
Oproep
De redactie publiceert over vrogger in de gemiente Deever graag herinneringen, verhalen, reacties, artikelen uit tijdschriften, berichten, scans van foto's en ansichtkaarten, afbeeldingen van tekeningen en schilderijen, enzovoort. Stuur deze naar ut Deevers Archief. Wacht daar niet mee. Vandaag is morgen verleden tijd.Zoekterm
Berichten
Onderwerpen
- 10 april 1945 (11)
- 12 april 1945 (1)
- 22 november 1944 (1)
- Aagterstroate (28)
- Aar'mhuus (14)
- Aardgaswinning (2)
- Aardkundig monument (2)
- Aarfgood (139)
- Abe Brouwer (19)
- Abel Wijkstra (1)
- Albert Egges van Giffen (26)
- Albert Hoever (1)
- Albertus Christiaan van Daalen (24)
- Alle Deeversen (195)
- Alle Eikenhorsters (1)
- Alle Wapsers (4)
- Alle Wittelers (19)
- Ambacht (7)
- Amsterdamse huus (3)
- An de Deeverbrogge (135)
- An de Deeverse sluus (4)
- Ansigtkoate (402)
- Ansigtkoate uut 1904 (1)
- Ansigtkoate uut 1905 (1)
- Ansigtkoate uut 1906 (4)
- Ansigtkoate uut 1907 (1)
- Ansigtkoate uut 1908 (3)
- Aquarelle (4)
- Atlas van de gemeente Diever (3)
- Auteursrecht (1)
- Automobiel (3)
- Baander (10)
- Bedrief (29)
- Beeld (14)
- Bert Elmendorp (3)
- Bestuur (2)
- Bidplètie (11)
- Binnenesch (10)
- Boek An de Brogge (17)
- Boer'nlee'm (45)
- Boer'nwaark (15)
- Boer’nlienbaank (11)
- Boerdereeje (101)
- Boermarke (6)
- Boermarke van Deever (9)
- Boermarke van Wapse (1)
- Bolder’n (5)
- Bolderhook (1)
- Boo’mlocht (1)
- Bosgesigte (12)
- Bosweg (49)
- Botterfubriekie Wittelte (1)
- Braandkoele (12)
- Braandtoor’n (12)
- Braandwièr (12)
- Brink (105)
- Brinkstroate (13)
- Bultie (5)
- Burgemeister Van Osbank (9)
- Burgemeisterwoning (8)
- Café Balsma (20)
- Café Barteld Smit (1)
- Café Berend Slagter (4)
- Café Brinkzicht (24)
- Café Centrum (5)
- Café De Harmonie (2)
- Café De Lange (2)
- Café Haarm Hummel (1)
- Café Jan Barelds (4)
- Café Jonkers (1)
- Café Pereboom (1)
- Café Sjoert Benthem (2)
- Café Slagter (1)
- Café Trompetter (5)
- Café Wesseling (2)
- Café-Logement (5)
- Cafe-Logement Roelof Seinen (3)
- Café-Logement Sjoert Benthem (15)
- Café-restaurant Blok (1)
- Café-Restaurant Het Witte Huis (2)
- Camping De Zonnekamp (1)
- Camping Deever (1)
- Canadees’n (17)
- Canon van de gemiente Deever (5)
- Castra Vetera (18)
- Cent'n griep'm (2)
- Christina Augusta Johanna ter Horst (1)
- Communicatie (3)
- Corona-pandemie (6)
- Crescendo (2)
- Cultuur (29)
- Cultuurhistorie (14)
- D-nummer (18)
- D.S.M. (4)
- De aandere kaante van de Deeverse bos (65)
- de Deeverse bos (21)
- de Deeverse mesiek (3)
- de Drie Provinciën (2)
- de Gowe (80)
- de Kaamp op de Oeren (29)
- de Kalkoo’ms (9)
- de Kloeze (4)
- de Olde Willem (79)
- de Ruiter de Wildt (22)
- de Saandkaamp (3)
- de Stroom (1)
- de Uilenhorst (22)
- de Voat (18)
- de Weier (4)
- de Witteler Baarg (16)
- Deever (273)
- Deevermarkt (4)
- Deevers (36)
- Deevers Archief (4)
- Deeverse brogge (4)
- Deeverse prullaria (25)
- Deeverse sluus (17)
- Diever, ie bint 't wel … (68)
- Digitale tijdperk (3)
- Dingspilhuus (9)
- Dokterswoning (5)
- Dorpsfiguur (38)
- Dorpsgesigte (5)
- Dorpskracht (31)
- Dorpsstroate (24)
- Dr. Pol (9)
- Dreins-Fryske-greinse (3)
- Duurzame energie (1)
- Dwarsdrift (2)
- Economie (3)
- Eendeviever (8)
- Electrificatie (2)
- Ellert en Brammert (23)
- Emigrant (6)
- Etherpiraat (2)
- Ets (1)
- Eup'mlogttheater (4)
- Eup’mlogtspel (47)
- Familie Zaligman (5)
- Fanfare (5)
- Fraanse parachutist (14)
- Geert Dekker (16)
- Geese Schoemaker (4)
- Gemeente Westenveld (39)
- Gemeentelijke camping (1)
- Gemiente Deever (106)
- Gemientebestuur (17)
- Gemientehuus (43)
- Gemientelijk monument (4)
- Gerard Goettsch (5)
- Geschiedenis (1)
- Greinse (34)
- Greinspoal (36)
- Greinspoele (8)
- Griffemiède kaarke (15)
- Griffemiède skoele (7)
- Grönnegerweg (35)
- Grüne Kruus (1)
- Grünedal (8)
- Haarm Hessels (31)
- Haentie op mien stokkie (2)
- Hans Kuiper (18)
- Heezerbaarg (8)
- Heezeresch (24)
- Henrik Ibsen (6)
- Heufdstroate (83)
- Historische kalender (10)
- Hoarsluus (2)
- Hoeve aan den Weg (2)
- Hotel Blok (19)
- Hotel Het Drentse Wold (2)
- Huize Zorgvliet (4)
- Hunnebedde D52 (36)
- Hunnebedde D52a (3)
- Hutte (2)
- Iemenhof (5)
- Ièste Wereldoorlog (3)
- Jan Cornelis Meiboom (10)
- Jan Frederik Hilkemeijer (2)
- Jan Haarm Pol (9)
- Jan Hessels (6)
- Jans (Jansie) Grit (1)
- Jans Roelof Tabak (13)
- Jantina Figeland (3)
- Joarmaarkt (2)
- Johannes Minderaa (6)
- Jongenskamp de Eikenhorst (59)
- Joodse inwoner (14)
- Juffrouw Van der Land (1)
- Julius Verwer (2)
- Kaarke an de brink (104)
- Kaarkhof aachter Obadja (1)
- Kaarkhof an de brink (5)
- Kaarkhof an de Grönnegerweg (25)
- Kaarkhof de Monden (3)
- Kalter’n (12)
- Kalterbrook’n (4)
- Kastanjelaène (4)
- Kattelieke Kaarke (37)
- Kebied skeet’n (10)
- Kerkstraat (1)
- Kerspel Diever (2)
- Keukenlaène (1)
- Keutereegie (28)
- Kitsch in de gemiente Deever (8)
- Klaas Kleine (35)
- Klaas Marcus Balsma (23)
- Kleine Brink (9)
- Kleine Es (1)
- Kleuterskoele 'de Buitelbam' (4)
- Kloosterstroate (17)
- Koekoeksviever (1)
- Kogelvanger (2)
- Kopplètie (39)
- Krimpsignaal (6)
- Kruusstroate (50)
- Kuunst (164)
- L.F.N.-logtfoto (4)
- Laandkoate (4)
- Lammert Huizing (2)
- Landbouw (23)
- Landgoed Berkenheuvel (51)
- Landgoed Groot en Klein Wateren (6)
- Landgoed Zorgvliet (8)
- Landhuis Berkenheuvel (3)
- Landschap (9)
- Landverhuizer (3)
- Legere skoele in Deever (35)
- Lelieteelt (2)
- Levensboom (1)
- Lijkwagendienst (4)
- Lijkwagenschuurtje (3)
- Lodewijk Guillaume Verwer (47)
- Logtfoto (14)
- Löswal (4)
- Lusefasdösie (4)
- Maarktturrein (28)
- Maatschappij van Weldadigheid (8)
- Magnum Opus (8)
- Marten Wouwenaar (2)
- Mast'nveltie (5)
- Meer, veen, ven, plas, enzovoort (5)
- Melkbusse (8)
- Meubelfabriek 'de Toekomst' (8)
- Meul’nende (18)
- Meule (16)
- Meule in Veldhuus’n (4)
- Meule van Oll’ndeever (41)
- Midwinterhoorn (3)
- Miet'n (6)
- Monement op Baark'nheuvel (16)
- Museum (16)
- N.A.D.-kamp (14)
- N.S.B. (11)
- N.S.B.'er (24)
- Natuur (3)
- Neringdoende (63)
- Net over de greinse (1)
- Noaberskop (2)
- Noordelijke Hypotheekbank (8)
- Noorderesch (11)
- Obadja (14)
- Old gerak (2)
- Olde auto (20)
- Olde moter (8)
- Olde vrachtwèg'n (6)
- Oll'ndeever (96)
- Oll'ndeeversebrogge (1)
- Onderduikershol (8)
- Onderwies (14)
- Ontginning (7)
- Oorieser (3)
- Oorlogsgraf (6)
- Oorlogsmonement (14)
- Oorlogsslachtoffers (1)
- Openbaar vervoer (2)
- Operatie Amherst (3)
- Opraekelen (22)
- Oudheid (3)
- Oudheidkunde (36)
- Overlijdensbericht (45)
- P.O.D. (1)
- Palmpoas’n (3)
- Park Midzomer (1)
- Participatie-maatschqappij (1)
- Pastorie aan de Brink (4)
- Paviljoen Berkenheuvel (4)
- Peer Gynt (8)
- Peperstroate (58)
- Pier Obe Posthumus (6)
- Poasvuur (6)
- Postkantoor (7)
- Pothokke (13)
- Pottiesbaargie (1)
- Privacy (1)
- Publicatie (28)
- Recreatie (6)
- Redactie (1)
- Restaurant The Shakespeare (1)
- Rieksmonement (9)
- Rieksstroatweg (2)
- Rollestroate (1)
- Ruilvurkaveling (1)
- Ruterhuus (1)
- Saandweg (19)
- Scheepvaart (10)
- Shakespeare prullaria (8)
- Shakespearitis (46)
