloksigheidslordigheid;
smietig – flink, ferm;
sobberig – opgezet in het gezicht;
de stikke optrekken – weggaan;
stoeken – stagneren;
suilen – traag lopen, slenteren;
taamp – zuur;
togen – slepen, bijvoorbeeld togen veur ‘t poasvuur;
tolter, toltern – schommel, schommelen;
triesie – armetierig schepsel;
op vetok hollnaan het lijntje houden;
voelschouwn – van iets verdenken;
zakkebaand – oudewijvenkoek;
een zwenkie regen – een weinig regen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief worden uitgenodigd om bij hun bekende oude woorden en uitdrukkingen in ut Deevers in te sturen naar de redactie van ut Deevers Archief.

Posted in Deevers | Leave a comment

Wat wee’j nog van vrogger op Zorgvlied ?

De redactie van ut Deevers Archief is ten tijde van de coronapandemie een tijdje druk bezig geweest met het digitaliseren (scannen) van zijn veel ruimte in beslag nemende papieren archief (papperrassie scannen en vervolgens dat papperrassie in de container voor het oude papier gooien), bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders uut de gemiente Deever, en zo voort, en zo voort, en zo voort.
Tot dit grote karwei behoort ook het digitaliseren (scannen) van vele oude jaargangen van ut Deeverse Blattie (Weekblad voor de gemeente Deever, Van Goor’s Blattie). De redactie kwam bij het scannen van jaargang 1998 van ut Deeverse Blattie op bladzijde 4 van ut blattie van 23 april 1998 het hier afgebeelde berichtje van de heemkundige vurening uut Deever tegen. De heemkundige vurening uut Deever wil van de lezers van ut Deeverse Blattie graag nogal wat meer weten over wat te zien is op een bij het bericht afgebeeld ansichtkaart van de Dorpsstraat van Zorgvlied. De redactie wil dit berichtje uiteraard niet onthouden aan de zeer gewaardeeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief.

Wat weet u nog van vroeger ?
De Historische Vereniging Gemeente Diever wil van nevenstaande foto graag het volgende weten:
* Welke kinderen staan op de ansichtkaart ?
* Wie waren de bewoners van de panden op de ansichtkaart ?
* In welk jaar is de ansichtkaart genomen ?

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie toont bij dit bericht een afbeelding van de originele sepiakleurige ansichtkaart uit het begin van de twintiger jaren van de vorige eeuw, die is uitgegeven door J.F. le Roux in Assen. Op de afbeelding van die sepiakleurige ansichtkaart zijn de personen (kinderen ?) bij de bomen duidelijker te onderscheiden, maar ook dan niet te herkennen. En de personen (kinderen ?) bij café De Harmonie zijn in het geheel niet te herkennen. De familie Halman woonde van maart 1916 tot maart 1924 in de bakkerij-kruidenierswinkel-woonhuis links naast het witte café De Harmonie. Van de kinderen bij de bomen zullen ongetwijfeld enige Halmannetjes zijn.
De redactie is wel bijzonder benieuwd of de heemkundige vurening uut Deever ooit een reactie op die hier getoonde oproep heeft ontvangen. De redactie is vooral benieuwd wie in het huis helemaal aan de rechterkant van de afbeelding woonden ten tijde dat de foto voor deze ansichtkaart is gemaakt ? Heette de straat waaraan de panden staan in de twintiger jaren van de vorige eeuw – alweer zo’n honderd jaren geleden – al Dorpsstraat ? Let vooral op de slijtpaden in de zandgrond naast de straat. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie aan gegevens helpen ?

In de in januari 1975 uitgegeven publicatie ‘De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld’ van Arend Mulder is op de hier getoonde afbeelding van bladzijde 136 de hier getoonde sepiakleurige ansichtkaart ook afgebeeld. Het mag natuurlijk helder en duidelijk zijn dat de heemkundige vurening uut Deever op 23 april 1998 volmaakt op de hoogte was van de gegevens op bladzijde 136 van de hiervoor genoemde publicatie en de lezers van ut Deeverse Blattie wellicht een rad voor ogen heeft gedraaid met de vraag ‘Wat weet u nog van vroeger ?’

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook nog steeds een liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 10 van het allereerste nummer (Nr. 94/1, maart 1994) van het papieren blaadje Opraekelen van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blaadje zijn of dat papieren blaadje bij iemand in kunnen zien.

En als klap op de vuurpijl kan de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook nog steeds een liefhebber van afbeeldingen op papier is, de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 56 van het fotoboekje Voormalige gemeente Diever in oude ansichtkaarten, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever en in september 2007 is uitgegeven door de toen nog bestaande Golff supermarkt in Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blaadje zijn of dat papieren blaadje bij iemand in kunnen zien.
Bij de afbeelding staat de volgende tekst: Zorgvlied. De Dorpstraat zoals deze er in de twintiger jaren jaren uit zag. Van links naar rechts zien we eerst een burgerwoning, daarnaast de woning van winkelier en bakker Alle Brouwer en nog het dorpscafé De Harmonie. Het café is later door brand verwoest.

Het is de amateurstreekhistorielogen van de heemkundige vurening uut Deever tussen maart 1994 en september 2007 blijkbaar helaas jammerlijk niet gelukt passende antwoorden te vinden op de vragen die gesteld zijn in het bericht in ut Deeverse Blattie van 23 april 1998 en deze te verwerken in kloppende teksten van publicaties van die vurening.

Posted in Ansichtkoate, Dorpsstraat, Zorgvlied | Leave a comment

Bee Willem Stienbaarg’n in de bochte

In Wittelte stond langs de toenmalige rijksweg tussen Wittelte en Uffelte de boerderij van het echtpaar Willem Steenbergen en Harmanna Bunskoek en hun kinderen Jan Reinder en Koob. De boerderij stond nog net op het grondgebied van de gemiente Deever in de bocht van de weg. In Wittelte sprak men op onvermijdelijke wijze over bee Stienbaargen in de bochte als er weer eens een auto of een motor uit de bocht was gevlogen.
De boerderij is op 8 september 1952 verbrand. De brand brak ’s morgens om 5.15 uur uit. De boerderij, met adres Wittelte 30, stond een eindje van de rijksweg langs de vaart bij de eerste bocht in de richting van Uffelte (zie afbeelding 4), aan de kant van de Broeken. De brand begon in een mijt ongedorste haver in de kapschuur vlak achter de boerderij. In de schuur was ook een partij hooi opgeslagen. In zeer korte tijd stond de kapschuur in lichte laaie, waarna de brand oversloeg naar de met riet bedekte boerderij. De boerderij, de schuren achter de boerderij en een schuur naast de boerderij brandden geheel af. Het blussen van de brand duurde zes uur. Het nablussen van de haver en het hooi duurde zeseneenhalf uur. Ongeveer veertigduizend kilo hooi, een partij ongedorste haver en landbouwwerktuigen gingen verloren. Negen jonge varkens en vijftien kippen kwamen om in het vuur. Een varken met zware brandwonden moest worden afgemaakt. Van de inboedel kon zo goed als niets gered worden.
Het meeste land van Willem Steenbergen lag meer in de richting van Uffelte binnen de voormalige gemeente Havelte. Daarom besloot hij de boerderij een eindje over de grens in de gemeente Havelte en daardoor dichter in de buurt van zijn land te herbouwen.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde luchtfoto van de boerdereeje van Willem Stienbaarg’n an de voat in Wittelte ook in enigszins bijgeknipt formaat, maar wel ten zeerste bewonderen op bladzijde 29 van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boekwerkje zijn of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.
En als klap op de vuurpijl kan de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, de hier afgebeelde luchtfoto van de boerdereeje van Willem Stienbaarg’n an de voat in Wittelte ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 44 van het Opraekelen, Nr. 00/3 (september 2000), het papieren blaadje van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blaadje zijn of dat papieren blaadje bij iemand in kunnen zien.

Afbeelding 1
Het bedrijf N.V. Luchtfoto Nederland (L.F.N.) heeft deze luchtfoto van de boerderij van Willem Steenbergen in het begin van de vijftiger jaren van de vorige eeuw gemaakt, kort voordat de boerderij van Willem Steenbergen afbrandde.

De boerderij van Willem Steenbergen was bepaald geen kleine boerderij. Op de voorgrond staat ut pothokke. Direct naast ut pothokke stond het varkenshok. Daarnaast is het kippenhok te zien. In het land bij het kippenhok ligt een stapel rikken. Achter de boerderij is de grote kapschuur te zien waar op 8 september 1952 brand uitbrak in een ‘miete haever’. Aan de andere kant van de boerderij is nog net achter de bomen de schuur voor de machines te zien. Achter de boerderij langs de weg hen de Brook’n staat een  pasvoorbulte. In het weiland bij ut pothokke is een overblijfsel uit de Tweede Wereldoorlog te zien. Het is de geprefabriceerde betonnen bak van een eenpersoons slaapbunker. Op deze bak hoorde een geprefabriceerde betonnen overkapping. Deze slaapbunker hoorde bij de verdedigingswerken die de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog in de Broeken in  Wittelte hebben aangelegd. Willem Steenbergen gebruikte de bak als ‘drinkensbak’ voor zijn vee. Deze afbeelding is aanwezig in de verzameling van Jan Reinder Steenbergen.

Afbeelding 2
Harrie Boerhof kweekt nu bomen en planten op de grond waar vroeger de boerderij van Willem Steenbergen stond. Coen Broekeman heeft deze zwart-wit foto gemaakt op 17 augustus 2000.

Afbeelding 3
Harrie Boerhof kweekt nu bomen en planten op de grond waar vroeger de boerderij van Willem Steenbergen stond. Coen Broekeman heeft deze zwart-wit foto gemaakt op 17 augustus 2000.

Afbeelding 4
Situatieschets boerderij uit het brandweerrapport (archief voormalige gemeente Diever)

Afbeelding 5
De betonnen bak van de Duitse slaapbunker is verhuist naar de nieuwe boerderij van Willem Steenbergen met adres Rijksweg 50 in Uffelte, later de boerderij van Jan Reinder Steenbergen. Ook de latere bewoners van deze boerderij gebruikten de bak nog steeds als drinkensbak. Coen Broekema heeft deze foto gemaakt op 17 augustus 2000 bij de boerderij met adres Rijksweg 50 in Uffelte.

 

Posted in Boerdereeje, Verdwenen object, Wittelte | Leave a comment

Disse koate is twee kièr over de grote plasse ewest

De Amsterdamse reizende fotograaf C. v. d. Zijl heeft in heel Nederland foto’s gemaakt, die als ansichtkaart zijn uitgegeven. Bij de redactie van ut Deevers Archief zijn van hem enkele ansichtkaarten met de titel ‘Groet uit Zorgvliet (Dr)’ bekend. Waaronder de hier afgebeelde zo genoemde vier-luiks ansichtkaart. De redactie weet niet welke neringdoende op Zorgvlied an de aandere kaante van de bos deze ansichtkaart verkocht, maar heeft het vermoeden dat het winkelier Bos was.
Op de bovenste foto aan de linkerkant van de ansichtkaart is de kruidenierswinkel van Bos tussen de bomen door te zien.
Op de bovenste foto aan de rechterkant van de ansichtkaart is de nog steeds bestaande gebouw van de skoele op Woater’n te zien.
Op de onderste foto aan de linkerkant van de ansichtkaart is de nog steeds bestaande Villa Nova te zien. Laat daarbij vooral op de originele dakkapel.
Op de onderste foto aan de rechterkant van de ansichtkaart is het niet meer bestaande landhuis Castra Vetera te zien. Het landhuis Castra Vetera is in 1939 afgebroken.
Van de vier afbeeldingen op de ansichtkaart zijn, voorzover de redactie weet, geen afzonderlijk ansichtkaarten uitgebracht. De redactie hoopt dat dit wel het geval is geweest en dat deze op een dag toch nog zullen opduiken.
De ansichtkaart zal in het begin van de twintiger jaren van de vorige eeuw zijn verstuurd. De ansichtkaart is verstuurd naar mister W. Hamburger, 815 Washington Street, Pasadena, California, U.S.A. 815 Washington Street in Pasadena heet tegenwoordig 815 Washington Boulevard. Waar een ansichtkaartje uit Zorgvlied zoal terecht kan komen ! De ontvanger zal waarde aan het kaartje hebben gehecht en zal daarom deze mee terug naar Nederland hebben genomen, zodat het kaartje twee keer over de Atlantische Oceaan is vervoerd !

Posted in Ansichtkoate, Castra Vetera, Skoele op Woater'n, Verdwenen object, Villa Nova, Zorgvlied | Leave a comment

Ut boer’ncafé van Henduk Boer an de sluus

In het personeelsblad ’De Binnenspiegel’ van maart 1965 van de N.V. Drentse Autobusonderneming (de D.A.B.O.) verscheen een artikel over de verbouwing van het boerencafé van Hendrik Boer an de Deeverbrogge tot een steunpunt van de D.A.B.O.. De D.A.B.O. werd in 1933 opgericht en fuseerde in 1963 met de N.V. Eerste Drentse Stoomtramweg Maatschappij (de E.D.S.) tot de N.V. Drentse Vervoer Maatschappij (D.V.M.). De bijgaande afbeelding van dit boerencafé an de Riekseweg an de Deeverbrogge is een afbeelding van een niet zo scherpe scan van deze afbeelding in het hiervoor vermelde artikel.

Het boerencafé van Hendrik Boer en Grietje Gort stond vlak bee de löswal en de Deeverse Sluus an de Deeverbrogge. Hendrik Boer is geboren op 4 juli 1863 in Bovensmilde, hij is overleden op 7 augustus 1928 an de Deeverbrogge. Grietje Gort is geboren op 1 september 1877 in Zevenhuisen in de gemeente Leek in de provincie Groningen, zij is overleden op 4 december 1935 an de Deeverbrogge.
Het boerencafé van Hendrik Boer en Grietje Gort was in die tijd één van de vele café’s an de Deeverbrogge. In de tijd ver vóór de Tweede Wereldoorlog, toen de Drentse Hoofdvaart nog een druk bevaren transportroute was, moet dit gunstig gelegen café veel door schippers bezocht zijn geweest.
Op de hier afgebeelde foto uit 1935 is te zien, dat ook chauffeurs van fraaie automobielen, veelal handelsreizigers, het café bezochten. Let ook op het naambord ‘Café Boer’ boven het raam in de zijgevel.
Uit het ‘Register der Localiteiten waar Vergunning voor den Verkoop van Sterken Drank in het Klein in de Gemeente Diever’ is het volgende gebleken. Burgemeester en Wethouders verleenden op 30 juli 1924 met ingang van 14 september 1924 een vergunning voor de 40 m² grote noordoostelijke voorkamer (de kamer rechts naast de voordeur) aan Hendrik Boer, adres Dieverbrug 181 (oud), later adres Dieverbrug 236 (nieuw). De vergunning verviel op 1 mei 1929 ten gevolge van het overlijden van vergunninghouder Hendrik Boer, op die datum ging tevens de drankvergunning van Grietje Gort, de weduwe van Hendrik Boer, in. Op 1 mei 1935 verviel de drankvergunning van Grietje Gort, vanwege het niet betalen van het vergunningsrecht.
Na het overlijden van Grietje Gort in december 1935 moet het pand zijn verkocht aan de N.V. Drentse Autobusonderneming (D.A.B.O.). De redactie heeft de precieze verkoopdatum van het pand nog niet in de openbare bronnen kunnen vinden.
Bij de redactie van ut Deevers Archief is de hier afgebeelde foto tot nu de enig bekende foto van café Boer. De grote vraag is: wie heeft andere foto’s van dit café in zijn bezit ? Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie aan andere afbeeldingen helpen ? Een andere grote vraag is: waar zijn de nazaten van Hendrik Boer en Grietje Gort gebleven ? Hadden Hendrik Boer en Grietje Gort wel kinderen ?
De redactie van ut Deevers Archief heeft de kleurenfoto van de situatie ter plekke van ut olde boer’ncafé van Hendrik Boer en Grietje Gort gemaakt op 2 januari 2017. Het had in de nacht van 1 op 2 januari 2017 een beetje gesneeuwd.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde foto van ut olde boer’ncafé van Hendrik Boer en Grietje Gort an de Deeverse sluus ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 21 van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boekwerkje zijn of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Posted in An de Deeverbrogge | Leave a comment

Veur wie de klokke in de toor’n lut

In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 2 januari 1957 schreef de plaatselijke Deeverse correspondent Anne Mulder een kort bericht over het eervolle ontslag van dorpsfiguur Geert Dekker als luider van de klokken in de gemeentelijk toren aan de brink van Deever.

Eervol ontslag als klokkenist.
Diever. – Aan de heer Geert Dekker, klokkenist van het torenuurwerk, is ingaande 1 januari 1957 eervol ontslag verleend uit deze gemeentelijke functie. Het uurwerk is namelijk enige tijd geleden uit de thans in restauratie zijnde toren verwijderd en zal daarin niet weer worden geplaatst. Het wordt vervangen door een moderne elektrische uurwerkinstallatie, die vanuit het nieuwe gemeentehuis automatisch zal worden bediend.
De heer Dekker heeft de functie van klokkenist onafgebroken vervuld sedert 16 maart 1925, dus gedurende bijna 32 jaar. Het is aan zijn toewijding te danken, dat het oeroude uurwerk zo lang en zo goed intact is gebleven.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Dorpsfiguur Geert Dekker stelde op 5 mei 1957, in het bijzijn van het ambtelijke topje van de gemiente Deever en een vertegenwoordiger van klokkegieterij en uurwerkfabriek N.V. Rombouts uit Asten in Noord-Brabant, de elektrische uurwerkinstallatie in werking.
Het precieze tijdstip was 8.00 uur in de morgen, bepaald geen handig tijdstip voor het aanwezige ambtenarencorps om de inwerkingstelling te vieren met een sigaar en een hapje en drankje.
Achter Geert Dekker staan van links naar rechts gezien: burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd ome Kees werd genoemd), gemeentesecretaris Jan Boesjes, … Knol, een vertegenwoordiger van N.V. Rombouts, Anne Mulder en gemeentearchitect ….. Bakker. De redactie moet nog op zoek naar enige aanvullende gegevens van de vermelde personen. Wie kan de redactie aan aanvullende gegevens helpen ?
De redactie citeert het volgende uit het bericht Geert Dekker huust nog op un lie’m vloere:
‘Nu is de hele zaak electrisch in Diever, al zorgt Dekker er nog wel eens voor, dat de klok precies gelijk loopt. Hij is ook de man, die de electrische luiderij in bedrijf mocht stellen: een feit, dat vereeuwigd is op een marmeren plaat in de hal van het gemeentehuis.’
Die plaat was niet van marmer, maar was van roestvast staal. Zie de bijgevoegde afbeelding van deze gedenkplaat.
De grote vraag is natuurlijk waar deze gedenkplaat is gebleven ?
Wie is in het ‘bezit’ van deze gedenkplaat ?


Posted in Alle Deeversen, Dorpsfiguur, Geert Dekker, Gemiente Deever | Leave a comment

Now ee’m over die rotzooi op ut gemientehuus

De redactie van ut Deevers Archief is ten tijde van de coronapandemie al een tijdje druk bezig met het digitaliseren (scannen) van zijn veel ruimte in beslag nemende papieren archief (papperrassie scannen en vervolgens dat papperrassie in de container voor het oude papier gooien), bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders uut de gemiente Deever, en zo voort, en zo voort, en zo voort.
Tot dit grote karwei behoort ook het digitaliseren (scannen) van vele oude jaargangen van ut Deeverse Blattie (Weekblad voor de gemeente Deever, Van Goor’s Blattie). De redactie vond bij het scannen van jaargang 1999 van ut Deevers Blattie op bladzijde 3 van ut blattie van 21 januari 1999 het hier afgebeelde geschiedkundig en bestuurskundig waardevolle kleine krabbel van klokkenluider Klaas Kleine. De redactie wil dit bericht uiteraard niet onthouden aan de zeer gewaardeeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief.

Kleine krabbel
“Wat heb je toch steeds te schrijven over die rotzooi op de zolder van het gemeentehuis ? En steggelen schrijf je niet met een g, maar met ch, stechelen dus.” Aldus een lezer over mijn laatste krabbel van vorig jaar. Eerst maar even in het woordenboek gekeken. Tot mijn ergernis staat daar stechelen. Maar na even doorlezen: ook wel steggelen. Gelukkig maar ! U was het misschien al vergeten, maar aan fouten maken heb ik een hekel.
Nou even over die ‘rotzooi’ op het gemeentehuis. Die ‘rotzooi’ bestond uit ongeveer zeventig stuks antieke gebruiksvoorwerpen, geschonken door inwoners van de vroegere gemeente Diever.
Om daar een oudheidkamer mee in te richten. Diever had het destijds hoog in z’n bol. De klokkeluiderswoning zou gerestaureerd worden en ingericht als oudheidkamer. In veel gemeenten in de buurt hadden ze ook zoiets en Diever wilde blijkbaar bijblijven. Sommige dingen gelukken in Diever wonderwel, maar met die oudheidkamer wil het niet vlotten. Prutswerk. Bij de gemeentelijke herindeling bleek dat er van al dat moois op de zolder van het gemeentehuis niets meer over was. De gemeente heeft het nooit weggegeven en over verkoop van de spullen is totnogtoe niets terug te vinden in het archief. Het moet dus mijns inziens gestolen zijn. Wie heeft er wel eens iemand met een dikke bobbel onder de jas het gemeentehuis zien verlaten ? Burgemeesters en wethouders in ieder geval niet. Althans, dat is de officiële lezing tot nu toe.
U kent allemaal wel de lotgevallen van Paul van Buitenen, die de knoeierijen in de Europese Commissie aan de kaak stelde. Een hoop geschut in het Europese Parlement, maar ach, de grap ging uit als een nachtkaars. En Paul van Buitenen ? Die werd daarvóór al naar huis gestuurd en zijn salaris werd gehalveerd. Over een paar weken weet niemand meer wie Paul van Buitenen is. Zulke kwesties lossen vanzelf op.
Erg vervelend voor het gemeentebestuur, maar in de kwestie van het verdwenen antiek is het niet mogelijk iemand op nonactief te stellen en zijn inkomen te halveren. Desalniettemin heeft het er veel van weg dat de vroede vaderen rekenen op het vanzelf oplossen van de affaire. Al een jaar ben ik bezig. Meters brieven, maanden op antwoorden wachten en uiteindelijk mondeling contact. Maar nee, even stevig zoeken naar mogelijke dieven zit er niet in. Zelfs een excuus van het gemeentebestuur aan de bevolking van Diever of aan de gevers van destijds kan er niet af. Het is maar dat u het weet. Geef nooit wat in bewaring bij de gemeente. Het kan ‘zomaar’ verdwijnen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie vond het destijds en vindt het ook nu nog steeds uiterst, maar dan ook uiterst merkwaardig, dat de door klokkenluider Klaas Kleine zo genoemde vroede vaderen – lees de top van het gemeentebestuur van de gemiente Deever of de gemeente Westenveld – destijds geen aangifte van diefstal van die zeventig antieke gebruiksvoorwerpen van de zolder van het gemeentehuis hebben gedaan. Na aangifte hadden die dieven kunnen worden opgespoord. Als na opsporing zou hebben gebleken dat die dieven ambtenaren van de gemiente Deever waren, dan hadden deze op staande voet kunnen worden ontslagen, niks op nonactief en niks inkomen halveren. 
Klokkenluider Klaas Kleine schreef in zijn kleine krabbel heel beleefd en heel eufemistisch dat het er veel van weg had dat de vroede vaderen rekenden op het vanzelf oplossen van die affaire. Anders en harder uitgedrukt: het stinkende brandende zaakje moest met turbospoed en in turbodraf de doofpot in.

Afbeelding 1 – De kleine krabbel van Klaas Kleine in ut Deeverse Blattie van 21 januari 1999.

Afbeelding 2 – Bericht in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 5 februari 1999.

 

Posted in Gemiente Deever, Klaas Kleine | Leave a comment

Ut olde gemientehuus begön as boerdereeje

Op de plaats van het in de vijftiger jaren van de vorige eeuw afgebroken gemeentehuis van de gemiente Deever an de brink van Deever stond tot in 1839 een boerderij. In 1840 werd die boerderij na een verbouwing in gebruik genomen als de dorpsschool. In 1876 werd het schoolgebouw na een verbouwing in gebruik genomen als gemeentehuis van de gemiente Deever. Dat gemeentehuis is op de hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart te zien. Deze ansichtkaart is omstreeks 1950 uitgegeven. Op de plaats van het in 1956 afgebroken oude gemeentehuis werd een nieuw gemeentehuis gebouwd.
De redactie van ut Deevers Archief heeft de kleurenfoto van het laatste gemeentehuis van de gemiente Deever gemaakt op woensdag 22 april 2020, in het begin van de coronapandemie en ten tijde van de twee jaar durende onderbestratingspandemie van het binnendorp van Deever in 2019/2020.

De verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier kan de hier afgebeelde foto van ut olde gemientehuus an de brink van Deever ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 6 van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Posted in Gemiente Deever, Gemientehuus, Verdwenen object | Leave a comment

Ut café-losement van Sjoert Benthem an de Brogge

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is als afbeelding 21 een ansichtkaart uit 1911 opgenomen. In de tekst bij de afbeelding is enige aandacht besteed aan het verleden van het café-logement van Sjoert Benthem en Griet Merk an de Deeverbrogge.

21 – Dieverbrug – Café-Logement van Sjoert Benthem – 1911
In het archief van de gemeente Diever is het Register der localiteiten waar vergunning voor den verkoop van Sterken Drank in het klein in de Gemeente Diever is verleend bewaard gebleven. Uit dit document blijkt dat Burgemeester en Wethouders met ingang van 1 mei 1886 vergunning verleenden aan Hendrik Benthem Szn. voor de voorkamer, de achterkamer en de keuken van zijn café-logement, adres Dieverbrug. De vergunning verviel op 19 april 1906.
Zijn zoon Sjoert Benthem zette het café-logement voort. Burgemeester en Wethouders verleenden hem daartoe met ingang van 1 mei 1906 een vergunning voor de verkoop van sterke drank.
Sjoert Benthem had niet alleen als café- en logementhouder voordeel van de gunstige ligging van de Deeverbrogge. Ook op het gebied van vervoer kon geld worden verdiend, want op 14 november 1906 verscheen in de Drentsche en Asser Courant het volgende bericht:
Ondergetekenden Johannes Warries en Sjoert Benthem, schippers te Dieverbrug, zijn voornemens vanaf 18 november en voorts elke woensdag bij open water in werking te brengen een trekschuitdienst langs de Drentsche Hoofdvaart van Dieverbrug naar Assen vice versa, ingericht voor 30 personen. Vertrek van Dieverbrug ’s morgens 4½ uur; van Assen circa 1½ uur. Voor iedere persoon, enkele reis, zal verschuldigd zijn 20 cent. De kantoren zijn gevestigd te Dieverbrug bij J. Hogenkamp en H. Benthem en te Assen bij F. Westrup.
Caféhouder Sjoert Benthem overleed op 20 maart 1915. Zijn vergunning werd op 30 april 1915 door Burgemeester en Wethouders, krachtens toestemming verleend bij Koninklijk Besluit van 22 april 1915 en op grond van artikel 26 van de Drankwet overgeschreven op naam van Griet Merk, de weduwe van Sjoert Benthem. Op 1 mei 1921 werd de vergunning ingetrokken wegens niet betaling van het vergunningrecht.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
In de hiervoor weergegeven tekst uit het fotoboekje Diever, ie bint ’t wel… is abusievelijk als datum van publicatie van de advertentie in de Provinciale Drentsche en Asser Courant 14 november 1906 vermeld. Dit moet zijn 16 november 1903.
Voor de volledigheid is in dit bericht ook de betreffende advertentie uit de Provinciale Drentsche en Asser Courant weergegeven.

Op de hier afgebeelde en door Sjoert Benthem in 1906 uitgegeven ansichtkaart staat nota bene hôtel S. Benthem. Dat klinkt toch wel wat voornamer dan café-logement S. Benthem.
Burgemeester en wethouders gaven in 1886 een vergunning voor de verkoop van sterke drank aan Hendrik Benthem Szn. Deze vergunning gold voor de voorkamer, de achterkamer en de keuken van zijn café-logement. Zijn zoon Sjoert nam het bedrijf in 1906 over. Hij overleed in 1915. Zijn vrouw Griet Merk heeft het café tot 1 mei 1921 voortgezet. Toen werd de vergunning ingetrokken wegens het niet betalen van het vergunningsrecht. De foto moet op een warme zonnige dag zijn genomen, want de luiken van het huis aan de rechterkant zijn gesloten.
Sjoert Benthem staat voor de deur van zijn café-logement. Zo’n beetje iedereen die an de Deeverbrogge woonde, moet wel op de foto staan. Rechts tussen de bomen door is nog net de voorgevel van het huis van veearts Nanne Brandenburg te zien. Veearts Nanne Brandenburg staat op de ansichtkaart in het midden tegen een boom geleund.
Het huis van veearts Nanne Brandenburg is evenals het café-logement van Sjoert Benthem afgebroken.
Of in het boek met de titel An de Brogge, dat de heemkundige vurening uut Deever in 2014 ter gelegenheid van haar 20-jarig bestaan heeft uitgegeven, aandacht besteed aan de trekschuitdienst van Johannes Warries en Sjoert Benthem, dat heeft de redactie nog niet na kunnen gaan.
Sjoert Benthem en Griet Merk zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnerweg bee Deever.

De redactie heeft de tweede zwart-wit foto van het Chineze restaurant op 15 mei 2002 gemaakt. Deze foto is ongeveer op dezelfde plaats genomen als waar de fotograaf in 1906 heeft gestaan. Het lijkt alsof de boom aan de rechterkant daar ook in 1906 stond.
De redactie was ten behoeve van de zeer gewaardeerde leden van de heemkundige vurening uut Deever de samensteller van de zo genoemde ‘Historische kalender’ voor het jaar 2003. Op de hier afgebeelde bladzijde voor de maand december is de hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart ook opgenomen.


Posted in An de Deeverbrogge, Boek An de Brogge, Café-Logement Sjoert Benthem, Diever, ie bint 't wel ..., Historische kalender, Topstuk, Trekschuit, Verdwenen object | Leave a comment

Honderd joar elee’n saag de Baarg ur ok al neet uut

Burgemeester Hendrik Gerard Van Os fotografeerde de al sterk in verval geraakte, maar nog aardig op hoogte zijnde Baarg in Wittelte, in de twintiger jaren van de vorige eeuw. De redactie zwaait deze burgemeester daarvoor alsnog postuum driewerf hulde toe: hulde, hulde, hulde. Volgens olde Wittelers stonden op de Baarg hulsebossies.
De redactie van ut Deevers Archief ontkomt er niet aan deze alleroudste foto van de Baarg vanuit geschiedkundig oogpunt als een topstuk te beschouwen.
De uitgestorven familie Bij de Berg (Bee de Baarg) moet in Wittelte eeuwen lang bee de Baarg (in de buurt van de Baarg) hebben gewoond. Het zou aardig zijn te weten of deze familie, naast de boerderij aan de Wapserveenseweg, waar Roef en Jantie, de twee laatste leden van deze familie woonden, eerder ook een andere boerderij dichter in de buurt van de Baarg heeft bewoond. De redactie van ut Deevers Archief heeft sterk het vermoeden dat de familie Bij de Berg vroeger woonde in een boerderij op de plek waar de boerderij van wijlen Jacob (Japie) Snoeken – de uitvinder van heer Witto en de bedenker van de naam Witto’s heuvel – staat aan de Wittelterweg bij de nepbrink van Wittelte.
De redactie heeft de kleurenfoto van de Baarg gemaakt op woensdag 6 november 2019.

De verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier kan de hier afgebeelde foto van de Baarg ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 15 van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet jij wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

Abracadabra-237

Posted in Aarfgood, de Witteler Baarg, Topstuk, Wittelte | Leave a comment

Wie hef de prieslieste van Kloas en Berend nog ?

Bijgaande afbeelding is de voorkant van een reclamefolder met modellen en prijzen van smeedwerk ingaande 1 mei 1992 van de firma De Twee Hendrikken van de gebroeders Klaas en Berend Kleine. Deze afbeelding is aanwezig in de webstee Smederijen in Drenthe (http://www.drentsesmeden.nl).
De redactie van ut Deevers Archief is een fervent verzamelaar van reclamefolders uut de gemiente Deever en wil zeer graag in het bezit komen van de hiervoor genoemde reclamefolder of wil zeer graag in het bezit komen van een goede scan van deze reclamefolder en mogelijk ook de reclamefolder van andere jaren. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie hiervoor op het goede spoor zetten ? De redactie zou ook graag in het bezit willen komen van een goede scan van de originele foto’s voor de afbeeldingen.
Klaas Kleine was de eigenaar van smederij De Kleine Hendrik an de Peperstroate in Deever. Berend Kleine was de eigenaar van de smederij De Grote Hendrik an de Heufdstroate in Deever.
Op de bovenste afbeelding op de voorkant van de reclamefolder staat Berend Kleine aan de rechterkant bij de hoefstal (die blijkbaar in 1992 nog aanwezig was) en is Klaas Kleine bezig met het beslaan van een hopelijk mak paard bij smederij De Grote Hendrik an de Heufdstroate in Deever. De redactie wil graag weten wie de twee andere personen op de afbeelding zijn.
Op de onderste afbeelding op de voorkant van de reclamefolder staat Klaas Kleine aan de linkerkant en staat Berend Kleine aan de rechterkant bij smederij De Kleine Hendrik an de Peperstroate in Deever.

Posted in Klaas Kleine, Smederij | Leave a comment

Ut somerhuussie De Dobbe wödde as ièste ebaud

Bijgaande afbeelding van de voorkant en de achterkant van een ansichtkaart, waarop ut somerhuussie De Dobbe is te zien, is in de zomer van 1963 verstuurd naar mevrouw Ruth Maria Helena van Ouwerkerk-Roothaan, Camping Buwalbee, Ingolstadt aan de Donau, Beieren, Deutschland.

De tekst op de achterkant van de ansichtkaart luidt als volgt.
Beste Ruth,
Hartelijk dank voor je kaartje. Jullie genieten daar wel hè ? Wij zijn gisteren hier gekomen in stromende regen, maar vandaag hadden we een fijne dag.
We wonen in het huisje op deze kaart, leuk hè ? Even moesten we wennen, want er is geen waterleiding, maar dat gaat nu best.
De kinderen genieten geweldig. De kleintjes spelen veel in een speeltuintje vlakbij ons huis.
Wat worden de avonden al lang ! ’t Is zo weer september.
Tot over een dag of 14.
Hartelijke groeten van huis tot huis,
je Lydia.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De samenstellers van de tekst bij de afbeelding van de ansichtkaart met het onbenoemde somerhuussie op bladzijde 14 van de onvolprezen publicatie ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’ van de Historische Vereniging Gemeente Diever, willen zeer ten zeerste de suggestie wekken dat het gaat om ut somerhuussie met de naam De Dobbe, maar dat is geenszins het geval.
De redactie toont hier graag aan de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief wel een afbeelding van een in 1963 verstuurde ansichtkaart, waarop ut somerhuussie met de naam De Dobbe is te zien. De oudste ansichtkaarten van N.V. Recreatiecentrum Ellert en Brammert werden gemaakt bij het bedrijf Polo in Wageningen.


Posted in Ellert en Brammert, Toeristenindustrie, Verdwenen object | Leave a comment

Un waetervaarfskildereeje van De Kleine Henduk

De redactie van ut Deevers Archief ontdekte in maart 2021 in de belangwekkende webstee Urban Sketchers Nederland (https://urbansketchers.nl) een foto van kunstenares Jolanda Huiberts-Tigelaar. Op deze foto (zie afbeelding 2) is op een bladzijde van een schetsboek een aquarel van de voormalige smederij De Kleine Hendrik an de Peperstroate in Deever met op de achtergrond het geaquareleerde object. De redactie kwam via de beheerder van de webstee Urban Sketchers Nederland in contact met de kunstenares Jolanda Huiberts-Tigelaar. Zij gaf de redactie toestemming een afbeelding van haar aquarel in ut Deevers Archief te tonen. De redactie is haar bijzonder erkentelijk voor deze toestemming. Zij deed de redactie een aantal scans met verschillende resoluties van haar aqaurel toekomen. De redactie koos de scan met de hoogste resolutie voor het tonen van haar prachtige aquarel in afbeelding 1. De redactie verwijst ook graag naar de fraaie webstee van kunstenares Jolanda Huiberts-Tigelaar, te weten https://www.jolandahuiberts.art, een bezoek meer dan waard.
De kunstenares heeft het aquarel en de kleurenfoto gemaakt op zondag 21 februari 2021, dus ná de herbestratingspandemie in het binnendorp van Deever, waaronder de Peperstraat, in 2019/2020, zie afbeelding 3 en afbeelding 4.
De redacteur van de webstee Urban Sketchers Nederland (https://urbansketchers.nl) schreef op 23 februari 2021 bij afbeelding 2 de volgende tekst:
Jolanda Huiberts-Tigelaar ging op pad in het Drentse Diever en tekende daar een oude Smederij, ‘De Kleine Hendrik’. In de voorgevel van het pand zag zij een mysterieus luik, waarvan niemand haar kon vertellen waar het ooit voor gediend heeft. Nu heeft het theater in mijn woonplaats Culemborg ook een luik op een vreemde hoogte. Daarvan weet ik dat het als toegang diende tot een hoge schuilplaats bij dijkdoorbraak… maar hoog water in Diever, dat zal het niet zijn.
Het luik was heel vroeger een externe toegang tot de zolder. De redactie citeert een stukje uitleg van wijlen Klaas Kleine in zijn artikel ‘Ons huis aan de Peperstraat in Diever – Deel 1’ in Opraekelen Nr. 00/3 (september 2000), het papieren blad van de Historische Vereniging Gemeente Diever:
Met de voorgevel, die geen consequent metselpatroon kende, was iets merkwaardigs aan de hand. De tuitgevel heeft aan de top een schoorsteen. Het rookkanaal komt van de stookplaats recht daaronder, tussen de ramen, maar loopt achter het luik langs, dat weliswaar van de straatzijde aan de straatzijde geopend kan worden, maar dat functieloos is, doordat het vrijwel over de volle breedte afgesloten is door genoemd rookkanaal. Was de stookplaats vroeger op een andere plaats in de woning ? Toen later de voorgevel herbouwd is, heb ik het zo gelaten.
De kunstenares Jolanda Huiberts-Tigelaar heeft haar aquarel de naam ‘De Kleine Hendrik’ gegeven, met daarbij de uitleg ‘smederij van Hendrik Kleine, de zoon van Klaas Kleine’.
Het is juist andersom. Klaas Kleine is een zoon van smid Hendrik Kleine op Kolderveen. De broer van Klaas Kleine is Berend Kleine. Berend Kleine heeft een tijdje een smederij in de voormalige smederij van de Kloeze an de Heufdstroate in Deever gehad. Berend Kleine was groter en forser gebouwd dan Klaas Kleine. Daarom kreeg de smederij van Berend Kleine de naam ‘De Grote Hendrik’ en kreeg de smederij van Klaas Kleine de naam ‘De Kleine Hendrik’.

Afbeelding 1: Aquarel van kunstenares Jolanda Huiberts-Tigelaar 
Afbeelding 2: Foto van de aquarel van Jolanda Huiberts-Tigelaar met op de achtergrond de voormalige smederij De Kleine Hendrik van Klaas Kleine (© Jolanda Huiberts-Tigelaar)
Afbeelding 3: De redactie heeft deze foto gemaakt op woensdag 6 november 2019.

Afbeelding 4: De redactie heeft deze foto gemaakt op woensdag 6 november 2019.

Posted in Klaas Kleine, Kunst, Peperstraat | Leave a comment

Ut Ruterhuus an de Grönnegersaandweg bee Deever

In februari 1973 was ut Ruterhuus van de familie Dijkstra nog gevestigd in het voormalige Aar’mhuus an de Grönnegersaandweg bee Deever. De familie Dijkstra had eerder un pièrdespul in Oll’ndeever, in de oudste boerderij in de gemiente Deever. De redactie verwijst ook naar het bericht Ie kunt ok buut’n op ut turras van ut Ruterhuus sitt’n.
Uit de tijd van ut Ruterhuus zijn in de beeldbank van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed van het Ministerie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zwart-wit foto’s aanwezig, waaronder de drie hier afgebeelde foto’s. Deze drie foto’s zijn in februari 1973 gemaakt door de fotograaf A.J. (Ton) van der Wal.
Op afbeelding 1 is de voorgevel van het voormalige Aar’mhuus an de Grönnegersaandweg bee Deever te zien. De  Grönnegersaandweg was gelukkig toen nog niet verhard. Maar de Hoge En Lage Heertjes Van Het Bestuur Van De Gemiente Deever toonden zich in al hun goedertierenheid genegen in de toekomst deze weg te verharden. Naast de saandweg ligt het fietspad dat verhard is met schelpen uit de Waddenzee.
Op de afbeeldingen 2 en 3 is het interieur van de eetzaal/restaurant van ut Ruterhuus te zien.

Afbeelding 1 – Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort / Documentnummer 150270.
Afbeelding 2 – Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort / Documentnummer 150279.

Afbeelding 3 – Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort / Documentnummer 150278.

Posted in Aar'mwaarkhuus, Grönnegerweg, Ruterhuus | Leave a comment

Ut begun van vukaansiecentrum Ellert en Brammert

In de Opregte Steenwijker Courant van vrijdag 22 mei 1953 verscheen het volgende bericht over de opening van kampeercentrum Ellert en Brammert gelegen aan de rijksweg langs de Drentse Hoofdvaart tussen de Deeverbrogge en de Gowe.

Kampeercentrum ‘Ellert en Brammert’ officieel geopend
Tussen Dieverbrug en Geeuwenbrug, vlakbij de drukke verkeersweg Meppel-Assen, is Zaterdagmiddag het nieuwe kampeercentrum ‘Ellert en Brammert’ door de voorzitter van de Provinciale V.V.V., mr. A. Jonker uit Emmen, officiëel geopend.
Namens de directie, de gebroeders Lammertsma uit Bolsward, kon burgemeester J.C. Meyboom uit Deiver, hierbij een groot aantal belangstellenden welkom heten. Naast verschillende vertegenwoordigers van V.V.V.’s, merkten wij onder meer op de wethouder van Diever, de heer J. Hessels; de gemeente-architect, de heer J.G. Bakker; de consul van de Nederlandse Kampeerraad, de heer H. Brand uit Amersfoort; de kampeerconsul der A.N.W.B., de heer A. Suringar te Diever en de heer J. Bakker, directeur der provinciale V.V.V..
In zijn openingsrede noemde mr. Jonker dit bungalow- en kampeercentrum een aanwinst voor de provincie. Drente heeft nog te weinig van deze centra, waaraan steeds grotere behoefte wordt gevoeld.
De sociale ontwikkeling van ons land is zodanig, dat thans iedere werknemer recht heeft op vacantie met behoud van loon en daarnaast meestal ook een vacantietoelage ontvangt.
Hierdoor ontstaat grote vraag naar mogelijkheden voor goedkoop sociaal- of volkstoerisme en deze vraag zal bij de toenemende bevolking steeds groter worden.
Momenteel gaat tweederde deel der bevolking in de vacantie op reis en hieronder bevinden zich twee miljoen mensen, die daarbij gebruik maken van tenten, huisjes of gehuurde woningen.
De chef der afdeling recreatie en natuurbescherming van het Nationaal Plan, ir. Fokker, heeft een antwoord gegeven op de vraag, waarheen deze stroom vacantiegangers moet worden geleid. Naast de grote recreatiegebieden, zoals de kust en de Veluwe moeten ook de natuurruimten van kleinere omvang hierbij worden ingeschakeld. Onder meer werd hierbij de aandacht gevestigd op Drente, dat dus in de toekomst een grote stroom vreemdelingen mag verwachten. De gemeente Diever komt hier speciaal voor in aanmerking, omdat het reeds buiten de provinciale grens grote bekendheid geniet door de jaarlijks terugkerende openluchtspelen en ook volledig aan de vraag naar natuurschoon beantwoordt.
Met de hoop uit te spreken, dat dit centrum in een grote behoefte zal blijken te voorzien en daardoor zal uitgroeien tot een gezond en prettig verblijf, verklaarde mr. Jonker ‘Ellert en Brammert’ voor geopend.
Nadat verschillende sprekers zowel de gemeente Diever als de exploitanten geluk hadden gewenst met het totstandkomen van dit centrum, werd het terrein door de bezoekers bezichtigd.
Het terrein bestaat uit 10 hectare heuvelachtig bos, waarin op verschillende plaatsen in totaal 11 huisjes zijn geplaatst. De architect, de heer Grunstra uit Bolsward, is hierbij van het principe uitgegaan, dat de tijdelijke bewonders, willen zij vam hun vacantie genieten, zo miun mogelijk werk moeten hebben. De huisjes zijn daarom slechts eenvoudige verblijven, waar alleen maar de noodzakelijke dingen hoeven gedaan te worden. Ze bestaan uit een klein kamertje, tevens keuken met Butagas-aansluiting, en twee slaapkamertjes met in totaal vijf slaapplaatsen.
Het kamp is niet dicht bij het dorp gelegen. In het kampgebouw is echter een winkel ondergebracht, welke aan alle velangens zal kunnen voldoen. Het kampgebouw bevat verder een open cantine, terwijl verder de bovenverdieping een tweetal slaaapzalen bevat, welke groepen of trekkers onderdak kunnen verschaffen. Indien gewenst zullen de bewoners der huisjes ook eten uit de centrale keuken kunnen ontvangen.
Het kampterrein heeft deel uitgemaakt van het landgoed Berkenheuvel. Het is zeer gunstig gelegen nabij een bushalte en onmiddelijk aansluitend op het 2500 hectare grote boscomplex met vrije wandeling, dat zich tot Appelscha uitstrekt. Het zwembad Dieverzand is nabijgelegen en ook kunnen vanuit het kamp gemakkelijk tochten naar de omgeving van Dwingelo worden gemaakt.
De belangstelling voor dit nieuwe kampeercentrum is reeds groot. Slecht Juni en begin juli zijn de huisjes nog vrij, doch verder is alles reeds volgeboekt.
Tot beheerder van het kamp is aangesteld de heer G. Krol uit Diever.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De schrijver van dit bericht was blijkbaar zo bijzonder diep onder de indruk van de officiële opening van het kampeercentrum dat hij van de weeromstuit het woord ‘officieel’ twee keer foutief schreef als ‘officiëel’.
De verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier kan de hier afgebeelde ansichtkaart met een somerhuussie (dit is niet ut somerhuussie met de naam de Dobbe, maar welk somerhussie is het dan wel ?) ook ten zeerste bewonderen in de publicatie Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980, die is samengesteld door vrijwilligers van de Historische Vereniging Gemeente Diever en in 2008 is verschenen.
Het is eigenlijk helemaal niet opvallend dat bij de opening van een particulier initiatief, zoals kampeercentrum Ellert en Brammert, de vele witte boorden dragende, in driedelig pak lopende, geen risicolopende bureaustoelenklevers, en heftig  belangrijke en onmisbare vertegenwoordigers van de georganiseerde toeristenindustrie, acte de presence gaven in Ellert en Brammert. Even belangrijk doen, even een eind weg lullen, even netwerken onder het genot van een gratis hapje en een gratis drankje en dan gauw weer terug naar moeder de vrouw. Want het was wel zaterdag.
De tekst bij de ansichtkaart met het onbenoemde somerhuussie (zie bijgaande afbeelding) in de publicatie ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’, wil zeer ten zeerste de suggestie wekken dat het gaat om het somerhuussie met de naam De Dobbe, maar dat is geenszins het geval.
De grote vraag aan de zeer gewaardeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief is natuurlijk: wat is op de afbeelding de naam van het op de voorgrond zichtbare somerhuussie ?


Posted in Ellert en Brammert, Toeristenindustrie | Leave a comment

Un tiekening van de saele in ut Skult’nhuus

In het archief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort is een perpectieftekening van de vergaderzaal van ut Skult’nhuus an de brink van Deever aanwezig. Zie de bijgevoegde afbeelding van deze tekening.
De maker van deze tekening is E.A. Canneman. Elias Anthony Canneman was hoofdarchitect bij de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Hij maakte de tekening in maart 1937 en gaf deze tekening de volgende titel: Diever (D) Schultenhuis Perspectief Vergaderzaal. Let op: Schultenhuis en niet Schultehuis.
Deze vergaderzaal is in het echt ooit min of meer overeenkomstig de afgebeelde tekening ingericht geweest. Van die bij elkaar geraapte inrichting is niets meer aanwezig. In de vergaderzaal staan nu, anno 2021, de zaakjes en de gedoetjes van het oervervelende zo genoemde Oermuseum opgehoopt.
De redactie van ut Deevers Archief vermeldt voor deze afbeelding de volgende bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort / documentnummer BT-003472.
De redactie heeft de kleurenfoto van de voorgevel van ut Skult’nhuus gemaakt op 20 november 2005. Deze pre-oermuseum-foto begint al een beetje een oeroude foto te worden. De vergaderzaal in ut Skult’nhuus bevindt zich rechts van de voordeur.

Posted in Schultehuis | Leave a comment

Kiender van de Deeverse skoele in 1946

De redactie van ut Deevers Archief toont bijzonder graag olde skoelfotoos van alle niet meer bestaande en bestaande scholen in de gemiente Deever. Op de hier getoonde schoolfoto uit 1946 zijn kinderen van de openbare lagere school an de Tusschendarp in Deever te zien.

Op de bovenste rij zijn van links naar rechts te zien:
01. Lambert Oosterveen
Hij is geboren op 18 mei 1933. Hij is overleden op 13 augustus 2001.
Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht

02. Roelof Nijboer
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
03. Wolter Folkerts
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
04. Hans van Nijen
Hij is geboren op 23 september 1933. Hij is overleden op 22 oktober 1993.
Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
05. Jan Stroop
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
Hij is een zoon van meester W.H. Stroop
06. Anne Nijzingh
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
07. Hendrik Koning
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
08. Jan Mulder
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
09. Jan Postema
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
10. Meester W.H. Stroop
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
11. Reinder van der Weij
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
12. Geert Mos
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
13. Albert Vierhoven
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
14. Thomas Kannegieter
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
15. Willem Bakker
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
16. Jannes Smit
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
17. Dikkie Zwart
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
18. Hendrik (Henkie) Seinen
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.

Op de tweede rij van boven zijn van links naar rechts te zien:
19. Juffrouw Rigtje Johanna van der Land
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
20. Martha Jonkers
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
21. Hennie Westerhof
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
22. Lammie Kloosterman
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
23. Lutina Postema
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
24. Gerrie Ekkelboom
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
25. Annie de Ruiter
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
26. Sietske Hatzmann
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
27. Ietje Smit
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
28. Albertje Vierhoven
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
29. Mina Smit
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
30. Rensinus Gerrits
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
31. Geert Stroop
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
32. Albertus (Bertus) Fransen
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
33. Berend van der Weij
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
34. Willem Grit
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
35. Geert Kruize
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
36. Jan Tiemes
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
37. Marinus Bel
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
38. Hans van der Weij
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
39. Meester Hendrik Broer
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.

Op de tweede rij van onderen gezien zijn van links naar rechts te zien:
40. Aaltje Tiemes
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
41. Hillie Jonkers
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
42. Trijntje Smit (?)
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
43. Teuna van Gijssel
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
44. Anne Vierhoven
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
45. Simmigje Kuiper
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
46. Jo Verheul
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
47. Hennie Nijzingh
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
48. Hennie Zoer
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
49. Willie Bakker
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
50. Janna Offerein
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
51. Jantina Daleman
Zij is geboren op 14 mei 1932. Zij is overleden op 26 juni 1988.
Zij is getrouwd met Klaas Zwiers.
Zij woonde in de Hoofdstraat in Deever.
Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
52. Ronkje Bijker
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
53. Annie Ekkelboom
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
54. Aaltje Boonstra
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
55. Trijntje Smit (?)
Haar gegevens moeten nog worden uitgezocht.
56. Jopie Blok
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
57. Lambert Houwer
Hij is geboren op 24 januari 1934. Hij is overleden op 8 februari 1998 op 64-jarige leeftijd.
Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
58. Hilbert Noorman
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.

Op de onderste rij zijn van links naar rechts te zien:
59. Karst Kannegieter
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
60. Jan Offerein
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
61. Albert Strik
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
62. Albert Koning
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
63. Berend Gruppen
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
64. Jacob Brugging
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
65. Cornelis Offerein
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
66. Albert Davids
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
67. Arend Noorman
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
68. Corrie Folkerts
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
69. Does Bakker
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
70. Roelof Zoer
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
71. Roelof van Nijen
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
72. Jan Kannegieter
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
73. Jan Kiers
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.
74. Hennie Russchen
Zijn gegevens moeten nog worden uitgezocht.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie is op zoek naar gegevens van de kinderen op de hier afgebeelde foto.
Wie van de zeer gewaardeerd bezoekers van ut Deevers Archief wil de redactie daarbij behulpzaam zijn.
De kinderen zijn geboren tussen 1932 en 1940 en zullen bij leven nu tussen de 80 en 88 jaar oud zijn.

Posted in Alle Deeversen, Laegere Skoele in Deever | Leave a comment

Kiender van de skoele op Woater’n in 1946

Achtenzestig leerlingen en twee onderwijzers (moest de skoele op Woater’n het doen met twee onderwijzers ?) van de openbare lagere school op Woater’n (an de aandere kaante van de bos) zijn in 1946 op het schoolplein bij de school op de foto gezet.
De foto is gemaakt in het warmere deel van het jaar; het was weer weer voor korte mouwen en weer weer voor korte broeken.
De redactie van ut Deevers Archief heeft alle maar dan ook echt alle hulp van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief nodig om achter de ontbrekende gegevens van de kinderen op deze foto te komen. Wie is bereid te reageren ?
De verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier kan de hier afgebeelde foto van de kiender van de skoele op Woater’n in 1946 ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 18 van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980, dat is samengesteld door vrijwilligers van de Historische Vereniging Gemeente Diever. Maar tja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat papieren boekwerkje of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.

1. Anne Rooks
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
2. Harm Groen
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
3. Anne Dijkstra
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
4. Piet Goettsch Azn.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
5. Johan Goettsch Gzn.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
6. Hilbert Oord
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
7. Arie Stuiver
Zijn vader was werkman in de kaasmakerij van de zuivelfabriek ‘De drie gemeenten’ in Elsloo.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
8. Johan van der Woude
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
9. Evert-Jan Hummel
Hij is een zoon van het zeer kinderrijke echtpaar Molle Hummel en Geesje Kloesen.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
10. Jan Werner Pol
Hij is een zoon van Harm Pol en Klaasje Schreuder. Hij is een oudere broer van The Incredible Doctor Pol
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
11. Evert Arnoldus Goettsch Azn.
Hij is geboren op 20 januari 1934. Hij is overleden op 22 augustus 2014 op 80-jarige leeftijd in Elsloo.
Hij is begraven op de kaarhof an de Verwersweg op Zorgvlied.
Hij is een zoon van Arnoldus Goettsch en Margje de Vegt.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.

12. Tjibbe Goettsch Gzn.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
13. Juffrouw Naleke Bos-Evers
Zij is geboren op 9 juli 1893 in Noordwolde en is overleden op 27 december 1978.
Zij was getrouwd met Jan Geert Bos, die is geboren 17 augustus 1889 en is overleden op 3 oktober 1958.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.

Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.
14. Janna Hunneman
Zij was een zuster van Wijnand Hunneman en Hillie Hunneman.
Zij was getrouwd met Harm van Nijen.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
15. Lena Meijerink
Zij is geboren op 15 mei 1937.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

16. Sietske Visser
Zij is een dochter van winkelier Hidde Visser en Trijntje Dijkstra.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

17. Klazina Groen
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
18. Aaltje de Vries
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

19. Baukje Donker
Zij is geboren op ..-..-1938. Zij is overleden op ..-..-2014.
Zij is een dochter van Jan Donker en Ida Schipper.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

20. Hinderkien (Hennie) van Loenen
Zij is geboren op 17 maart 1932. Zij is op 76-jarige leeftijd overleden op 27 juli 2008.
Zij was getrouwd met Reint Veenstra.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.

21. Berendina van Loenen
Zij is geboren op 6 mei 1937.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

22. Annie Benthem
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

23. Roelie Mulder
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

24. Margje Goettsch Adr.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

25. Geesje Hummel
Zij is een dochter van het zeer kinderrijke echtpaar Molle Hummel en Geesje Kloesen.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

26. Hillie Mulder
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

27. Meester Hendrik Onstee
In de woning bij de school woonde meester Hendrik Onstee. Hij is geboren op 3 januari 1900 in de Wijk. Hij is overleden op 11 april 1977 op 77-jarige leeftijd in het Diaconessenhuis in Möppel. Hij was getrouwd met Jantje Otten. Zij is geboren op 22 augustus 1905 in Wapse. Zij is overleden op 17 december 1996 in Wapse.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.
28. Leentje (Lena) Oostra
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

29. Annie Schipper
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
30. Eefje Jongsma
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

31. Aaldert Dijkstra
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
32. Geertje Dijkstra
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

33. Alberdina Wieldraaier
Haar vader was boer.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.

Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
34. Rennie Mailly
Haar vader werkte op de zuivelfabriek in Elsloo.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

35. Janna (Jannie) Wever
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
36. Janke Tjassing
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
37. Klaasje Hummel
Zij is een dochter van het zeer kinderrijke echtpaar Molle Hummel en Geesje Kloesen.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
38. Sietske Krans
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
39. Anneke Veldmeier
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
40. Marietje Mulder
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

41. Klaasje Hunneman
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

42. Rensje Goettsch Gdr.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
43. Margje Tjassing
Zij is een dochter van Franke Tjassing en Tinie Boerhof.
Zij is getrouwd met Egbert Marinus Urff, die ook op deze foto staat.
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.

Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
44. Hendrikje (Hennie) Hof
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

45. Sijke de Vries
Hij staat ook op de schoolfoto uiit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

46. Hillie Terpstra
Zij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

47. Albert (Appie) Groen
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
48. Marcus Hof
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
49. Hendrik (Henk) Goettsch Azn.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht. 
50. Martinus Hummel
Hij is een zoon van het zeer kinderrijke echtpaar Molle Hummel en Geesje Kloesen.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.

51. Albert Oostra
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
52. Tjibbe Visser
Hij is een zoon van winkelier Hidde Visser en Trijntje Dijkstra.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

53. Johannes de Vries
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
54. Sijbrand Groen
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
55. Jacob Donker
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
56. Albert (Appie) Ekkels
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
57. Rinke Betten
Hij is geboren in juni 1936 op Zorgvlied. Hij is een zoon van Andries Betten en Tjitske Pijpstra.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.

58. Edy (Eddie) Jongstra
Hij is geboren in 1934. Hij was een goede amateur-wielrenner. Hij was ondermeer kampioen van de vier noordelijke provincies. Hij is een zoon van Eesge Jongstra en Trijntje Hoekstra.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.

59. Henk Pluim
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
60. Jelke de Boer
Hij woonde in de boerderij waar eerder Fokke Dieuwko Lindeboom woonde.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

61. Piet Jongsma
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Hij is een broer van Eefje Jongsma

62. Jacob Oostra
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

63. Ko Stuiver
Zijn vader was werkman in de kaasmakerij van de zuivelfabriek ‘De drie gemeenten’ in Elsloo.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

64. Foeke Albert Dijkstra
Hij is geboren in de week van 7 maart tot en met 13 maart 1939 op Zorgvlied.
Hij is een zoon van Keimpe Dijkstra en Ardiana van Olphen.

Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.

65. Sieger de Vries
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.
66. Harm Hummel
Hij is een zoon van het zeer kinderrijke echtpaar Molle Hummel en Geesje Kloesen.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.

67. Jurrie Meijerink
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
68. Piet Meijerink
Gegevens moeten nog worden uitgezocht.
69. Egbert (Eb) Marinus Urff
Hij is getrouwd met Margje Tjassing, die ook op deze foto staat.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.

70. Cornelis (Cor) Goettsch Azn.
Hij is geboren in de week van 26 maart tot en met 1 april 1940 op Zorgvlied.
Hij is een zoon van Arnoldus Goettsch en Margje de Vegt.
Hij staat ook op de schoolfoto uit 1948.
Gegevens moeten nog verder worden uitgezocht.

Posted in Skoele op Woater'n | Leave a comment

Klaas Kleine hef ok ut book Ut Meraekel eskree’m

In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 22 mei 2000 verscheen het volgende bericht over de presentatie van het boek ‘Het Mirakel’ van Klaas Kleine in het kerkgebouw an de brink van Deever.

Presentatie van Het Mirakel door Klaas Kleine
Diever – Klaas Kleine uit Diever heeft zaterdagmorgen in het bijzijn van een aantal genodigden het eerste exemplaar van zijn boek ‘Het Mirakel’, een verkenning met betrekking tot de Pancratiuskerk van Diever, overhandigd aan mevrouw A. Luchies Mulder. Met het schrijven van de geschiedenis van de hervormde kerk van Diever heeft Klaas Kleine niet de intentie gehad wetenschappelijk werk te verrichten. Het zou vooral ook leesbaar moeten zijn voor een leek. De voorzitter van de kerkvoogdij en de voorzitter van de Stichting Vrienden van de oude kerk feliciteerden de schrijver met het boek.
Klaas Kleine zegt gekozen te hebben voor mevrouw Luchies om het eerste exemplaar uit te reiken, omdat de familie Mulder vele jaren met de kerk te maken heeft gehad. De familie woonde vroeger naast de pastorie, waar nu het voormalige gemeentehuis van Diever staat. Verder was de vader van Anna Luchies president kerkvoogd. Mevrouw Luchies zei in haar dankwoord het een eer te vinden dat haar het eerste exemplaar werd aangeboden.
De boeken zijn binnenkort te verkrijgen bij de Stichting Vrienden van de oude kerk en de Historische Vereniging Gemeente Diever. Beiden hebben respectievelijk 200 en 300 exemplaren van het boek aangekocht.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief|
Wijlen Klaas Kleine is geboren op 20 maart 1940 op Koldervene, hij is veel te jong gestorven op 24 oktober 2000 in Deever. Zijn boek Het Mirakel verscheen in de winter van zijn leven, ongeveer een half jaar voor zijn overlijden.

Alleskunner wijlen Klaas Kleine (dertien ambachten en geen ongelukken, van nature kritisch en een beetje cynisch) was onder meer hoefsmid, siersmid, edelsmid, romanticus, historicus, bouwkundige, huizenbouwer, restaurateur, timmerman, metselaar, landgeitenfokker, landgeitenhouder, landgeitenkaasmaker, vioolbouwer, toneelspeler, schrijver, dichter, vertaler, docent cursus Drents, onderzoeksjournalist, klokkenluider, koster, ouderling, kerkvoogd. Als nog een kunde of beroep aan deze lijst moet worden toegevoegd, aarzel dan niet die kunde of dat beroep aan de redactie door te geven.
Meer gegevens over Klaas Kleine zijn te vinden op een bladzijde van Wikipedia.en in de webstee van ut Huus veur de Toal.
Het boek ‘Het Mirakel’ is te koop in de tweedehands-boekhandel.
De in het bericht genoemde Anna Luchies is Anna Catrina Mulder. Zij is geboren op 9 mei 1908 in Deever en is overleden op 14 januari 2004 in Dwingel. Zij is een dochter van Jan Berends Mulder en Roelofje Jans Tissingh. Anna Catrina Mulder was getrouwd met dominee Johannes Luchies. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

Afbeelding 1 – Bericht in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 22 mei 2000.

Afbeelding 2 – Voorkant van het boek Het Mirakel van Klaas Kleine.

Posted in Klaas Kleine | Leave a comment

Kiender van de Witteler skoele op Schiphol

De redactie van ut Deevers Archief heeft het volgende bericht in 2001 opgesteld en voor de zeer gewaardeerde lezers van het papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Gemeente Diever gepubliceerd in Opraekelen Nr. 01/2 (jaargang 8, nummer 2, juni 2001). Het bericht komt enigszins gedateerd over. 

Openbare Lagere School van Wittelte – Schiphol – Juli 1953
Veel mensen hebben gelukkig als gevolg van een oproep in de regionale bladen en een oproep in Opraekelen 01/1 gereageerd met het beschikbaar stellen van schoolfoto’ s aan onze historische vereniging voor publicatie. De bedoeling is dat uiteindelijk een en ander per school in boekvorm verschijnt. Toch willen wij de lezers van Opraekelen in komende nummers alvast wat mee laten genieten van zoveel moois.