- Siedbaander (4)
- Sigarenfabriek (3)
- Sint Andreasparochie (5)
- Sint Anthonij Gasthuis (13)
- Skildereeje (49)
- Skriever (2)
- Skultehuus (27)
- Smedereeje (3)
- Smedereeje Santing (3)
- Snikke (9)
- Sport (8)
- Staatsbosbeheer (8)
- STAKO-meubel (5)
- Stalraèm model Deever (4)
- Steenfabriekje (1)
- Stienakkers (6)
- Stoomspinnereeje (4)
- Stoomtram (10)
- Stroatnaème (4)
- Student'nwaarkkaamp (17)
- Student’nkaamp (14)
- Sukersakkie (20)
- Sunnepaneel (7)
- Süvelfubriek Deever (37)
- Süvelfubriek Wapse (7)
- Swömbad de Calthorne (2)
- Swömbad Deeverse Saand (11)
- Tabak (3)
- Ten Darp (3)
- Ten Darperweg (8)
- Tiekening (80)
- Tillegröppe (4)
- Toeristenindustrie (56)
- Toevallige waarneming (28)
- Tol (4)
- Tolhusie (1)
- Toor'n an de brink (54)
- Topografie (3)
- Topstuk (108)
- Törfschipper (1)
- Traditie (31)
- Trekschuit (1)
- Tusschendarp (13)
- Tweede Wereldoorlog (170)
- Tweeënberg (3)
- U.L.O.-skoele (10)
- ut Kastiel (46)
- ut Moer (3)
- ut Noave (1)
- ut Noord (4)
- Uutkiektoor’n (12)
- Veemaarkt (1)
- Veenhuus’n (1)
- Veentiesweg (12)
- Veldhuus’n (3)
- Veldnème (28)
- Veneschut (1)
- Verdwenen object (193)
- Verkeer en vervoer (12)
- Vermilion Energy (1)
- Vervoer (7)
- Verzet (10)
- Villa Aurora (10)
- Villa Cornelia (3)
- Villa Laanzicht (5)
- Villa Nova (17)
- Vlasstroate (4)
- Vledder Oa (3)
- Voetbal (9)
- Volksfeest (1)
- Vurening (26)
- Wapse (69)
- Wapser skoele (7)
- Wapserveenseweg (1)
- Webstee (4)
- Wèètervaarfskildereje (3)
- Werkkampen Diever A en B (22)
- Westerdrift (1)
- Westeresch (17)
- Willem van Spronsen (4)
- William Shakespeare (8)
- Winter (29)
- Witte Huis (7)
- Witteler brogge (2)
- Witteler skoele (20)
- Witteler skut (7)
- Wittelerweg (2)
- Wittelte (60)
- Woap'm van Deever (32)
- Woater’n (67)
- Woaterse skoele (14)
- Wolf (9)
- Wolspinnerij (3)
- Woningbouw (5)
- Zorgvliet (194)
-
Ut Deevers Archief
- Jonge wagters sleup’m in tent’n aagter Ut Witte Huus
- Un skier Deevers akwarellegie van Bert Elmendorp
- Geert Dekker gunk mit de liekwaèg’n ok hen Grönning
- Ut boerdereegie van Henduk Grupp’m is offebraant
- Bee ut keutereegie van ‘de Flitter’ an de Heufdstroate
- Ut neeje kaarkhof op de Baargakkers bee Deever
- Wie hef un foto van de toor’n in ut eup’mlogttheater ?
- Un olde ansigtkoate van de rooms kattelieke pasterie
- Un Lemster broene tiekening van Johannes Minderaa
- De kattelieke kaarke aagter ut struweel
- Kuunstmoatig vustaand van Ut Deevers Archief
- Mit de strik umme hen de daansles bee Klaas Doorten
- Ansigtkoate uut 1934 van de Deeverse bosschen
- Un joar rond in ut kaamp ‘de Eikenhorst’ an de Gowe
- Ut jongste kiend is lee’mt vubraant
- De lèèste ansigtkoate van Hoeve aan den Weg
- Braand in ut boerdereegie van Henduk Grupp’m
- Geert Dekker hef de loek’n veur ut stroatrèèm dichte
- In Deever haad’n alle Mulders un beenèème
- De Vuurpanne an de Peperstroate in Deever
- De Woatersestroatweg steet ok op un ansigtkoate
- Un soldoat’nkeuk’n in de Kaamp op de Oeren
- Skildereeje van ut interieur van ut skultehuus
- Wie hef de toor’nhèène van de kaarke op Zorgvliet ?
- Un foto uut 1936 van kiender van de Witteler skoele
- Jopie Overheul hef in de oorlog in Deever ewoont
- Ie leeft moar ien kièr en ie leeft neet veur oesölf
- See hept ut huus van de skoolskoonmèker esloopt
- See woont now in de olde Boer’nlienbaank
- De Peperstroate aachter de kaarke in Deever
- Jans Tabak lig onder un skiere oranjebroene plèète
- An de Deeverbrogge saat’n huus’n vèèke onder de kalk
- De begrafenisvurening is gien neeje noaberskop
- Plattelaansvrouw’nsitbaankie op de skultehuusbrink
- Ie meut mit die kleine swatte trein mit
- Voor allen die Julialaantje 7 binnengaan
- Alle Deeversen
- Groevegoeroe is zeker nog wat aan het trainen
- De skutsluus in de voat bee Duunkaark’n
- U ontvangt zo spoedig mogelijk antwoord
- Dr. Pol was op 10 maart 2017 op de tillevisie
- Ut oorlogsgraf van Antonius en Jozeph Janssens
- The Shakespeare Theatre Diever
- Awièr un Shakespeare kalender
- Eerste Hollandsche Levensverzekerings-Bank
- Brandweerpost Deever wordt gesloten
- Deever op drift met een schijnbare maakbaarheid
- Kopplèties van ut Deevers Archief
- Wie gaat de cultuurhistorische waarde versterken ?
- A-junioren van v.v. Diever – Eind vijftiger jaren
- Kleinste museumpje ter wereld nog steeds niet open
- Wateren – Gegevens in de webstee plaatsengids.nl
- Versiering van een erfbestrating an de Binnenes
- Roelof Santing verkoopt Shell Butagas reclamebord
- Webstee www.drentschehoofdvaart.nl
- Gedraaide vierkante ramen in een boerderij
- Gevolgen vergroten aanrijdtijden brandbluswagens
- Eerste diploma’s in Dieverzand – augustus 1942
- Hoofd Politieke Opsporingsdienst neemt ontslag
- Dorpskrachten beheren de openbare buitenruimte
- Vacature Schoolonderwijzer, Koster en Voorzanger
- Grafsteen van mr. Lodewijk Guillaume Verwer
- Aanlegplaats en Kantoor der D.S.M. te Dieverbrug
- Knipselmappen KB I 314 en KB I 315 van het N.I.O.D.
- De rieksopsigter woonde bee de Deeverse sluus
- Veiling van goederen van Barteld de Ruiter en familie
- Een ezel stoot zich geen tweede keer aan dezelfde ….
- De snikke bee café-losement Sjoert Benthem
- Tjeerd Bottema bedaagt ut bröt mit de Sluus-hèène
- Bolder’n is een traditie die nooit verloren zal gaan
- Vernieling 1.0 van de kerkbrink van Deever in 1957
- Un putrettiekening van alleskunner Klaas Kleine
- Un holtskooltiekening van de Aagterstroate in Deever
- De vernieling van de Peperstroate omstreeks 1957
- Kiender van de legere skoele in Deever in 1922
- Cent’n griep’m bee ut olde gemientehuus
- Plèties in de Magnum Opus
- De snikke an de löswal bee café-losement Benthem
- Het schoolverzuim in de gemiente Deever in 1889
- De ièste betèèlde offeskeid’n domeneer in Deever
- De griffemiède jongekièrlvurening bestiet 40 joar
- Un pentiekening van de kaarke an de Deeverse brink
- ‘Vrau an de wasse’ hef neudig un neeje lieste neudig
- De boerdereeje van Hendrikus Ofrein in Oll’ndeever
- Oad’nd Bult uut Oll’ndeever in un exesitiepaark
- Hen ut feest mit de sundagse musse en ut oorieser op
- Un dronefoto van de legere skoele op de Westeresch
- De Witteler Baarg is toch un rieksmonement ewöd’n
- De Vriesche Wech laangs Ooster- en Westerwoater’n
- Halifax B-11 LW-231 VR-F völ nièr in de Olde Willem
- Un dronefoto van ut olde korfbalveld van ome Piet
- Un dronefoto van de Westeresch van Deever
- Ur laag nog un beetie snee op Zorgvliet
- Ut vuslag van N.B.S.-commedant Aubut Wiglema
- Deever stön agin neet op de koate van Drente
- Un snikke veur de löswal an de Brogge
- De karre van Klaas Echten in de Kloosterstroate
- Un hiele dikke stien veur ut gemientehuus in Deever
- Arbeiders bint in de mobilesasie möjluk te krieg’n
- Cultuurhistorische atlas van de gemiente Westenveld
- Speultuun in vukaansie-centrum Ellert en Brammert
- In de bou bee boer Oad’nd Bult in Oll’ndeever
- Dieveren op un koate in een reisatlas uut 1794
- Keutereegie van Henduk Grupp’m en Geesie Pruntel
- Saat ur ok un krudenierswinkeltie in ut postkantoor ?
- Eise Winters deud ut onderhold an de sneeploog
- Un stereofoto van de Iemenhof an de Brinkstroate
- Ut hunnebedde is mit veul vubeelding te resteriè’n
- Ut skildereeje ‘Vrau an de wasse’ van Hans Kuiper
- Ik bin ien joar in kamp ‘de Eikenhorst’ ewest
- Scheupers in de fumilie Oost uut Deever
- De gebraandskilderde Lodewiek en Johanna
- Veul veurspoed, heil en seeg’n op ut neeje continent
- Adres veur un skoele en un skoelmeister op Woater’n
- De Fraanse parechutist’n skeut’n veer plisies dood
- In Deever hept wè seu’m of acht meuln’s estoane
- In ut café-losement an de Deeverbrogge
- Sjakie uut Spier in de Deeverse bos an de Heezeresch
- Albert Egges kwaamp ee’m kiek’n op de Oer’n
- Veer arbeiders ontdekt’n ut urn’nveld op de Oeren
- De pufesser lig in de Baargakkers op de Heezeresch
- Ur wödde agin gien nee pottokke ebaut
- Ut Wittelter poasvuur braant in de Brook’n
- Meule De Vlijt in Oll’ndeever in de snee
- Ut pottokkie van Haarm Hessels is in 1935 ebaut
- De fumilie Haarm Hessels woonde an ut Pot’s Weggie
- De jeneverstüver gunk hen en wièr over de Brogge
- Plèèties in heufdstok 8 van de Magnum Opus
- Mèèk oe gien sörg’n, mèèk de beegies gelokkug
- Veer foto’s van de boerdereeje van Knelus Seinen
- Veer lepelties mit ut woap’m van Deever
- De soldoat´n stapt neet in Frederiksoord uut de trem
- Un logtfoto van de boerdereeje van Knelis Klok
- Geskrief over onderwaarp’m uut de gemiente Deever
- Ut mr. A.C.-monement steet ur bijna 100 joar
- Dreins Archief lat vieftug foto’s uut WO II seen
- De dossiers van Klaas Marcus Balsma in ut CABR
- Un skoelphoto van photograaf Hendrik Berend Dirksen
- Hei un klap van de meule van Oll’ndeever ehad ?
- De boerskop Oll’ndeever bestön ièder dan Deever
- Un olde David Brown 885 trekker uut 1977
- De Wittelerbaarg hef un hoge saandvlakte ewest
- Maria Houwer steet bee heur husie op ut Kastiel
- Ut pottokke van Jan, Jantie en Jantinoa Kok
- Is ut pottokke bee de Alberthoeve op Woater’n vot ?
- See stopt mit de tillevisieserie The Incredible Dr. Pol
- Luuks Mogg’n wödde kassier van de Boerenlienbaank
- Jan en Jantinoa Kok bint an ut heue’n op ut Noord
- Cor hef meule De Vlijt in Oll’ndeever etiekent
- Ut vurhèèl van Zorgvliet en Woater’n op tien posters
- Ut maxi-tiny Menhett’n on the Kwoasloot in Deever
- Andries Wieldraaijer sögte un döskaaste
- De Wiba van Jan Brogg’n en Griet Oost
- De A-Ford mit ut kentiek’n D-11249/D-16946
- De stoat hef de Greinspoele uut ebaggert
- Roggemiet’n bee de boerdereeje De Uilenhorst
- Jan Wartena saat in ut N.A.D.-kaamp an de Gowe
- Un olde foto van Engelke Jan Boneschanscher
- Ut noordelukse puntie in de gemiente Deever
- Mit de melkkarre hen de jeud’n in de Olde Willem
- See steuk’n un bren deur ut gèès van ut loket
- De tummerman uut Zorgvliet mös un doescel mèèk’n
- De kastboom’m gaam’m mièr logt dan de gaslaampe
- See kwaam’m nog wat geld tekötte veur ut kaamp
- Is d’r iene dood of bin ie allemoale dood
- Reinder en Jan hept de stien’n biele ehöll’n
- Ut maarktturrein van Deever is ut maarktplein
- De Greinspoele tuss’n GP 59 en GP 61
- Ut café-losement van Sjoert Benthem an de Brogge
- Jansie Grit was de lèèste aarme in ut aar’mhuus
- Gièt Dekker en Aèbeltie Smok an ut waark in de tuun
- Gièt Dekker was de lèèste klokkelüder van Deever
- Gaar’m rogge an de gaaste op de Westeresch
- De wieserplèèt’n an de toor’n sit noast de galmgèèt’n
- De neeje vrouw’nklokke in de toor’n an de brink
- Is de toneelvurening Deever nog neet koninklijk ?
- Un brokkie leistienpanne van de doake van de kaarke
- Us Abe mög van Ome Kees sien hèmer mit neem’m
- De Duutsers mögt’n mee mien fietse neet ofpakk’n
- Bee ut galasuvies heude ok un posselein’n botterpot
- De ièste marretonloper komp uut Deever
- Ut hef an de Brogge wè wat dooi’n ekost
- De klaant’n drinkt dom’miet koffie in de kantine
- Dieuwke Kollewijn hef ut dreeloek eskildert
- De olde Deeverse sluus bee de olde Deeverse brogge
- Vivos voco, mortuos plango, fulmina frango
- Slimme Kees wol ut dreeloek wè grèèg anneem’m
- Theo Rutgers en Jantina Figeland speult Ibsen
- De meule van Oll’ndeever sunder stelling
- Un pèèr beriggies over de student’nwaarkkaamp’m
- Un fotovuslag van ut student’nwaarkkaamp 1934
- Un skiere foto van ut student’nlaandmeetwaark
- See möss’n mit de krooie en de skuppe waark’n
- Ut student’nwaarkaamp in de Olde Willem in 1937
- De gedèènkplèète bee de Willemienebaarke
- De kiender van de Wapser skoele in juni 1940
- Dree cafees bee de braandkoele an de Kruusstroate
- De eendeviever in Deever was un braandkoele
- Woar wol Ome Kees hen mit de gemiente Deever ?
- Ut ende van de legere skoele an de Tusschendarp
- Boom’m plaant’n bee de skoele an de Tusschendarp
- Deveren op un olde laandkoate uut 1614
- Ut pompstation bee ut riekswaarkkaamp Deever A
- Ut saandstien’n beeltie De Oele in Singelier
- Ut lege model Simon van de Sphinx uut Maastrigt
- Vief fotoos van de U.L.O. an de Tusschendarp 3
- De Buitelbam was de ièste kleuterskoele in Deever
- Un logtfoto van ut pièdespul Ut Ruterhuus
- Ut bedrief van Dinand Kloezen en Lummegie Kortwijk
- Ik gunne meesölf die koate toch ech wè
- Ik gunne oe die koate toch echt neet !
- De kiender van de Witteler skoele in de skoele
- Hef Klaas Kleine sien eig’n grafmonement esmeet ?
- Foto van de kiender van de Wapser skoele uut 1905
- Ik verwaagte nog hoog besuuk
- Greinspoaltie 72 stiet an de weg deur de Olde Willem
- Ik steule bee disse aksie un sölver’n theelepeltie
- Roggemiet’n op de Heezenesch bee Deever
- Vreewilligers onderholt ut Onderduikershol
- Ut oorlogsmonement an de Bosweg op 5 mei 1999
- Speulturrein in vucaansie-centrum Ellert en Brammert
- Laandschop bee Deever in Drente ?
- Lest we forget – Opdat wee ut neet vugeet
- See hept ut gruun bee ut hunnebedde weg eheul’n
- Ut berigt van inzet van ut laandgood Castra Vetera
- Slimme Kees drok Deever de ‘cultuur’ deur de strotte
- Wie wet nog wie de Booimannegies bint ?