Via telefonisch en schriftelijk contact met nagenoeg alle personen op deze foto, die is gemaakt tijdens een schoolreisje, zijn de navolgende gegevens achterhaald. De redactie is hen bijzonder dankbaar voor hun medewerking. Die contacten hebben ook geleid tot een flink aantal nieuwe leden (zie de nieuwsbrief in dit nummer, redactie). Een aantal leerlingen was in het bezit van deze foto. Veel leerlingen wisten niet dat deze foto bestond. Een aantal leerlingen kon zich zelfs niets meer van het schoolreisje herinneren. Onduidelijkheid was er ook over de plek waar de foto is genomen. Enkelen noemden vliegveld Eelde, maar het merendeel vond dat de foto op Schiphol was genomen. Jan Barelds herinnert zich van dat schoolreisje dat een grote stad, zoals Amsterdam, en dat grote vliegtuig op Schiphol veel indruk op hem hebben gemaakt. Dankzij Roelie Klok kwamen we achter de verblijfplaats van juffrouw Thalé Botje. Zij kwam in augustus 1951 naar de school van Wittelte. Dat was haar eerste standplaats. Zij gaf les aan de kinderen in de eerste, de tweede en de derde klas. Zij herinnerde zich direct de schoolreis naar Amsterdam, de boottocht door de grachten en het bezoek aan Schiphol.
Vier leerlingen wonen nog steeds in Wittelte. Opvallend is dat veel leerlingen niet echt ver van Wittelte wonen in plaatsen, zoals Assen, Arrierveld, Beilen, Deever, Eext, Giethoorn, Leggel, Möppel, Bovensmilde, Staphorst, Stienwiek, Tuk, Vledder en Westerbork. Slechts vijf leerlingen wonen in plaatsen, zoals Baarn, Emmeloord, Den Haag, Esbeek, Maassluis en Voorthuizen.
Bij de leerling met nummer 10 bestaat nog enige onzekerheid. Liesje Bron wordt vaker genoemd dan Annie Hooier. Volgens Reinder van Leeuwen was Jan, de broer van Annie Hooier, net zo oud als hij en zou Jan, als Annie op de foto zou staan, ook op deze foto moeten staan en dat is niet het geval. Maar de redactie blijft nog verder speuren.
Een punt van discussie was ook het jaar waarin deze foto is genomen. Velen noemden 1952, toch is gekozen voor 1953. Daarbij was van doorslaggevende betekenis de reactie van Aaltje Slagter (geboren op 26 januari 1947). Zij heeft samen met Jennie Soer (geboren op 21 november 1946) en Jan Gritter (geboren op 20 januari 1947) van mei 1953 tot mei 1954 in de eerste klas van de school in Wittelte gezeten. Bovendien staat achter op de foto van Jan Barelds de tekst juli 1953 !
Een flink aantal kinderen op deze foto is dertien of veertien jaar. Waren er dan zoveel ‘zittenblijvers’ op deze school ? Nee, Trijntje Oostra schreef daarover het volgende: ‘Met dit schoolreisje mochten naast de leerlingen ook de kinderen mee die al één jaar van school af waren, om toch een goed gevulde bus te hebben.’
Al met al was het niet eenvoudig om het materiaal voor deze ene foto bij elkaar te krijgen.Wij zijn benieuwd naar aanvullende reacties. Op de foto zijn de volgende kinderen te zien, waarbij de geboordedatum, de datum van overlijden, de persoon met wie de leerling is getrouwd en de huidige woonplaats zijn vermeld.
Voor de nummers wordt verwezen naar de bijgaand afgebeelde figuur.
1. Jacob (Japie) Oostra
Hij is geboren op 22 oktober 1939. Hij trouwde met Geesje Boerma. Woonplaats: Esbeek.
2. Juffrouw Thalé Botje
Zij is geboren op 18 januari 1931 in Groningen. Woonplaats: Eelde.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens.
3. Gerda Klok
Zij is geboren op 20 juni 1941. Zij trouwde met Dirk Buiter. Woonplaats: Tuk, laatstelijk Steenwijk.
4. Roelof Jonker
Hij is geboren op 11 april 1939. Hij trouwde met Dinie Nijstad. Woonplaats: Eext.
5. Roelie Rozeboom
Zij is geboren op 5 februari 1942. Woonplaats: Deever.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens.
6. Tiede Oosterhof
Hij is geboren op 17 april 1939. Hij is overleden op 1 juni 1955. Hij woonde in Wittelte. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
7. Geert Soer
Hij is geboren op 30 april 1939. Hij trouwde met Geesje Vrieling. Woonplaats: Steenwijk.
8. Jan Klok
Hij is geboren op 3 september 1942. Hij is overleden op 12 november 1992. Hij trouwde met Hennie Meulebelt. Woonplaats: Wittelte.
9. Alie Pril
Zij is geboren op 12 juni 1943. Zij trouwde met Rob Pino. Woonplaats: Baarn.
10. Liesje Bron
Zij is geboren op 17 januari 1942. Zij trouwde met Marius Wijer. Woonplaats: Ochten in de Betuwe.
11. Arend (Arie) Oosterhof
Hij is geboren op 4 september 1941. Hij trouwde met Dinie de Vrieze. Woonplaats: Meppel.
12. Arend van Zomeren
Hij is geboren op 1 mei 1945. Hij trouwde met Hannie Annevelink. Woonplaats: Westerbork.
13. Immigje (Immie) Siemens
Zij is geboren op 15 juli 1944. Zij trouwde met Lammert Klok. Woonplaats: Bovensmilde, laatstelijk Assen.
14. Lammichje (Lammie) Echten
Zij is geboren op 10 juni 1945. Zij trouwde met Jan Maat. Woonplaats: Giethoorn.
15. Klazina (Klazien) Houwer
Zij is geboren op 5 maart 1945. Zij trouwde met Henk Echten. Woonplaats: Meppel.
16. Aaltje Slagter
Zij is geboren op 26 januari 1947. Zij trouwde met Jan Wiechers. Woonplaats: Leggeloo.
17. Jan Barelds
Hij is geboren op 17 februari 1942. Hij trouwde met Jantje Prins. Woonplaats: Emmeloord.
18. Willemina (Mina) Oost
Zij is geboren op 14 februari 1941. Woonplaats: Den Haag.
19. Aaldert Soer
Hij is geboren op 16 juni 1941. Hij trouwde met Roelie Stoker. Woonplaats: Wittelte.
20. Jan Soer
Hij is geboren op 10 december1943. Hij trouwde met Gertie Inia. Woonplaats: Arrierveld.
21. Reinder van Leeuwen
Hij is geboren op 13 juni 1941. Hij trouwde met Dinie Jansen. Woonplaats: Vledder.
22. Albertus (Bertus) Noorman
Hij is geboren op 3 april 1943. Hij is overleden op 26 november 1996.
23. Jennie Soer
Zij is geboren op 21 november 1946. Zij trouwde met Hendrik (Henk) Daleman. Woonplaats: Wittelte.
24. Willem Nijboer
Hij is geboren op 2 augustus 1945 in Oll’ndeever. Hij is overleden op 18 december 1967. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
25. Grietje Wesseling
Zij is geboren op 12 april 1945. Zij trouwde met Jacob Doze. Woonplaats: Deever.
26. Jantje ten Buur
Zij is geboren op 20 april 1943. Zij trouwde met Willem Elting. Woonplaats: Wittelte.
27. Trijntje Oostra
Zij is geboren op 30 juni 1944. Zij trouwde met Willem Jansen. Woonplaats: Westerbork.
28. Magaretha (Magreet) Oost
Zij is geboren op 16 mei 1943. Zij trouwde met Jantinus Winkel. Woonplaats: Maassluis.
29. Wolter Jonkers
Hij is geboren op 17 februari 1943. Hij trouwde met Ivonne Meijer. Woonplaats: Voorthuizen.
30. Stiena Klok
Zij is geboren op 16 februari 1940. Zij trouwde met Johannes van der Weij. Woonplaats: Deever.
31. Geertinus (Tinus) van Zomeren
Hij is geboren op 25 september 1943. Hij trouwde met Cobie Weurding. Woonplaats: Westerbork.
32. Tina Westerveen
Zij is geboren op 22 februari 1946 in Wittelte. Zij trouwde met Pieter Gunst. Woonplaats: Deever.
33. Lutina Oost
Zij is geboren op 26 april 1945. Zij trouwde met Albert Zantingh. Woonplaats: Staphorst.
34. Jacob (Japie) Snoeken
De redactie moet in de oopenbare bronnen nog op zoek naar zijn gegevens. Hij woonde in Wittelte, laatstelijk an de Kloosterstroate in Deever.
35. Jan Gritter (Oostra)
Hij is geboren op 20 januari 1947. Hij trouwde met Wytske Landstra. Woonplaats: Meppel.
36. Meester Hendrik (Henk) Broer
Hij is geboren op 26 augustus 1914. Hij is overleden op 1 februari 1996 in Deever. Hij trouwde met Geertje Wuite. Hij woonde in de schoolmeesterswoning in Wittelte en na zijn pensionering in Deever.
37. Egbert (Eppie) Oostra
Hij is geboren op 30 augustus 1943. Woonplaats: Meppel.
38. Jannes Siemens
Hij is geboren op 27 augustus 1939. Hij trouwde met Jantje Wolters. Hij woonde in Bovensmilde, laatstelijk in Assen.
39. Jan Willem Echten
Hij is geboren op 24 augustus 1940 in Dwingel en is overleden op 22 januari 2004 in Zwolle. Hij trouwde met Roelie Noorman. Hij woonde in Havelte.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie beseft terdege dat de in 2001 verzamelde gegevens van de negenendertig personen op de foto gedateerd, dus niet meer actueel zijn. De redactie wil graag uitzoeken welke gegevens zijn veranderd en heeft daarbij de zeer gewaardeerde hulp nodig van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief.
Zo weet de redactie bijvoorbeeld dat Jacob (Japie) Snoeken, de bedenker en maker van het betonnen Witto-beeld op de Wittelter Baarg, niet meer leeft, de vraag is wanneer hij is overleden. De redactie weet wel dat hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
De redactie zou ook graag meer gegevens van het vliegtuig op de foto willen melden. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan deze gegevens aanleveren ?

Afbeelding 1
De leerlingen van de Witteler skoele maakten in juli 1953 een schoolreisje naar Amsterdam en Schiphol. De hier afgebeelde foto is aanwezig in de verzameling van de Wittelter dorpsvereniging. De redactie betreurt het dat de kwaliteit van de foto niet al te best is.
Afbeelding 2
De nummers in de afbeelding komen overeen met de nummers van de lijst met namen in het bericht.

Posted in Alle Deeversen, Witteler skoele | Leave a comment

De Twee Hendukk’n bint saem’m Ieserstaark

In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van vrijdag 2 mei 1986 verscheen een bericht over de start van de firma ‘De Twee Hendrikken’ van de gebroeders Klaas Kleine en Berend Kleine en de presentatie van het boekje ‘Iezerstark’.

Kleines presenteren boekje bij opening van smederijen
Diever – Op vrijdag16 mei zullen de twee smederijen in Diever, die zich verenigd hebben onder de firmanaam ‘De Twee Hendrikken’, officieel worden geopend door mr. J. Siderius, voorzitter van de Provinciale Monumentencommissie.
Tegelijkertijd zal het boekje ‘Iezerstark’ worden gepresenteerd. ‘Iezerstark’ is een bundel sterke verhalen uit de smederij, opgetekend uit de mond van, of geschreven door verschillende smeden en wordt uitgegeven in samenwerking met Stichting Het Drentse Boek.
Zoals bekend werkt Klaas Kleine sinds 1 januari van dit jaar met zijn broer Berend samen onder de genoemde firmanaam.
De ene smederij, die nu omgedoopt is tot De Kleine Hendrik, is al bijna twintig jaar gevestigd aan de Peperstraat in Diever.
De andere, De Grote Hendrik, is in zekere zin nieuw en gevestigd aan de Hoofdstraat in Diever. In dat pand werd gedurende tien jaar een bloemenwinkel gedreven, maar waarin tot voor twintig jaar de smederij van de gebroeders Kloeze was gevestigd.
De Twee Hendrikken verricht al het voorkomende smeedwerk, maar zal zich in het bijzonder toeleggen op hang- en sluitwerk voor restauraties. Zowel De Grote Hendrik als De Kleine Hendrik zijn ingericht met gereedschappen en machines van omstreeks 1900. Door deze inrichting en de soort van de werkzaamheden zal de bezoeker de indruk krijgen in een museum te vertoeven. ‘Niettemin worden in beide bedrijven op een hedendaagse wijze zaken gedaan’, schrijft Klaas Kleine in de uitnodiging voor de opening. ‘Zodoende zijn meerdere hoedanigheden op een aangename wijze verenigd.’

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie heeft voor de volledigheid en de goede orde ook een afbeelding van de voorkant van het boekje ‘Iezerstark’ aan het bericht toegevoegd. De redactie is op zoek naar een scan van de in het bericht genoemde uitnodiging voor de opening van De Twee Hendrikken.

Posted in Klaas Kleine | Leave a comment

Veurkaante vukaansieboerdereeje Onder De Eiken

De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto van de verweerde voorgevel van de vakantieboerderij Onder De Eiken, adres Heufdstroate 76 in Deever gemaakt op vrijdag 28 november 2020. Deze foto is gemaakt op een druilerige herfstdag.
In de gemiente Deever worden steeds meer voormalige boerderijen als bedrijfspand ingezet in de steeds winstgevender toeristenindustrie. De redactie verwijst voor de volledigheid en de goede orde naar het bericht De Heufdstroate op un ansichtkoate uut 1904.
Aan de rechterkant van het gebouw is het begin van ut Swatte Pattie te zien. Ut Swatte Pattie eindigt op ut Bultie.

Posted in Boerdereeje, Hoofdstraat, Toeristenindustrie | Leave a comment

De gemiente Deever wödde liekedièrd

De redactie van ut Deevers Archief is druk bezig met het digitaliseren (scannen) van zijn veel ruimte in beslag nemende papieren archief (papperrassie scannen en vervolgens dat papperrassie in de container voor het oude papier gooien), bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders uut de gemiente Deever, en zo voort, en zo voort, en zo voort.
Tot dit grote karwei behoort ook het digitaliseren (scannen) van vele oude jaargangen van ut Deeverse Blattie (Weekblad voor de gemeente Deever, Van Goor’s Blattie).
De redactie vond bij het scannen van jaargang 1997 van ut Deevers Blattie op bladzijde 9 van ut blattie van 11 december 1997 de hier afgebeelde geschiedkundig waardevolle advertentie. De redactie wil deze advertentie niet onthouden aan zijn zeer gewaardeeerde trouwe bezoekers. De redactie heeft deze advertentie wel voorzien van een rouwrand.
Het betrof de uitnodiging (let niet op het foutje in de tekst van de uitnodiging) aan alle inwoners van de gemiente Deever op 18 december 1997 om 20.00 uur aanwezig te zijn bij de vergadering van de raad van de gemiente Deever, waarin de gemiente Deever zich zelf ten grave moest dragen bij agendapunt 3, vanwege de gedwongen fusie met de gemiente Vledder, de gemiente Dwingel en de gemiente Oavelte. De gemiente Deever is er ingeluist.
Maar gelukkig was daar ook het verborgen agendapunt 7. Hapje en drankje. Vanwege dat gratis hapje en drankje, op kosten van de vet en veel belasting betalende inwoners van de gemiente Deever, zal het wel gezellig druk zijn geweest in ut Dingspilhuus, bee Jan Vos, in ut ienige echte waarme hart van Deever. Het is betekenisvol en bedenkelijk en misschien ook wel respectloos dat de liquidatievergadering niet werd gehouden in ut gemientehuus an de brink van Deever (ut gemientehuus van de gemiente Westenveld haar in de olde gemientehuusboerdereeje in Oavelte evestugd möt’n weed’n.).
Dat moet toch wel een dingetje zijn geweest voor bijvoorbeeld het bestuur van de vereniging met de naam Historische Vereniging Gemeente Diever. Dit bestuur nam de zeer gewaardeerde dappere beslissing deze naam na 1 januari 1998, dus na de liquidatie van de gemiente Deever, te handhaven en deze bijvoorbeeld niet te veranderen in Historische Vereniging Voormalige Gemeente Diever of Historische Vereniging Ex Gemeente Diever of  Historische Vereniging Geliquideerde Gemeente Diever of Historische Vereniging Opgedoekte Gemeente Diever of  Historische Vereniging Deelgemeente Diever of Historische Vereniging Diever/Dieverbrug/Geeuwenbrug/Olde Willem/Wateren/Wapse/Wittelte/Zorgvlied.

Posted in Gemiente Deever | Leave a comment

Boer’n betaelt mit an de weg langs de Witteler skoele

Het volgende bericht beschrijft hoe belanghebbende boeren in Wittelte op eigen initiatief en met eigen geld en eigen eigendom de aanleg van lagere orde klinkerwegen in Wittelte probeerden te versnellen. Dit opmerkelijke initiatief toont aan hoe groot de eensgezindheid in de kleine boerengemeenschap van Wittelte in die tijd was. De gemeente Diever was met het beschikbaar stellen van een subsidie van 1375 gulden aan de gemeente en het in eigendom overdragen van de zandweg aan de gemeente bereid de 400 m lange zandweg langs de Wittelter school tot aan het erf van boer Gerrit Pot te verharden.

De gemeenteraad van Deever kwam op 19 maart 1926 in vergadering bijeen. Aanwezig waren burgemeester Hendrik Gerard van Os en de raadsleden Harm Hessels Hessels (tevens wethouder, zonder partij, later namens de Anti Revolutionaire Partij, redactie), Roelof van Kampen (zonder partij, redactie), Jan Muggen (zonder partij, redactie), Harm Smit Wolterzoon (tevens wethouder, zonder partij, redactie) en Roelof van Wester (zonder partij, later namens de Liberale Partij, redactie). Het uit Wittelte afkomstige raadslid Pieter Barelds (namens de MP, redactie) was niet aanwezig. Vanwege het overlijden op 20 februari 1926 van het raadslid Klaas Hessels Jzn. (zonder partij, redactie) was er een vacature in de raad. In het zesde agendapunt van deze vergadering kwamen twee adressen (verzoekschriften, redactie) uit Wittelte aan de orde.
Het eerste adres was van Harm Hessels Hermannuszoon, Aaldert Slot (de plaatselijke bakker en kruidenier, redactie), Hendrik Boerhof, Hildegonda Seinen (de weduwe van Wolter Bennen, redactie), Dina Veere (de weduwe van Hendrik Lefferts Barelds, redactie), Gerrit Pot, Grietje ten Brink (later getrouwd met Jan Thijs Klaassen, redactie), Lammigje Offerein (de weduwe van Jan bij de Berg, redactie), Hendrik Wesseling Teuniszoon, Klaas Klaassen, Albert Pot, Jans Bult, Jan Berends van de Berg en de boterfabriek van Deever (de Wittelter boeren waren immers aangesloten bij de Coöperatieve Zuivelfabriek Diever, redactie).
Dit adres was op 12 maart 1926 binnengekomen. In het adres deden genoemde belanghebbenden een verzoek tot bestrating van de zandweg vanaf de kom van Wittelte tot aan de hoek bij het erf van boer Gerrit Pot. Het ging om de verharding van de zandweg langs de toenmalige openbare lagere school. Voor de verharding van deze 400 meter lange zandweg (thans de Meester Broerweg, redactie) boden zij een subsidie van 1375 gulden aan de gemeente aan. Dit kwam neer op een subsidie van f 3,44 per strekkende meter weg.
Het tweede adres was van Dine Veere (de weduwe van Hendrik Lefferts Barelds, redactie), Jan Pot, Grietje ten Brink (later getrouwd met Jan Thijs Klaassen, redactie), Hendrik Wesseling Teuniszoon, Hessel Hessels Harmzoon, Berend Klaster, Hendrik Boerhof, Klaas Klaassen, Harm Hessels Hermannuszoon, Albert Elting, Lammigje Offerein (de weduwe van Jan bij de Berg, redactie), Jacob Tabak, Cornelis Feijen, Roelof Fledderus, Jacob Eising, Gerrit Pot, Berend Jongbloed, Thijs Fledderus, Hildegonda Seinen (de weduwe van Wolter Bennen, redactie) en Albert Pot, allen wonende in Wittelte, Albertje Santing (de weduwe van Koop Steenbergen, redactie), wonende in Pesse en Jan Timmerman, wonende in Assen.
Het ging om een op 17 maart 1926 ingekomen verzoek tot bestrating van de zandweg van het oude tolhuis te Wittelte langs de woningen van Cornelis Feijen, Jacob Tabak, Thijs Fledderus, Jacob Eising en Arend Tijmes (die de boerderij huurde van Albertje Santing, de weduwe van Willem Steenbergen, redactie).
Voor de verharding van deze 2500 meter lange zandweg (thans de Broeken, redactie) boden de belanghebbenden een subsidie van 4900 gulden aan de gemeente aan. Dit kwam neer op een subsidie van f 1,92 per strekkende meter weg.
Voorzitter Hendrik Gerard van Os was van mening, dat, alvorens de raad over de twee Wittelter verzoeken zou kunnen beslissen, eerst de aanlegkosten moesten worden nagegaan. Daarom vond hij het wenselijk dat de verharding van buurtwegen in Wapse wat moest zijn opgeschoten, alvorens de gemeente nieuwe uitgaven op haar schouders zou nemen. Hij stelde daarom de raad voor de beslissing over de twee verzoeken aan te houden. Deze kon zich zonder hoofdelijke stemming verenigen met het voorstel.
De gemeenteraad van Deever behandelde de twee verzoekschriften pas in haar vergadering van 6 december 1927. De raad was inmiddels door verkiezingen in 1927 anders van samenstelling geworden. Nu waren aanwezig burgemeester Hendrik Gerard van Os, Frederik Wilhelm Ackermann (zonder partij, bewoner van de verdwenen villa Castra Vetera op Zorgvlied, redactie), Harm Hessels Hessels (tevens wethouder, zonder partij, later namens de Anti Revolutionaire Partij, redactie), Jan Klaassen (namens de Anti Revolutionaire Partij, redactie), Jan Muggen (zonder partij, redactie), Jan Seinen (zonder partij, later namens de Liberale Partij, redactie) en Roelof van Wester (tevens wethouder, zonder partij, later namens de Liberale Partij, redactie).
Ter tafel werden gebracht het in de raadsvergadering van 19 maart 1926 aangehouden adres van Harm Hessels Hermannuszoon cum suis (met de zijnen, redactie) met het verzoek de zandweg langs de Wittelter school te verharden en het aangehouden adres van de weduwe van Hendrik Lefferts Barelds cum suis met het verzoek de zandweg door de Broeken te verharden.
De voorzitter deelde mee, dat de kosten van dergelijke wegen, met een verhardingsbreedte van 2,50 m in paardenklinkers, blijkens de in Wapse opgedane ervaring, ongeveer zes gulden per strekkende meter bedroegen. Aldus bedroeg de raming van de kosten van de aanleg van de 400 meter lange weg langs de Wittelter school 2.400 gulden en die van de aanleg van de 2.500 meter lange weg door de Broeken 15.000 gulden.
De door burgemeester Hendrik Gerard van Os genoemde paardenklinkers waren sterk gebakken soms plaatselijk verglaasde klinkers, die vanwege hun grote hardheid veel in straatwegen werden toegepast. Straatklinkers moesten van zeer goede kwaliteit zijn, want de wegen hadden in die tijd veel te verduren van hoefijzers van paarden en stalen hoepels van wagenwielen.
Het college van burgemeester en wethouders stelde de raad voor het besluit te nemen tot aanleg van de verharding van de 400 m lange weg langs de Wittelter school, op dezelfde wijze en op dezelfde voorwaarden als was geschied met de verharding van buurtwegen in Wapse, nadat het eigendom daarvan aan de gemeente zou zijn overgedragen. De boermarke van Wittelte was de eigenaar van deze zandweg. De gemeente werd op die manier de eigenaar van de klinkerweg en werd daardoor ook verantwoordelijk voor het onderhoud.
Tevens stelden burgemeester en wethouders de raad voor te besluiten het verzoek om de weg door de Broeken te verharden van de hand te wijzen. Volgens het college stonden daaraan weinig woningen en diende deze zandweg in hoofdzaak ten behoeve van de aanliggende landerijen. Ook werd de toegezegde subsidie gering gevonden. Het argument dat er te weinig woningen aan de zandweg door de Broeken stonden was een zwak argument, want aan de weg langs de Wittelter school stonden minder woningen.
Het argument dat voornamelijk landerijen langs de lange zandweg lagen, zou vanwege de economische ontwikkeling juist pleiten voor verharding van de zandweg. Vooral het financiële aspect zal zwaar hebben meegewogen in de beslissing over het afwijzen van het verzoek tot verharding van de weg door de Broeken.
Na discussie werden de voorstellen van het college zonder hoofdelijke stemming door de raad aangenomen. Wel werd door de raad het denkbeeld van het raadslid Jan Muggen overgenomen om te proberen voor de verharding van de zandweg langs de Wittelter school een hogere subsidie dan de aangeboden f 0,15 per strekkende meter van de boterfabriek te Diever te verkrijgen. De gemeente wilde het gegeven paard toch nog maar eens in de bek kijken.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie heeft dit bericht in 2001 opgesteld en voor de zeer gewaardeerde lezers van het papieren blad Opraekelen gepubliceerd in Opraekelen Nr. 01/2 (jaargang 8, nummer 2, juni 2001).
Het openbare zandweggetje van de boermarke van Wittelte langs de bakkerij van Aaldert Slot werd in de volksmond Potsweggie en later Slotsweggie genoemd. Ut weggie liep langs de boerderij van Gerrit (Garriet) Pot en eindigde in 1921 nog ergens op de Oosteresch van Wittelte. In verharde toestand was ook sprake van Schoolstraat. Ut weggie heet tegenwoordig meester Hendrik Broerweg. Meester Hendrik Broer was de laatste hoofdmeester van de opgeheven en afgebroken Wittelter Skoele an ut Potsweggie of ut Slotsweggie.

Afbeelding 1
Een deel van het verzoekschrift dat belanghebbenden bij de verharding van de zandweg vanaf de kom van het dorp Wittelte tot aan het erf van boer Gerrit Pot op 12 maart 1926 richtten aan de raad van de gemiente Deever. Het verzoekschrift werd mede ondertekend door Lammigje Offerein, de weduwe van Jan bij de Berg. In die tijd woonde de familie bij de Berg nog echt ‘bee de Baarg’; de Wittelter baarg, die tegenwoordig op pseudo-historische gronden Witto’s Heuvel wordt genoemd. De familienaam bij de Berg komt in Wittelte niet meer voor, maar het zou interessant zijn enig genealogisch onderzoek naar deze familie te doen. (afbeelding van een document uit het archief van de gemiente Deever)
Afbeelding 2
De zandweg langs de Witteler skoele werd ‘Pot’s weggie’, ook wel ‘Slot’s weggie’ genoemd. In verharde toestand was er ook sprake van Schoolstraat. Na de opheffing van de Wittelter school per 1 augustus 1967 kreeg de weg van gemeentewege de naam Meester Broerweg, het laatste hoofd van de Witteler skoele. Hij staat op schoolfoto’s, die in ut Deevers Archief zijn opgenomen, bijvoorbeeld op de schoolfoto uit 1965. (© 20 mei 2001, ut Deevers Archief)
Afbeelding 3
De Meester Broerweg met op de achtergrond de kom van het dorp Wittelte. Na zandweg, 2,50 meter brede en 3,50 meter brede klinkerweg te zijn geweest, is de weg tegenwoordig een asfaltweg. (© 20 mei 2001, ut Deevers Archief)

Afbeelding 4
De in 1927 aangelegde klinkerweg eindigde bij de dam van de boerderij van Gerrit Pot. Tegenwoordig loopt de geasfalteerde Meester Broerweg bij deze boerderij met een bocht naar links verder. (© 20 mei 2001, ut Deevers Archief)

Posted in Gemiente Deever, Wittelte | Leave a comment

Un skildereeje van un hutte aachter Deever

De kunstschilder Adrianus (Arie) Johannes Zwart is geboren op 30 augustus 1903 in Rijswijk en is overleden op 27 augustus 1981 in het Rosa Spierhuis in Laren in Noord-Holland.
Na zijn huwelijk in 1926 was hij voor het levensonderhoud van zichzelf en zijn gezin afhankelijk van de inkomsten uit de verkoop van zijn schilderijen. Hij reisde veel door Nederland, eerst alleen, later met zijn gezin in een omgebouwde verhuiswagen. In 1936 werd deze vervangen door een speciaal voor het gezin gebouwde woonboot, die de naam De Trekschuit kreeg. Hiermee gingen hij en zijn gezin verder op reis door Nederland. Hij was vaak te vinden op de Beulakker Wiede en in Möppel. In de winter lag De Trekschuit in Möppel. Zwart is door zijn contacten met Möppeler schilders na 1940 overgestapt op het gebruik van lichtere kleuren met een lossere penseelvoering, zoals op het afgebeelde schilderij is te zien. Zijn schilderijen werden in de kunsthandel voor goede prijzen verkocht en waren vaak te zien op tentoonstellingen.
Arie Zwart gaf zijn hier afgebeelde schilderij de naam Hutje, achter Diever, Drenthe. Hij tekende de titel van het schilderij op het doek aan de achterkant van het schilderij. Het werk is met olieverf geschilderd op een linnen doek. Het schilderij heeft een breedte van 49 centimeter en een hoogte van 39 centimeter. Het schilderij is aan de voorkant voorzien van de handtekening van de schilder. De redactie van ut Deevers Archief schat in dat Arie Zwart dit schilderij tussen 1945 en 1950 heeft gemaakt.
De grote vraag is natuurlijk waar in de gemiente Deever hij dit schilderij heeft gemaakt. Het kan natuurlijk zo zijn dat hij met zijn schip De Trekschuit een reis door de Drentse Hoofdvaart heeft gemaakt en enige tijd an de löswal an de Deeverbrogge heeft gelegen en zo in de gemiente Deever plekken waar nog een hut stond, heeft leren kennen.
De redactie van ut Deevers Archief weet uit zijn jeugd in de vijftiger jaren van de vorige eeuw dat an de Wittelerweg in Oll’ndeever nog een familie in een hut woonde, maar die hut stond niet bij een veentje. Wellicht heeft hij met de titel Hutje, achter Diever, Drenthe een hut in Wapse, in Wittelte, op Kalteren of an de Gowe bedoeld.

Posted in Kunst, Schilderij | Leave a comment

Vukaansie in ut somerhuussie ‘ut Plagg’nbultie’

De redactie van ut Deevers Archief ontving op 7 maart 1921 van mevrouw Hanneke Wiegant-Klijnstra bijgaande reactie op het bericht Somerhuussie ‘de Wiemel’ in Ellert en Brammert. De redactie is mevrouw Hanneke Wiegant-Klijnstra bijzonder erkentelijk voor deze reactie.

Ook ik heb vele malen bij Ellert en Brammert gekampeerd met mijn familie. De eerste jaren sliepen we in legertenten van de Hervormde kerk in Den Haag. Die stonden aan de linkerkant van de toerit naar Ellert en Brammert. Later logeerden we in huisjes. Die stonden rechts van het toegangspad.
Ik heb nog een aanvulling op de namen van de zomerhuisjes. Een gezin van onze familie verbleef in het zomerhuisje met de naam ‘het Plaggenbultien’. Dat was volgens mij een stenen bungalow, net zoals ‘het Knienegat’, waar een ander gezin van onze familie was.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
In vacantiecentrum Ellert en Brammert had elk stenen zomerhuisje of kampeerhuisje of bungalowtje een eigen naam.
De naam ‘Plaggenbultien’ kwam nog niet op de lijst voor. De naam ‘Plaggenbultien’ is in het Deevers ‘Plagg’nbultie’. Een plagg’nbultie is een hoop heideplaggen, die plaggen werden, in de tijd dat in Deever elke boer nog schapen had, in de winter gebruikt als strooisel in de potstal van de schapen.
De redactie kan helaas nog geen foto van het stenen zomerhuisje met de naam ‘Plaggenbultien’ tonen.
De lijst met namen is nu als volgt: Baander, Blekbèr, Brummel, Dankbèr, Deele, Dobbe, Eveltas, Hemertien, Hilde, Karnmeule, Knienegat, Nes, Plagg’nbultie, Scheuper, Schoapvoalt, Sikke, Spinwiefien, Streuper, Wiemel, Zödde.
De redactie van ut Deevers Archief heeft het vermoeden dat in de lijst van namen van de zomerhuisjes nog steeds minstens acht namen ontbreken ! Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan deze lijst aanvullen ?

De redactie toont hier ter illustratie een afbeelding van een zwart-wit ansichtkaart van het stenen zomerhuisjes met de naam ‘de Bander’, in ut Deevers is dat ‘de Baander’. De ansichtkaart is in de zomer van 1955 verstuurd, is uitgegeven door JosPé in Arnhem en werd verkocht door Vacantiecentrum Ellert en Brammert, Dieverbrug, telefoon 05219-1207.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan zich herinneren vacantie gevierd te hebben in het zomerhuisje met de naam ‘de Baander’ ?

Posted in Ellert en Brammert, Toeristenindustrie | Leave a comment

Snee sköpp’m van de saandweeg’n in Deever

In de Provinciale Drentsche en Asser Courant verscheen op 30 december 1886 het volgende bericht over het ruimen van een dikke laag sneeuw op de belangrijkste zandwegen en voetpaden in de gemiente Deever.

Uit Diever wordt van 27 december gemeld aan de Nieuwe Rotterdamsche Courant:
Zooals met weet, bestaan in Drenthe nog altijd de persoonlijke diensten.
Toen heden morgen de aarde bedekt was met eene dikke laag sneeuw, die de wegen versperde, werd door bemoeiing van de straatweg-commissie al spoedig de sneeuwslede langs die wegen gesleept,
Op zandwegen gaat dat uit den aard der zaak niet, en spoedig werden daarom de ingezetenen door klokgeklep om den dorpstoren verzameld, en werd dáár door den burgemeester bevolen, dat uit ieder gezin, waarin mannelijke personen van 18-60 jaar aanwezig zijn, binnen een uur een persoon present moest zijn, gewapend met een ballastschop, tot wegruiming van sneeuw van de zandwegen en voetpaden.
Het is een zeer opwekkend gezicht dat werken in massa, waarbij de sneeuwballen natuurlijk niet worden vergeten, en moge het voor de verwende stadskinderen ongerijmd schijnen, dat een burgemeester u maar voor zulk werk kan requireeren, ze doen het in het Drenthe met lust, het werk is zeer spoedig verricht, en …. het kost geen geld.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Als de inwoners sneeuw moesten geruimen, dan werd vroeger enige tijd geklept met de grote klok.

Posted in Algemeen | Leave a comment

Un foto uut 1936 van kiender van de Witteler skoele

Juffrouw Christina Augusta Johanna ter Horst was van 1 maart 1930 tot 1 maart 1937 werkzaam in de Witteler Skoele. Christina Augusta Johanna ter Horst is op 24 december 1909 in Zwolle geboren. Ze is op 7 april 1930 in het bevolkingsregister van de gemiente Deever ingeschreven op het adres Diever 4. Dat was het adres van Roelof Klasen en Aatlje Mulder in de Heufdstroate, bij dat echtpaar was ze in de kost. Haar vorige standplaats was Amersfoort. Met ingang van 1 maart 1937 was Harderwijk haar nieuwe standplaats. Wie weet de datum en plaats van overlijden van juffrouw Christina Augusta Johanna ter Horst ? De redactie van ut Deevers Archief is nog steeds op zoek naar gegevens van haar.
Juffrouw Christina Augusta Johanna ter Horst heeft bijgaand afgebeelde foto van negen van haar leerlingen in 1936 bij de Witteler Skoele gemaakt met haar eigen fototoestel. Zij maakte daarmee een van de weinige opnamen bij de vooroorlogse Witteler skoele. Achter de kinderen is nog net zichtbaar het huisje waarin de familie Jochem van Leeuwen woonde.
Bij deze foto stonden gelukkig de naam van deze leerlingen van de eerste klas achter op de foto geschreven, zodat de redactie van ut Deevers Archief geen tijd hoefde te besteden aan het uitzoeken van de naam van deze leerlingen.
De redactie heeft zich bij deze foto ook een turboslag in de rondte gezocht, maar moet vaststellen dat deze niet is opgenomen in het moedige en onvolprezen boekje en in 2004 uitgegeven boekje ’Wittelte na Witto’ van de Werkgroep Historisch Wittelte.

De vijf staande kinderen op de foto zijn van links naar rechts:
Lenze (Leinse) Cornelis Boer
Hij is geboren op 24 februari 1927 in Oll’ndeever.
Hij is een zoon van Hendrik Jacob Boer en Lammigje Nieuwenhuis.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens van Leinse Boer.
Roelof Lensen
Hij is geboren op 4 januari 1930 op ’t Moer.
Hij is overleden op zondag 11 april 1943 in Meppel.
Hij is een zoon van Roelof Lensen en Grietje Jonkers.
Frederika (Rika, Rikie) Jantina Odie
Zij is geboren op 17 februari 1930 op ’t Moer.
Zij is een dochter van Lambert Odie en Trijntje Kamer.
Zij is op 7 november 1952 in Deever getrouwd met Albert Veen.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens van Rikie Odie. 
Pieter (Piet) Barelds
Hij is geboren op 30 augustus 1929 an de Wittelerweg in Wittelte.
Hij is een zoon van Hendrik Lefferts Barelds en Aaltje Pieper.
Hij trouwde in 1957 met Trientje Hingstman.
Hij was boer in de boerderij met adres Wittelterweg 18.
Hij is overleden op 16 april 2008 op 78-jarige leeftijd in Dwingel.
De redactie verwijst de geïnteresseerde bezoekers van ut Deevers Archief voor meer gegevens graag naar het boek ‘Wittelte. Geschiedenis van de boerderijen vanaf 1770 tot heden’, geschreven door de Witteler Klaas de Boer.
Arend Noorman
Hij is in 1930 geboren.
Hij woonde in Oll’ndeever.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van Arend Noorman. 