- Un olde foto van de fumilie Pook an de Kruusstroate
- De kattelieke parochie op Zorgvliet besteet 140 jaor
- Feest in en bee de Heilige Andreaskaarke
- Kiender van de Witteler skoele in memoriam
- Veur un koe mus 10 cent maarktgeld wöd’n betèèlt
- Oaltie Oost’nbrink stuurde un koatie hen lieve Milly
- Foto’s en vuhèl’n van ut boer’nlee’m usögt
- Radio Wereld saat in de boerdereeje van Sime Smidt
- De kaarke an de brink van Diverde
- Ansichtkoate van pension Villa Nova op Zorgvliet
- Slimme Kees roskamt de leed’n van de gemienteroad
- De toestaand van de Baarg van Wittelte in 1847
- An de proat mit burgemeister Hendrik Gerard van Os
- De hoefstal van de fumilie Kloeze an de Wittelerweg
- Deever, London, Paris, New York, Mexico, Caïro …
- Ome Kees hef Deever opeskeept mit un cultuurzolder
- Ut daarde student’nwaarkkaamp
- Un ansichtkoate van de firma Klaas Hielkema
- Un snikke bee ut café-losement van Sjoert Bemthem
- Un 110 joar olde foto van ut vuwèèrloosde Kastiel
- Bee ut café-losement van Roef Seinen
- Ut café-losement van Roef Seinen op un klenderblad
- Un inekleude ansigtkoate van de Heufdstroate
- De oldste ansigtkoate uut de gemiente Deever
- De organisasie van ut daarde student’nwaarkkaamp
- Monement Meule in Deever in Hollaand
- Noaberskop bij geboorte, seekte en staar’m
- De grond was deurgreuit mit worg en bente
- Ut café-losement van Sjoert Benthem an de Brogge
- Ansigtkoate van de legere skoele an de Heufdstroate
- Ut Student’npad is veur un diel ut Jeud’npad
- De koekies bint al op en de sukeloa is al anebreuk’n
- Frièrik haar veul leever boer dan tolk ewest
- Ut student’nwaarkkaamp gunk in 1934 wè deur
- Ut olde vaandel van Advendo is cultureel aarfgood
- Maxi-tiny houses in the Drentian village of Deever
- Advendo wön de ièste pries in de ièste ofdieling
- De sluuswagter woonde vlak an de Deeverse sluus
- Ut botterfubriekie van de fumilie Boarels in Wittelte
- Mit de stoomtrem van de N.T.M. hen Möppel
- Ut student’nwaarkkaamp in de Uilenhorst
- Pentiekening van de Keet 2.0 op de Heezebaarg
- Uffelters hept de reels langs de voat esloopt
- Mit de naachtboot van de Lemmer hen Amsterdam
- Un braandtoor’n van boomstamm’m in de Olde Willem
- Veiling van wat begön as de Saandkaamp
- Greinspoaltie 47 is neet op deselde stee nièr eset
- Ik heb in de kaamp eseet’n van juni 1969 tot juni 1970
- Johannes Franciscus was gien schout-bee-naacht
- Kaarke an de brink van Deever in mei 1963
- Op de Baarg op ut Kastiel in de winter van 1962-1963
- Woap’m van Deever an de Meulakkers in Deever
- De vudieling van de boermarke van Deever
- Ansigtkoate van Villa Nova op Zorgvliet
- De uutsigttoor’n op ut Kiekduun
- Pier Obe Posthumus hef moar 10 joar ekreeg’n
- Ut olde landhuus op Baark’nheuvel in 1891
- Wittelermoase heuilaan’n hept gien veldnèème mièr
- Adriaan Vermeulen hef de Aagterstroate eskildert
- De soldoat’nkaamp op ut heideveld De Oer’n
- Boerdereeje van Haarm Hessels in febewoarie 1933
- Tweeloeks wètervaarftiekening van ut hunnebedde
- Ut eulievaarfskilderee Wittelermoa van Fred Klaassen
- Iene grote vlakte van heide, russchen en bente
- Groepsbarakk’n Perú en Klondike an de Gowe
- D’r sit wièr un dikke skoerkerd aagter de skure
- Buut’nlaanders koomt ok hen ut student’nwaarkkaamp
- Oldste ansichtkoate van de uutkiektoor’n
- Ik hep ut neet edoane, ut gebeurde aagter mee
- Ansichtkoate van de boerdereeje van Klaas Fledderus
- S.S.-Jongeskaamp in ut olde N.A.D.-kaamp
- Un tiekening van de kalkoo’ms an de voat
- Ut nep-Jan-Haarm-Pol-baankie an de Woaterseweg
- De hüsies van de Stichting Sint Anthony Gasthuis
- Uutkiektoor’n an de Bosweg bee Deever wöd esloopt
- De twee fageus sylvatica atropunicera bint dood
- See woll’n Balsmoa de doodstraf gee’m
- De ofsender is K. Dijkstra- 9R3K3B
- N.S.B.’ers saat’n vaaste in de skure van Balsmoa
- Rooms Katholiek Vacantie Centrum op Zorgvliet
- Excelsior in de consistoriekèmer op 22 mei 1954
- Ut ièste sunnepaneel’npaarkie in de gemiente Deever
- De kaarke van de Sint Andreas parochie
- Skildereeje van de boerdereeje van Henduk Neeboer
- Ut Deeverse vuset overvöl ut gemientehuus
- De olde ULO-skoele an de Tusschendarp in Deever
- Begreu’m wödd’n in de kaarketuun van Deever
- Un acrylskildereeje van de bos aagter de Titanialaan
- Doctor in de regten Lodewijk Guillaume Verwer
- So ai’j seet bin ik nog in Deever
- Fraanse veteraan hef ut over sien Deeverse avontuur
- Studiosi Iuvare Delectamur regelde de waarkkaamp’m
- De Matchless moter mit nummerbröt D-5389
- Skildereeje van ut veentie an de Doldersummerweg
- Bint klinkers uut un Nazi-vliegveld aarfgood ?
- Boortoor’n van de N.A.M. wöd braandtoor’n
- Ut roadhuus an de Gemientehuuslèène in Deever
- De Citroën mit veurwielandrieving van Willem Seinen
- Ansichtkoate van de camping an de Bosweg
- Coöperatieve Zuivelfabriek Ons Belang in Wapse
- Un skiere kleur’ntiekening van Willem van Spronsen
- De brink van Deever in de snee
- Roef Smit skref over ut N.A.D.-kamp an de Gowe
- De Grönnegerweg was tot an de Gowe un saandweg
- Ut café mit de concetsèèle van Klaas Marcus Balsma
- Ut olde plèèsnèèmbröt Wapse – Gemiente Deever
- De Heufdstroate in de richting van Kalter’n
- Ur wöd laand mit un veldnèème vukogt
- Feest op ut plein veur de skoele an de Heufdstroate
- Deeverse oorlogsgrafstien’n stoat bijna in Duutslaand
- Disse stee wödde agin neet ut Bultie enuumt
- Ut is drok bee de löswal an de Deeverse brogge
- De Nederlaanse Volksdeenst en de Winterdeenst
- Zorgvliet hef sien eup’mlogtmuseumpie
- Un olde foto van Engelke Jan Boneschanscher
- De ièste kroeg an de aandere kaante van de bos
- Veiling van veer vielaas van Verwer
- Plèètie 88 uut Bussink’s album Mien laand – Drente
- Greinsstien langs de Voat tussen Wittelte en Uffelte
- Jacob Oost is viètug joar veemaarktmeister
- Stoomsüvelfubriek an ut Katt’nende in 1908
- De seeoad’nd van Henri Koeling op ut maarktturrein
- De meule De Vlijt in Oll’ndeever in de snee
- Tiekening van de wiendmeule in Oll’ndeever
- De burgemeister hef de juuste beslissing eneum’m
- Un laandweg in de gemiente Deever in 1920
- De goldsuukers van ut jongeskaamp De Eikenhorst
- De Woaterseweg in de snee in jannewoari 1942
- Vugèdering van burgemeister en wetholders in 1953
- Woar was ok a wièr ut Bultie, bin ut ee’m kwiet
- De lèèste fotos van de Keet op de Heezerbaarg
- Olde dokterswoning an de Heufdstroate
- Ansichtkoate van pension Villa Nova uut 1972
- In de kantine van Ellert en Brammert
- Nicolaas en Klaas Houwer bint neet eruumt
- Ansichtkoate van heujwaark an de Westerdrift
- Advendo wöd dit joar 100 joar’n en dus konunkluk
- Leeve Tecla, wöd moar echt gelokkug
- Gien eet´n en gien siegerett´n an de Jeud´n gee´m
- Un fresco (?) op un mure in de cafetaria an de brink
- Un tiekening van ut olde gemientehuus an de brink
- Ansichtkoate van de Kastanjelèène in Oll’ndeever
- Un tiekening van de boerdereeje van de Van Westers
- De winkel van Aubert Kuper an de Deeverse sluus
- Jantie Bos sög un kosthuus in Den Haag
- Sukersakkie van de Saandkaamp an de Heezeresch
- Bee Kloas Benn’n in de Aachterstroate
- Olde boerdereej’n an de Kruusstroate in Deever
- In de oorlog un ballegie trapp’m op ut Mastenveltie
- Ut oorlogsgraf van Kloas en Koop Houwer
- Johannes Franciscus wol in de poletiek
- Plotseling en wreed stond de dood voor de broers
- Grote bosch- en heidebraand op Zorgvliet en Woater’n
- Seu’m Fraanse parachutist’n op ut kaarkhof
- Dorpskragt’n sneujt struweel en bossies
- Sukersakkie van café-restaurant Johan Blok
- Ut boer’ncafé van Haarm Hummel an de brink in 1903
- Foto uut 1918 van hunnebedde D52 in de Stienakkers
- Stön ur een pothokke bee Oarend van der Helm ?
- Eup’mlochtspul mit de titel Keuning van de Vlakte
- Ie kunt ok buut’n op ut turras van ut Ruterhuus sitt’n
- De Venus van Leggel wödde evunn’n in Deever
- Fotobookie ‘Diever in oude ansichten’ van Bart Eulie
- Woar was ok a wièr ut Bultie
- Ut fototoestel van Hansie Kuper uut Noordwolde
- De commesoarus leut hum deur Deever ried’n
- De kiep’m leup’m lös op de brink bee de braandkoele
- Deur de haand van de vijaand vusmölt’n tot geweld
- Ut kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever
- Willem Mulder vukog sien welbeklaante meule
- Arbeider vön un hiele urne bee ut hunnebedde
- Woar is de greinsstien bee ut Schultehuus eblee’m ?
- Ut begun van de toerist’nindustrie noa de oorlog
- Wee woond’n noast Appie Kiep in de Peperstroate
- De koate van Geese Schoemaker saat ur ok tuss’n
- Huus mit starke draank vurgunning in de Saandhook
- Vurbou van tabak, hop en cichorei op Woater’n
- Ut huus veur de boo’mmeister van de Wapser skoele
- Un hiele lange optogt op un skiere logtfoto
- De seu’m lange staarke ieser’n balk’n van Oere Chris
- Van de keuning mög Obadja sien kaarkie bau’n
- De kaarke en de toor’n an de brink van Deever
- Elfenkeuneginne Titania döt ut mit Spoel de Wever
- Ut lusefasdösie van de resterasie van de kaarke
- Skiere olde ansichtkoate van swömbad Deeversaand
- Ut hüsie woar mien opa en oepoe hept ewoont
- Un olde automobiel in de Deeverse bos
- De villa Villa Cornelia is publiek bee insate eveilt
- Greinspoaltie 74 stiet ok bee de vurropte Tilgröppe
- Greinspoaltie 55 stiet an de Appelsgascheweg
- Schildereeje ut ‘Binn’nhuus Deever (Drente)’
- In de tuun aachter ut huus van de boo’mmeister
- De ingang tot het weiland ‘de Helprichskaampe’
- Jacobus Franciscus lig bee de kaarke in Buil
- Greinspoaltie 49 an de Mond’n op Zorgvliet
- Greinspoaltie 45 stiet an de Verwersweg op Zorgvliet
- Ut anplakbiljet van ut eup’mlogtspel Hamlet
- Aan den Jongeheer Dirk de Wit Dz. in Bovenkarspel
- Bakkereeje en kruudenierswinkel van Alle Brouwer
- De brons’n vuurpot uut de Vledder Oa
- Is de Deeverse kaarke in 830 ebaut op un hunnebed ?
- Roggemiete sett’n an de Grönnegerweg bee de Belt
- Heiug sigt op ut dörp Deever en de Noorderesch
- Greinspoaltie 44 steet vlak bee de Verwersweg
- STAKO-meubelen: STApelbaar en KOppelbaar
- De melkkarre mit Appe Noorman op de Veentiesweg
- Un neemoedse traplift in ut olde Amsterdamse huus
- Slimme Kees hef Deever opeknapt mit un dreeloek
- Ie hept an ien stuk deur honger
- Ut skiere logo op ut breefpupier van Japie van Goor
- Ut lei’n dak hef ut vie’msestug joar ut ehöll’n
- N.S.B.’er Klaas Marcus Balsma such un deenstmeid
- Ut dak van de toor’n kö’j mooi boo’m de boo’m seen
- See hept Keuning Kimbelijn in 2002 espeult
- De leste skoeldag van de Witteler skoele in juli 1967
- Ut lusefasdösie van hotel-café-restaurant Blok
- De olde boerdereeje van Jan Tabak stön an de weg
- Un olde ansichtkoate van ut mr. A.C. monement
- Was ut jongeskaamp an de Gowe wè so ideaal ?
- Henduk Jan Noord vön twee potties op de Oosteresch
- Ut nutuurmuseum op Woater’n hef ut ok neet ered
- Nog un foto van de vragtwèg’n mit kentiek’n D-14361
- De Chevrolet automobiel mit kentiek’nplète D-832
- Bromdozems in de Heufdstroate van Deever
- Iene knolle steel’n is net so aarg as 100 gull’n steel’n
- Ut mislukte monementie veur ome Piet bee de U.L.O.
- Digitaal skildereeje van un huus an de Grönnegerweg
- De moter mit nummer D-431 van dokter Miedema
- De bau van ut Deeverse skut an de Deeverse brogge
- Vrachtauto mit nummer D-14361 van Knelus de Graaf
- Plèètie van de boerdereeje van Van Wester’s jongen
- Ansichtkoate van un gesicht op de Deeverbrogge
- Is de DNA-boom bee ut Roathuus in Deever kuunst ?
- De kaarke an de brink in jannewoarie 1963
- Geöffnet durch Gericht des Marinebefehlshabers
- Jacobus Franciscus bedaagt de nème Zorgvliet
- De ièste kampjongen bint now allemoale tachtugers
- Ut Witteler skut wödde in de somer van 1880 esloopt
- Woap’mstien bee de boerdereeje an de brink is vot
- See woll’n de duvel van Deever leem’slange gee’m
- Foto van kiender van de skoele op Woater’n uut 1970
- De ièste boer op ut laandgood Zorgvliet op Woater’n
- De Maatschappij vurkog ut gestigt mit 1300 bunder
- De gemiente kog de boerdereeje van Swatte Gièt
- Is dit ut lèèste skildereeje van Hans Kuper ?
- Un mooi uutsigt over un bauakker op de Noorderesch
- Un skier wètervaarfskildereegie van De Grüne Vrou
- Wie hef un foto van de moter mit kentiek’n D-5051
- Un hiele rèère anval van shakespearitis an de Bosweg
- Woon’n an de Peperduurstroate in Deever
- De oldste boom in Deever steet an de Heufdstroate
- Bee toer’n höl ik ee’m un natte lappe um mien kop
- Ik wete ok neet of mien Engsels wè so good was
- De publieke vukoop van ut laandgood Zorgvliet
- Ut ende van de meule an ut Katt’nende in Deever
- Meule De Vlijt steet an de raand van de Westeresch
- Un stereofoto van de olde Peperstroate uut 1950
- De oam’d dat Kennedy wödde vumoord
- Ansichtkoate van de Greinspoele – 1958
- Ken ie se nog … die uut Deever
- De keutereegies in Deever bint de egte kleine hüsies
- Ut huus van tummerman Henduk Niesing in de snee
- Foto van kiender van de skoele op Woater’n uut 1971
- De Skeeve vukochte neeje en tweedehaans trekkers
- Henduk Niesing hef de neeje boer’nlienbaank ebaut
- Greinspoaltie 71 stiet in de Olde Willem
- Un foto van de bau van de kattelieke kaarke
- De Witteler reisvereniging op un platform op Schiphol
- Mr. L.G. Verwer vukogte 1600 hectare an Floris Vos
- De Kochbunker in de Brook’n in Wittelte is restereerd
- Pietereuliekarre van de Garries’s jongen bee Jan Krol
- Ut Schultehuus an de brink van Deever in de snee
- Wie vumoodde twee beuk’n an de brink van Deever ?
- Manneke Pis van Zorgvliet op un protestplaquette
- De dorpsboer’nleider benuumd de dorpsboer’nroad
- Fumilie Verwer vurkoch 928 iekeboo’m
- Bee ut café mit un mooi sigt op de brink van Deever
- Ut huus mit de nème De Iemenhof in de snee
- Henduk Niesing hef ut huus De Iemenhof ebaut
- Ut olde boerdereegie van Warries in Oll’ndeever
- Jantina Figeland excelleert in 13 openluchtspelen
- Un neeje pachter in café Brinkzicht
- Rogge döss’n bee Garriet Jan Wesseling
- Advendo op ut muziekconcours in Tuk in 1949
- Wie hef disse foto van de maarkt an de Brogge ?
- Wièr un hiele skiere tiekening van Johannes Minderaa
- Hunnebedde bee Deever veural wè en veule beklöm’m
- N.S.B.-burgemeister Pier Obe Posthumus
- Glasmuseum De Spiraal an ut Meul’nende in Deever
- In Oll’ndeever bint de skuur’n van de Vinke vot
- Tiekening van veer boerderee’n in Wapse
- See hef mièr dan düs’nd kiender in de klasse ehad
- Abram Moesker steet veur sien V.I.V.O.-winkel
- Zicht op ut Brinkie en de kleine Peperstroate
- Keimpe Roosjen in ut Oranjehotel in Scheveningen
- Van Osstraat te wijzigen in ’t Kasteel
- Un offesleet’n grafstien veur un ienvoldige deure
- Un doodloop’nde of neet doodloop’nde saandweg ?
- Bert Elmendorp hef de kaarke en de toor’n etiekent
- Un skildereeje van un olde hutte in Deever
- Un olde auto bee ut hunnebedde an de Grönnegerweg
- Greinspoaltie 49 steet now an de Mond’n
- Hoe sit dat now pusies mit greinspoaltie 45 ?
- Un survettie mit een rère reclame onder un muffin
- De Deeverse roggemeeërs van mr. A. C. van Daalen
- De Germaansche S.S. vugèderde in café Balsma
- De bos bee de boerdereeje De Uilenhorst
- Ut pothokke in de gemiente Deever
- Vukwisters haad’n un laampe van wè 40 kiès’n
- Ut lee’m möt neet vleeg’n, moar fladder’n
- Swat-wit 8 mm film mit nummer 58245265 uut 1939
- Un Spartaans hangkottie op de Langparkeerbrink
- Kiender van de legere skoele in Deever in 1949
- Is disse foto in ut Ekingersaand emeuk’n ?