De vier zittende kinderen op de foto zijn van links naar rechts:
Jan Kok
Hij is geboren in 1930 aachter op ut Noord.
Hij is een zoon van Lambert Kok en Aaltje Harms.
Hij is in 1996 overleden.
Hij was een beetje boer. Hij was ongetrouwd en woonde met zijn twee zusters Jantje en Jantina in de boerderij aachter op ut Noord, die nu als adres Noordswegje 10 heeft.
De redactie verwijst de geïnteresseerde bezoekers van ut Deevers Archief voor meer gegevens graag naar het boek ‘Wittelte. Geschiedenis van de boerderijen vanaf 1770 tot heden’, geschreven door de Witteler Klaas de Boer.
Hendrik Jonker
Hij is geboren op 23 juni 1929 an de Wittelerbrogge.
Hij is een zoon van Roelof Jonker en Albertje Pouwels.
Hij trouwde  met Nella Godwaldt uut Wapse.
Hij is overleden.
Hij woonde laatstelijk in Vledder.
Albert Jan Winters
Hij is geboren op 24 juli 1929 an de Wittelerbrogge.
Hij is getrouwd met Margje Smit van de Deeverbrogge.
Hij was machinist bij de Nederlandse Spoorwegen en woonde laatstelijk in Hengelo.
Willem Gelmers
Hij is geboren op 14 februari 1930. Hij is een zoon van Jan Gelmers. Hij is geboren op ’t Moer in de eerste boerderij aan de Wapserveense kant. Hij is in 1978 overleden. Hij was getrouwd met Minke Dijkstra. Hij woonde in Meppel. Willem was invalide. Hij had manke benen. Hij had een apart ding om te kunnen lopen. De familie Jan Gelmers heeft ook nog een paar jaar gewoond in de eerste boerderij voorbij de Steenbaarger bochte in de gemiente Oavelte. De familie Jan Gelmers is in november 1939 verhuist naar Meppel.

Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan aanvullende gegevens aanreiken ?

Posted in Alle Deeversen, Witteler skoele | Leave a comment

Inzate en palmslag van ut huus van Henduk Pook

Op 22 februari 1919 verscheen in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) een advertentie over het bij inzate veilen van ut huus an de Kruusstroate in Deever en drie bouwakkertjes op de nes van Deever van Hendrik Pook, zie bijlage 1.
Op 8 maart 1919 verscheen in het Nieuwsblad van het Noorden een advertentie over het bij palmslag verkoopen van ut huus van Henduk Pook an de Kruusstroate in Deever, zie bijlage 2.
Tot het bij palmslag verkopen van het huis van Hendrik Pook is het niet gekomen, want op 4 oktober 1924 verscheen in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van Hendrik Pook een reclamebericht over zijn klompenmakerij en klompenhandel.
Dus de grote vraag is waarom die palmslag niet is doorgegaan ?
Van de klompenmakende Hendrik Pook is wel een foto bewaard gebleven; zie afbeelding 1. Op de foto zijn Hendrik Pook (de man rechts) en zijn (latere) schoonzoon klompenmaker Berend Logtenberg te zien. Berend Logtenberg zal het vak van klompenmaker hebben geleerd bij klompenmakerrij Logtenberg in Oene ? De redactie meent zich te herinneren dat van deze foto ooit een tekening is gemaakt. Wie van de nazaten van Hendrik Pook is in het bezit van deze tekening ?
Berend Logtenberg trouwde op 3 mei 1919 in Deever met Jantje Pook, de oudste dochter van Hendrik Pook en Lammigje Wever. Berend Logtenberg is geboren op 19 maart 1884 in Oene (gemeente Epe). Jantje Pook is geboren op 1 oktober 1891 in Oll’ndeever. Johannes Logtenberg – een broer van Berend Logtenberg – trouwde op 13 mei 1922 in Deever met Margje Pook, de tweede dochter van Hendrik Pook en Lammigje Wever. Johannes Logtenberg is geboren op 30 oktober 1892 in Oene (gemeente Epe). Margje Pook is geboren op 3 december 1893 in Oll’ndeever.
De grote vraag is of de foto is gemaakt in de klompenmakerij van Hendrik Pook an de Kruusstroate in Deever of dat de foto is gemaakt in de klompenmakerij van Berend Logtenberg in de Nieuwstraat in Möppel of dat de foto is gemaakt in de klompenmakerij van de familie Logtenberg in Oene ?
De redactie van ut Deevers Archief hoopt en vermoedt dat, gelet op het kleine schuurachtige interieur met het ronde stalraam en de duidelijke aanwezigheid van Hendrik Pook, de foto is gemaakt in Deever. De grote vraag is of deze foto voor of na 3 mei 1919 gemaakt ? De grote vraag is of bij nazaten van Hendrik Pook enig klompenmakersgerak bewaaard is gebleven ?
De redactie weet niet of de drie in de advertentie in bijlage 1 genoemde bouwakkertjes met de naam Stiekelkamp, Aarlange en Kleine Polle wel zijn verkocht of niet.
De redactie van ut Deevers Archief heeft zich de publicatie ‘Veldnamen Gemeente Diever Omstreeks 1832’  van de heemkundige vereniging uut Deever een turboslag in de rondte gezocht naar het perceel bouwland met de veldnaam Stiekelkamp, maar heeft deze niet kunnen vinden. Het is toch wel een zorgelijk dingetje dat in de publicatie ‘Veldnamen Gemeente Diever Omstreeks 1832’ van de heemkundige vereniging uut Deever, helaas geen aandacht is besteed aan veldnamen die na 1832 zijn ontstaan. Hendrik Pook kocht het akkertje op 16 november 1910 voor f. 192,50 van de weduwe Bel.
De advertentie vermeldt het perceeltje bouwland met de naam Aarlange. De publicatie ‘Veldnamen Gemeente Diever Omstreeks 1832’ vermeldt Aarlangen, Aerlangen, Haarlangen (sectie B4 – nr. 21). De Aarlange moet een bouwakkertje in de groep bouwakkers met de veldnaam Aarlangen, Aerlangen, Haarlangen zijn. Deze groep akkers ligt op de Molenesch.
De advertentie vermeldt het perceeltje bouwland met de naam de Polle. De publicatie ‘Veldnamen Gemeente Diever Omstreeks 1832’ vermeldt de Pol (sectie B4 – nr. 25). De Polle moet een bouwakkertje in de groep bouwakkers met de veldnaam de Pol zijn. Deze groep akkers ligt op de Molenesch.

Bijlage 1
Advertentie in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 22 februari 1919

Inzate Diever.
Notaris Bon te Dwingeloo, zal op dinsdag 25 februari 1919, voormiddags 10 uur, ten huize van verkooper, ten verzoeke van Hendrik Pook te Diever, bij inzate veilen:
1. Een huis, waarin verlof en sedert jaren wordt gedreven een welbeklante winkel van kruidenierswaren en aanverwante artikelen, alsmede een klompenmakerij, zeer gunstig gelegen in de kom van het dorp Diever, groot 3.53 are. Het perceel bestaat uit: verlofzaal, bijkamer, winkel, woonvertrek en keuken, 2 slaapkamers en werkplaats. Aanvaarding 1 mei 1919.
2. Bouwland ‘Stiekelkamp’, groot 39.10 are.
3. Bouwland ‘Aarlange’, groot 19.50 are.
4. Bouwland ‘Kleine Polle’, groot 16.80 are.


Bijlage 2
Advertentie in het Nieuwsblad van het Noorden van 8 maart 1919

Palmslag Diever.
Notaris Bon te Dwingeloo, zal op dinsdag 11 maart aanstaande, des voormiddags 9.30 uur, ten huize van verkooper en ten verzoeke van Hendrik Pook te Diever, bij palmslag verkoopen:
Een huis, waarin verlof en sedert jaren wordt gedreven een welbeklante winkel van kruidenierswaren en aanverwante artikelen, alsmede een klompenmakerij, zeer gunstig gelegen in de kom van het dorp Diever, groot 3.53 are. Het perceel bestaat uit: verlofzaal, bijkamer, winkel, woonvertrek en keuken, 2 slaapkamers en werkplaats. Aanvaarding 1 mei 1919.


Bijlage 3
Advertentie in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 4 oktober 1924

Extra mooi geschilderde gele en zwarte klompen in alle maten voorradig bij H. Pook, Klompenmakerij en -handel, Diever.


Afbeelding 1
Foto van Hendrik Pook en schoonzoon Berend Logtenberg (foto uit de verzameling van Arjan Meijer)

Posted in Kruusstroate, Neringdoende, Veldnaam | Leave a comment

Un olde foto van de fumilie Pook an de Kruusstroate

De redactie van ut Deevers Archief kwam tijdens een argeloos rondje langs de velden tot zijn grote verrassing bijgaande fraaie sepiakleurige foto van het pand an de Kruusstroate in Deever, met in het voorhuis de kruidenierswinkel en het koffiehuis en met in het achterhuis het woonhuis van het echtpaar Hendrik Pook en Lammigje Wever. Hendrik Pook had zijn klompenmakerij in de schuur achter het huis.
Hendrik Pook is geboren op 6 november 1867 in Elp in de gemiente Westerbörk. Hij was een zoon van Jan Pook en Jantje Oost. Hij is overleden op 17 april 1922 op 54-jarige leeftijd in Deever. Zijn overlijdensakte vermeldt als beroep: klompenmaker. Lammigje Wever is op 7 maart 1869 geboren op ut Kastiel in Deever. Ze was een dochter van Harm Wever, beroep kuiper en Margje Fledderus. Zij is overleden op 3 januari 1946 in haar huis an de Kruusstroate in Deever. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. De redactie weet niet of hun grafsteen nog aanwezig is.
Hendrik Pook en Lammigje Wever trouwden op 7 april 1891 in Deever. Hun huwelijksakte vermeldt dat Hendrik Pook klompenmaker is.
Het echtpaar kreeg zeven kinderen: Jantje, Margje, Jantina, Harm, Anna, Jan en Roelofje.
Jantje is geboren op 1 oktober 1891 in Oll’ndeever. Haar geboorteakte vermeldt dat Hendrik Pook arbeider is.
Margje is geboren op 3 december 1893 in Oll’ndeever. Haar geboorteakte vermeldt dat Hendrik Pook arbeider is.
Jantina is geboren op 24 mei 1897 in Deever. Haar geboorteakte vermeldt dat Hendrik Pook klompenmaker is.
Harm is geboren op 28 maart 1902 in Deever. Zijn geboorteakte vermeldt dat Hendrik Pook klompenmaker is.
Anna is geboren op 20 augustus 1906 in Deever. Haar geboorteakte vermeldt dat Hendrik Pook winkelier is.
Jan is geboren op 21 mei 1909 in Deever. Zijn geboorteakte vermeldt dat Hendrik Pook winkelier is.
Roelofje is geboren op 14 februari 1913 in Deever.
De redactie heeft nog niet uitgezocht op welk adres (in welke woning) het echtpaar in Oll’ndeever heeft gewoond. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief heeft daar kennis van ?  De heer Arjan Meijer reageerde op 1 maart 2021 als volgt: Hendrik Pook en Lammigje Wever hebben eerst in Oldendiever gewoond (nu Oldendiever 12), waar Hendrik’s moeder Jantje Oost woonde.
Het echtpaar vestigde zich na de bouw van hun huis tussen 1902 en 1905 in de Kruisstraat.
In het licht boven de rechter deur staat ‘Winkelier H. Pook’. Het rechter deel van het voorhuis was in gebruik als kruidenierswinkel. Let daarbij boven de winkeldeur op de reclame van de twee zelfs nu nog bekend klinkende merken Zebra Kachelglans en Reckitts Blauw.
In het licht boven de linker deur staat ‘Verlof H. Pook’. Voor het linker gedeelte had Hendrik Pook een alcoholvrij verlof. Daar was zijn koffiehuis gevestigd. Op zondag werd de ruimte gebruikt door bezoekers van de Griffemièrde Kaarke an de Kruusstraote die tussen de twee diensten in Deever bleven, omdat ze te ver weg woonden. Zij konden daar na de morgendienst koffie drinken en hun meegebrachte brood opeten. Per keer werd voor verblijf en koffie een paar centen per persoon betaald, natuurlijk werden die centen niet op zondag betaald, maar door de week.
Mensen die met koets, brikke of boerenkar ter kerke gingen, konden in de schuur achter het achterhuis hun paard stallen.
In de schuur achter het achterhuis was de toen enige klompenmakerij van het dorp Deever gevestigd.
De redactie weet het absoluut niet zeker, maar heeft het vermoeden dat de foto omstreeks 1909 is gemaakt en dat naast Hendrik Pook zijn twee kinderen Harm en Anna staan. Dit vermoeden blijkt niet juist te zijn. Volgens de heer Arjan Meijer: Op de foto staan zoon Jan en dochter Roelofje naast vader Hendrik Pook; ik denk dat de foto omstreeks 1917 is gemaakt.
Dit pand an de Kruusstroate in Deever is gepromoveerd tot een rijksmonumentje (voor zolang het duurt en voor wat het waard is, want je weet het met monumenten maar nooit) en is als volgt omschreven: Dubbel verdiepingloos woonhuis, thans in gebruik als winkel. Twee negentiende eeuwse bouwlichamen, elk onder pannengedekt schilddak; schoorstenen, staafankers, spatlijst. De gevels onder meer voorzien van lichtgetoogde deuren met bovenlicht en levensboom en lichtgetoogde zesruitsschuifvensters en rechtgesloten vijftienruitsschuifvensters.
Na de bouw van het pand tussen 1902 en 1905 was het licht boven de twee voordeuren niet versierd met een levensboom. Latere bewoners van het pand hebben het licht boven de twee voordeuren in de zestiger of zeventiger jaren van de vorige eeuw opgepimpt met een levensboom. De redactie heeft bijgaande kleurenfoto gemaakt op 16 september 2004.

De heer Arjan Meijer reageerde op 1 maart 2021 als volgt.
Uit het huwelijk van Hendrik Pook en Lammigje Wever zijn zeven kinderen geboren.
In 1913 is nog dochter Roelofje Pook geboren (zie ook het andere bericht in het Deevers Archief).
Op de foto staan zoon Jan en dochter Roelofje naast vader Hendrik Pook; ik denk dat de foto omstreeks 1917 is gemaakt.

Hendrik Pook en Lammigje Wever hebben eerst in Oldendiever gewoond (nu Oldendiever 12), waar Hendrik’s moeder Jantje Oost woonde.
Omstreeks 1896 zijn ze verhuist naar het Moleneinde in Diever. In de geboorteakte van de kinderen: Diever 124. Dit huis is inmiddels afgebroken en stond in de tuin van het huidige pand met adres Moleneinde 5. In dit huis woonden indertijd Lammigje’s ouders Harm Wever en Margje Fledderus, die toen naar Het Kasteel zijn verhuist.
Vervolgens (tussen 1902 en 1905) laten ze de woning aan de Kruisstraat bouwen (in de geboorteakte van de kinderen: Diever 117).

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie is de heer Arjan Meijer bijzonder erkentelijk voor zijn waardevolle reactie op het bericht. De heer Arjan Meijer is getrouwd met een kleindochter van Roelofje Pook, die op de hier afgebeelde sepia-kleurige foto staat.
De redactie heeft naar aanleiding van deze reactie waar nodig de tekst van het bericht aangepast.

Posted in Alle Deeversen, Kruusstroate | Leave a comment

De fumilie Pook veur heur huus in de Kruusstroate

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is als afbeelding 23 een foto uit 1913 van de familie Hendrik Pook. De familie Hendrik Pook staat voor haar huis in de Kruisstraat in het binnendorp van Diever. Bij afbeelding 23 is de volgende tekst over de familie Hendrik Pook opgenomen.

23 – Diever – Familie Hendrik Pook in de Kruisstraat – 1913
Hendrik Pook, Lammigje (Lammegien) Wever en vijf van hun kinderen staan voor hun huis aan de Kruisstraat. De op 6 november 1867 in Westerbork geboren Hendrik Pook vestigde zich in 1890 in Diever. Lammigje Wever werd op 7 maart 1869 geboren op ’t Kastiel. Zij trouwden op 7 april 1891. Het echtpaar vestigde zich na de bouw van hun huis in 1899 in de Kruisstraat. Daar werden Jantje (1891), Margje (1893), Jantina (1897), Harm (1902), Anna (1906), Jan (1909) en Roelofje (1913) geboren. Hendrik Pook overleed op 17 april 1925. Lammigje Wever stierf op 3 november 1946 in dit huis.
Jan staat bij zijn vader. Roelofje zit op de arm van haar moeder. Van links naar rechts staan Jantje, Margje en Jantina. Harm en Anna staan niet op deze foto.
Het rechter deel was in gebruik als kruidenierswinkel. Let daarbij boven de winkeldeur op de reclame van de twee zelfs nu nog bekend klinkende merken Zebra Kachelglans en Reckitts Blauw.
Voor het linker gedeelte had Hendrik Pook een verlof. Daar was zijn koffiehuis gevestigd. Op zondag werd de ruimte gebruikt door bezoekers van de Gereformeerde Kerk die tussen de twee diensten in Diever bleven, omdat ze te ver weg woonden. Zij konden daar na de morgendienst koffie drinken en hun meegebrachte brood opeten. Per keer werd voor verblijf en koffie een paar centen per persoon betaald, natuurlijk niet op zondag, maar door de week.
Mensen die met koets, brikke of boerenkar ter kerke gingen, konden in de schuur achter het huis hun paard stallen. In die schuur bevond zich ook de toen enige klompenmakerij van het dorp.
Jan Pook behoorde later tot de eerste motorvoertuigbezitters van Diever. Op 14 juni 1933 werd aan hem nummerbewijs D-8842 afgegeven. Voor een tweedehands T-Ford werd hem op 4 maart 1937 nummerbewijs D-10920 verstrekt, het honderdste nummerbewijs in de gemeente Diever.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Let vooral op de tekst ‘Verlof Koffiehuis H. Pook’ op het glas van het bovenlicht van de linker voordeur.
De redactie verwijst ook naar een andere foto waarop aan de rechterkant het huis van de familie Pook is te zien.
De redactie heeft de eerste navolgende kleurenfoto van het pand van Hendrik Pook gemaakt op woensdag 3 september 2018, let op het groen van de bomen en struiken.
De redactie heeft de tweede navolgende kleurenfoto van het dan 120 jaar oude pand van Hendrik Pook gemaakt op woensdag 6 november 2019, ten tijde van de uitvoering in 2019/2020 van het hyperdure over de top onderbestratingswerkje van het binnendorp van Deever met de naam Diever op Dreef (in ut Deevers: Deever op Drift).
De redactie zal de in openbare bronnen aanwezige gegevens van de familie Hendrik Pook nog toevoegen aan dit bericht.

Posted in Alle Deeversen, Diever, ie bint 't wel ..., Peperstraat | Leave a comment

Ut jonkvolk van Deever hef wè wat te weins’n

In de Meppeler Courant (de Olde Möppeler) van 30 november 1970 verscheen het volgende bericht over de plannen voor een nieuw te stichten gemeenschapshuis, dat na de bouw de naam het Dingspilhuus kreeg.

Voor gemeenschapshuis
Jeugd van Diever dient verlanglijst in
De jeugd van Diever kon vrijdagavond op de cultuurzolder van het gemeentehuis te Diever haar mening geven over de plannen van een nieuw te stichten gemeenschapshuis. In totaal waren 70 van de 350 genodigden aanwezig. De bijeenkomst stond onder leiding van de heer K. de Vries, van de raad voor jeugdaangelegenheden in Drenthe.
‘Als de jeugd zegt dat er een gemeenschapshuis moet komen, dan moeten ze ook maar zeggen hoe het er uit moet zien’, aldus de heer de Vries.
Volgens de aanwezige jongelui moeten de volgende ruimten in het gemeenschapshuis worden geprojecteerd:
1. een dancing;
2. een koffiebar;
3. een ruimte waar men kan sporten zonder lid te zijn van een vereniging;
4. een zaaltje voor films;
5. een ruimte om creatief bezig te zijn;
6. een zaal voor biljarten, tafeltennis, enzovoort;
7. een ruimte voor een goede beatband;
8. een ruimte voor cursussen;
9. een ruimte waar overnacht kan worden, bijvoorbeeld in vakantietijd.
Deze ruimte zal speciaal zijn voor jongeren, die op doortocht zijn, die niet in een jeugdherberg of camping willen overnachten.
Volgens de heer de Vries zijn al deze ruimten met een beetje goede wil in één gebouw onder te brengen.
Er waren verschillende jongeren, die graag een gesprek met de architect, de heer Kalfsbeek uit Borger wilden hebben. Er werden 10 jongeren in de zaal aangewezen, die 15 december met de werkcommissie en de architect rond de tafel gaan zitten.
De heer de Vries merkte op dat er in Drenthe verscheidene dorpshuizen staan, maar dat het nog nooit is gebeurd, dat een gemeente zijn jeugdige inwoners heeft gehoord, hoe een gemeenschapshuis er nu eigenlijk moet uit zien.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie kwam bij het digitaliseren (scannen) van dozen met papieren knipsels uit de Olde Möppeler (Meppeler Courant) bijgaand verbazingwekkende berichtje tegen.
Watte ?? Ehhh ?? Mocht de Deeverse jeugd bij het ontwerp van het Dingspilhuus zijn verlanglijstje indienen als ware het een lijstje voor Sinterklaas en mochten zij zomaar ook een paar uurtjes meemompelen en meebrabbelen met de werkcommissie van Lage En Hoge Dametjes En Heertjes Van Het Sociaal-Culturele Gelijk Van De Gemiente Deever en de architect ?
Inspraak ? Het effect van het democratiseringsgolfje in de zestiger jaren van de vorige eeuw ? Waar een benepen gemientebestuur zich zoal groot in wilde achten. Inspraak ? Nee dus. Vergeet het maar.
Kreeg de bepaald niet verwende Deeverse jeugd alle cadeautjes die op het verlanglijstje stonden.?
Dat 
valt ten zeerste te betwijfelen, maar is niet meer ter plekke te toetsen, want ut Dingspilhuus, ut ienugge waarme hart van Deever is helaas afgebroken. Maar het ongewilde koude Hart van Deever op de Westeresch kan wel getoetst worden aan het zeer realistische verlanglijstje van de Deeverse jeugd,

Posted in Cultuur, Deever, Dingspilhuus | Leave a comment

De sloop van De Keet op de Heezebaarg in 1997

De hooggeleerde en hooggeachte oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen (geboren op 14 maart 1884 te Noordhorn, overleden op 31 mei 1973 te Zwolle, begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever) en zijn vrouw Guda Erica Gerharda Duijvis (ja, die van de pinda’s, ook begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever) hadden een vakantiehuisje op de Heezebaarg aan de rand van de Heezeresch. Het huisje heette eerst ‘de Keet’, later ‘de Heezeberg’.
De Keet is inderdaad de directiekeet die bij de grote oudheidkundige afgraving van de wierde van Ezinge stond, Deze keet werd na 1934 afgebroken en weer opgebouwd op de Heezebaarg (de baarg an de raand van de Heezeresch).
In 1997 was met name de houten onderkant van ‘de Keet’ in een dusdanig slechte toestand (houtrot) dat de eigenaren, een kleindochter van de hooggeleerde en hooggeachte professor doctor Albert Egges van Giffen en haar echtgenoot, het houten huisje hebben laten afbreken, waarna direct daarna op dezelfde plaats een groter vakantiehuis is gebouwd. De afbraak van de oude en de bouw van de nieuwe vakantiewoning is uitgevoerd door bouwbedrijf Schipper uut Dwingel (eerder gevestigd in Leggel).
De avond voor de afbraak in de tweede helft van oktober 1997 hebben de redactie van ut Deevers Archief en de eigenaren van het huisje bij wijze van afscheid nog lekker gezellig een poosje in het woonkamertje van ‘de Keet’ op de Heezebaarg gezeten en daar een kopje thee gedronken en een koekje gegeten.
De kleindochter van de hooggeleerde en hooggeachte professor doctor Albert Egges van Giffen heeft de kleurenfoto’s van het interieur van ‘de Keet’ een paar dagen vóór de afbraak van ‘de Keet’ gemaakt, Zij heeft ook de kleurenfoto van de afbraak gemaakt.
Let bij de foto’s van het interieur vooral op de originele elementen, zoals de gaslampen en de koperen pomp.
De redactie van ut Deevers Archief vond bij het digitaliseren van oude jaargangen van ut Deeverse Blattie (Weekblad voor de gemeente Diever of Van Goor’s Blattie) op bladzijde 7 van het nummer van 2 oktober 1997 bijgaand bericht van Burgemeester en Wethouders van de gemiente Deever over de verleende bouwvergunning voor het geheel vernieuwen van recreatiewoning ‘de Keet’ op het perceel Steenakkerweg 2 te Diever. Zie de bijgegevoegde afbeelding van dit bericht.

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde zwart-wit foto van ut somerhuussie van pufesser Albert Egges van Giffen op de Heezebaarg ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 31 van het in 2008 verschenen papieren boekwerkje ‘Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980’, dat is samengesteld door vrijwilligers van de heemkundige vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boekwerkje zijn of dat papieren boekwerkje bij iemand in kunnen zien.
En als klap op de vuurpijl kan de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die ook een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, de hier afgebeelde zwart-wit foto van ut somerhuussie van pufesser Albert Egges van Giffen op de Heezebaarg ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 7 van het in 1992 verschenen papieren boek ‘Geschiedenis van Diever’, dat is uitgegeven bij de Stichting Het Drentse Boek. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.

Abracadabra-1561Abracadabra-1555Abracadabra-1556Abracadabra-1557Abracadabra-1558Abracadabra-1560

Posted in Albert Egges van Giffen, Heezebaarg, Verdwenen object | Leave a comment

Un vurgeet’n foto van de Iemenhof bee de brink

De redactie van ut Deevers Archief kwam in het argeloze voorbijgaan tot zijn grote verrassing bijgaande fraaie zwart-wit foto van het woonhuis met de naam Iemenhof tegen. Het woonhuis met de naam Iemenhof staat op grond dat vóór de bouw van het woonhuis deel uitmaakte van een bouwakker met de veldnaam Iemenhof. Ut vurropte kaarkepad hen Wapse leup langs de akker mit de naeme Iemenhof.
Het woonhuis met de naam Iemenhof staat ook op het lijstje van gemeentelijke monumenten in de gemeente Westenveld dat ijverig en nauwgezet wordt gekoesterd door de culturele spindoctor en monumentenballoteur werkzaam in de Public Policy Industry van het Publieke Bedrijf Gemeente Westenveld, dat helaas is gevestigd in het raadhuis aan de Gemeentehuislaan in Deever (het raadhuis had gevestigd moeten zijn gebleven in de gemeentehuisboerderij in Oavelte).
Het woonhuis met de naam Iemenhof is omstreeks 1935 gebouwd. De woning is in een zo genoemde zakelijk expressionistische stijl (interbellum architectuur) gebouwd. Gooi al die lulkoektermen maar gauw in de pet van de beleidsregisseur, werkzaam in de Public Policy Industry van het Publieke Bedrijf Gemeente Westenveld.
Wellicht is de culturele spindoctor en monumentenballoteur werkzaam in de Public Policy Industry van het Publieke Bedrijf Gemeente Westeveld nog eens zo goed gelinkt in het netwerk dat hij het hier getoonde gemeentelijke monumentje kan laten promoveren tot rijksmonument. Dat is de monumentenballoteur van de gemeente Heerenveen wel gelukt met het in zakelijk expressionistische stijl gebouwde woonhuis aan de Schoterlandseweg in Mildam. Aarfgood is mièr dan un bulte stien’n en wat gebrabbel in un tiedskrift.
Het huis met de naam Iemenhof werd in de vijftiger jaren van de vorige eeuw in elk geval bewoond door Harmanna Cornelia Coster. Was zij toen al weduwe ? Zij trouwde op 7 mei 1942 met Hendrik G. Koster. Wie was de opdrachtgever voor de bouw van dit huis ? Wie waren de eerste bewoners van dit huis. Wie was de architect van het huis ? Welke aannemer heeft het huis gebouwd ? De redactie zal toch te zijner tijd en zeker niet met turbospoed en ook niet in turbodraf eens wat gegevens opzoeken in het oude archief van de gemiente Deever. Of kan één van de trouwe bezoekers van ut Deevers Archief de redactie aan gegevens helpen ?
Is de hier afgebeelde zwart-wit foto afkomstig uit de verzameling van Harmanna Cornelia Coster ? En in welk jaar is deze zwart-wit foto gemaakt ? De redactie schat in dat deze foto vóór de Tweede Wereldoorlog is gemaakt.
Het huis met de naam Iemenhof staat nog steeds an de Brinkstroate en ok un beetie an de brink van Deever.
Het huis stond in 2019 nog als een karakteristieke dorpsvilla te koop. Zie de bijgaande kleurenafbeelding van een advertentie in Fehse Woonmagazine, nummer 2, maart/april 2019, gepubliceerd op 12 maart 2019.

Posted in Brinkstroate | Leave a comment

Jan Kok an ’t waark mit de heujschudder

Jan Kok is geboren op 20 september 1917 aachter op ut Noord in Wittelte
Hij is een zoon van Lambert (Laamut) Kok en Aaltje (Oaltie) Harms.
Hij is overleden op 30 juni 1993.
Hij was ongetrouwd en woonde in een boerderij aachter op ut Noord. Deze boerderij heeft nu als adres Noordswegje 10.
Daar woonde hij met zijn twee ongetrouwde zusters Jantje en Jantina. Jantje Kok is geboren op 31 mei 1915 en is overleden op 3 augustus 1966. Jantina Kok is geboren op 9 september 1918 en is overleden op 30 januari 1996.
Jan Kok was een beetje boer. Daarbij werd hij vooral geholpen door zijn zuster Jantina. Op de hier afgebeelde foto is hij in hun land bij de boerderij bezig drogend hooi te schudden. Hij vond het blijkbaar handiger niet op de hooischudder te zitten, maar naast het paard te lopen. Jan deu al ut boer’waark mit sien pièd. Hee haar gien trekker. Sien pièd was sien trekker.
Op de foto is achter Jan Kok de bebouwing van en de bomen langs de Wapserveenseweg te onderscheiden.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan bij benadering aangeven in welk jaar deze foto is gemaakt.
De redactie van ut Deevers Archief verwijst de zeer gewaardeerde geïnteresseerde bezoekers van ut Deevers Archief voor meer gegevens graag naar het zeer informatieve boek Wittelte. Geschiedenis van de boerderijen vanaf 1770 tot heden, geschreven door de Witteler wijlen Klaas de Boer.

Posted in Boer'nwaark, Ut Noord | Leave a comment

Un skildereeje van un olde hutte in Deever

De kunstschilder Adrianus (Arie) Johannes Zwart is geboren op 30 augustus 1903 in Rijswijk en is overleden op 27 augustus 1981 in het Rosa Spierhuis in Laren in Noord-Holland.
Na zijn huwelijk in 1926 was hij voor het levensonderhoud van zichzelf en zijn gezin afhankelijk van de inkomsten uit de verkoop van zijn schilderijen. Hij reisde veel door Nederland, eerst alleen, later met zijn gezin in een omgebouwde verhuiswagen. In 1936 werd deze vervangen door een speciaal voor het gezin gebouwde woonboot, die de naam De Trekschuit kreeg. Hiermee gingen hij en zijn gezin verder op reis door Nederland. Hij was vaak te vinden op de Beulakker Wiede en in Möppel. In de winter lag De Trekschuit in Möppel. Zwart is door zijn contacten met Möppeler schilders na 1940 overgestapt op het gebruik van lichtere kleuren met een lossere penseelvoering, zoals op het afgebeelde schilderij is te zien. Zijn schilderijen werden in de kunsthandel voor goede prijzen verkocht en waren vaak te zien op tentoonstellingen.
Arie Zwart gaf zijn hier afgebeelde schilderij de naam Hutje te Diever (Dr). Het werk is met olieverf geschilderd op een linnen doek. Het schilderij is aan de achterkant op het linnen voorzien van de handtekening van de schilder. De redactie van ut Deevers Archief schat in dat Arie Zwart dit schilderij tussen 1945 en 1950 heeft gemaakt.
De grote vraag is natuurlijk waar in de gemiente Deever hij dit schilderij heeft gemaakt. Het kan natuurlijk zo zijn dat hij met zijn schip De Trekschuit een reis door de Drentse Hoofdvaart heeft gemaakt en enige tijd an de löswal an de Deeverbrogge heeft gelegen en zo in de gemiente Deever plekken waar nog een hut stond, heeft leren kennen.
De redactie van ut Deevers Archief weet uit zijn jeugd in de vijftiger jaren van de vorige eeuw dat an de Wittelerweg in Oll’ndeever nog een familie in een hut woonde. Het kan best zo zijn dat Arie Zwart zich door die ene hut in Oll’ndeever heeft laten inspireren en van de weeromstuit links op de achtergrond nog een hutje schilderde.

Posted in Kunst, Schilderij | Leave a comment

De modderkaamp op de Oeren bee Deever

De bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkoate van de soldoat’nkaamp op de Oeren tussen Kalteren en Wapse is op 21 september 1906 verstuurd aan de weduwe F. Radersma, Lodewijkstraat 48, Groningen.
De afzender was F. Pals, negende regiment, derde bataljon, tweede compagnie, modderkamp bij Diever.
Blijkbaar trof soldaat F. Pals tijdens zijn verblijf in het zomeroefenkamp van de landweer slecht weer en veel regen, vandaar die sagrijnige opmerking ‘modderkamp bij Diever’ in de schrijfruimte op de achterkant van de ansichtkaart.
Het is wel voorstelbaar dat de soldatenkampplaats op de Oeren bij veel regen veranderde in een modderpoel, want de ondergrond van de Oeren was leemachtig en bevatte ook ijzeroer (vandaar de naam de Oeren).

Posted in de Kaamp op de Oeren | Leave a comment

Bee Castra Vetera stön un Araucarea imbricata

In Onze Tuinen, geïllustreerd weekblad voor amateur tuiniers, verscheen op 26 april 1918 in jaargang 12, nummer 43 op bladzijde 544 – zie de afbeelding – een vraag over de Chileensche slangenboom, die de vraagsteller op Zorgvlied in de tuin van villa Castra Vetera zag staan.