- Ut turrein van ut eup’mlogtspel hef fl. 51.000 ekost
- Groet’n uut de Kaamp bee Deever
- De burgemeister hef GW3151m of loat’n knall’n
- Echte sigaar’n van Lodewiek Willum uut Zorgvliet
- Ut drama op 10 april 1945 op ut maarkturrein
- Stichting van vukaansiecentrum Ellert en Brammert
- Monsters neem’m veur de melkfubriek van Deever
- Burgemeister Ome Kees wol awièr de boas speul’n
- Un greinsstien van de marke van Deever en Wapse
- Café-restaurant Blok an de Deeverbrogge giet dichte
- Un hiele mooie olde fotokoate van de Dorpsstroate
- Ut Bultie lig an ut ende van ut Swatte Pattie
- An de Riekseweg bee de sluus an de Deeverbrogge
- De ièste ondergrondse tillefoonkèèbel in Deever
- De Hunnebedweg löp vlak langes ut Pottiesbaargie
- Oense ièste wedstried wönn’n wee mit 21-0
- An ut gebak op de lèèste skoeldag in Wittelte
- Un olde dikke beuke mit hiel veule tatoeasies
- Kiender van de Witteler skoele in de dier’ntuun
- Un Kalterse melkbusse stiet in un gerasie in Sweed’n
- De kèèle Oll’ndeeverse meule op de kèèle Westeresch
- Elk somerhüsie hef sien eig’n bièrputte
- De cantineholders in de Kaamp bint good tevree’n
- De Deeverse musiek in de Heufdstroate in Deever
- Witteler skoelkiender bee un Oavelter hunnebed
- De Canadees’n hept Deever op 12 april 1945 bevreet
- Aagter de meid’n an, moar wè mit militaire putroejes
- Ut kebiedskeet’n an de Ten Darperweg in Wapse
- Ut skiere woap’m van Deever aagter ut reet
- Een foto van de broers Anton en Jozeph Janssens
- Kiender bee de legere skoele op 22 mei 1931
- Woar is ut plakbook van ut jeugdschaaktournooi
- Un old vusleet’n keutereegie op ut Aagterste Kalter’n
- Woar hef disse Deeverse greinsstien estoane ?
- Ut beeld van Gijs Smeekes stiet now bee un holtwal
- De Wapser Jong’n op ut Deeverse sportveld
- Ut passeneel van ut distributiekantoor an de brink
- Aagterkleinseune skref over Hans Kuper
- Willem van Beek hef ok in ut jongeskaamp eseet’n
- Fitting In Or Fitting Out That Is Not A Question
- Un skildereeje van un olde boerdereeje in Deever
- Ut sundagse suvies van de gemiente Deever
- Was de Heezebaarg un Germaanse offerplèèse ?
- Un pèèr diel’n van ut suvies van de gemiente Deever
- Sölfklever van ammeteursender Zeemeermin
- See hept De Buitelbam an de Binnenesch eupm’t
- Albert Egges’s fotoos van sien troetelhunnebedde
- Klaas Marcus Balsmoa is 77 joar ewödd’n
- En meldt den omzwervende niet …..
- Ut Kastiel wödde gelokkug nooit Van Oslaan enuumt
- Neeg’nde regiment, tweede batteljon, daarde compenie
- Soldatenkamp op de Oeren bee Wapse – 1905
- De kleuterskoele wödde op 31 augustus 1955 eupm’t
- Ur möt wièr ekapt en esnujt wödd’n bee D52
- De meule van Frièrik Westerling is ofebraand
- Ut winkeltie van Batta en Lammegie Bolding
- Veer skeetbèèn’n op de Nul bee Wapse
- Woap’m van Deever an de Heufdstroate in Deever
- Ansichtkoate van ut Monement in de bos van Deever
- De saandweg hen de Deeverbrogge in 1906
- De keuning van de vlakte op klomp’m
- Kaarke an de brink van Deever in 1933
- De Shell haandpompe bee gurasie Rolden
- Gien deure in de toor’n an de brink
- Tiekening van de kaarke an de brink op un tegel
- Un N.S.B. propaganda-oam’d in café Slagter
- Un aarg net huus mit twee braandvreeje kluus’n
- Ik hep oarig wat last van mien voot’n
- De twee bolderstien’n van Henduk van Joapie
- Woap’m van Deever an de Kloosterstroate in Deever
- Veiling koornmolen met bijbehoorenden molenberg
- Ut ièste kaamphuus hedde d’ Olde Stee
- Ut gesin Zaligman vurhuusde in 1936 hen Möppel
- Soldoat’nkaamp op de Oeren bee Wapse – 1908
- Uitkiektoor’n in de bos van Baark’nheuvel
- In ut neee gemientehuus an de brink van Deever
- De Nimrodseun’n skeut’n de probleemswienties of
- De bouw van de noodbrogge an de Deeverbrogge
- De keuk’n van de jongeskaamp an de Gowe
- Albert van Gijssel en Aaltje Hagewoud mit kleinkiend
- Bee ut huus van Roef Hünneman en Trientie van Eijk
- De fumilie van scheuper Barteld Oost op ut Kastiel
- Ut transformatorhüsie an de Wittelerbrogge
- De Dikke Stien’n in de Stienakkers op de Heezeresch
- De Dwingeler Stroom is ut greinsriviertie
- Wee felicetièt oe mit ut slèèg’n veur ut exoa’m
- Boerdereeje mit de koe boo’m de doake
- Veur de tente in de kaamp bee Deever in 1906
- Ut doktershuus van de gemiente op de Noorderesch
- Geetiesern stalrèèm – model Deever en model Wapse
- Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt an de Tusschendaarp
- ’24 Gezichten te Zorgvlied’ bee Noordwolde in 1895
- Poasvuur in Deever, Wapse en Wittelte – Poas’n 2016
- Ee’m un tiek’n van lee’m uut Deever, 22 juli 1943
- De ièste badmeister van swömbad Deeversaand
- Un seilskip in de Dreinse Heufdvoat bee Wittelte
- Woar is de lieste mit de vreewilluge monement’n ?
- Fraanse aksies op 9 april 1945 an de Gowe
- Neeje tieken’s op olde grond bint vut
- De kogelvangers liekt wè piramid’n in uut saand
- Ik bin Wim Schouten uut Schiedam
- Fritz Habener is de moordenaar van 10 april 1945
- Sukersakkie uut 1963 van openluchtspel Deever
- Henriëtte Ottoline Clara Elisabeth is overlee’n
- Roef Offerein uut ut bestuur van de Boermarke
- Wie hef ur olde fotoos van de Wapser botterfubriek ?
- Arbeidsman Knelus hef in ut N.A.D.-kaamp eseet’n
- De Doldersumse kemping ‘de Zonnekamp’
- De bool van Vesalius Mobachius wöd vukogt
- De webstee van ut museum Radio Wereld in Deever
- De burgemeister is de boas van de hypotheekbaank
- Jan Winters hef de rove van de rechter klompe of
- See hept wièr alle rogge uut de meule usteul’n
- Un trouwjurk van siede van un Fraanse parachute
- Breimer – In ’t goeie maark … is Centra staark
- An de Jongedame Jantina Hendrika Pot in Coever’n
- Huygen Groote Maeth, een veldnème uut 1639
- Kiender van de U.L.O.-skoele op de foto
- Ut huus van de koen’ndokter Van der Eijk
- Hept de wol’m die Spaanse koon’n al utemoort ?
- De Veentiesweg an de kaante van de Kastanjelène
- Un witte boswal an de Ten Darperweg in Wapse
- Un dood espeut’n lappe baulaand
- Wilde swienties op Woater’n
- De greinse tussen de gemient’n Deever en Vledder
- De paus hef Henduk Bos ok un goll’n medallie egee’m
- Un fragmentie uut ut vurlee’n van Hotel Villa Nova
- Bee ut winkeltie van Jan ter Heide an de Heufdstroate
- Roadsstokk’n lees’n in Ut Winkeltie op Zorgvliet
- Ièste plattegrond van ut onderdukershol
- Wie hef fotoos van ut SHELL-tankstation in Wapse ?
- Un deeglukke, staarke en welbeklaante meule
- Ut hüsie van de broggewaagter an de Gowe
- Mien nème is Rob Koghee. Wie kent mee nog ?
- A&O-winkel van Jan Breimer en Lammigje Kloeze
- De saandweg hen Ellert en Brammert
- Ur was gien wèter en de braandspuite was kapot
- Giet ut husie van de fumilie Andree teeg’n de vlakte ?
- De Gèper boo’m de drogistereeje Henduk Moesie
- Hoe ai’j könt boerk’n op aarme grond
- Gebient’n van de skulteboerdereeje bee ut skultehuus
- Hiele olde boerdereeje braant of in Oll’ndeever
- Van wie was de Opel Olympia Record – UD-10-18 ?
- De lèèste melkbuss’n, de lèèste melkrit ……
- Saandige en hadde saandige heide en saandduun’n
- Ut ende van ut laandgood Baark’nheuvel
- De olde kapelle van Obadja op Zorgvliet
- Plèties in heufdstok 3 van de Magnum Opus
- De kapelle van Obadja noa de uutbreiding
- De kapelle van Obadja veur de uutbreiding
- Kuunstmest veur de boer’n uut Wapse
- Woar is ut pothokke en woar is ut hüsie ?
- Roggemiet’n op de Noorderesch van Deever
- Un kuierrontie langes de Dikke Stien’n
- Eetsèle in un holt’n barak in kaamp De Eikenhorst
- In 1968 waar’n wee in ‘de Streuper’ op vukaansie
- De drogistereeje van Moesie Peep an de Heufdstroate
- Disse ansichtkoate van de Dikke Stien’n is un topstuk
- Un olde foto van un Deeverse en un Wittelterse
- Un tiekening van ut huus Zorgvliet op Woater’n
- De rogge steet an de gaaste teeg’nover De Eschhorst
- Ut keutereegie van Gaarke Bakker’s jong’n in Deever
- Un mooi uutsigt over de mooie Heezeresch
- Vusiering van un groeve op de kaarkhof
- Roefie en Jannoa van Ankör’m wöd eruumt
- Un tiekening van de olde kaarke an de brink
- Un blau sukersakkie van hotel Johan Blok
- Twee ansichtkoat’n van de Dorpsstroate op Zorgvliet
- Legerplèse Deever – 15 september 1915
- Een annekkedote in ut Deevers van Jan Hessels
- Beeld bee de kaarke kreg een skoonbraandbeute
- Palmpoas’n en poasvuur sleep’m in 1939 in Deever
- Vèke liekt wee wat wee agin neet bint
- Old en nee bee de vreewilluge braandwièr in Deever
- Scholte Niesingh woonde moar köt in ut scholtehuus
- Poesie van de dood op un grafstien uut 1911
- Andreas-parochie viert 100-jarig bestoan in 1984
- Van de trouwstoet wödd’n oarig wat fotoos emeuk’n
- Automobiel mit kentiek’n D1 red deur Deever
- Dieveren op un bröt uut Paries in ut Rieksmuseum
- Ut bloem’mhuus Hofman steet leeg
- Un nee uurwaark in de toor’n van de gemiente
- Shakebeer or not Shakebeer, that’s not a question
- De fagus sylvatica atropunicera an de Aagterstroate
- Skildereej’n van ut boer’ncafé van Wolter Benthem
- Ut olde boer’ncafé van Jan Boarels an de brink
- Un Duutse annemer leg Spaanse lei’n op de doake
- Woar is ut pièdeheufdbaankie van Jan Haarm Pol ?
- See hept ut maarktturrein nog wieder vurinnewièt
- Un kattelieke jeugdhaarbaarg van de K.V.C.
- De streek Wittelte hef in 1928 stroom ekreeg’n
- Gien stoplogt’n moar un deurrierotonde
- N.S.B.’er Posthumus wödde burgemeister van Deever
- Veur wie in de gemiente Deever de klokk’n luut
- Dörpsgesigte vanof ut Swatte Pattie
- Waètervaarftiekening van de Peperstroate in Deever
- De parechutist’n koomt de ièste Deeves’n teeg’n
- In Oll’ndeever stiet nog un Deeverse greinsstien
- Veul heil en seeg’n in 1906
- In de winkel van Jan Breimer en Lammigje Kloeze
- In ut café van Jan Pot an ut Wittelerschut
- Wat is now ut adres van Wittelte 38 en Diever 73 ?
- Oprigting van un tabakskaarvereeje op Zorgvliet ?
- Wee wilt de toal van oense mow bliem’m proat’n
- Nee fotobookie over ut vuleen’n van Deever
- Ut looppad an de Dorpsstroate bee Obadja
- Buut’ncentrum De Jonge Wacht aagter ut Witte Huus
- Un olde boer’nkarre bee un olde skure op ut Kastiel
- De ièste stee van de greinspoal’n 41 tot en mit 77
- Fumilie Aubut Strik felisitièt Garriet Zoer van hatte
- Ut Holocaust Naèm’m Monement in Amsterdam
- De Chevy Stylemaster van dokter Broekema
- Poasvuur slepers op de brink bee ut gemientehuus
- De Galama State an de Hünderweg op Woater’n
- Sicht op de diek rond ut swömbad Deeversaand
- See hept de uutbau van villa Zonsopgang wegeknooit
- Ut Meul’nende in Deever in 1958 en in 2012
- Olde spull’n van Migieltie op Zorgvliet
- Twee boerdereegies op de Baarg op ut Kastiel
- Dütse piloot stotte in 1944 nièr in de Olde Willem
- Kiender bee de legere skoele 4.0 an de Heufdstroate
- Ut Hoarskut in de Voat bee de Gowe in 1884
- De rogge steet an de gaaste bee de meule
- De olde kaarke an de olde brink van Deever
- Twee melkbuss’n van Willem Nijboer op ut rikke
- De Thijs, Jan en Roelof Eggink stroate in Wapse
- See gaa’m heursölf un bauvugunning
- Pentiekening van hunnebed D52 van Arie Goedhart
- Fraanse para’s laand’n per ongeluk bee Deever
- Tiekening van de Noorderesch van Deever
- Aquarel van de Dikke Stien’n van Marjolein Kruijt
- Tiekening van de boerdereeje van Henduk Mulder Jzn
- Un hiele mooie tiekening van ut Kastiel in Deever
- Tiekening van de kaarke an de brink van Willem
- Holtskoolsketse van un boerdereegie op ut Kastiel
- Kiender van de Witteler skoele in de zomer van 1949
- Un gediggie op un W.C.-deure in de oorlog
- De stoomwolspinnereeje wödde in 1912 vukogt
- De massienale wolspinnereeje an de Deeverbrogge
- Un D.A.B.O. bus bee de overstaphalte op de löswal
- De narciss’n stoat bee greinspoal 47 mooi in de blui
- Veer Stako art deco aarmstool’n ut un kaarke
- De gemaèl’n bee de Deeverse sluus
- Ut Witte Huus bee de kattelieke kaarke op Zorgvliet
- Wie hef de geetieser’n ouroboros mit eneum’m ?
- De logtkièrl deu in Deever mit an de film Fanfare
- Ur stoat wat melkbuss’n mit nummer 97 an de weg
- Ut stuwgie van ut Olde-Willem-nepstuwmièr
- Un ansichtkoate van ut Monement an de Hoarweg
- Legere skoele 1.0 en legere skoele 2.0
- Ut nep-Deceauville-lorregie is neet vot
- Ut kantoorpasseneel veur ut olde gemientehuus
- Ut huus van veearts Boerhave an de Deeverbrogge
- Op Zorgvliet wödd’n ok klomp’m emeuk’n
- Ut Baargie van Japie Snuuk’n op un foto uut 1975
- An de Deeverbrogge stön’n iens stoplocht’n
- Die mooie ieser’n Deeverse dreejbrogge over de voat
- Skoft van de törfstikkers in ut Bakkersveentie
- Grof- en hoefsmit Abel Offerein an ut Brinkie
- De kaarke an de brink van Deever in 1936
- De lege legere skoele an de Tusschendarp in Deever
- Sukersakkie van Hotel Blok an de Deeverbrogge
- Tekening van de Aachterstroate van Jan Planting
- De saandweg deur ut Grünedal
- De breurs Haarm en Jaap Mulder weet ur alles van
- Ansichtkoate van de Deeverbrogge uut 1964
- Voetbalclub SHELL – Sport Houdt Elk Lichaam Lenig
- Ut vennegie de Koekoeksviever op Baark’nheuvel
- Plèties in heufdstok 2 van de Magnum Opus
- De melkbusse mit nummer 130 van Oarn’d Saan’n
- Titania smokt de wever Spoel met de eselskop
- Ansichtkoate – Viefloek – Groet’n uut Deever
- Wat over is van de braandpoal bee de Juniperusweg
- V.C.S.B.-kaamp’m an de Bosweg in 1922
- Kiender van groep II van de legere skoele in 1914
- Date et dabitur vobis. Geeft en u zal gegeven worden.
- De kaarke an de brink was un ruïne ewödd’n
- Bottermaèker Hans Neeboer van de Deeverse fubriek
- Ome Kees hef Peperstroate 6 lilluk weg eknooit
- Vukoop van Klein en Groot Woater’n en Zorgvliet
- De breurs Zeephat hept de stien’n van de meule ebilt
- Un tiekening van de kalkoom’s an de Deeverbrogge
- Tillefoons an de aandere kaante van de bos in 1955
- Ut spotturrein van kaamp De Eikenhorst an de Gowe
- Dreinse boboos in ut bestuur van Stichting Old Drente
- Holtsnede ‘In ut Deeverse saand’ van Haarm Ellens
- En wièr is ur een sjeikspier-prul de nekke um edreejt
- Ik dèènke altiet mit veul plusier aan De Eikenhorst
- De kaarke an de brink was un ruïne ewödd’n
- Mein’s veur en op de stelling van meule De Vlijt
- Un pèèr fotoos van ut tolhusie in Wittelte
- Twee vragtwaègn’s mit ut D-nummer van Aubut Strik
- De toor’n en de kaarke an de brink in de snee
- Ankomst van ut DSM-stoombotie an de Deeverbrogge
- Kaèle en saaie muur’n eseugt in de gemiente Deever
- Fotokaart van de offescheid’n skoele in Deever
- Op ut Deeverse hunnebedde stön un olde skure
- Ut geet lös op de iesbaène van Thialf in Oll’ndeever
- De Liendert is de iesbaène van iesclub Deever
- De skoapemaarkt in de kaarketuun bee de brink
- De Ford mit ut kentiek’n D-5589 van Jan Mulder Wzn.
- Withalte lig op 4000 stapp’m van Stienwiek
- Göng elke jonge mit un sierspeltie hen huus ?
- Ut ransjièrturrein van de N.T.M. an de Deeverbrogge
- Un logtfoto van ut Katt’nende van dokter Broekemoa
- Suster Broer op de Spatta mit kentiek’n D-9908
- Deever möt hiel sünig weed’n op sien saandweeg’n
- De pette van de arbeiders van de gemiente Deever
- Greinsstien mit ut Deeverse woap’m an de brink
- Un tiekening van Roelof Otto van Koert op un leie
- Over de Baarg van Wittelte
- Mooie olde ansichtkoate van swömbad Deeversaand
- Elk lid kreeg so moar un hiele kilo botter veur niks
- De kalkoom’s an de Deeverbrogge wöd op eknapt
- Wat hef Rutger Bondam in Deever eskildert ?