Vraag No. 413:
Ik zag gisteren te Zorgvlied (Drenthe) een prachtige sierboom; van verre den vorm van een Den, groeit als een Den met kransen van takken.
Deze bestonden uit slangvormig hangende takken. Deze en de stam waren geheel geschubd. Kleur zeer donkergroen. Het geheel een prachteffect.
Men noemde den boom daar Chileensche slangenboom. De bewoner van den villa gaf hem mij als naam op Araucaria imbricata.
Kent u dezen boom ? En zoudt u mij kunnen mededeelen of en waar ik deze kan kopen ?
S.W.
Antwoord:
De boom welke u zag, is inderdaad Araucaria imbricata; den naam Chileensche slangenboom vind ik erg leelijk en Chileensche den (zooals men ook wel zegt is) is zeer onjuist. ’t Is te hopen, dat deze boom wat algemeener wordt, en dan onder den juisten naam. In Onze Tuinen is deze boom al vaak beschreven en afgebeeld. (Jgr. II, 323; III, 657,;V, 113; VI, 270; VII, 163;  IX, 210 en X, 74).
’t Is een prachtboom voor een open plaats, enigszins beschut tegen Noorden en Oosten winden. In groepjes geplant, zooals in Arnghem op een der pleinen, sterven de onderste takken af, wat aan de sierwaarde groote schade veroorzaakt.
Adressen mogen hier niet genoemd worden; maar in de Advertentie-rubriek vindt u meerdere adressen van boomkweekers, waar u uitstekend terecht kunt.
B.B.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De Araucaria imbricata of Araucaria araucana wordt in het Nederlands slangenboom, slangenden, kandelaarden, apeboom, apetreiter, apepuzzel of apeverdriet genoemd. 
Het is verbazingwekkend te lezen dat amateur tuiniers zich al in 1906 konden abonneren op een geïllustreerd weekblad met de naam Onze Tuinen. Het is verbazingwekkend te lezen dat een voorbijganger in 1918 in de tuin van villa Castra Vetera op Zorgvlied een luxe exotische Araucaria imbricatia waarnam. Die apeboom moet daar al vóór de eeuwwisseling zijn geplant. Zou mr. Lodewijk Guillaume Verwer óf zijn echtgenote of een van zijn kinderen deze luxe exotische sierboom hebben geplant ? En dat in een tijd dat behoorlijk wat inwoners van de gemiente Deever nog in plaggen hutten zonder moestuin en zeker zonder siertuin moesten leven.

Posted in Castra Vetera, Zorgvlied | Leave a comment

Ut beeld Ut Behagen kö’j vanof de weg neet seen

De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papperrassjus scannen en vervolgens die papperrassjus in de container voor het oude papier gooien), bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders uut de gemiente Deever, en zo voort, en zo voort, en zo voort, zo nu en dan een door hem belangwekkend geacht bericht.
In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 1 september 1999 verscheen bijgaand bericht over de onthulling van het dubbelbeeld ‘het Behagen’ bij het bedrijf Heluto an de weg tuss’n Deever en de Deeverbrogge. De redactie wil dit bericht met name vanwege het twintigjarige jubileum van het dubbelbeeld ‘het Behagen’ in september 2019 de trouwe bezoekers van ut Deevers Archief uiteraard niet onthouden

Fraaie plaats voor ‘Behagen’ langs het fietspad
Bedrijfsjubileum: kunstwerk voor Diever
Diever – ‘We staan hiet vanmiddag in feite door een actie van het personeel, dat haar waardering wil uitspreken over het bedrijf. Een werkgever die goed is voor haar personeel is dan ook lovenswaardig. Samen bent u sterk en dat leidt tot een beter produkt en dat is een visie die mij aanspreekt’. Dat zei burgemeester Anne Meijer van Westerveld toen hij maandagmiddag in Diever een kunstwerk onthulde.
Het is een schepping van kunstenaar Charles Henri de Vries, beeldend kunstenaar uit Meppel. Het beeld ‘het Behagen’ moet het behaaglijke binnenklimaat symboliseren dat bij het bedrijf Heluto heerst. Het kunstwerk is een kado van het personeel aan de direktie vanwege het 30-jarig bedrijfsjubileum van het Dieverder bedrijf.
Al eerder werden bedrijfsjubilea opmerkelijk gevierd, want ter gelegenheid van het zilveren jubileum ging men met het hele personeel op reis naar Curacao. ‘Geen dure receptie voor genodigden, want wij doen dit als personeel allemaal samen. Vandaar deze grote personeelsreis’, stelde de direktie indertijd.
Ditmaal koos men dus voor een mooi kunstwerk. Het is langs het fietspad van Dieverbrug naar Diever geplaatst en werd daardoor ook een kado voor de bevolking. Al fietsend van Dieverbrug naar Diever of omgekeerd passeert men het 1.80 meter hoge kunstwerk.
Twee beelden
Na het aanbieden van het kado was er een barbequefeestje voor de ongeveer 50 mensen die bij het bedrijf in Diever werken. ‘En we zijn bezig ons te certificeren, dus misschien komt er aan het eind van het jaar nog eens een feestje.’, zegt direkteur Geert Room.
De uitvoering, die de kunstenaar koos voor ‘het Behagen’ is uitgedrukt in twee beelden: de ene persoon spreidt behaaglijk een doek uit over de ander. Het behaaglijke is gekozen, omdat het bedrijf naam heeft gemaakt in een behaaglijke omgeving door een goed omgevingsklimaat met voldoende warmte en voldoende frisse lucht.
‘Slechts één procent van de 6 miljoen woningen in Nederland voldoet aan de normen voor binnenluchtkwaliteit’, stelde Heluto indertijd op haar offertemap, waarmee duidelijk werd gemaakt dat men zich heeft gespecialiseerd in luchtverwarming en uitgebalanceerde ventilatie. Volgens Meijer is het uniek dat men bij elke klant zoekt naar het meest geschikte systeem en dat elk personeelslid daarin kan meedenken. Dat werkt motiverend en is volgens de burgemeester de juiste filosofie voor succes.
Heluto maakt sinds 1978 deel uit van de club van installatiebedrijven, de KNG (Klimaatgroep Nederland), waarin ideeën en kennis worden uitgewisseld. Men probeert door kennis uit te wisselen samen tot betere prestaties te komen. Met haar systeem van uitgebalanceerd ventilatie, warmteterugwinning, kostenbesparing en maximaal woon- en werkcomfort maakte het Dieverder bedrijf ook naam in de VS. De NOM, de Noordelijke Ontwikkelings Maatschappij droeg het bedrijf indertijd voor als voorbeeldbedrijf.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het bericht in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) is toch wel een merkwaardig bericht. De voorzitter van de personeelsvereniging van het bedrijf Heluto wordt in het bericht niet genoemd en dat was toch wel de man om het beeld namens het personeel aan de eenkoppige directie aan te bieden. Het personeel zelf komt ook niet aan het woord. In het bericht wordt ook niet duidelijk of de eenmansdirektie van het bedrijf Heluto blij was met het kunstwerk.
Het toch wel erg realistische dubbelbeeld ‘het Behagen’ is vanaf het fietspad Deever-Deeverbrogge, goed verscholen in een klein paradijsje achter dicht struweel en wuivend riet, in zijn geheel niet te zien.
En wilde V.V.D.-burgemeester Anne Meijer zomaar het toch wel erg realistische dubbelbeeld ‘het Behagen’ onthullen, of stelden De Lage En Hoge Dametjes En Heertjes 
Van Het Absolute Puriteinse Behoudende Gelijk Van De Gemeente Westenveld daarbij als voorwaarde dat het dubbelbeeld niet zichtbaar mocht zijn vanaf de openbare weg en daarom discreet verdween in een paradijselijke omgeving achter dicht struweel en wuivend riet ?
In het bericht worden allerlei zaken aangehaald die helemaal niets met het onderwerp hebben te maken, maar meer lijken te dienen voor het opschroeven van de geldelijke vergoeding van de krantencorrespondent van dienst.
De kunstenaar Henri Charles de Vries uut Möppel, die werkte onder de schuilnaam Charles Henri, is de maker van het dubbel
beeld ‘het Behagen’. Kreeg hij een dubbelhonorarium voor een dubbelbeeld of matste hij de personeelsvereniging van het bedrijf Heluto en vroeg hij slechts een enkelhonorarium voor het dubbelbeeld ?
Bij het bericht in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) is geen foto van het dubbelbeeld ‘het Behagen’ geplaatst.
Op de bladzijde van Charles Henri in de online-encyclopedie Wikipedia is ook nog geen foto van het dubbelbeeld ‘het Behagen’ te vinden.
Op de luchtfoto van het bedrijf Heluto, die te zien is in de webstee www.heluto.nl, is het dubbelbeeld ‘het Behagen’ niet te onderscheiden.
In de webstee www.groenengroei.nl zijn wel enige belangwekkende gegevens van de kunstenaar Charles Henri te vinden, maar geen foto van het dubbelbeeld ‘het Behagen’.
De webstee www.drenthekunstbreed.nl toont een soort van enigszins kuise versie van het toch wel erg realistische dubbelbeeld ‘het Behagen’.
De redactie van ut Deevers Archief zag zich daarom toch wel een beetje genoodzaakt tijdens een fietstochtje even bij het bedrijf Heluto af te stappen en achter het dichte struweel en het wuivende riet te kijken, teneinde van de twee toch wel erg realistische beelden op een roestige sokkel van weervast staal aan de rand van een goedgevulde goudvissenbadkuip op maandag 27 juli 2019 bijgaande twee realistische kleurenfoto’s te maken.
Is het dubbelbeeld ‘het Behagen’ opgenomen in de plaatselijke kunstwerkenroute ? 

Posted in Beeld, Kunst | Leave a comment

Ee’m middageet’n in de kaamp op de Oeren

In het Nieuwsblad van Friesland: Hepkema’s Courant verscheen op 26 juli 1905 het navolgende korte bericht over oefeningen van de landweer in de gemeente Diever.

Leeuwarden, 24 Juli.
De twee bataljons van het 9e regiment infanterie alhier gaan morgenvroeg per extra-trein, ter sterkte van 26 officieren en ongeveer 800 onderofficieren en manschappen naar Steenwijk, om vandaar naar Diever te marcheeren, waar zij het in gereedheid gebrachte kamp zullen betrekken voor het houden van bataljons- en velddienstoefeningen.
Met het bevel in de legerplaats is belast de majoor M.W. de Vries, commandant van het 1e bataljon van het Regiment.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Middenstanders, vroeger werden ze neringdoenden genoemd, tegenwoordig worden ze ondernemers genoemd, uit de omgeving van het soldatenkamp op de Oeren beseften dat ze met zo’n grote groep soldaten op oefening kansen hadden enig geld te verdienen aan de verkoop van ansichtkaarten van het legerkamp.
Bijgaand afgebeelde ansichtkaart uit 1906 is één van een redelijk groot aantal verschillende in 1905, 1906, 1907 en 1908 uitgegeven ansichtkaarten van het militaire zomeroefenkamp op de Oeren. Het is de bedoeling van de redactie in ut Deevers Archief steeds meer van deze ansichtkaarten te tonen. Zo mogelijk alle in die jaren uitgegeven ansichtkaarten.
Deze kaart is op 19 september 1906 verstuurd naar mejuffrouw A. Oenema, per adres de heer Arnold, Klanderij, Leeuwarden. De afzender was H.O., negende regiment, eerste bataljon, derde compagnie, kamp te Diever. De kaart is op 20 september 1906 gestempeld in Leeuwarden. De redactie heeft niet kunnen achterhalen wie mejuffrouw A. Oenema was en wie de afzender H.O. was.

Abracadabra-1444

 

Posted in Ansichtkoate, de Kaamp op de Oeren, Wapse | Leave a comment

Sunig mit stien’n uut ’n nazi-Duutse startbène ?

In de nieuwsbrief ‘Brinkenplan Diever op Dreef’ van juni 2020, zijnde een officieel communicatiemiddel van de gemeente Westenveld, die nog te vinden is in de webstee van het zo genoemde Brinkenplan van de gemeente Westenveld, is aanwezig het schrikbarende artikeltje ‘Cultureel erfgoed in de brink van Diever’. Dit schrikbarende artikeltje is hier als afbeelding opgenomen; zie afbeelding 1. Het ‘Brinkenplan Diever op Dreef” is de naam die de gemeente Westenveld heeft gegeven aan het in 2019 en 2020 uitgevoerde uiterst noodzakelijk geachte peperdure heronderbestratingwerkje van de straten van ut olde Deever, dat vele miljoenen euro’s belastinggeld heeft gekost.

Cultureel erfgoed in de brink van Diever
In Diever liggen op een aantal plaatsen nog stenen die afkomstig zijn van het vliegveld dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers is aangelegd op het Holtingerveld in Darp.
Deze stenen (broodjes) lagen in de startbaan waarvan op het Holtingerveld twee waren aangelegd (kleine startbaan en grote startbaan).
Veel jonge mannen uit de omgeving waren door de Duitsers hier te werk gesteld om het vliegveld aan te leggen. Het vliegveld werd tijdens de oorlog veelvuldig door de geallieerden gebombardeerd, waardoor het vliegveld vaak onbruikbaar was.
Na de oorlog is het vliegveld ontmanteld en zijn de stenen gebruikt bij de aanleg van wegen. In Diever liggen deze stenen in de brink en de Brinkstraat. Dit straatwerk is dus een stukje cultureel erfgoed waar we zuinig op moeten zijn.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De Nederlandse vertaling van de Deeverse titel van dit bericht is: Zuinig zijn op stenen uit een nazi-Duitse startbaan  ?
De redactie wist absoluut, totaal, volstrekt, in zijn geheel niet, wös agin neet, tot het lezen van het schrikbarende bericht ‘Cultureel erfgoed in de brink van Diever’, dat in de straat op de brink van Deever vóór het Schultehuis straatklinkers (broodjes) liggen uit een nazi-Duitse startbaan van het nazi-Duitse militaire vliegveld van de nazi-Duitse Luftwaffe op de Havelterberg.
De redactie was veraldereerd na het lezen van dit schrikbarende bericht waarin wordt gemeld dat deze nazi-Duitse straatklinkers (broodjes) zijn gebombardeerd tot ‘dus een stukje cultureel erfgoed’, waar ‘we’ zuinig op moeten zijn. Welke lomperiken zonder historisch besef hebben dit bedacht ?
De grote vragen liggen voor de hand: wie heeft besloten dat deze nazi-Duitse straatklinkers ‘een stukje cultureel erfgoed’ zijn en van wie is dit ‘stukje cultureel erfgoed’ en wie zijn ‘we’ en waarom moeten ‘we’ zuinig zijn op die nazi-Duitse straatklinkers (broodjes) ?
Vast staat wel dat de straatklinkers (broodjes) uit de nazi-Duitse startbaan in de straat op de brink van Deever gelukkig geen cultureel erfgoed van de Nederlandse staat zijn en gelukkig ook geen cultureel erfgoed van de provincie Drente zijn.
De straatklinkers (broodjes) schijnen ook geen cultureel erfgoed van de gemeente Westenveld te zijn, althans deze staan niet in de schier onvindbare lijst van gemeentelijke monumenten van de gemeente Westenveld in het dorp Deever. De in de Public Policy Industry werkzame beleidsregisseur erfgoed, cultuurhistorie en monumenten van de gemeente Westenveld bevestigde dat op een vraag van de redactie van ut Deevers Archief. Maar bij de jarenlange overgedetailleerde en overgeorganiseerde voorbereiding van het hyperdure heronderbestratingswerkje ‘Brinkenplan Diever op Dreef” van die paar straten in het binnendorp van Deever kan het niet anders zo zijn geweest dan dat de beslissing de nazi-Duitse straatklinkers (broodjes) op de brink van Deever de status van ‘cultureel erfgoed’ te geven, zorgvuldig en breed binnen het ambtenarenapparaatje (the Public Policy Industry) van de gemeente Westenveld is herkauwd en overwogen en genomen.
Weet de politiek verantwoordelijke wethouder van cultuur van de gemeente Westenveld dat de nazi-Duitse straatklinkers afkomstig uit een nazi-Duitse startbaan van het nazi-Duitse militaire vliegveld van de nazi-Duitse Luftwaffe op de Havelterberg in de straat op de brink van Deever vóór het Schultehuis de status van ondergeschoven gemeentelijk ‘cultureel erfgoed’ hebben gekregen ? Of hebben deze straatklinkers de aparte status van gemeentelijk ‘nazi-cultureel erfgoed’ ?
De redactie van ut Deevers Archief verwijst voor de goede orde en voor de volledigheid ook naar het bericht Bint klinkers uut un nazi-Duutse startbène aarfgood ?

Afbeelding 1
Het hier afgebeelde bericht is gepubliceerd in het officiële gemeentelijke communicatiemiddel ‘Nieuwsbrief Brinkenplan Diever op Dreef” van juni 2020.
Afbeelding 2
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto gemaakt op vrijdag 28 november 2020.

In een stukje straat op de brink van Deever vóór het Schultehuis liggen straatklinkers (broodjes) die afkomstig zijn uit een nazi-Duitse startbaan van het nazi-Duitse militaire vliegveld van de nazi-Duitse Luftwaffe op de Havelterberg.
Afbeelding 3
De redactie van ut Deevers Archief heeft deze kleurenfoto gemaakt op vrijdag 28 november 2020.

In een stukje straat op de brink van Deever vóór het Schultehuis liggen straatklinkers (broodjes) die afkomstig zijn uit een nazi-Duitse startbaan van het nazi-Duitse militaire vliegveld van de nazi-Duitse Luftwaffe op de Havelterberg. Op de voorgrond is duidelijk de grens te zien tussen de door het ambtenarenapparaat (the Public Policy Industtry) van het Publieke Bedrijf Gemeente Westenveld zo gekoesterde nazi-Duitse straatklinkers (broodjes) en de duurzame en klimaatbestendige en hittestressbestendige en circulaire Deever-op-Dreef straatklinkers. Let vooral ook op de brede en diepe overstromingsbestendige afwateringskanalen aan weerskanten van de straat met de nazi-Duitse klinkers (broodjes). Of zijn het geen afwateringskanalen, maar wadi’s ?

Posted in Brink, Tweede Wereldoorlog | Leave a comment

Anne Mulder spreuk as ièste in un eup’mlochtspel

De redactie van ut Deevers Archief kreeg in de jaren 2000-2008 bij zijn bezoeken aan wijlen Anne Mulder – een Deeverse uut de Aachterstroate – die eerst an de Kloosterstroate in Deever, daarna in Gasselte en later in Assen woonde – steeds van hem verhalen, schrijfsels, artikelen, krantenknipsels en documenten over Deever ter hand gesteld met de bedoeling deze voor hem al dan niet in geredigeerde vorm te publiceren.
Het is de redactie bij het leven van Anne Mulder helaas niet gelukt al zijn Deeverse documenten in het papieren blad Opraekelen van de heemkundige vereniging uut Deever te publiceren, dan maar posthuum – en met alle respect – en beetje bij beetje opnemen in
ut Deevers Archief.
Tussen de documenten zat ook een door hem zelf getypt verhaaltje met correcties – zie bijgaande afbeelding – over het eerste openluchtspel in Deever en zijn eigen rol als hertog Theseus in dat openluchtspel.

Waarom Shakespeare-toneel in Diever ?
De arts L.D. Broekema, die in juli 1945 huisarts te Diever werd, voelde veel voor toneelspel. Een toneelvereniging werd opgericht met Broekema als regisseur. Als eerste toneelstuk werd ‘de verdwenen ring’ van Jan Fabritius gespeeld.
Maar in dat stuk speelde maar een deel van het grote ledental mee. Vandaar dat dokter Broekema voorstelde een openluchtspel uit te voeren waar iedereen bij betrokken was. Het werd een midzomernachtsdroom van William Shakespeare (leefde van 1564 tot 1616 in Stratford upon Avon in Engeland). De eerste opvoering vond plaats op 31 augustus 1946.
Ik ga er prat op dat ik de allereerste woorden van de Dieverse openluchtspelen heb gesproken, namelijk als Theseus, hertog van Athene.
Sedertdien zijn steeds stukken van Shakespeare opgevoerd, behalve in 1949 toen ‘Peer Gynt’ van de Noorse schrijver Hendrik Ibsen werd gebracht.
Dokter Broekema werd na zijn overlijden opgevolgd door Wil ter Horst, die de regie na vele jaren in 1999 heeft overgedragen aan Jack Nieborg uit Groningen.
Was dokter Broekema de grote stimulator, er is in Diever nog een andere welkome omstandigheid die de spelen mogelijk maken. Dat is de HAVO/MAVO-scholengemeenschap. Een aantal leerkrachten speelt steeds in de stukken mee.
Handige Brabanders hebben op de bekendheid ingespeeld door van het reeds bestaande restaurant aan de Achterstraat in Diever een specialiteiten-restaurant met de naam ‘The Shakespeare’ te maken.
Een beeldje achter de Hervormde Kerk in Diever stelt een scene uit ‘een midzomernachtdroom’ voor, waarin handwerkslieden optreden. Deze scene is bedoeld als een spotternij op het amateurtoneel. Titiana, de elfenkoningin, wordt gekust door een ezel.
En toch de voornaamste spreuk uit ‘de droom’ is: ‘En nooit is iets verkeerd of ongepast wat eenvoud in oprechte ijver biedt’. Deze spreuk kan immers worden toegepast op het amateurtoneel !. Het is zelfs de lijfspreuk van de toneelvereniging Diever geworden.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief

Anne Mulder speelde in 1946 de rol van Theseus, hertog van Athene.
In het in 1980 uitgegeven 1264 bladzijden tellende standaardwerk ‘The complete works of William Shakespeare’  van W.J. Craig is te lezen dat in scene 1 van akte 1 hertog Theseus als eerste aan de beurt is zijn mond open te doen en de volgende tekst uit te spreken:

Now, fair Hippolyta, our nutial hour
Draws on apace: four happy days bring in
Another moon; but O ! methinks how slow
This old moon wanes; she slingers my desires,
Like to a step-dame, or a dowager
Long withering out a young man’s revenue.

Regisseur en dorpsdokter Ludolf Dirk Broekema gebruikte in 1946 voor de opvoering van ‘een midzomernachtsdroom’  van William Shakespeare de mooie Nederlandse benadering van Leendert Burgersdijk uit 1880. Het ligt wel voor de hand aan te nemen dat Anne Mulder deze benadering declameerde:

Thans komt, Hippolyta, ons huwlijksuur
Met spoed nabij. Vier blijde dagen brengen
Een nieuwe maan, maar O! wat talmt die oude
Met af te nemen! Wat ik vurig wensch
Vertraagt ze, dralend als een weduwvrouw,
Die van haars stiefzoons renten ’t leven rekt.

Jan Jonk probeerde deze Engelse tekst als volgt te benaderen:

Ons huwelijksuur, mooie Hippolyta 
Nadert nu snel; vier dagen is het nog maar
Tot nieuwe maan: maar, O, hoe langzaam
Neemt de oude af! Zij tempert mijn verlangen, 
Zoals door stiefmoeder of douairière
Het kindsdeel langzaam wegteert van de zoon.

Koos Terpstra benadert de Engelse tekst als volgt:

Het duurt niet lang meer, Hippolyta, voor
We gaan trouwen. Nog vier dagen,
Maar alle mensen wat duurt het lang voor die tijd
Voorbij is! Ik wil maar één ding
En het duurt en het duurt maar. Het voelt als zo’n
Ellenlange zondagmiddag toen ik 8 was

En zo zijn nog wel tientallen arrogante of gedreven toneelfreaks en eigenwijze zelfverklaarde anti-dikdoenerige amateurtoneelregisseurs te vinden die gemeend hebben voor die prachtige schier onvertaalbare teksten van die vermaledijde Willem uit Stratford aan het riviertje de Avon in het Engelse graafschap Warwickshire met een betere en meer eigentijdse Nederlandse benadering dan die van de fraai besnorde dr. L.A.J. Burgersdijk uit 1880 op de proppen te moeten komen. De redactie verontschuldigt zich nederig voor de lengte van deze bepaald niet Shakespeariaanse zin.

Posted in Alle Deeversen, Cultuur, Deever, Openluchtspel | Leave a comment

Wie bakt ur now nog rechthookugge knieperties ?

In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 30 december 1886 verscheen het volgende berichtje over de oeroude traditie van ut knieperties bakk’n teeg’n ut olde joar.

De laatste dagen van het jaar leveren in de Drentsche dorpen in den regel een eigenaardige drukte op door het nieuwjaarskoeken bakken. Stapels dezer koeken worden in de meeste gezinnen gebakken en wel van roggen- of gerstenmeel.
Dagen te voren zijn de nieuwjaarskoeken-ijzers ter leen gevraagd door diegenen, die deze voorwerpen niet bezitten, en hen, die twee of drie ijzers tegelijk willen gebruiken en er slechts één bezitten. Het bij de dorpelingen veelal in toepassing gebrachte “dienst om wederdienst” doet zich vooral bij dit gebruik voor.
De nieuwjaarskoeken-ijzers zijn meestal zeer oud. Onze voorouders bakten geen ronde, doch langwerpig vierkante koeken. Hunne bakijzers zijn meestal zoodanig veranderd, dat men er thans ronde koeken in bakt. Dit soort ijzers zijn de oudste. Zij zijn voor het merendeel van het begin dezer eeuw, blijkens de daarin staande jaartallen, die men op de gebakken koeken terugvindt, gelijk ook de namen der toenmalige eigenaren.
Het eten van nieuwjaarskoeken is dus een goede gelegenheid om het aandenken aan het voorgeslacht te verlevendigen. de oorsprong van het nieuwjaarskoeken bakken verliest zich in het grijze verleden. De overlevering weet daarvan niets meede te deelen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie kwam in het berichtje wel de term ‘langwerpig vierkante koeken’ tegen; de schrijver van het bericht zal bedoeld hebben ‘langwerpige rechthoekige koeken’.  

De redactie herinnert zich zeer goed dat zijn moeder aan de keukentafel voor al haar kinderen grote hoeveelheden knieperties bakte, niet in een smeedijzeren knijpijzer, maar met een elektrisch rond bakijzer. De knieperties werden na het afkoelen bewaard in grote luchtdicht afsluitbare blikken, dan werden ze niet slof. Ze bakte van het beslag platte ronde knieperties. Een deel van de platte ronde knieperties rolde ze direct na het bakken op met behulp van een stukje pijp van plastic.Die opgerolde knieperties noemden we rülegies.
De redactie weet niet of in de verwesterende en verdrentenierende gemiente Deever de oeroude traditie van ut sölf knieperties bakk’n nog bestaat. De redactie is op zoek naar een echt oud Deevers recept voor het bakken van knieperties. De redactie verneemt het graag van de trouwe bezoekers van ut Deevers Archief.

Posted in Traditie | Leave a comment

Villa Olde Legerplaese op Zorgvliet in 1895

In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is als afbeelding 6 een afbeelding van in 1904 verstuurde ansichtkaart van een in 1895 gemaakte foto van de in Deever geboren fotograaf Hans Kuiper uit Noordwolde opgenomen. Bij de afbeelding is  de volgende tekst over het verleden van Huize Zorgvlied van Jacobus Franciscus de Ruijter de Wildt en villa Castra Vetera van Lodewijk Guillaume Verwer opgenomen.

Zorgvlied – Villa Castra Vetera – 1895
Het huis met de achttien kamers werd in opdracht van Jacobus Fransiscus de Ruijter de Wildt, nazaat van admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruijter, gebouwd en in 1862 voltooid. De villa werd door zijn indrukwekkende afmetingen ook wel het Kasteel genoemd. Jacobus Franciscus de Ruijter de Wildt stierf hier op 25 november 1870.
In 1885 werd de villa bewoond door mr. Lodewijk Guillaume Verwer, zijn vrouw Johanna Cornelia Ludovica van
Wensen en hun kinderen Cecilia Johanna, Idse Johannes, Johanna Josephina Maria, Elisa Julia en Louisa Ysbranda Maria.
De vrome familie Verwer had blijkbaar heel goede contacten in de rooms-katholieke kerk, want op een audiëntie van Zijne Doorluchtige Hoogheid den Aartsbisschop van Utrecht bij Zijne Heiligheid Paus Leo XIII op 30 mei 1880 heeft Zijne Heiligheid welwillend toegestaan, dat alle dienstbaren -op welke wijze dan ook- van de familie Verwer in de huiskapel van Huize Zorgvlied hun zondagsplicht konden vervullen, behalve op de groote feestdagen, dan moesten zij naar hun eigen parochiekerk in Steenwijkerwold.
Het aardige is dat in dit verslag sprake is van de naam Huize Zorgvlied en niet van de Latijnse naam Castra Vetera, dat Oude Legerplaats betekent. Het dorpje dankt zijn naam aan Huize Zorgvlied.
Ouderen herinneren zich nog dat het plafond van de kamers op de begane grond waren voorzien van mooi stucwerk en fraaie decoraties. Deze waren geschilderd door de in Diever geboren decoratieschilder Hans Kuiper. Later legde deze zich ook toe op fotograferen. Op 27 november 1895 stond in de Leeuwarder Courant dat bij Hans Kuiper te Noordwolde een map met 24 foto’s van Zorgvlied was verschenen. Dit is één van de foto’s uit die serie.
Op de openbare verkoping van het landgoed Castra Vetera op 29 maart 1938 in café De Harmonie op Zorgvlied werd het herenhuis, met erf, tuin en 1.27.75 ha grond bij palmslag voor 2060 gulden verkocht, waarna het werd afgebroken.
Op Zorgvlied is materiaal van dit huis hergebruikt. Zo is in de bovenramen van de achterslaapkamer van het Amsterdamse Huis uit de villa afkomstig gekleurd-glas-in-lood aangebracht. In boerenschuren zijn de oude bakstenen verwerkt.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Van de betreffende bladzijde uit het boekwerkje ‘Diever, ie bint ’t wel …’ is in dit bericht een afbeelding opgenomen.

In de eerste regel van de tekst bij afbeelding 6 zit een foutje, Fransiscus moet zijn Franciscus.
De makers van het in 2020 verschenen boekwerkje ‘Uit de geschiedenis van Wateren, Zorgvlied en Oude Willem’  hebben de hier afgebeelde foto van Hans Kuiper helaas niet in hun onvolprezen geschiedkundige boekwerkje opgenomen. Hoe oud en geschiedkundig waardevol moet een oude foto eigenlijk zijn, om het waard te zijn getoond te worden in een plaatselijk geschiedkundig boekwerkje ?
Op het hier afgebeelde detail van een topografische kaart uit 1934 is met een rode pijl de plaats van villa Castra Vetera op Zorgvlied aangegeven. Het was op Zorgvlied bekend dat de bewoners van villa Castra Vetera vanuit de keuken van de villa recht een laan in konden kijken, die laan heeft daarom de naam Keukenlaan gekregen.  

Abracadabra-1554

Posted in Ansichtkoate, Castra Vetera, de Ruiter de Wildt, Diever, ie bint 't wel ..., Hans Kuiper, Huize Zorgvlied | Leave a comment

Foto van de pas restoriède meule an de Westeresch

De redactie van ut Deevers Archief is fervent verzamelaar van mooie en lelijke afbeeldingen van korenmolen ‘de Vlijt’ in Oll’ndeever. Het maakt niet uit of deze molen op een gewone foto, op een ansichtkoate, op een tekening, op een schilderij, op een lucifersdoosje, op een suikerzakje, op een tegeltje, op een lepeltje, op een plakplaatje of op een asbakje is afgebeeld.
De redactie toont de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief hier een afbeelding van een zwart-wit foto (geen ansichtkaart) uit de tijd dat Arend Uiterwijk Winkel nog de molenaar was van deze molen aan de rand van de gave kale onvernielde Westeresch in Oll’ndeever.
De laatste beroepsmolenaar Arend Uiterwijk Winkel van molen ‘de Vlijt’ aan de rand van de kale gave onvernielde Westeresch in Oll’ndeever is in de zestiger jaren met zijn echtgenote en hun twee kinderen Bert en Anneke verhuisd naar Hoogeveen. Arend Uiterwijk Winkel is geboren op 22 september 1921 in Hoogeveen. Hij is overleden op 31 december 2009 in Meppel.
De foto is in elk geval gemaakt na de eerste grote restauratie van korenmolen ‘de Vlijt’ van na de Tweede Wereldoorlog.
Let vooral ook op de onvernielde gave kale Westeresch. Bouwakkers op de gave onvernielde kale Westeresch in de buurt van molen ‘de Vlijt’ hadden oude veldnamen, zoals Meulakkers, ut Knollegie, de Padakker, de Kaampe bee de Meule, Moessiesakker en Pachtkaampie. Hoe nostalgisch wil je het hebben ?
De redactie verneemt van de zeer gewaardeerde trouwe bezoekers van ut Deevers Archief graag aavullingen op zijn tekst bij deze zwart-wit foto.
De redactie zal te gelegener tijd en zeker niet met geschwinde spoed en ook niet in gestrekte draf ongeveer staande op de plek van de fotograaf van deze foto en kleurenfoto maken en toevoegen aan dit bericht.

Posted in Molen 'de Vlijt', Oll'ndeever, Westeresch | Leave a comment

In ut kaarkorgel laag un keuper’n deusie

In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 6 juli 1955 – ten tijde van de grote restauratie van de gemeentelijke toren en het kerkgebouw aan de brink van Deever – verscheen van de hand van Anne Mulder, de Deeverse correspondent van de Olde Möppeler (Meppeler Courant) een berichtje over de vondst van een koperen doosje met inhoud in het orgel in het kerkgebouw.

Uit Diever en omgeving – Aardige vondst bij kerkrestauratie
Diever – Bij het demonteren van het orgel in de Hervormde kerk alhier vond men in het voorsgte gedeelte van het orgel een gesloten koperen doosje verborgen, dat bij opening een geschrift bleek te bevatten, dat verschillende aardige bijzonderheden vermeldt omtrent dit orgel.
We ontlenen hieraan, dat het werd vervaardigd door de heer Van Oeckelen te De Punt bij Groningen. De hangzolder, waarop het is geplaatst is gebouwd door de timmerlieden Hilbert Noorman, diens beide zoons Jans en Johannes en de leerling Geert Andreae.
De inwijding geschiedde op plechtige wijze op 11 april 1882 (Tweede Paasdag) onder leiding van de toenmalige predikant ds. R. H. Drijber, die ook het gevonden geschrift heeft vervaardigd. Als eerste organist trad op de heer Johannes Kuiper, van 15 april 1882 af, hoofd der school en koster van de kerk.
Te dien tijde waren kerkvoogden de heren Frederik Cornelis Offerein (president), Anneus Theodorus Andreae (secretaris), Roelof Jans bij de Berg, Hendrik Geerts Wesseling en Jacob Wichers van der Veen.
Het geschrift eindigt met de volgende bede:
Lang prijk’ dit instrument in Dievers heiligdom !
Lang spreek’ het treffend schoon tot ’t samengestroomd volk !
Diep roer het d’ eelste maar van ’t menschelijk gemoed !
En voer’ het op als in de hemelkoren !
Veel draag’ het bij tot liefde, hoop, geluk !

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De heer Van Oeckelen zal Cornelus Aldegundis van Oeckelen zijn geweest.
Hilbert Noorman is geboren op 24 mei 1814 in Wapse. Hij trouwde op 24 augustus 1839 met Grietje Vierhoven. De redactie heeft de datum van overlijden van Hilbert Noorman nog niet kunnen vinden in de openbare bronnen. Hilbert Noorman was timmerman in Wapse
Johannes Noorman is geboren op 3 februari 1854 in Wapse. Hij trouwde op 10 april 1880 in Deever met Grietje Andree (Andreae ?). Grietje Andree is een dochter van Anneus Theodorus Andree (Andreae ?). Johannes Noorman was timmerman.
Jan Noorman is geboren op 5 juni 1858 in Wapse. De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar de gegevens van Jan Noorman. Hij was timmerman.
Geert Andree (Andreae ?) is geboren op 8 september 1866 in Deever. Hij is overleden op 25 maart 1934 in Deventer. Hij was timmerman.
Dominee R. H. Drijber is Roelof Hermannus Drijber. Hij is geboren op 5 september 1850 in Grijpskerk. Hij trad op 13 mei 1877 aan als dominee van de Hervormde kerk en nam op 17 januari 1886 afscheid.
Het hoofd der school was niet alleen schoolmeester, maar vaak ook koster van de kerk en voorzanger in de kerk. De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar de gegevens van hoofdmeesterJohannes Kuiper.
Frederik Cornelis Offerein is geboren op 24 januari 1813 in Deever. Hij is overleden op 10 februari 1887 op 74-jarige leeftijd in Deever. Frederik Cornelis Offerein was smid in Deever
Anneus Theodorus Andreae (Andree ?) is geboren op 11 augustus 1824 in Deever. Hij is overleden op 21 januari 1907 in Deever. Anneus Theodorus Andreae (Andree ?) was winkelier in Deever
Roelof Jans bij de Berg is geboren op 3 oktober 1818 in Wittelte. Hij is overleden op 6 november 1888 in Wittelte. Roelof Jans bij de Berg was boer in Wittelte
Hendrik Geerts Wesseling is geboren in 1817. Hij is overleden in 1890. De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar de gegevens van Hendrik Geerts Wesseling. Hendrik Geerts Wesseling was boer in Wapse.
Jacob Wichers van der Veen is geboren op 27 maart 1838. De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar de gegevens van Jacob Wichers van der Veen. Jan Wichers van der Veen was boer in Wapse.
De hier getoonde ansichtkaart met daarop afgebeeld het orgel in het kerkgebouw aan de brink van Deever is in juni 1959 uitgegeven door JosPé in Arnhem en was te koop bij Lubbert Wanningen, winkelier in Luxe en Huishoudelijke Artikelen en Souvenirs in de Heufdstroate bee de brink van Deever.

Posted in Kerk aan de brink | Leave a comment

De fumilie Halman woonde op Woater’n en Zorgvlied

De redactie van ut Deevers Archief ontving van Frank Halman bijgaand interview van Greta Heesterbeek-Halman.. Hij is een zoon van Bernardus Valentinus Halman (zie een in 1925 gemaakte foto van leerlingen van de skoele op Woater’n), die een zoon is van Johannes (Johan, Jan) Halman. De familie Johannes Halman heeft in de periode mei 1908 – maart 1924 op Zorgvlied gewoond. Greta Heesterbeek-Halman is Margaretha Bernardina Halman, een tante van Frank Halman. De redactie is de heer Frank Halman bijzonder erkentelijk voor het toezenden van dit bericht. De redactie heeft de tekst van het interview in enige mate aangepast en chronologisch geordend. 

Greta Heesterbeek-Halman vertelt over haar ouders Jan Halman en Griet Brinkmann
Ten tijde van het interview was Greta in de tachtig en sprak met een licht Brabants accent. Soms, als de herinneringen bovenkomen, dan kwam in haar stem de oude Zorgvliedse tongval weer boven.
Mijn vader Jan Halman was in 1899 als 18-jarige al slim op Grietje Brinkmann. Maar Grietje moest hem niet. Dus gooide mijn vader de kop in de wind, want hij was een stijfkop …
Hij ging toen als boerenknecht naar Duitsland. Mijn vader heeft het goed gehad in Duitsland. Hij vertelde dat hij net zoveel melk kon drinken als hij wilde. Mijn vader is zeker een paar jaar in Duitsland geweest. Hij vertelde dat de Duitse boer verbaasd was over de melkproductie: “Wat doe je toch met die koeien ? Ze leveren veel meer melk dan als ik voor ze zorg.” Mijn vader gaf de koeien op een andere manier voer: “Met bieten en zo.” Ja, ze waren in Duitsland best tevreden over hem.
Mijn zus Hannie heeft nog een kaart, die vader Jan uit Duitsland heeft gestuurd aan mijn moeder Griet in Zorgvlied. Hij was haar al die tijd niet vergeten.
Na een paar jaar kwam hij terug in Zorgvlied en toen werd het toch echt iets tussen Grietje en hem. Toen hij verkering met haar had, is hij een keer afgebatterd door jongens uit het dorp. Dat ging vroeger zo. Hij kwam zelf niet uit Zorgvlied. Hij kwam uit Steggerda.
Later is zijn moeder en zijn enige broer ook van Steggerda naar Zorgvlied gekomen. Dat was mijn grootmoeder Cathrina Voklage. Moeder vertelde dat ze zelf acht zusters en een broer had. Die ene broer was oom Volkert, die was zo klein bij de geboorte dat hij wel in een klomp paste.
Eerst woonden we in een boerderijtje aan de Zandlaan. Mijn vader was een goede, maar wel een driftige man. Ik weet nog, toen woonden we nog op de boerderij, dat hij de varkens moest voeren in de grote boomgaard. Die varkens liepen hem steeds tegen de benen aan. Toen werd mijn vader een keer zo kwaad dat hij de hele emmer slobber op het land gooide in plaats van in de bak waaruit de beesten moesten eten.
Vandaar zijn we verhuisd naar de bakkerij. Eigenlijk was hij geen bakker, maar hij had een oude bakkerij gehuurd. Hij ging zelf met paard en kar de omgeving van Diever rond om brood te bezorgen. In de winter haalde hij een hele grote slee tevoorschijn en zette het paard op scherp. Dan stapelde hij brood op de slee en ging zo bij de mensen langs.
Mijn zusje is nog daar in Zorgvlied gestorven. Zondags gingen we naar het kerkhof. Onderweg naar het kerkhof hingen we flessen in de berkenbomen. Dat was om berkenwater te tappen wat we voor het haar gebruikten. Bij het kerkhof was een beukenhaag, waar we jonge vogeltjes uit het nest haalden om deze te bekijken. Daarna zetten we de vogeltjes weer terug in het nest. We gingen samen met de neven en nicht Emy van ome Volkert.
Mijn moeder was trouwens ook heel pienter, heel slim. Zij was ook erg praktisch. Dat had ze allemaal van haar moeder geleerd. Die wist voor alle kwaaltjes een middel. Tante Anna had suikerziekte. Zij diende bij de familie Verwer. Op een dag kwam ze thuis, omdat ze niet meer kon lopen, ze was met het rijtuig thuisgebracht. Toen ging mijn grootmoeder, ze had een heel oud receptenboekje, kijken naar iets voor opgetrokken pezen en zenuwen. In het boekje stond dat ze peren moest zoeken en die op brandenwijn zetten. Daar werd tante Anna mee ingesmeerd. “Je kunt het geloven of niet,” zei moeder, “na een week kon ze weer om de tafel heen lopen.” Dat soort dingen deed mijn moeder ook. Smeerwortel en zo. Als je een zwerende vinger had, dan deed ze weegbreeblad op die vinger. Als je pijn in de keel had, dan kreeg je een kletsnatte doek om je keel, met daar om heen een dikke sjaal. “Ach kind.” zei ze dan.
We hadden knechten in de bakkerij, die bij ons thuis in de kost waren. Alleen waren die knechten niet katholiek. Maar ’s nachts zaten ze aan de deur van de meisjesslaapkamer te rammelen. En dat wilde mijn moeder niet meer.
Nadat de bakkerij was verkocht, hebben we een jaar gewoond op een boerderij met de naam Landzicht. Van daar was het een heel eind lopen naar het dorp, de school en de kerk. Dan liepen we langs het bos. Mijn vader moest in die tijd natuurlijk wel wat doen voor de kost. Ik herinner me dat hij op een gegeven moment eieren langs de deur verkocht. En ik herinner me nog dat we elke avond eierpannenkoeken moesten eten. Want als hij ’s avonds thuiskwam, dan bracht hij weer een bak vol gekneusde eieren mee.
Hij had toen al acht kinderen, want de pil was er nog niet. Hij had toen de boerderij en hij had de bakkerij goed verkocht.
Op een dag zei hij: “Morgen gaan we naar Friesland.” Hij had een stuk hooiland gehuurd. Om vier uur ’s ochtends gingen we allemaal hooien. Ook zijn broer Jozef broer was daarbij. Het staat me nog heel goed bij. Als we moe werden, gingen we slapen in het hooi. Toen we klaar waren en weer lopend naar huis gingen, hadden we goed geld verdiend.
We zijn veel verhuisd. Vader was heel pienter, heel slim. Vader was een ondernemende man en hij kon geen baas boven zich hebben. We zijn uit Zorgvlied weggegaan, toen onze Riek een jaar of veertien was en mijn tweede zus in Steenwijkerwold op kostschool zat. Ook zei mijn moeder dat in Zorgvlied voor ons, de kinderen, geen werk was. Zelf heeft mijn moeder en hebben haar twee zussen bij de Verwers gediend. Volgens Greta waren er meerdere redenen om weg te gaan. De belangrijkste reden was dat er geen werk en geen toekomst voor de kinderen zou zijn. Volgens Greta noemde haar moeder Griet nog een reden: “Het was ook om het plagen en de ‘minsen’ (mensen)”. Greta herinnerde zich dat ze uitgescholden werden met een liedje: ” ……de katholieken klimmen in de bomen om bij Maria te komen.”
Bij de verhuizing naar Ankeveen gingen we met z’n allen in een vrachtwagen. Moeder droeg het bedje met de baby erin. Ze ging in de vrachtwagen zitten naast het bedje. Op een gegeven moment moesten we met de vrachtwagen op een pont over een water. We waren aan de overkant en de auto zou de pont afrijden, maar de pont wilde al weer wegvaren. De vrachtwagen moest toen op volle kracht de wal optrekken. Vader riep: “Duwen kinderen, duwen!!” Alle kinderen duwden de vrachtwagen, anders gingen we het water in. De vrachtwagen had hij gehuurd, maar die wagen kon het niet trekken. Ik kan dat niet vergeten, want het waren griezelige momenten. In Ankeveen had mijn vader een hotel gekocht. Maar daar hebben we maar een jaar gewoond. We zijn van Ankeveen naar Eindhoven gegaan.
Ik heb nog hele goede herinneringen aan Zorgvlied. Volgens mij zijn de familie Damhuis en de familie Sweering later ook vertrokken. Mijn vriendinnetje Catharien Sweering is later naar het klooster gegaan. We gingen ’s avonds schaatsen. Het was een plezierige meid en die is naar het klooster gegaan. Daar snap ik niets van. Van de Brinkmannen is niemand het klooster ingegaan. Ze waren wel heel katholiek en heel trouw. Brinkmannen hadden een pienter verstand, ze dachten eerst goed na. Ze liepen niet zomaar overal achteraan. Dat was opvallend, toen ik later in Brabant woonde. De mensen uit het Noorden waren veel slimmer. Kijk, God heeft ons de tien geboden gegeven, maar wij wisten best wel hoe we dat moesten regelen. Ik zeg maar als je een goed mens bent, dan zijn alle geboden goed.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Greet (Greta) Hesterbeek-Halman is Margaretha Bernardina Halman. Zij staat op een in 1925 gemaakte foto van leerlingen van de skoele op Woater’n. Jan Halman is Johannes Halman. Griet Brinkman is Maria Margaretha Brinkmann.

Johannes Halman
Hij is geboren op 23 oktober 1881 in Vinkega in de gemeente Weststellingwerf. Hij is overleden op 2 februari 1966 op 84-jarige leeftijd in Eindhoven. Johannes Halman trouwde op 9 mei 1908 in Deever met Maria Margaretha Brinkmann. De trouwacte vermeldt dat Johannes Halman landbouwer is.
Maria Margaretha Brinkmann
Zij is geboren op 7 juni 1886 op Zorgvlied in de gemiente Deever. Zij is overleden op 31 mei 1959 op 72-jarige leeftijd in Eindhoven. Zij is een dochter van Bernardus Frederik Brinkmann (geboren op 8 december 1845 in Haskerdijke, overleden op 28 februari 1901 op Zorgvlied) en Johanna Elisabeth Meijer van Putten (geboren op 15 mei 1850 in Zuidveen, overleden op 25 oktober 1914 op Zorgvlied).

Het echtpaar Johannes Halman en Maria Margaretha Brinkmann kregen een grote schare kinderen:
Hendrika Maria Halman
Zij is geboren op 21 februari 1909 op Zorgvlied in de gemiente Deever. De geboorteacte vermeldt dat vader Johannes Halman arbeider is. Zij is op 19 november 1937 op 28-jarige leeftijd in Waalre getrouwd met Franciscus Bonifacius Flapper. Zij is overleden op 9 oktober 1999 in Aalst.
Johanna Anna Maria Halman
Zij is geboren op 7 juli 1910 op Zorgvlied in de gemiente Deever. De geboorteacte vermeldt dat vader Johannes Halman landbouwer is.
Johanna Maria Halman
Zij is geboren op 26 januari 1912 op Zorgvlied in de gemiente Deever. De geboorteacte vermeldt dat vader Johannes Halman landbouwer is. Zij is overleden op 25 september 1919 op Zorgvlied in de gemiente Deever. Haar overlijdensacte vermeldt dat vader Johannes Halman van beroep bakker is.
Alida Elisabeth Halman
Zij is geboren op 21 mei 1913 op Zorgvlied in de gemiente Deever. Zij is getrouwd op 23 september 1938 op 25-jarige leeftijd in Waalre met Thomas Joseph Maria Strijbos. Zij is overleden op 21 oktober 2003 in Veldhoven.
Johannes (Jan) Jozeph Halman
Hij is geboren op 14 januari 1915 op Zorgvlied in de gemiente Deever. Hij is overleden op 4 april 1984 op 69-jarige leeftijd in Eindhoven. Hij staat op een in 1925 gemaakte foto van leerlingen van de skoele op Woater’n.
Bernardus Valentinus Halman
Hij is geboren op 26 september 1916 op Zorgvlied in de gemiente Deever. Hij is overleden op 16 mei 1999 op 82-jarige leeftijd in Eindhoven. Hij staat op een in 1925 gemaakte foto van leerlingen van de skoele op Woater’n.
Margaretha Bernardina Halman
Zij is geboren op 9 juni 1918 op Zorgvlied in de gemiente Deever. Zij is overleden op 24 december 2008 op 90-jarige leeftijd overleden in Waalre. Zij staat op een in 1925 gemaakte foto van leerlingen van de skoele op Woater’n.
Joseph Antonius Halman
Hij is geboren op 14 mei 1922 op Zorgvlied in de gemiente Deever.
Elisabeth Hendrika Halman
Zij is geboren op 6 februari 1925 in Luyksgestel.
Valentinus Johannes Antonius Halman
Hij is geboren op 5 mei 1931 in Waalre.

Van de vijf na 1912 op Zorgvlied geboren kinderen, te weten Alida Elisabeth Halman, Johannes Jozeph Halman, Bernardus Valentinus Halman, Margaretha Bernardina Halman, Joseph Antonius Halman, is nog steeds geen geboorteacte te vinden in de webstee www.alledrenten.nl.

Inzake de volgende tekst uit het interview: Mijn vader Jan Halman was in 1899 als 18-jarige al slim op Grietje Brinkmann.
Toen vader Johannes Halman in 1899 achttien jaren oud was, toen was zijn latere vrouw Maria Margaretha Brinkmann nog maar dertien jaren oud. De afstand tussen Steggerda en Zorgvlied was ongeveer 15 kilometer, een uurtje fietsen. Johannes Halman trouwde op 9 mei 1908 in Deever met Maria Margaretha Brinkmann. Toen was Johannes Halman 26 jaren oud en was Maria Margaretha Brinkmann 21 jaren oud.

Inzake de volgende tekst in het interview: Mijn zus Hannie heeft nog een kaart, die vader Jan uit Duitsland heeft gestuurd aan mijn moeder Griet in Zorgvlied.
Zus Hannie is Johanna Anna Maria Halman. Vader Jan is Johannes Halman. Moeder Griet is Maria Margaretha Brinkmann. Ook Frank Halman, zoon van Bernardus Valentinus Halman en kleinzoon van Johannes Halman was in het bezit van een Duitse ansichtkaart, die zijn grootvader Johannes Halman naar zijn grootmoeder Maria Margaretha Brinkmann op Zorgvlied stuurde. Wellicht heeft Johannes Halman bij een boer in Voltlage in het Munsterland in Duitsland gewerkt. Wellicht bij familie van zijn moeder Hendrika Vroklage, want die familie kwam uit Voltlage. Vroklage is een verbastering van Voltlage.

Inzake de volgende tekst uit het interview: Toen hij verkering met haar had, is hij een keer afgebatterd door jongens uit het dorp.
De jongens van Zorgvlied hebben Johannes Halman een keer ‘afgebatterd’, omdat hij verkering had gekregen met een meisje op Zorgvlied. Dat was in die tijd zo de gewoonte. Een jongen uit een ander dorp werd gezien als een concurrent, als een indringer. Afbatteren is een werkwoord dat in het Brabantse dialect wordt gebruikt. Dit werkwoord komt niet in ut Deevers voor. Deeverse vertalingen van ‘afbatteren’ zijn bijvoorbeeld ‘op sien falie sloan’, ‘un pakkie klapp’n gee’m’, ‘op de peinse gee’m’ of ‘un pakkie meet’n’.

Inzake de volgende tekst uit het interview: Later is zijn moeder en zijn enige broer ook van Steggerda naar Zorgvlied gekomen. Dat was mijn grootmoeder Cathrina Voklage.
Hier vergiste de geïnterviewde mevrouw Greta Heesterbeek-Halman zich. De naam van haar grootmoeder was Hendrika Vroklage. Hendrika Vroklage is geboren op 1 augustus 1847 in Oldeholtpade (gemeente Weststellingwerf) en is overleden op 25 mei 1933 in Wolvega. De broer van Johannes Halman is Joseph Halman. Hij is geboren op 26 april 1880 in Vinkega en is overleden op 18 juli 1947 in Leeuwarden. De redactie heeft in de openbare bronnen nog niet kunnen vinden of grootmoeder Hendrika Voklage en Joseph Halman ook daadwerkelijk op Zorgvlied hebben gewoond.

Inzake de volgende tekst uit het interview: Eerst woonden we in een boerderijtje aan de Zandlaan.
Johannes Halman en Maria Margaretha Brinkmann zijn waarschijnlijk al direct na hun huwelijk in het boerderijtje aan de Zandlaan gaan wonen. Het echtpaar zal dit boerderijtje hebben gepacht. De redactie heeft nog niet uitgezocht waar de Zandlaan was te vinden en in welk boerderijtje aan de Zandlaan de familie Halman heeft gewoond. Het adres van het boerderijtje aan de Zandlaan was Wateren 52.

In het bijvoegsel van de Staatscourant van zaterdag 18 juli 1908 is de oprichtingsacte van de Coöperatieve Roomboterfabriek ‘De Drie Gemeenten’, te Elsloo, gemeente Weststellingwerf, opgenomen, waaruit blijkt dat Johannes Halman, van beroep veehouder, behoort tot de achtenveertig boeren die de fabriek hebben opgericht.

Inzake de volgende tekst uit het interview: Vandaar zijn we verhuisd naar de bakkerij.
In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 11 maart 1916 verscheen de in bijlage 1 getoonde advertentie over een boeldag op Zorgvlied, vanwege de afschaffing van de boerderij van de familie Johannes Halman. De familie Halman zal in 1916 zijn verhuisd van het boerderijtje aan de Zandlaan naar de woning annex bakkerij aan de Dorpsstraat op Zorgvlied.

Wie denkt dat Johannes Halman na de afschaffing van zijn boerderij en na de verhuizing naar de woning annex bakkerij op Zorgvlied het boerenvak niet meer uitoefende, die vergist zich, want in een advertentie in de Oprechte Steenwijker Courant van 23 december 1922 biedt hij twee beste drachtige varkens te koop aan. Zie bijlage 3. Was Johannes Halman een boerkende bakker of was hij een bakkerende boer ?

Inzake de volgende tekst uit het interview: Mijn zusje is nog daar in Zorgvlied gestorven.
Het zusje is Johanna Anna Maria Halman. Zij is overleden op 25 september 1919 op Zorgvlied in de gemiente Deever. Haar overlijdensacte vermeldt dat vader Johannes Halman van beroep bakker is.

Inzake de volgende tekst uit het interview: Tante Anna had suikerziekte. Zij diende bij de familie Verwer.
Tante Anna is een zuster van haar moeder Maria Margaretha Brinkmann, omdat haar vader Johannes Halman alleen broer Jozeph had. Tante Anna is Anna Brinkmann. Zij is geboren op 13 mei 1884 op Zorgvlied. Zij is overleden op 16 april 1957. Zij trouwde op 21 mei 1904 in Deever met Johannes van Opzeeland. De trouwacte vermeldt dat Anna Brinkmann het beroep dienstbode heeft. De redactie moet in de openbare bronnen nog nazoeken bij wie van de familie Verwer Anna Brinkman dienstbode is geweest. 

Inzake de volgende tekst uit het interview: Nadat de bakkerij was verkocht, hebben we een jaar gewoond op een boerderij met de naam Landzicht.
De familie Halman is in eind maart 1924 uit Zorgvlied vertrokken. Dus de familie Halman zal in het voorjaar van 1923 zijn verhuisd naar de boerderij met de naam Landzicht. Op 27 januari 1925 verkocht een zekere heer Dijkstra het woonhuis annex bakkerij aan de heer Alle Brouwer. De heer Dijkstra is bakker Roelof Dijkstra. Zie de foto van het woonhuis annex bakkerij annex kruidenierswinkel van Alle Brouwer.
De redactie heeft in de openbare bronnen nog niet kunnen vinden of het echtpaar Halman het woonhuis annex bakkerij destijds heeft gekocht en in 1923 heeft verkocht aan bakker Roelof Dijkstra, of dat het echtpaar Halman in de periode 1916-1923 het woonhuis annex bakkerij heeft gehuurd van bakker Roelof Dijkstra.
Het echtpaar Halman zal de boerderij met de naam Landzicht hebben gepacht. De redactie heeft nog niet uitgezocht waar de boerderij met de naam Landzicht stond. Het adres van de boerderij was Zorgvlied 30. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief weet waar boerderij Landzicht stond ?

Inzake de volgende tekst uit het interview: We zijn uit Zorgvlied weggegaan, toen onze Riek een jaar of veertien was en mijn tweede zus in Steenwijkerwold op kostschool zat.
Onze Riek was Hendrika Maria Halman. Zij is geboren op 21 februari 1909 op Zorgvlied. De genoemde tweede zus is Johanna Anna Maria Halman, maar die is op 25 september 1919 overleden op Zorgvlied.

In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 15 maart 1924 verscheen de hier getoonde advertentie, zie bijlage 2, over een boelgoed op Zorgvlied, vanwege het vertrek van de familie Johannes Halman naar Ankeveen in de gemeente Weesperkarspel. De familie Halman is op 26 maart 1924 uit het bevolkingsregister van de gemiente Deever geschreven.

Inzake de volgende tekst uit het interview: Mijn vriendinnetje Catharien Sweering is later naar het klooster gegaan.
De door mevrouw Greet Heesterbeek-Halman (Margaretha Bernardina Halman) genoemde Catharien Schwering is Catharina Sophia Schwering, geboren op 26 september 1902 op Zorgvlied. Een zuster van haar was Sophia Maria Josephina Schwering, geboren op 1 maart 1908 op Zorgvlied. De redactie moet in zijn aantekeningen nog uitzoeken wie van de twee zusters Schwering in het klooster is gegaan. Het is aannemelijk dat -gelet op de leeftijdverschillen- geen van de twee zusters Schwering vriendinnetje is geweest van de in 1918 geboren Margaretha Bernardina Halman. 

Bijlage 1 – Advertentie in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 11 maart 1916

Boeldag Zorgvlied.
Notaris Bon te Dwingeloo, zal op dinsdag 14 maart aanstaande, des voormiddags 11 uur, ten huize en ten verzoeke van Johannes Halman te Zorgvlied, wegens afschaffing der boerderij, publiek verkoopen: 5 stuks hoornvee (waaronder 4 melk- en kalfde koeien (vetgehalte gemiddeld omstreeks 4 %, waarvoor melkbriefjes ter inzage)) en 1 vaarskalf, 2 varkens (waaronder 1 drachtig), varkenshok, ruim 100 draadpalen, varkensboeien met stukken, wan, een partij beste eetaardappelen en wat meer te voorschijn zal worden gebracht. Voorts 8 zware dennen op Laanzicht en 1 populier, die door B. Klaster worden aangewezen. Borgbriefjes worden niet aangenomen.


Bijlage 2 – Advertentie in de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 15 maart 1924

Boelgoed – Zorgvlied (Wegens vertrek.)
Notaris Bolk te Dwingeloo zal op dinsdag 18 maart 1924, des voormiddags 10.30 uur, ten huize en ten verzoeke van den heer Johannes Halman te Zorgvlied, publiek verkoopen: 2 voorj. kalfde koeien, 9 loopvarkens, zoo goed als nieuwe breack (geschikt voor bakker en venter), stookpot, waschmachine, kruiwagen, ladder, draadpalen, kippegaas, eenig huisraad, als: kolomkachel, kast, stoelen, ledikanten en wat verder te voorschijn zal worden gebracht. Kopers moeten twee bekende en solide borgen stellen.


Bijlage 3 – Advertentie in de Opregte Steenwijker Courant van 23 december 1922.

Posted in Alle Deeversen, Woater’n, Zorgvlied | Leave a comment

Jan hef un koatie hen sien maegie Griet estuu’d

Frank Halman vond in de verzameling van zijn ouders een meer dan honderd jaar oude ansichtkaart, waarvan hier beide kanten van de kaart zijn afgebeeld. De redactie van ut Deevers Archief is Frank Halman bijzonder erkentelijk voor het op 1 februari 2021 beschikbaar stellen van deze ansichtkaart.
Johannes (Johan, Jan) Halman verstuurde deze ansichtkaart op een 23 mei tussen 1905 en 1908 met de hartelijke groeten (H.G.) aan mejuffrouw Maria Margaretha (Griet) Brinkman op Zorgvlied, Drente, Holland. Johannes (Johan, Jan) Halman wist toen blijkbaar nog niet dat haar achternaam niet Brinkman, maar Brinkmann was. De toevoeging van Holland aan het adres doet vermoeden dat Johannes (Johan, Jan) Halman de kaart vanuit het buitenland heeft verstuurd. En dat vermoeden blijkt ook juist te zijn geweest, want hij heeft enige jaren in Duitsland gewerkt. De grote vraag is natuurlijk: uit welke plaats (Sch….) in Duitsland is de hier afgebeelde ansichtkaart verzonden ?
Johannes (Johan, Jan) Halman is de grootvader van Frank Halman. Maria Margaretha (Griet) Brinkmann is de grootmoeder van Frank Halman. Johannes (Johan, Jan) Halman is geboren op 23 oktober 1881 in Vinkega (gemeente Weststellingwerf) en is overleden op 2 februari 1966 in Eindhoven. Maria Margaretha (Griet) Brinkmann is geboren op 7 juni 1886 op Woater’n en is overleden op 31 mei 1959 in Eindhoven.
Johannes (Johan, Jan) Halman en Maria Margaretha (Griet) Brinkmann trouwden op 9 mei 1908. Hun trouwacte vermeldt dat Johannes (Johan, Jan) Halman landbouwer is en dat Maria Margaretha (Griet) Brinkmann dienstbode is. De bruiloft zal wellicht zijn gehouden op Zorgvlied in het logement van haar moeder Johanna Elizabeth Meijer van Putten, de weduwe van Bernardus Franciscus Brinkmann. Maar wat was het adres van dit logement ?
Johannes (Johan, Jan) Halman stuurde de ansichtkaartkaart voor zijn meisje Maria Margaretha (Grietje) Brinkmann naar het volgende adres: Den Heer J.J. Verwer. Hier vergiste afzender Johannes (Johan, Jan) Halman zich een beetje. Het was niet Den Heer J.J. Verwer, maar Den Heer I.J. Verwer. Idse Johannes Verwer was directeur van de Noordelijke Hypotheekbank op Zorgvlied. Hij is geboren op 27 augustus 1874. Hij is een zoon van Lodewijk Guillaume Verwer en Johanna Cornelia Ludovika van Wensen. De familie Idse Johannes Verwer was woonachtig op het adres Zorgvlied 42.
Frank Halman weet te melden dat zijn grootmoeder Maria Margaretha (Griet) Brinkmann dienstbode was bij de familie Idse Johannes Verwer.

Posted in Alle Deeversen, De aandere kaante van de bos, Zorgvlied | Leave a comment

Koffiesaele van pension-theehuus ‘de Zandkamp’

Op 21 april 1965 verscheen in de Olde Möppeler(Meppeler Courant) het volgende afgebeelde bericht over de opening van pension-theehuis ‘de Zandkamp’ door burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd ome Kees werd genoemd). 

De Zandkamp geopend
Diever –
Donderdagmiddag heeft burgemeester J.C. Meyboom het pension-theehuis van de heer H. Kamphuis aan de Hezenes te Diever bij het parkeerterrein van het openluchttheater officieel in gebruik gesteld door onthulling van een boven de schouw in het pand aangebracht bord met genoemde benaming van het pension.
Dank zij de vlijt en het doorzettingsvermogen van het echtpaar Kamphuis is het zover gekomen, dan men thans gereed is om pensiongasten te ontvangen.
Gezien de grote vraag, die op dit punt in Diever bestaat betekent ‘de Zandkamp’ aan de rand van Dievers uitgestrekte bossen een welkome aanwinst.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie dacht eerst dat de foto voor de hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart was gemaakt in de recreatiezaal (kantine) van het niet meer bestaande (afgebroken) kampeercentrum Ellert en Brammert an de Deeverbrogge. 
Na enig zoeken naar de ansichtkaart en bij nader inzien is op de afbeelding van deze zwart-wit ansichtkaart de koffiezaal (recreatiezaal) van pension-theehuis de Zandkamp van de familie H. Kamphuis in het Grünedal an de Hezenesch bee Deever te zien.
Her mag toch wel een beetje merkwaardig worden genoemd dat het pension-theehuis een koffiezaal had. Wellicht duikt vroeg of laat ook een ansichtkaart op van het interieur van de theezaal.
Het interieur van de koffiezaal straalt krachtig de knusse en kneuterige sfeer van recreatieondernemingen in de zestiger jaren van de vorige eeuw uit.
De redactie kan boven de schouw in de koffiezaal geen bord met de naam ‘de Zandkamp’ ontwaren. Of hing het bord boven de schouw in de theezaal ?
De hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart is in juli 1965 uitgegeven door H. Kamphuis, eigenaar van pension-theehuis ‘de Zandkamp’, Hezenes 26, telefoon 05219-1793. De kaart is gedrukt bij JosPé in Arnhem.
De ansichtkaart is uitgegeven in het jaar dat pension-theehuis ‘de Zandkamp’ in gebruik werd genomen. Wellicht is het de eerste interieurfoto van dit pand.


Posted in Ansichtkoate, Grünedal, Heezenesch, Toeristenindustrie | Leave a comment

Un tiekening van de Brogge an de Gowe uut 1985

7De redactie van ut Deevers Archief vond bij het digitaliseren (scannen) van zijn papieren archief bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders, en zo voort, en zo voort, en zo voort, uut de gemiente Deever in de map 1986 bijgaande afbeelding, die de redactie de trouwe bezoekers van de webstee van ut Deevers Archief niet wil onthouden.

Op de afbeelding is te zien het kalenderblad voor de maand maart van het jaar 1986 van een kalender die de RABO-bank uut Dwingel speciaal ter gelegenheidheid van zijn 75-jarig bestaan (1911-1986), zomaar grateloos cadeau gaf aan zijn vaste klanten.
Bij elke maand stond een tekening. De maart-tekening is een prachtige fantasierijke tekening van de brogge over de voart an de Gowe van de kunstenaar André Winkel. De tekening heeft als voor de hand liggende titel ‘Gezicht op Geeuwenbrug’.
De kunstenaar André Winkel beheerst de kunst van het weglaten van wel aanwezige bebouwing, waardoor de blik vooral naar de brogge wordt getrokken. En ook een beetje naar rechts, naar het café van Zwatte Hendekie. Of was in het pand in 1985 geen café meer gevestigd ?
Heeft de tekenaar André Winkel zijn tekening ter plekke gemaakt of heeft hij zich in zijn atelier laten inspireren door één of andere (door hem zelf gemaakte ?) foto ?
De redactie weet niet of de greinse tuss’n de gemiente Deever en de gemiente Dwingel links van de brug, rechts van de brug of precies midden over de brug loopt. Wie het weet, die mag het natuurlijk melden.
De redactie vraagt zich af of de RABO-bank uut Dwingel ter gelegenheid van zijn 100-jarig bestaan (1911-2011) weer een kalender met mooie tekeningen heeft uitgegeven, met bijvoorbeeld een tekening van de brogge van Deever of een tekening van ’t Olde Voatie an de Oldendeeversebrogge of een tekening van de Stroombrogge in Wittelte. Wie het weet, die mag het natuurlijk melden.
Of misschien komt de heemkundige vereniging uut Deever in 2018 ter gelegenheid van zijn 24-jarige bestaan wel met een door deze vereniging zo genoemde ‘historische kalender’ met afbeeldingen van oude tekeningen en schilderijen uut de gemiente Deever, waarop de drie laatst genoemde objecten staan.

Posted in de Gowe, Drentse Hoofdvaart, Kunst, Tekening | Leave a comment

De fumilie van scheuper Barteld Oost op ut Kastiel

Op de hier afbeelde historisch zeer waardevolle foto zijn van links naar rechts te zien: Lucas (Luuks) Prikken, Roelof (Roef) Oost, Barteld Oost, Eltje (Eltie) Oost, Jantje (Jantie) Prikken en Hilligie (Hillegie) Oost.

Lucas (Luuks) Prikken is geboren op 12 oktober 1859 op Wapervene. Hij is overleden op 5 november 1939 op 80-jarige leeftijd in Deever. Hij was niet getrouwd. Hij is een broer van Jantje Prikken, die ook op de foto staat. Hij zal wel bij zijn zuster hebben ingewoond. De redactie heeft in de openbare bronnen niet gevonden waar Lucas Prikken is begraven.

Roelof (Roef) Oost is geboren op 12 novembe 1878 in Deever. Hij is overleden op 9 december 1919 op 41-jarige leeftijd in Deever. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij is niet getrouwd geweest. Hij is een zoon van Barteld Oost en Jantje Prikken. Hij zal wel altijd bij zijn ouders op ut Kastiel hebben ingewoond.

Barteld Oost is geboren op 30 mei 1850 in Deever. Hij is overleden op 8 september 1933 in Deever. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Hij trouwde op 18 september 1873 in Deever met Jantje Prikken.
Zijn kleindochter wijlen Jantje-Andreae-Oost van ut Kastiel in Deever -en haar hele leven op ut Kastiel heeft gewoond- heeft als kind haar grootvader Barteld Oost gekend als schaapherder. Hij was de laatste scheuper uut Deever, die dagelijks met de schapen van de Deeverse boeren naar de heide ging. Wijlen Jantje Andreae-Oost herinnerde zich heel goed, dat zij haar opa bij terugkeer in de namiddag met de kudde schapen vaak psalmen hoorde zingen.

Eltje (Eltie) Oost is geboren op 23 mei 1890 in Deever. Zij is overleden op 22 november 1952 op 62-jarige leeftijd in Deever. Zij is niet getrouwd geweest. Zij is een dochter van Barteld Oost en Jantje Prikken. De redactie heeft in de openbare bronnen niet gevonden waar Eltje Oost is begraven.

Jantje (Jantie) Prikken is geboren op 15 november 1851 op Wapservene. Zij is overleden op 5 mei 1926 op 74-jarige leeftijd in Deever. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Zij trouwde op 18 september 1873 in Deever met Barteld Oost. Zij is een zuster van Lucas (Luuks) Prikken die ook op de foto staat.

Hilligje (Hillegie) Oost is geboren op 5 februari 1899 in Deever. Zij is overleden op 1 juni 1919 op twintigjarige leeftijd in Deever. Zij is een dochter van Barteld Oost en Jantje Prikken. Zij is niet getrouwd geweest . Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.

De foto is in elk geval vóór 1 juni 1919 gemaakt. De redactie van ut Deevers Archief schat in dat de foto omstreeks 1910 is gemaakt. De redactie heeft het vermoeden dat burgemeester Hendrik Gerard van Os (ja, die van de Burgemeester Van Osbank) de maker is van deze historisch zeer waardevolle foto (afdruk van een glasnegatief). Burgemeester Hendrik Gerard van Os heeft scheuper Barteld Oost met zijn schaapskudde op 16 juli 1902 op de foto gezet.

Op de plek van het keuterijtje op de hier afgebeelde foto staat nu de tweede of derde opvolger van het keuterijtje, tegenwoordig met adres ut Kastiel 10.

De afgebeelde foto is afkomstig uit de verzameling van Margaretha (Griet) Brugging-Oost. Zij en Jantje (Jantie) Andreae-Oost zijn kinderen van Jacob Oost en Elsje Davids. Jacob Oost is een zoon van Barteld Oost en Jantje Prikken. Hij is geboren op 30 oktober 1873 en staat niet op de hier afgebeelde foto.

Een gedeelte van het achterhuis van het op de hier afgebeelde foto zichtbare keuterijtje is in 1939 afgebroken.

Posted in Alle Deeversen, ut Kastiel | Leave a comment

Ut swatte pattie hen Oll’ndeever

De redactie van ut Deevers Archief vervangt zo nu en dan voor de broodnodige variatie de kopafbeelding van ut Deevers Archief.
Als jij in het bezit bent van een mooie afbeelding uut de gemiente Deever en jij acht deze echt wel geschikt als kopafbeelding van deze webstee, aarzel dan niet deze afbeelding naar de redactie te sturen.
Het formaat van een kopafbeelding is 940 x 198 puntjes (300 dpi).
Als jij de hier afgebeelde kopafbeelding lelijk vind als kopafbeelding van ut Deevers Archief, aarzel dan niet jouw mening luid en duidelijk aan de redactie kenbaar te maken.
Als jij de hier afgebeelde reeds getoonde kopafbeelding graag nog een keer als kopafbeelding van ut Deevers Archief wilt zien, aarzel dan niet dit luid en duidelijk aan de redactie kenbaar te maken.
De redactie heeft de kleurenfoto van de Kloosterstroate en ut Swatte Pattie hen Oll’ndeever gemaakt in juli 2016.
De uitsnede van de kleurenfoto is als kopafbeelding voor het eerst te zien geweest op 28 september 2017.

Posted in Kloosterstraat, Kopafbeelding, Oll'ndeever, Veentjesweg | Leave a comment

De kaarke van Deever hef wè un hiele bulte laand

In de Olde Möppeler (Meppeler Courant) van 12 februari 1916 verscheen de hier afgebeelde aankondiging van de verhuring van groen- en bouwland in de gemiente Deever. In de aankondiging zijn de groen- en bouwlanden met de in 1916 gebruikte veldnaam weergegeven.

Verhuring Diever
Notaris Bon te Dwingeloo, zal op woensdag 16 februari aanstaande (alzoo niet op donderdag 10 februari) des voormiddags 10 uur, in het logement Seinen te Diever, voor den tijd van 6 jaren publiek verhuren: de navolgende perceelen groen- en bouwland, gelegen in de gemeente Diever.

1. Voor de kerkvoogden van Diever:
Groenland:
Wringe, Slingermaatje, In het maatje van Bennen, Kerkemaat,
Bouwland:
de Vogelpoel, de Zolderlange, de Zolderlange, Boelenakker, het Wevertje, de Goornakker, de Zolderlange, Doove, Doove, het Kruisje, het Builigje, de Ypering, op de Oeren, de tweede Boschjesakker, de vierde Boschjesakker, Kuipershofje, Utterlange, de Hilgensteen, de Hilgensteen, Oosterkamp in 2 percelen, Achterste Aarlange, de Polle, de Polle op Molenesch, Achter de Kerkakker, de Polle in de tweede lengte, de Aarlange, Molenakker, Kleineschje, Noordesch tegen de Boskamp, Noordesch, Noordesch, Noordesch, Heezenesch, Heezenesch bij Fledderuskamp, Tegen de Beust, Achter Jans Blokskamp, Noordesch, Kleineschje, Tipakker, Smalakkertje, de eerste akker van de Grote Hoek op de Westeresch, de vijfde akker van de Grote Hoek op de Westeresch, de zevende akker van de Grote Hoek op de Westeresch, de negende akker van de Grote Hoek op de Westeresch, de eerste akker van de Achterste Westereschhoek, de derde akker van de Achterste Westereschhoek, Achterste Westeresch bij Hakkenkamp, het zuidelijke gedeelte van de Westereschakker, Brandakker, Westerlange, Wegakkertje achter Houwerskamp, Tusschendarp bij Draatshuis, de tweede akker van de Zuurlange van Kruit en Kok, de vierde akker van de Zuurlange van Kruit en Kok, Achter Schultingshuis, het Hoegje, zuidkant van de Oldendieverschekamp, noordkant van de Oldendieverschekamp, tweede akker van de Groote Westereschhoek, derde akker van de Groote Westereschhoek, de Giere.
2. Voor Jan Mulder te Zwolle:
Groenland:
het Vonkje, dit moet zijn het Vorkje (Vorkie of ’t Vorkje, sectie C2 – 147),
Bouwland:
de Smalle, de Paalakker, de Paalakker (aangekocht van Brommer), het Bultien, het Breegje,  de Rouwe, de Polle, de Zandakker, de Zandakker, de Giere.
3. Voor Klaas Hummelen Smidt:
Westereschakker, oostkant Groote Akker op Westeresch, westkant Groote Akker op Westeresch, Noordeschakker in twee percelen, Middelwand, de Kromme.
4. Voor Roelof Seinen:
Bakkertje op Noordesch, Kerkakker bij Koop Boer.
5. Voor J. Mulder Wzn:
De Leggeloërweide in gebruik geweest bij R. Venema.
6. Voor Geert Moes:
Het Vroomskampje.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Tot in de zestiger jaren van de vorige eeuw werden in de gemiente Deever bouw- en groenlanden nog vaak aangeduid met hun eeuwen oude veldnaam. Hoe eenvoudig kon het zijn.
De heemkundige vereniging uut Deever heeft met langdurig en geduldig uitzoekwerk gelukkig zoveel mogelijk oude veldnamen in alle dorpen van de gemiente Deever in kaart gebracht. Deze veldnamen hebben grote cultuurhistorische waarde. Veldnamen zijn erfgoed. De heemkundige vereniging uut de gemiente Deever heeft de resultaten van haar veldnamenonderzoek in februari 2013 uitgebracht in de publicatie ‘Veldnamen Gemeente Diever Omstreeks 1832’.
Met het in de vorige eeuw doordrukken en uitvoeren van de zo genoemde ruilverkaveling, het verdwijnen van de kleinschalige landbouw en het verdwijnen van de boerenstand uut de gemiente Deever is helaas ook het gebruik van de oude veldnamen van bouw- en groenlanden verdwenen.

De redactie heeft uitgezocht of de in de advertentie genoemde namen van groen- en bouwlanden wel of niet voorkomen in de publicatie ‘Veldnamen Gemeente Diever Omstreeks 1832’, hierna verder voor de eenvoud ‘publicatie Veldnamen’ genoemd.
Wat in de advertentie direct opvalt is dat de Nederlands Hervormde Kerkgemeente in 1916 in het bezit was van een aanzienlijk aantal percelen groen- en bouwland in Deever en in Wapse. Deze kerkgemeente was ongetwijfeld één van de grootste landbouwgrondbezitters in de gemiente Deever.
In 1916 werden voor de in de advertentie vermelde groen- en bouwlanden nog in belangrijke mate de ook in 1832 gebruikte veldnamen gebruikt. Enige uitzonderingen daarop zijn de percelen met de veldnaam de Grote Hoek op de Westeresch of Grote Westereschhoek en Achterste Westereschhoek, die vermoedelijk door samenvoeging van akkers na 1832 zijn ontstaan.

De advertentie vermeldt Wringe. De publicatie Veldnamen vermeldt Wringen (sectie C2 – nr. 185). De Wringe is een niet nader aangeduide akker in de groep akkers met de veldnaam de Wringen.
De advertentie vermeldt Slingermaatje. De publicatie Veldnamen vermeldt Slingermaatje (sectie C2 – nr. 185). De akker met de veldnaam Slingermaatje ligt in de Wringen.
De advertentie vermeldt In het maatje van Bennen. In de publicatie Veldnamen komt deze veldnaam niet voor. Wel komt bijvoorbeeld Het Maatje (sectie C2 – nr. 199) voor. Het zou best eens zo kunnen zijn dat In het maatje van Bennen een akker is in de groep akkers met de veldnaam Het Maatje. Deze groep akkers ligt in de Holten.
De advertentie vermeldt Kerkemaat. De publicatie Veldnamen vermeldt Kerkemaat (sectie C3 – nr. 211). De Kerkemaat ligt in de Sprakelingen bij de Kwasloot.
De advertentie vermeldt de Vogelpoel. De publicatie Veldnamen vermeldt Vogelpoel of Groote Vogelpoel (sectie F5 – nr. 123). De Vogelpoel ligt in de Veenhuiziger Made.
De advertentie vermeldt de Zolderlange. De publicatie Veldnamen vermeldt Zolderlangen (sectie F3 – nr.25). De Zolderlange is een akker in de groep akkers met de veldnaam Zolderlangen. De Zolderlangen liggen op de Nul.
De advertentie vermeldt de Zolderlange. De publicatie Veldnamen vermeldt Zolderlangen (sectie F3 – nr. 25). De Zolderlange is een akker in de groep akkers met de veldnaam Zolderlangen. De Zolderlangen liggen op de Nul.
De advertentie vermeldt Boelenakker. De publicatie Veldnamen vermeldt Boelensakkers (secte E3 – nr. 95. De Boelenakker is een akker in de groep akkers met de veldnaam Boelensakkers. Deze groep akkers ligt op de Binnenesch van Wapse.
De advertentie vermeldt het Wevertje. De publicatie Veldnamen vermeldt het Wevertje (sectie E3 – nr. 97). Het Wevertje ligt op de Binnenesch van Wapse.
De advertentie vermeldt de Goornakker. De publicatie Veldnamen vermeldt de Gorenakkers of de Goornakkers (sectie F4 – nr. 87). De Goornakker is een akker in de groep akkers met de veldnaam de Goornakkers. Deze groep akkers ligt in de Aa-landen.
De advertentie vermeldt nog een keer de Zolderlange. De publicatie Veldnamen vermeldt de Zolderlangen (sectie F3 – nr. 25). De Zolderlange is ook een akker in de groep akkers met de veldnaam Zolderlangen. Deze groep akkers ligt op de Nul.
De advertentie vemeldt Doove. De publicatie Veldnamen vermeldt Dooven (sectie B4 – nr. 108). De Doove is een akker in de groep akkers met de veldnaam Dooven. Deze groep akkers ligt op de Heezeresch.
De advertentie vemeldt nog een keer Doove. De publicatie Veldnamen vermeldt Dooven (sectie B4 – nr. 108). Deze Doove is ook een akker in de groep akkers met de veldnaam Dooven. Deze groep akkers ligt op de Heezeresch.
De advertentie vermeldt het Kruisje. De publicatie Veldnamen vermeldt Kruisakkers, het Kruis, ’t Kruis (sectie C1 – nr. 131). Het Kruisje is een akker in de groep akkers met de veldnaam Kruisakkers. De Kruisakkers liggen aan het Katteneinde tegen Deever aan.
De advertentie vermeldt
het Builigje. De publicatie Veldnamen vermeldt Builigje (sectie E4 – nr. 160). Het Builigje is een smalle akker op de Binnenesch van Wapse.
De advertentie vermeldt de Ypering. De publicatie Veldnamen vermeldt IJpering of Iepering (sectie E4 – nr. 179). De Ypering is een akker op de Oeren
De advertentie vermeldt op de Oeren. De publicatie Veldnamen vermeldt Oeren (sectie E4, nr. 183). Op de Oeren is een akker in de groep akkers met de veldnaam Oeren.
De advertentie vermeldt de tweede Boschjesakker en de vierde Boschjesakker. De publicatie Veldnamen vermeldt de Boschjesakker (sectie F3 – nr. 61). De Boschjesakker is een klein akkertje op de Oeren, dat nota bene ook nog eens werd opgedeeld in te verhuren perceeltjes.
De advertentie vermeldt Kuipershofje. De publicatie Veldnamen vermeldt Kuipershofje (sectie F3 – nr. 59). Het Kuipershofje is een akkertje op de Oeren.
De advertentie vermeldt Utterlange. De publicatie Veldnamen vermeldt Utterlangen of Uitterlangen (s
ectie F3 – nr. 38). De Utterlange is een akker in de groep akkers met de veldnaam Utterlangen of Uitterlangen. Deze groep akkers ligt op Nul.
De advertentie vermeldt twee keer de Hilgensteen. De publicatie Veldnamen vermeldt Hilgensteen of Hilgenstien (sectie B4 – nr. 15). De twee akkers met de veldnaam de Hilgensteen zijn akkers in de groep akkers met de veldnaam Hilgensteen of Hilgenstien. Deze akkers liggen op de Molenesch.
De publicatie Veldnamen vermeldt nog een keer Hilgensteen of Hilgenstien (sectie C2 – nr. 157). De twee akkers met de veldnaam de Hilgensteen zijn in dit geval akkers in de groep akkers met de veldnaam Hilgensteen of Hilgenstien. Deze akkers liggen echter op de Zuurlanderesch.
De advertentie vermeldt Oosterkamp, in 2 delen te verhuren. De publicatie Veldnamen vermeldt Oosterkampen of Oosterkaampen (sectie B4 – nr. 19). De Oosterkampen bestaan uit twee percelen en liggen op de Molenesch.
De advertentie vermeldt Achterste Aarlange. De publicatie Veldnamen vermeldt Achterste Aarlange (sectie B4 – Nr. 22). De Achterste Aarlange is een lange smalle akker op de Molenesch.
De advertentie vermeldt de Polle. De publicatie Veldnamen vermeldt de Pol (sectie B4 – nr. 25). De Polle is een akker in de  groep akkers met de veldnaam de Pol. Deze groep akkers ligt op de Molenesch.
De advertentie vermeldt de Polle op de Molenesch. De publicatie Veldnamen vermeldt de Pol (sectie B4 – nr. 25). De Polle op de Molenesch is een akker in de groep akkers met de veldnaam de Pol. Deze groep akkers ligt op de Molenesch.
De advertentie vermeldt Achter de Kerkakker. De publicatie Veldnamen vermeldt Achter de Kerkakker of Achterste Kerkakker (sectie B4 – nr. 31). Dit akkertje ligt op de Molenesch.
De advertentie vermeldt de Polle in de tweede lengte. De publicatie Veldnamen vermeldt de Polle in de tweede rij (sectie B4 – nr. 38). Dit is een lange smalle akker op de Molenesch.
De advertentie vermeldt de Aarlange. De publicatie Veldnamen vermeldt Aarlangen, Aerlangen, Haarlangen (sectie B4 – nr. 21). De Aarlangen is een akker in de groep akkers met de veldnaam Aarlangen, Aerlangen, Haarlangen. Deze groep akkers ligt op de Molenesch. De publicatie Veldnamen vermeldt nog een keer Aarlangen (sectie F3 – nr. 24). In dit geval is de Aarlange een akker in de groep akkers met de veldnaam Aarlangen, die op de Nul liggen.
De advertentie vermeldt Molenakker. De publicatie Veldnamen vermeldt Meulakkers of Molenakkers (sectie B4 – nr. 55). Dit is een akker op de Molenesch vlak bij de beltmolen aan het Katteneinde in Deever.
De advertentie vermeldt Kleineschje. De publicatie Veldnamen vermeldt Het Kleine Eschje, Kleine Essie (sectie B4 – nr. 59). Het Kleineschje is in dit geval een akker in Deever.
De advertentie vermeldt Noordesch tegen de Boskamp. De publicatie Veldnamen vermeldt Noordesch tegen de Boschkamp (sectie B4 – nr. 77). Dit is een akker op de Noorderesch.
De advertentie vermeldt drie keer Noordesch. De publicatie Veldnamen vermeldt de Noordeschakkers (sectie B4 – nr. 66). De drie percelen Noordesch zijn akkers in de groep akkers met de veldnaam Noordeschakkers. De Noordeschakkers liggen op de Noorderesch.
De advertentie vermeldt Heezenesch. Dit is een erg vage vemelding. De publicatie Veldnamen vermeldt geen perceel met de naam Heezenesch.
De advertentie vermeldt Heezenesch bij Fledderuskamp. De publicatie Veldnamen vermeldt Fledderuskamp of Fledderuskaampe (sectie B4 – nr. 111). Dit is een akker op de Heezeresch.
De advertentie vermeldt Tegen de Beust. De publicatie Veldnamen vermeldt Tegen de Beust (sectie B4, nr. 162). Dit is een akkertje op de Heezeresch.
De advertentie vermeldt Achter Jans Blokskamp. De publicatie Veldnamen vermeldt Achter J. Blokskamp of Achter Blok’skamp of Blokskaampe (sectie B4 – nr. 139).
De advertentie vermeldt Noordesch. De publicatie Veldnamen vermeldt de Noordeschakkers (sectie B4 – nr. 66). Noordesch is een akker in de groep akkers met de veldnaam Noordeschakkers. Deze groep akkers ligt  op de Noorderesch.
De advertentie vermeldt Kleineschje. De publicatie Veldnamen vermeldt het Kleine Eschje (sectie B4 – nr. 97). Het Kleineschje is in dit geval een akker op de Heezeresch.
De advertentie vermeldt Tipakker. De publicatie Veldnamen vermeldt de Tipakker (sectie B4 – nr. 53) op de Molenesch en de Tipakker (sectie C1 – 53) op de Westeresch.
De advertentie vermeldt Smalakkertje. De publicatie Veldnamen vermeldt het Smalakkertje (sectie C1 – nr. 41). Het Smalakkertje is een zeer smal akkertje op de Westeresch.
De advertentie vermeldt de eerste, vijfde, zevende en negende akker van de Grote Hoek op de Westeresch. In de publicatie Veldnamen is geen veldnaam Grote Hoek op de Westeresch te vinden. Wellicht is de Grote Hoek op de Westeresch na 1832 ontstaan uit een samenvoeging van meerdere akkers.
De advertentie vermeldt de eerste en derde akker van de Achterste Westereschhoek. In de publicatie Veldnamen is geen veldnaam Achterste Westereschhoek te vinden. Wellicht is de Achterste Westereschhoek na 1832 ontstaan uit een samenvoeging van meerdere akkers.
De advertentie vermeldt Achterste Westeresch bij Hakkenkamp. De publicatie Veldnamen vermeldt Achterste Westeresch bij Hakkenkamp of Bij Hakkenkampje (sectie C1 – nr. 61). Deze akker ligt op de Westeresch.
De advertentie vermeldt het zuidelijke gedeelte van de Westereschakker. De publicatie Veldnamen vermeldt Westereschakker of Westeresakkers (sectie C1 – nr. 13) De Westereschakkers is een groep akkers op de Westeresch van Deever. De vraag is natuurlijk welke Westerschakker is bedoeld in de advertentie.
De advertentie vermeldt Brandakker. De publicatie Veldnamen vermeldt Brandakkers of Braandakkers (sectie C1 – nr. 63). De Brandakker is een akker in een groep akkers met de naam Braandakkers op de Westeresch van Deever.
De advertentie vermeldt Westerlange. De publicatie Veldnamen vermeldt de Westerlange (
sectie C1 – nr. 16). De Westerlange is een lange smalle akker op de Westeresch van Deever.
De advertentie vermeldt Wegakkertje achter Houwerskamp. De publicatie Veldnamen vermeldt Wegakkertje achter Houwerskamp (
sectie C1 – nr. 100). Het Wegakkertje achter Houwerskamp is een akkertje in Oll’ndeever.
De advertentie vermeldt Tusschendarp bij Draatshuis. De publicatie Veldnamen vermeldt Bij Draad (sectie C1 – nr. 127). Bij Draad is een akker op het Tusschendarp in Deever.
De advertentie vermeldt de tweede en de vierde akker van de Zuurlange van Kruit en Kok. De publicatie Veldnamen vermeldt Zuurlangen (sectie C2 – nr. 146). De Zuurlangen zijn een groep akkers op de Zuurlanderesch. De tweede en de vierde akker van de Zuurlange van Kruit en Kok is een akker die behoort tot de groep akkers met de veldnaam Zuurlangen.
De advertentie vermeldt Achter Schultingshuis. De publicatie Veldnamen vermeldt Achter Schultingshuis,
Achter het Schultingshuis of Kolde (sectie C2 – nr. 141). Achter Schultingshuis is een akker op de Zuurlanderesch.
De advertentie vermeldt het Hoegje. De publicatie Veldnamen vermeldt het Hoegje (sectie C1 – nr. 97). Het Hoegje is een akker op de Westeresch van Deever.
De advertentie vermeldt zuidkant en noordkant van de Oldendieverschekamp. De publicatie Veldnamen vermeldt de Ouden Dieversche Kamp (sectie C1 – nr. 109). De Ouden Dieversche Kamp is een akker in Oll’ndeever.
De advertentie vermeldt de tweede en de derde akker van de Groote Westereschhoek. In de publicatie Veldnamen is geen veldnaam Grote Westereschhoek of Grote Hoek op de Westeresch te vinden. Wellicht is de Grote Westereschhoek of Grote Hoek op de Westeresch na 1832 ontstaan uit een samenvoeging van meerdere akkers.
De advertentie vermeldt de Giere. De publicatie Veldnamen vermeldt Gieren (sectie B4, nr. 123). De Gieren is een groep akkers op de Heezeresch. In de publicatie Veldnamen komen onder meer ook de Lange Giere, de Groote Giere, de Giere van Blok, de Giere van Roelof Bennen, In de Gieren, Groote Giere, het Kleine Giertje, de Kleine Giere voor.
De advertentie vermeldt het Vonkje, een vergissing, dit moet zijn het Vorkje. De publicatie Veldnamen vermeldt Vorkie of ’t Vorkje (sectie C2 – nr. 147. Het Vonkje was een lange smalle akker op de Zuurlanderesch.
De advertentie vermeldt de Smalle. In de publicatie Veldnamen is geen perceel met deze veldnaam te vinden. Of de redactie moet deze naam over het hoofd hebben gezien.
De advertentie vermeldt de Paalakker. De publicatie Veldnamen vermeldt Paalakkers of Poalakkers (sectie C2- nr. 147). De Paalakker is een akker in de groep akkers met de veldnaam Poalakkers. De Poalakkers liggen op de Westeresch van Deever.
De advertentie vermeldt de Paalakker (aangekocht van Brommer). De publicatie Veldnamen vermeldt Paalakkers of Poalakkers (sectie C2- nr. 147). De Paalakker (aangekocht van Brommer) is een andere akker in de groep akkers met de veldnaam Poalakkers. De Poalakkers liggen op de Westeresch van Deever.
De advertentie vermeldt het Bultien. De grote vraag is welk Bultien het betreft. De publicatie Veldnamen vermeldt het Bultien (sectie B4 – nr. 169). Deze akker ligt op de Heezeresch, vlak bij het hunnebed. De publicatie Veldnamen vermeldt het Bultien (sectie C1 – nr. 119). Deze akker ligt in Deever.
De advertentie vermeldt het Breegje. De publicatie Veldnamen vermeldt het Breegien (sectie B4 – nr. 150). De akker met de veldnaam het Breegje ligt op de Westeresch van Deever.
De advertentie vermeldt de Rouwe. In de publicatie Veldnamen komt de Rouwe niet voor. De publicatie Veldnamen vermeldt wel Rouwakkers (sectie B4 – nr. 44). De redactie vermoedt dat de akker met de veldnaam de Rouwe een akker is in de groep akkers met de naam Rouwakkers en na 1832 is afgesplitst van de Rouwakkers. De Rouwe ligt op de Molenesch.
De advertentie vermeldt de Polle. De publicatie Veldnamen vermeldt de Pol (sectie B4 – nr. 25). De Polle is een akker in de  groep akkers met de veldnaam de Pol. Deze groep akkers ligt op de Molenesch.
De advertentie vermeldt twee keer een perceel met de naam de Zandakker. De publicatie Veldnamen vermeldt Zandakkers of Zaandakkers (sectie B4 – nr. 145). De twee Zandakkers zijn akkers in de groep akkers met de veldnaam Zaandakkers. De Zaandakkers liggen op de Heezeresch. De naaorlogse uitbreidingen van de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever liggen op de Zaandakkers.
De advertentie vermeldt de Giere. De publicatie Veldnamen vermeldt de Gieren (sectie B4 – nr. 123). De Giere is een akker in de groep akkers met de veldnaam de Gieren. De Gieren liggen op de Heezeresch. In de buurt van de Gieren liggen onder meer de Lange Giere, de Groote Giere, het Kleine Giertje, het Giertje.
De advertentie vermeldt Westereschakker. De publicatie Veldnamen vermeldt Westereschakkers (sectie C1 – nr. 13). De Westereschakker is een akker in de grote groep akkers met de veldnaam Westereschakkers. De vraag is natuurlijk welke akker ? Daar is alleen achter te komen door middel van een notariële acte waarin voor deze Westereschakker de kadastrale gegevens zijn vermeld.
De advertentie vermeldt oostkant en westkant van Groote Akker op Westeresch. De publicatie Veldnamen vermeldt de Groote Akker (sectie C2 – nr. 143). De Groote Akker is een akker op de Westeresch, zoals de advertentie al vermeldde.
De advertentie vermeldt de Noordeschakker in twee percelen. De publicatie Veldnamen vermeldt Noordeschakkers (sectie B4 – nr. 66). De Noordeschakker is een akker in de grote groep akkers met de veldnaam Noordeschakkers. De Noordeschakkers liggen uiteraard op de Noorderesch.
De advertentie vermeldt Middelwand. De publicatie Veldnamen vermeldt Middelwand (sectie B4 – nr. 69). De Middenlwand is een akker in de grote groep akkers met de naam Middelwand. De akkers met de veldnaam Middelwand liggen op de Noorderesch.
De advertentie vermeldt de Kromme. De publicatie Veldnamen vermeldt de Kromme (sectie C2 – nr. 138). De akker mit de veldnaeme de Kroeme lig op de Zuurlanderesch an de weg van Deever hen de Deeverbrogge en an ut begun van de Bolderhook.
De advertentie vermeldt Bakkertje op Noordesch. De publicatie Veldnamen vermeldt wel een perceel met de veldnaam de Bakker (sectie B4 – nr. 91), maar dat perceel ligt op de Heezeresch van Deever.  De redactie heeft het vermoeden dat de advertentie had moeten vermelden Bakkertje op Heezeresch.
De advertentie vermeldt Kerkakker bij Koop Boer. De publicatie Veldnamen vermeldt Kerkakkers of Karkakkers op de Molenesch (sectie B4 – nr. 32). De publicatie Veldnamen vermeldt Kerkakker of Karkakker op de Zuurlanderesch (sectie C2 – nr. 158). De publicatie Veldnamen vermeldt Kerkakkers op de Oosteresch van Wittelte (sectie D2 – nr. 76). De grote vraag is natuurlijk welke Kerkakker wordt bedoeld. De redactie heeft het vermoeden dat het gaat om de Karkakker op de Zuurlanderesch, omdat Koop Boer, die an de Deeverbrogge woonde, daar ook land in eigendom had.  

De publicatie vermeldt het Vroomskampje. In de publicatie Veldnamen komt een perceel met de veldnaam het Vroomskampje niet voor. De grote vraag is of het perceel met de veldnaam het Vroomskampje wel in de gemiente Deever ligt ?

 

Posted in Veldnaam | Leave a comment

Ut holt’n sitbaankie an de Betonweg hef ut neet ered

In het in 2019-2020 uitgevoerde peperdure onderbestratingswerkje van het binnendorp van Deever met de naam Diever op Dreef (Deever op Drift), zie afbeelding 3, moest ook de merkwaardige klomp zwerfstenen met de naam Burgemeester Van Osbank op ut kaampie grond bij de Betonweg en naast de woning met adres Hoofdstraat 1 in Deever verdwijnen. De Van Osbank werd op tactische redenen verplaatst naar het paardenmarktterrein aan het begin van de Bosweg in Deever.
Het duurzame toekomstbestendige milieuvriendelijke circulaire fairgetrade houten zitbankje met de reclamesticker van de Koninklijke Landmacht met de wervende tekst ‘Reservist bij de Koninkljke Landmacht. Je moet het maar kunnen’ was op woensdag 22 april 2020 nog aanwezig. Op die datum heeft de redactie van ut Deevers Archief bij wijze van afscheid nog even op dat duurzame toekomstbestendige milieuvriendelijke circulaire fairgetrade houten zitbankje in de zon gezeten, zij het met opgetrokken benen op de berg zand voor het bankje.
Het was de redactie op die datum volstrekt duidelijk dat de Hoge En Lage Dametjes en Heertjes Van Het Onweerspreekbare Grote Gelijk Van De Inrichting Van De Openbare Ruimte Van Ut Dörp Deever Zetelend In Het Luxe Kantoorparkencomplex Aan De Gemeentehuislaan In Deever dit duurzame toekomstbestendige milieuvriendelijke circulaire fairgetrade houten zitbankje binnenkort zouden gaan elimineren, liquideren en vernietigen. Eliminist bij het Publieke Bedrijf Gemeente Westenveld. Je moet het maar durven.
De redactie hoopte in een eerder bericht dat dit eerlijke zitbankje niet zou worden vervangen door een snorkerig, superlux, superduur, onduurzaam, niet-circulair, toekomstonbestendig, milieuonvriendelijk, vandaalonbestendig geverfd metalen zitbankje van het type Ikarus van het bedrijf Gardelux b.v. Met een plaatselijk gemaakt zitbankje van plaatselijk bewerkt hout uit plaatselijke duurzaam beheerde productiebossen van de Stoat zijn de doelstellingen van de circulaire economie wel direct en met geschwinde spoed en in gestrekte draf te bereiken.
Maar die hoop was bij voorbaat al diep de grond in geslagen en bovendien werd op ut kaampie grond niet één exemplaar, maar twee exemplaren van het geverfde metalen zitbankje van het type Ikarus van het bedrijf Gardelux b.v. geplaatst. Zie de afbeeldingen 1 en 2. Tussen de twee zitbankjes is een voorgeprogrammeerd verhard slijtpad van een of ander merkwaardig soort kunstachtig materiaal aangelegd.
Van het indoctrinatiedocumentje Diever The Place To Be Or Not To Be dat nog steeds onder de naam Leporello is te vinden op een webstee van de gemeente Westenveld is bladzijde 14 weergegeven in afbeelding 5. Op die bladzijde 14 staan ten aanzien van de plaatsing en de beleving van het openbare zitmeubilair in het kader van het peperdure werkje Diever op Dreef de volgende volkomen volslagen onbegrijpelijke opgeklopte lulkoek brabbeltekst: Voor dit plan is een belangrijke vraag: waar staan de bankjes, en welk uitzicht heeft degene die erop zit en wat is het uitzicht voor degene die de bank passeert ? Wat voor tafereel wordt er geboden aan de zitter ? Kan dat tafereel opnieuw betekenis krijgen of kan de werking van het uitzicht versterkt worden ?

Mien vèè see seins: skroet’n en in de brook driet’n bint gien kuunst.

Afbeelding 1 – De redactie heeft deze kleurenfoto op vrijdag 28 november 2020 gemaakt.

Afbeelding 2 – De redactie heeft deze kleurenfoto op vrijdag 28 november 2020 gemaakt.

Afbeelding 3 – De redactie heeft deze kleurenfoto op vrijdag 28 november 2020 gemaakt.
Afbeelding 4 – De redactie heeft deze kleurenfoto op woensdag 11 december 2019 gemaakt.

Afbeelding 5 – Bladzijde 14 uit het indoctrinatiedocument Diever The Place To Be Or Not To Be.

Posted in Hoofdstraat | Leave a comment

Ut skiere woap’m van Deever aachter ut reet

Het direct na de Tweede Wereldoorlog bij elkaar gefantaseerde en op 3 september 1946 door de Hoge Raad van Adel goedgekeurde wapen van de gemiente Deever is her en der binnen de grenzen van de gemiente Deever terug te vinden op bewaard gebleven greinsstien’n. Deze stonden tot aan de vliegende start van de gemeente Westenveld op 1 januari 1999 ergens op de gemeentegrens langs een weg.
Op het erf van de museumboerderij Dieverza an de Brink in Deever stond een keurig exemplaar achter een soort van rieten erfafscheiding. Zie afbeelding 1. Deze kleurenfoto is aanwezig in de verzameling van Ron en Eefke Zegers, de eigenaren van museumboerderij Dieverza. Zij waren zo vriendelijk de redactie toestemming te geven deze foto te mogen tonen in ut Deevers Archief. De redactie is hen daar bijzonder erkentelijk voor.
Deze greinsstien was vanaf de straat niet te zien. Op afbeelding 1 is boven de greinsstien en boven de rieten erfafscheiding nog net een bordje met het woord ingang te zien. Dat bordje was aangebracht boven de zijingang van ut gemientehuus van de gemiente Deever. De foto is gemaakt na de vliegende start van de gemeente Westenveld op 1 januari 1999 en vóór eind 2002, toen de eigenaren helaas stopten met de museumboerderij. De redactie schat in dat de foto in het begin van 1999 is gemaakt.
Ron en Eefke Zegers, de eigenaren van museumboerderij Dieverza, herinneren zich het volgende: Toen gemeente Diever gemeente Westerveld werd, moesten de wapenschilden weg. Als we het ons goed herinneren waren er 5. We zijn toen bij de gemeente gaan vragen of we een exemplaar voor het museum konden krijgen. Ze hebben toen een wapenschild bij ons neergezet. Toen we verhuisden hebben we hem uiteraard bij de boerderij gelaten.
De redactie heeft in ut Deevers Archief al over bijna alle bewaard gebleven greinsstien’n bericht. De redactie kwam achter de aanwezigheid van de hier beschreven greinsstien via een foto bij de verkoopadvertentie van de boerderij aan de Brink. Zie afbeelding 2. De redactie schat in dat de kleurenfoto begin juli 2020 is gemaakt, de verkoop van de boerderij begon op 8 juli 2020, op 7 augustus 2020 was de boerderij verkocht.
De greinsstien is gelukkig nog steeds op het erf van de boerderij an de Brink aanwezig, alleen staat deze nu op de hoek van de achtergevel en de zijgevel aan de kant van het gemeentehuis van de gemiente Deever.
De redactie heeft nog niet gezien welke buurgemeentenaam op de achterkant van deze greinsstien is vermeld. De redactie zal zodra de gelegenheid zich voordoet achter op deze greinsstien kijken en enige foto’s van deze greinsstien maken voor opname in ut Deevers Archief.
De zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief worden vooral aangeraden ook het bericht De nepper van ut frutselwoap’m van Deever te lezen.

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Posted in Woap'm van Deever | Leave a comment

Funerair mosaiek op de groeve van Jan Westendorp

De redactie van ut Deevers Archief was op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever wel vaker langs de groeve van Jan Westendorp gelopen, maar was nooit toe gekomen aan het maken van een foto van het mozaíek van disse groeve.
De redactie heeft bijgaande kleurenfoto van het vrolijke kleurrijke mosaiek op de groeve eindelijk gemaakt op vrijdag 29 november 2020. Bij een vrolijk kleurrijk funerair mosaiek hoort ook enige funeraire rijmelarij.
De zon scheen lachend, de hemel was stralend blauw, herfstbladeren bedekten jouw koele aarde, de vogel wiekte naar de horizon, het was genoeg geweest, je wiekte achter die horizon, waar tijd en ruimte niet bestaan, je vrijheid tegemoet.
In de hoeken onder de naam Jan Westenbrink zijn de mosaieksteentjes jammer genoeg verdwenen, desalniettemin is dit mosaiek wel een beetje te beschouwen als funeraire kunst.
De redactie raadt de Hoge en Lage Dametjes En Heertjes Van Het Winstgevend Exploiteren Van De Kaarhof An De Grönnegerweg Bee Deever Gevestigd In Het Kantoor Van Het Publieke Bedrijf Gemeente Westenveld Aan De Gemeentehuislaan In Deever bij disse groeve vooral geen paars liquidatiebordje te zetten.
De redactie heeft gezocht naar gegevens van Jan Westendorp, maar heeft alleen de volgende overlijdensaktegegevens kunnen vinden in de openbare bronnen.
Overlijden, Diever, 19 september 1944, aktenummer 14, overleden: Jan Westendorp, geboren te Rotterdam, beroep: werkmeester timmerbedrijf, overleden op 16 september 1944 te Diever, oud: 46 jaar, gehuwd met Marigje Broekzitter, zoon van Willem Westendorp en Jacoba van der Graaf 
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief heeft andere gegevens van Jan Westendorp ? Wat had een werkmeester van een timmerbedrijf uit Rotterdam in 1944 in de Tweede Wereldoorlog in Deever te zoeken ? Wat was de politieke gezindheid van Jan Westendorp ?
Of betreft het een andere Jan Westendorp ?
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief heeft de juiste gegevens van de begraven Jan Westendorp ?

Posted in Kerkhof | Leave a comment

Un mooi eulievaarfskildereeje van bee de Hoarsluus

De kunstenaar Jaap van Zijderveld sr. (Jaap van Zyderveld, Jacob Maria Zijderveld) is geboren op 25 september 1919 in Den Haag en is overleden op 8 maart 1985 in Den Haag.
Jaap van Zijderveld sr. heeft het bijgaand afgebeelde prachtige olieverfschilderij in 1976, staande of zittend, bee de Hoarsluus an de Gowe gemaakt. Het olieverfschilderij is in het bezit van de kinderen van kunstenaar Jaap van Zijderveld sr. en komt uit hun ‘voorraad’. De kunstenaar heeft het schilderij links onder aan het schilderij voorzien van zijn handtekening en het getal 76 (1976).
Jaap van Zijderveld sr. tekende en schilderde altijd ter plekke. De redactie van ut Deevers Archief hoefde dus ook bij dit schilderij niet naarstig op zoek te gaan naar een foto of een ansichtkaart, die de kunstenaar als voorbeeld zou kunnen hebben gediend.
De redactie van ut Deevers Archief heeft toestemming van een dochter (van de kinderen) van Jaap van Zijderveld sr. deze afbeelding van het olieverfschilderij te tonen in ut Deever Archief. De redactie is die dochter (de kinderen) bijzonder erkentelijk voor deze toestemming.
Zij wist het volgende te vertellen. ‘We logeerden in Diever in een vroegere boswachterswoning. Die woning was toen particulier bezit van een familie uit Wassenaar. Aan welke weg de boswachterswoning lag, dat weet ik niet meer. Wel lag de bosingang aan de doorgaande weg, die langs de Drentse Hoofdvaart loopt.”
De toegangsweg – de Kanaalweg – naar hun vacantiewoning bevond zich vlak bij de Haarsluis. Het is voorstelbaar dat Jaap van Zijderveld in die productieve schildervacantie in 1976 het eerst de Haarsluis heeft geschilderd, die lag op een korte loopafstand van de vacantiewoning.

Posted in de Gowe, Hoarsluus, Kunst, Schilderij | Leave a comment

Un ereboge veur de neeje keuneginne

In de Heufdstroate van Deever staat bij de schilderswinkel van Geert Koster en de Boerenleenbank een ereboog.
Die staat daar ter gelegenheid van de kroning van Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina, prinses der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, prinses van Lippe-Biesterfeld, tot koningin der Nederlanden, op 4 september 1948. De inhuldiging vond plaats op 6 september 1948 in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.
De Heufdstroate was tot an de Brink versierd met een merkwaardig soort van plantenbakken. De kroning werd zo te zien als een soort van volksfeest gevierd. Met een optocht van versierde wagens ?
Onder de boog is aan de rechterkant te zien eerst het woonhuis van de smederij van de Kloeze en daarachter het rechthoekige postkantoor met woonhuis van de familie Schoemaker.
De redactie van ut Deevers Archief wijst de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief, die in het bezit zijn van het onvolprezen boekwerkje Diever, zoals het was in de voormalige gemeente 1930-1980, op bladzijde 58 van dat boekje, waarop een foto van een vergelijkbare ereboog aan het begin van de Peperstroate staat afgebeeld.
De hier getoonde afbeelding is een scan van een foto, die aanwezig was in de verzameling van wijlen mevrouw Margaretha (Griet) Oost, die getrouwd was met Jan Brugging (Jan Wiba), die samen een winkel – een soort van dorpswarenhuis – hadden an de Heufdstroate. De redactie wil graag de naam van de maker van de hier afgebeelde foto vermelden. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie aan die naam helpen ?

Posted in Hoofdstraat | Leave a comment

Ai’j neet mièèr sunder ut internet könt

De redactie van ut Deevers Archief is druk bezig met het digitaliseren (scannen) van zijn veel ruimte in beslag nemende papieren archief (papperrassies scannen en vervolgens die papperrassies in de container voor het oude papier gooien), bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders uut de gemiente Deever, en zo voort, en zo voort, en zo voort.
Tot dit grote karwei behoort ook het digitaliseren (scannen) van oude jaargangen van ut Deeverse Blattie (Weekblad voor de gemeente Deever, Van Goor’s Blattie). De redactie vond bij het scannen van jaargang 1997 van ut Deevers Blattie op het voorblad van ut blattie van 18 september 1997 de hier afgebeelde geschiedkundig zeer waardevol geworden advertentie.

Openbare Bibliotheek
In de bibliotheek voordelig nader kennis maken met nieuwe media !

De gehele maand september staat de bibliotheek in het teken van nieuwe media. Het betreft hier een nadere kennismaking met internet en cd-rom. Na de introductie in april zijn er faciliteiten bijgekomen, zoals een cd-romserver, die de bibliotheek graag aan het publiek wil presenteren. Dit gebeurt onder de noemer Bi-point wat staat voor Bibliotheek Interactief.
Bi-point in de bibliotheek biedt u ook de mogelijkheid om tegen een zeer voordelig tarief van slechts f. 3,50 per half uur zelf met internet te werken. En als u de smaak van internet goed te pakken heeft, dan bestaat de mogelijkheid om tegen gereduceerd tarief een 10-strippenkaart te kopen. Deze kost in september slechts f. 25,00 in plaats van f. 31,50.
op donderdag 25 september van 18.20 – 20.30 uur kunt u onder deskundige begeleiding gratis komen net-surfen. Ook kunt u dan alle vragen over internet en cd-rom stellen.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Ut Deevers Archief is een steeds groter wordende verzameling van flarden uit de geschiedenis van de voormalige gemiente Deever, zeg maar van gedigitaliseerde (gelukkig geen papieren) fragmenten uit het verleden van de voormalige gemiente Deever. Het omvat groeiende verzamelingen fragmenten van heel veel onderwerpen, zoals archeologie, bestuur, ontginning, landbouw, bosbouw, natuur, Zorgvlied, Wittelte, Wateren, Wapse, Oll’ndeever, Olde Willem, ’t Moer, Kalteren, Geeuwenbrug, Deeverbrogge, Deever. 
De redactie heeft de categorie met de werktitel ‘digitale tijdperk’ toegevoegd aan de niet-limitatieve lijst van onderwerpen uit het verleden van de gemiente Deever. Die categorie ontbrak nog.
De hier afgebeelde advertentie van de Openbare Bibliotheek van Deever laat zien dat deze diensten verlenende organisatie al in 1997 in de gaten begon te krijgen dat de computer en het internet ongekende snelle ontwikkelingen zouden gaan doormaken en onbegrensde mogelijkheden zouden gaan bieden, ook in de wereld van het papieren boek, en dat je maar beter bij kon blijven.
Bevroedde de Openbare Bibliotheek van Deever toen al dat alle aanwezige papieren boeken in de bibliotheek ook digitaal via het interntet beschikbaar zouden gaan komen ? Bevroedde de Openbare Bibliotheek van Deever toen al dat de bakens verzet moesten worden ? 

Posted in Digitale tijdperk | Leave a comment

Ik heb een heerlijke tijd in kamp De Eikenhorst gehad

De redactie van ut Deevers Archief ontving op 1 februari 2021 van Pim Zaalberg de volgende reactie op het bericht Mijn dagen als nieuwe pees zal ik niet gauw vergeten van zijn kamp- en barakgenoot Rob Tijssen. Pim Zaalberg bracht van begin 1962 tot eind 1963 door in het jongenskamp De Eikenhorst (barak Klondike) an de Gowe. De redactie is hem bijzonder erkentelijk voor zijn reactie. 

Beste Rob Tijssen,
Dank je voor jouw nauwgezette beschrijving van het leven in het kamp de Eikenhorst. Mijn naam is Pim Zaalberg en ik heb sterk het vermoeden dat wij in dezelfde periode in Klondike zijn geweest.
Harry Peek was mijns inziens een fijne groepsleider. Ik heb hem later, begin jaren zeventig van de vorige eeuw nog eens opgezocht. Hij woonde toen op een woonboot in de buurt van Cruquius (Vijfhuizen ?).
Ik zag dat je je een paar namen herinnerde, bijvoorbeeld die van Jan Schipper, die bokser wilde worden. Die heeft mij nog de ziekenboeg ingeslagen.
Ik heb de indruk dat ik in de groep wel een buitenbeentje was. Eigenlijk is het mij nooit duidelijk geworden waarom ik daar bijna anderhalf jaar -van begin 1962 tot juni 1963- heb doorgebracht. Maar in tegenstelling tot anderen, die aan het verblijf in het kamp een trauma hebben overgehouden, heb ik een heerlijke tijd in het kamp gehad.
Volgens mij werkte de heer Westerhof ook als kok in hotel-restaurant Wesseling in Dwingeloo.
Nogmaals dank voor je mooie beschrijving.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De reactie nodigt Klondike-genoten van Pim Zaalberg, in het bijzonder Jan Schipper, te reageren op de berichten van Pim Zaalberg en Rob Tijssen. Is Jan Schipper inderdaad bokser geworden ?

Posted in de Gowe, Jongenskamp de Eikenhorst | Leave a comment

Un mooi stukkie van ut Kastiel sestug joar’n elee’n

De hier afgebeelde zwart-wit foto is gemaakt op 3 juli 1963 op ut Kastiel in Deever. De redactie weet niet wie de maker is van deze foto, maar zou wel graag zijn naam willen vermelden.
De foto is afkomstig uit de verzameling van wijlen Margaretha (Griet) Oost, die was getrouwd met winkelier Jan Brugging (ja, die van de Wiba-winkel an de Heufdstroate in Deever). Deze foto is gebruikt voor een ansichtkaart, die het bedrijf JosPé uit Arnhem in juli 1963 heeft uitgegeven. De ansichtkaart was te  koop bij winkelier Jan Brugging, Hoofdstraat 27 in Deever. Blijkbaar heeft JosPé ter kennisgeving en ter goedkeuring eerst een afdruk gestuurd naar opdrachtgever Jan Brugging.
De weg over Ut Kastiel had toen helaas nog de naam Burgemeester Van Oslaan. De naam Ut Kastiel werd in 1939 opgeofferd aan de eer en glorie en eeuwige plaatselijke roem van de pensionerende burgemeester Hendrik Gerard van Os (zeven koeien en een os).
In het boerderijtje aan de linkerkant van de afbeelding woonden in juli 1963 Roelof Fledderus en Annegien Jansen. Roelof Fledderus is geboren op 4 januari 1885 in Wittelte en is overleden op 26 maart 1964 in Deever. Annegien Jansen is geboren op 25 april 1895 op de Smilde en is overleden op 25 november 1967 in Deever. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
In juli 2000 woonde in het boerderijtje aan de linkerkant van de afbeelding de familie Honing.
In het boerderijtje daarnaast woonden in juli 1963 Lammigje Oost, de weduwe van Geert van Ankorven en haar kinderen Janna en Roelofje. Geert van Ankorven is geboren op 10 februari 1877 in Dwingel en is overleden op 14 september 1956 in Deever. Lammigje Oost is geboren op 30 juli 1879 in Oll’ndeever en is overleden op 28 juni 1973 in Deever. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Janna (Jannoa) van Ankorven is geboren op 20 januari 1903 in Deever en is overleden op 10 juni 1990 in Deever. Roelofje (Roefie) van Ankorven is geboren op 24 januari 1909 in Deever en is overleden op 23 juni 1996 in Deever. De twee zusters zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
In een e-mail bericht van 31 augustus 2000 meldde een mevrouw van Ankorven uit Utrecht het volgende aan de redactie. De naam Ankorven is een verbastering van de plaats Heunkörben (Hohenkörben) in de buurt van de Nederlands-Duitse grens. De familie van Ankorven heeft een boek over de eigen familie gemaakt. Er wonen nog Van Ankorven’s in Den Haag. De achternaam is helaas bezig uit te sterven.  
In juli 2000 woonde in het boerderijtje tussen het linker boerderijtje en de rechter boerderij mevrouw Teddy van Marum.
In de boerderij aan de rechterkant van de afbeelding woonden in juli 1963 de familie Klaas Fledderus en Fransiena (Sientie) Fledderus. Klaas Fledderus is geboren op 27 januari 1908 in Deever en is overleden op 26 juni 1988 in Deever. Fransiena (Sientie) Fledderus is geboren op 23 april 1908 in Wapse en is overleden op 1 februari 1994 in Deever. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. In juli 2000 woonde in deze boerderij de familie Jark Otten en Siena Fledderus. Siena Fledderus is een dochter van Klaas Fledderus en Fransiena Fledderus. In januari 2021 woonde in deze boederij nog steeds het echtpaar Jark Otten en Siena Fledderus.
De redactie van ut Deevers Archief heeft de bijgevoegde kleurenfoto gemaakt op vrijdag 3 mei 2018. De redactie stond niet helemaal op de dezelfde positie als de maker van de zwart-wit foto, maar zal te zijner tijd en zeker niet met geschwinde spoed en in gestrekte draf een beter passende kleurenfoto aan dit bericht toevoegen.
Op de stee van het vervallen boerderijtje (keuterijtje) tussen het linker boerderijtje en de rechter boerderij is een nieuw huis gebouwd.

Posted in Alle Deeversen, Ansichtkoate, ut Kastiel, Verdwenen object | Leave a comment

De oldste ansichtkoate van ut swembad Deeversaand

De redactie van ut Deevers Archief toont de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief ook graag oude beelden van het zwembad Dieverzand an de Bosweg bee Deever. Bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart werd in 1948 uitgegeven en was te koop bij Jan Brugging an de Heufdstroate in Deever. De redactie schat in dat deze ansichkaart de oudste ansichtkaart van het zwembad Dieverzand is. De redactie verneemt graag van zijn zeer gewaardeerde bezoekers het bestaan van oudere dan de hier afgebeelde ansichtkaart.
Gelukkig is van de jongen die bij het pierebad links op de voorgrond staat de naam bekend. Het is Albertus (Bertus) Fransen, zoon van boer Roelof Fransen en Klassien Mulder. De familie Fransen woonde destijds aan de Hoofdstraat, het huidige adres is Hoofdstraat 78 in Deever. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deeves Archief herkent andere kinderen op de hier afgebeelde ansichtkaart ?
De dijk, gemaakt van de grond die uit het zwembad is gegraven, aan de andere kant van het pierebad, bestaat nog steeds. De redactie heeft bijgaande kleurenfoto van de andere kant van deze dijk gemaakt op 26 april 2018. Het hek dat destijds om het zwembad stond, is natuurlijk al lang verdwenen.
De redactie roept vooral Albertus (Bertus) Fransen te reageren op dit bericht.
De redactie is op zoek naar oude foto’s van het zwembad Dieverzand. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is bereid een goede scan van zijn foto’s naar de redactie te sturen ?

Posted in Alle Deeversen, Ansichtkoate, Bosweg, Verdwenen object, Zwembad Dieverzand | Leave a comment

Un meteoriet in de koele van un besunder stiengraf

In de Leeuwarder Nieuwsblad verscheen op 28 augustus 1929 een uitgebreid bericht over het onderzoek van de grafheuvel nabij de Grönnegerweg bee Deever, die onder leiding stond van professor doctor Albert Egges van Giffen

De opgravingen te Diever
Een zeer bijzonder steengraf – Menschelijke overblijfselen van 4000 jaar oud – Een meteoorsteen in den grafkuil
Waar in den ouden tijd de belangrijke ruiterwegen van Steenwijk naar Groningen en van Coevorden naar Friesland, elkander kruisten, ligt het oude Drentsche brinkdorp Diever. Naar het Oosten, over Dwingelo en Wijster, loopt over de hooge heide de weg naar Coevorden, naar het Noorden over het oude Calthorn en Wijster, die naar Groningen; naar het Zuiden, over Ruinen en Echten, de oude verbinding via de Ommerschans met Deventer; naar het Zuidwesten, over Vledder, de heerbaan naar Steenwijk; naar het Noordwesten, over Wateren en vandaar over Elsloo of Oosterwolde, de weg naar Friesland. De namen Ruiterweg, Groningerweg, Friescheweg, die in den Dieverschen volksmond nog leven, herinneren aan deze ouden toestand.
De hooge zandgrond, waarop het dorp is gelegen, zendt van hier uitlopers uit naar Havelte en naar Steenwijk en zet zich noordwaarts voort naar Oosterwolde en Bakkeveen; even ten Noorden van het dorp begint de inzinking, in welke zich de venen hebben afgezet, die zich van Smilde langs Appelscha en Fochteloo tot aan Haule uitstrekken.
Hoewel Diever in Drente ligt, is de bodem er dan ook dezelfde als die van de Frieschen Zuid-Oosthoek en we mogen dan ook, met terzijdestelling van de provinciale grenzen, deze landstreek als één geheel beschouwen.
Reeds in de alleroudsten tijden is deze streek door menschen bewoond geweest. Meende men tot voor kort, dat de oudste bewoners hier tusschen 3000 en 2000 jaar vóór Christus leefden, de nieuwe onderzoekingen hebben aangetoond, dat men nog veel verder terug moest gaan.
Het is vooral aan den heer H.J. Popping van Oosterwolde te danken, dat er een nieuw hoofdstuk aan de geschiedenis van Friesland kan worden toegevoegd. Deze ijverige bodemonderzoeker heeft uit de zandstuivingen een grote collectie vuursteenen werktuigjes verzameld en systematisch gerangschikt, die ten duidelijkste aantoonen, dat deze bodem reeds bewoond was, lang vóórdat de bouwers der hunnebedden zich verstigden.
In de jongste aflevering van ‘De Vrije Fries’ komt dr. A.E. van Giffen naar aanleiding van deze vuursteenen werktuigjes tot de conclusie, dat zij moeten afkomstig zijn uit een tijdperk, waarin de menschen nog niet de kunst verstonden om vaatwerk uit leem en klei te maken, om steenen werktuigen te polijsten en te slijpen, om paalwoningen en steengraven te bouwen.
Wanneer deze menschen precies geleefd hebben, is niet in jaartallen uit te drukken, doch men kan er zich op de volgende wijze eenige voorstelling van maken.
Het brons leerden de bewoners van ons land kennen tusschen 2000 en 1500 vóór Christus. De hunnebedden en de steengraven, zoals die bij Oosterwolde ontdekt zijn, dateeren uit het eerste gedeelte van dit tijdperk, of uit het laatst van het nieuw-steen-tijdperk (neolithicum); dit neolithicum (neo, nieuw, lithus, steen) heeft duizenden jaren geduurd; daaraan vooraf ging het midden-steen-tijdperk (mesolithicum) en daarvoor het oud-steen-tijdperk (paleolithicum), dat is dus duizenden jaren vóór de hunnebedden. Dit paleolithicum wordt verdeeld in 14 tijdperken; het laatst noemt men het Azilien.
Welnu, de door den heer Popping verzamelde werktuigjes behoorden tot het laatste deel van het Azilien, waarvan bijvoorbeeld ook de overblijfselen zijn gevonden in Denemarken en in Frankrijk, en het staat vast, dat dit de droog-warme tijd is, die volgde op den laatsten ijstijd. Dat kan ongeveer 8 à 9000 jaar geleden zijn, de zogenaamde Ancylustijd, zoo genoemd naar de zoetwaterslak Ancylus fluviatilus, die toen in de Oostzee leefde. Noorwegen was toen namelijk met Denemarken verbonden en de Oostzee was een zoetwatermeer. Onze kleistreken bestonden toen nog niet, vandaar dat dr. van Giffen dan ook meent, dat de voornaamste resten uit dezen tijd te zoeken zijn in de veenlagen, diep onder de klei.
De menschen, die hier toen woonden, waren afstammelingen van het West- of Middel-Europeesche laat-paleolithische ras. Zij vonden hier oer-ossen, beeren, wilde zwijnen, elanden, herten en vischrijke wateren.
Van hoe groot belang het werk van den heer Popping is, moge blijken uit het feit, dat nog in 1927 Mr. P.C.J.A. Boeles naar den toenmaligen stand der wetenschap in zijn boek Friesland tot de elfde eeuw, moest schrijven: ‘Eerst in de derde periode van den lateren steentijd (het neolithicum) krijgen wij in Friesland onze oudste bewoners, die als voornaamste monument hebben nagelaten het hunnebed bij Rijs.
Thans weten we dus, dat plusminus 5000 jaar daarvóór de Friesche bodem reeds door menschen bewoond werd ! Wie weet, hoe spoedig onze Oostelijke zandgronden de bewijzen zullen leveren, dat gedurende al die duizenden jaren dit terrein nimmer onbewoond is geweest ! Nu ligt er nog een klove tusschen de makers van die eenvoudige vuursteenen werktuigjes uit de zandstuivingen en de bouwers der hunnebedden.
In Friesland treffen wij van deze laatste slechts één aan, namelijk in Gaasterland, doch vlak over onze grenzen liggen er op dezelfde zandgronden meerdere. Ieder heeft wel gehoord van de hunnebedden bij Havelte; verder is er een geweest bij Eeze en ten Noorden van Diever ligt er een aan den zandweg van dit dorp naar het Werkhuis.
Uit oude papieren was bekend, dat er hier vroeger nog een is geweest, namelijk op den Berkenheuvel, in den volksmond de potties- en pannegiesbaarg.  Dit hunnebed is echter reeds in 1735 door boeren uit den omtrek afgebroken om de steenen te gebruiken of te verkoopen. Uit den volksmond blijkt wel, dat er hier in de loop der tijden heel wat urnen zijn gevonden.
Van dit afgebroken hunnebed heeft dr. van Giffen thans de grondsporen blootgelegd en het is hem gelukt om den geheelen opbouw te reconstrueeren. Uit gevonden scherven bleek, dat het op één lijn is te stellen met de hunnebedden van Havelte.
Er zit daar in den omtrek van Diever heel wat uit den grijzen voor-tijd in den bodem en herhaalde malen zijn er bij den landarbeid potties opgedolven en helaas vernield. Des te gelukkiger is het, dat er nu een belangrijk vóór-historisch monument in geheel ongeschonden toestand te voorschijn is gekomen !
De bekende rijks-archeoloog dr. A.E. van Giffen heeft in dit dorp een groot deel van zijn jeugd doorgebracht en hij kent er de eigenaardigheden van den bodem dus als weinig anderen. Zoo was hem dus ook ’t bestaan van een grooten, gaven grafheuvel in het bosch tegenover het Werkhuis, niet ver van het hunnebed, wel bekend en ook wist hij, dat uit een heuvel daar kortbij jaren geleden urnen zijn opgegraven. Eerst thans echter kon hij gevolg geven aan zijn lang gekoesterd verlangen om deze heuvel zijne geheimen te ontrukken ! En met een zeer bijzonder resultaat !
Reeds bij het proefboren bleek, dat er steenen in zaten en bij het afgraven stuitte men dan ook al spoedig op een laag ‘keien’, die met keienpuin was aangevuld. Voorzichtig werd thans verder gewerkt en ten slotte werd een langwerpig steengraf blootgelegd, liggende in de richting Oost-West. Het Westelijk einde was met een zware, zuiver vlak gespleten ‘sluitsteen’ afgesloten, juist zooals men dit bij de hunnebedden aantreft. Ook de verdere bouw herinnerde aan dien van de hunnebedden, met dit verschil, dat hier veel kleinere steenen gebruikt waren en een afdekking van den grafkelder geheel ontbrak.
Nadat de steenen ommanteling geheel was schoongemaakt, begon men met uiterste zorgvuldigheid den grafkelder uit te graven en wat men hier aantrof, stelde alle andere vondsten in menig opzicht in de schaduw !
Vrijwel alle hunnebedden, die in ons land zijn onderzocht, waren grootendeels vernield en de inhoud bestond slechts uit scherven en geschonden voorwerpen; menselijke overblijfselen werden nog nooit aangetroffen. Hier daarentegen werd alles in ongeschonden staat te voorschijn gebracht.
Men vond twee trechterhalsbekers en een rond urntje, typisch hunnebedden-aardewerk; een groote en een kleine vuursteenen beitel en enkele pijl- en lansspitsen. In zooverre stemde alles met de bekende hunnebedden-cultuur overeen. Doch groote verrassing baarde een rond urntje met een oor, want zoiets is in Nederland en Noord-Duitschland in hunnebedden nog nimmer aangetroffen. Zijn gelijkenis heeft dit zeer merkwaardige urntje alleen in Hongarije.
En wat nog verrassender was: in dit urntje lag een lampje van aardewerk (zie afbeelding). Dergelijke lampjes, die veel overeenkomst hebben met de latere Romeinsche, vond men in hunnebedden wel meer. Zij zijn den doode waarschijnlijk meegegeven ter voorlichting op de reis door het duistere schimmenrijk, en zij bewijzen, op welk een betrekkelijk hoog beschavingspeil deze hunnebeddenbouwers reeds stonden, hoewel ze nog geen metaal konden bewerken !
Toch bevatte deze grafkelder een metalen voorwerp, doch een, dat niet door menschenhanden is gemaakt. Midden in het graf vond men namelijk een zware metalen kogel, ter grootte van een gewonen stuiter, een meteoriet of meteoorsteen. Ook dit is een zeer zeldzame vondst. Uit de onbegrensde hemelruimte is deze klomp metaal eens gloeiend, als een vallende ster, op de aarde neergeslagen. Hoe hij in handen der hunnebeddenbouwers is gekomen, valt niet te gissen, doch dat hij als een kostbare bezitting is beschouwd, valt wel af te leiden uit het feit dat hij den afgestorvene in het graf is meegegeven. Misschien is het wel een amulet geweest ter bezwering van booze invloeden.
Het meest opmerkelijke echter is, dat in dit steengraf voor het eerst menschelijke overblijfselen zijn gevonden, namelijk een zeer verweerd gedeelte van een schedel (op de teekening is deze plaats met een kruisje gemerkt) en de resten van menschelijk gebit. Misschien, dat uit de resten iets nieuws is op te maken omtrent de lichamelijke gesteldheid van den hier begravene.
En ten slotte vertoonde dit graf nog een eigenaardigheid, die al evenzeer eenig is ons land. In den Noord-Oosthoek werd namelijk een uitgebouwde nis ontdekt, die zorgvuldig met vlakke keien was geplaveid. Deze ontdekking stelde den archeoloog voor een raadsel. In ons land is zooiets nog nimmer aangetroffen; alleen in Frankrijk is er een voorbeeld van bekend. Waartoe deze nis heeft moeten dienen, ligt nog geheel in het duister.
Geen wonder, dat dr. van Giffen met het resultaat dezer opgraving buitengewoon in zijn schik was. Het hier blootgelegde graf is te beschouwen als een overgang tusschen de hunnebedden en de gewone steengraven. Het is aangelegd op boschgrond, waarin eerst een kuil is gegraven; later is over dit graf een heuvel van schierzand opgeworpen.
De grafkelder is een zogenaamd hoofdgraf, waarin meerdere lijken zijn ter aarde besteld; sporen van verbranding zijn er niet in aangetroffen.
Ten Noorden van dit hoofdgraf vond men in den heuvel op hetzelfde niveau nog een vrouwengraf met enkele urnscherven en een kindergrafje met eenige steentjes en een lampje !
In denzelfden heuvel bleken, ongeveer 50 centimeter boven het steengraf, in veel lateren tijd nog twee grafurnen te zijn ingegraven. Ze bevatten verbrande menschenbeenderen en waren bedekt met een laagje brandaarde en houtskool, waartusschen verbrande dierenbeenderen, afkomstig van offerdieren. Een dezer urnen was een typische Germaansche urn met gekartelde rand.
Meer dan 1500 jaar nadat de nakomelingen der hunnebeddenbouwers hier hunne afgestorvenen met veel zorg hebben ter aarde besteld, hebben dus de Germaansche bewoners dezer streken op denzelfden heuvel een brandstapel opgericht om hunne dooden naar toenmalig gebruik tegelijk met hunne lijfdieren (paarden) te verbranden en de asch in urnen te verzamelen.
En nog eens tweeduizend jaar hebben deze menschelijke resten hier ongestoord gerust, tot ze ter wille van de wetenschap met grote zorgvuldigheid aan het daglicht zijn gebracht.
Er was voor dit opgravingswerk voortdurende groote belangstelling. Jongstleden zaterdagmiddag kwamen de leden der Prae-Historische Vereeniging te Assen het graf bezichtigen en bij dezelfde gelegenheid vervaardigden wij de teekening, die hierbij gereproduceerd is.
Nadat alles gefotografeerd en geteekend is, de verschillende afmetingen zijn vastgelegd, enzovoort, wordt de kuil weer dicht geworpen. Thans is aan den heuvel dus niets bijzonder meer te zien.
W.H.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie is nog niet bekend met de naam van de auteur en de tekenaar van de twee afbeeldingen met de initialen W.H. van het bericht in het Leeuwarder Nieuwsblad van 28 augustus 1929. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan hier duidelijkheid in verschaffen ?

Posted in Albert Egges van Giffen, Oudheidkunde | Leave a comment