- Un lepeltie mit de toor’n en de kaarke an de brink
- Jan Planting hef de voat an de Brogge etiekent
- De N.S.B. vugaèderde bee Klaas Marcus Balsma
- En vuvluukt is hee die mien bott’n beweegt
- Un stereofoto van de toor’n en de kaarke an de brink
- Boomstamgimmestiek van N.A.D.‘ers
- In Deever köj ok op skiere skelp’mpatties fiets’n
- De bushalte van de D.A.B.O. bee hotel Blok
- Ut aarmlastige V.V.V.-kantoor op ut maarktturrein
- Greinspoaltie 56 möt nog evaarfd wödd’n
- Un citaat over de Witteler Baarg
- Un olde foto van kiender van de skoele op Woater’n
- Laandgood Castra Vetera op Zorgvliet wöd vukogt
- De Maatschappij hef sien laand op Woater’n vurkogt
- Bee de winkel van Flip Zaligman in de Heufdstroate
- Un paèr leed’n van de Deeverse mesiek in 1930
- De Oele op ut pièdemaarktturrein in Deever
- Gerrit Hielkema bee de ièste ijscobak op Zorgvliet
- Disse greinsstien kreg wièr un mooie stee
- Ut oorlogsmonement bee ut Greinsstuwmièr
- Over ut ies van ut Greinsstuwmièr in de Deeverse Bos
- De meule van Oll’ndeever in ut teeg’nlogt
- De olde legere skoele an de Heufdstroate in Deever
- De Ruijter de Wildt overleed in 1870 op Woater’n
- Henduk Onstee Sr. op de moter van sien swoager
- De toor’n en de kaarke an de brink in 1925
- In de vette kö’j de piepe van de botterfubriek seen
- De Heufdstroate bee ut café-losement van Roef Seinen
- Wie hef de veer deur’n van ut Witteler skut ekogt ?
- Nog un swat-wit ansigtkoate van ut hunnebedde
- Plèties in heufdstok 1 van de Magnum Opus
- Vuile N.S.B.-propaganda mit de kaamp an de Gowe
- Jantie hef un skier neejoaskoatie hen Sijtske estuut
- Ansichtkoate van ut café van Berend Pik
- Donkere noajoarslogten boo’m Deever
- In de winter bee ut Snookvene in de Deeverse bos
- Chevrolet vragtwèèg’ntie mit nummerbröt SB-31-53
- Ut bouw’n van un legere skoele in Deever
- Anbesteding van ut snee skoe’m mit de sneeslee
- An de Deeverse brogge en an de Deeverse sluus
- Boerdereegie van Rensinus Garries op ut Kastiel
- Verwiède tufstien van de kaarke an de brink
- Trek oen jasse moar an, dan goa’w hen de netoaris
- Twee fietsers en twee maègies in Veldhuus’n
- Mit de sundagse pette op op de petret in Oll’ndeever
- De ploog van Abe in de dam van Roef en Jantie
- Un olde saksiese boerdereeje an de weg in Ten Darp
- Un waslappie mit ut woap’m van Deever
- De olde beltmeule en de olde fubriek an ut Katt’nende
- De vlagge aansumme en ok nog ies halfstok
- Olde fotoos van ut gemaèl bee de Deeverse sluus
- An de gaaste esette rogge op de Pachtkaampe
- Ut pension van Gijs van de Broek en Griet de Leeuw
- Nummerbröt D-12882 op de Ford van Hans Hatzmann
- Mit de auto op vukaansie in Deever in de oorlog
- Un skiere swat-wit foto van Deever in de winter
- Wolle uut de spinnereeje an de Deeverbrogge
- Ur stön neet veule over de noodbrogge in ut dagbook
- De kiender van de Wapser skoele in ± 1929
- De boerdereeje van Laamut Vos en Geesie Moes
- Jaap Hessels op de fietse in de Heufdstroate
- ’t Is moar hoe ai ’t in Deever bekiekt
- Sukersakkie van ut skultehuus in Deever
- De Deeverse sluus vrog in de mörn
- Disse stee wöd ok wè ut Bultie enuumt ?
- Ansichtkoate – Viefloek – Groet’n uut Deever
- Ut landgood Castra Vetera wödde vurkocht an Pasman
- Ik sate in barak Klondike, de laèste barak in de riegel
- Foto uut Oll’ndeever in ut Frese meul’nbook uut 1980
- Uutlegbröt veur ’n olde boer’nhof op Kalter’n
- Dorpsstroate in de 80-joar’n van de veurige eeuw
- Marmott’nveltie in de kaamp ‘de Eikenhorst’
- De olde meule van Veldhuus’n wöd ofebreuk’n
- De L.F.N.-logtfoto van de stee van Haarm en Jan
- Kiender van de Deeverse legere skoele in 1920
- De Melkweg boo’m de Olde Willem
- Harmanna Cornelia Coster woonde in de Iemenhof
- De dree kiender van Flip Zaligman en Hennie Wilda
- Un waètervaarfskildereegie uut de Olde Willem
- Un braandwièrauto en un vrachtauto van de gemiente
- Ansichtkoate van De Gavere en van De Robijn
- Un kriettiekening van de Kleine Peperstroate
- Kentiek’nplèt’n mit ut D-nummer in Deever
- Un olde tiekening van Jan Planting
- Ie kunt neet mièr veur oen poppie sjop’m in Deever
- De auto mit kentiek’n D-11935 van Henduk Brouwer
- De olde saksiese boerdereeje van Sikke Trompetter
- De olde kentiek’nplèt’n D-976, D-5595 en D-8464
- De maègiesvurening van de hervormde kaarke
- Ut bidplaètie van Clara Johanna Mulder
- Ut veurhuus van Koendert Krol sit in ut aachterhuus
- Ut jagthaèmtie is beekaans ut hiele joar deur leeg
- ‘Drie Fasen Van Een Gedachte’ hangt in ut roadhuus
- De opkomst van ut internet in de gemiente Deever
- Archaïsch utopische nepnatuur in ut Olde Willemsveld
- Un neet soon olde etse van Cock Overeem
- Bouw van Villa Nova anbesteed veur 6777 guln’s
- Oerdegelijke en onverwoestbare STAKO-leunstoelen
- See daacht’n dat ut un jeugdgevangenis was
- Hoe Haarm Bakker an un dikke segare kwaamp
- Un skildereeje van un Mariabeeld in de Mariakapelle
- De huus’n an de Kloosterstroate stoat op ut Bultie
- Geskrief over de Witteler baarg
- Ut eulievaarfskildereeje Ode aan Shakespeare
- Wie bint toch die vrou’n bee ut skultehuus ?
- Halifax B-11 LW-231 VR-F völ nièr in de Olde Willem
- De botterfabriek van Deever bestiet 40 joar
- Boer’ngerak van de gebroeders Haarm en Jan Hessels
- Un vingerhood mit ut woap’m van Deever
- De groet’n uut Deever op un koelkaastemagnetie
- Un tiekening van ut hüsie van Teunis Kuper
- De fumilie Aaldert Slot veur de bakkereeje op de foto
- Olde plaèties uut de gemiente Deever
- Ut keutereegie van Aubut Keizer veur op ut Kastiel
- See hept de saandweg deur ut Grünedal vurneelt
- De old-germaansche urn uut de Stienakkers is vöt
- Moar wet de toerist ok ut T.I.P.-kantoor te vien’n ?
- Ut weilaand van Jan Tees en Hillegie en Oaltie Seinen
- Ut tankstation van Blok an de Deeverbrogge
- Koate van de gemiente Deever in 1865
- Bakkereeje Gerard Krol hef twintug joar bestoan
- Wie wet ur now nog wat van vrogger in Deever ?
- Un heuiwaèg’n op de riekseweg bee Johan Blok
- De eeuwugheid begön as de klokke stille eset wödde
- Die olde kustanjeboom bee café Brinkzicht is vot
- Twee keutereegies op de Baarg op ut Kastiel
- Ut boer’ncafé in de veurkaèmer an de westkaante
- De offecier’n in de kaamp aat’n gien soldoat’nkost
- Jan Hessels vön un stien’n haèmer in de Hett’nkaamp
- Bint ur grafplunderaars in Oll’ndeever besig ewest ?
- De ièste en laèste krabbel van Jans Roelof Tabak
- Cent’n griep’m bee ut olde gemientehuus
- De ehoakte poaseierbuul van tante Nel
- Ut vurhaèl van Paolo over ut kaamp an de Gowe
- Kaèle wilg’n an de raand van de Deeverse bos
- Jan Booiman en Jan Booiman op un boer’nkarre
- De laèste schoemaèkers in de gemiente Deever
- Saand menn’n veur paviljoen Baark en Heuvel
- Twee skiere kleur’nfoto’s van de kalkoom’s
- Un pentiekening van de Peperstroate en de kaarke
- De auto mit kentiek’n D-7940 van dokter Van Nooten
- Kiender van de legere skoele op Eelde in 1956
- Ut swömbad Deeversaand hef 10000 gull’n ekost
- De offeskeid’n meugt neet Shakespeare speul’n
- De naèm’m op un wandelkoate van Baark’nheuvel
- Grös meej’n mit de sende in de Olde Willem
- De keuneginne bee de speulers van ut eup’mlogtspel
- Hengelossche bieren an de Deeverbrogge
- Alle 84 plaèties in ut bookie ‘Diever, ie bint ’t wel …’
- De skoele mit de Biebel an de Heufdstroate
- De gristelukke somerkaamp’m an de Bosweg
- Wat op 22 november 1944 en ur noa gebeude
- Ut anplakbiljet van de oam’d van de dree keunings
- Kiender bee de Witteler skoele an ut Pot’s Weggie
- De storm bee ut eilaand van Prospero
- Hielke Siebrand Schrale wödde in Wapse vumooid
- Kiender op ut plein veur de offeskeid’n skoele
- Wim Stuver vutelt over radioos in de oorlog
- Dörk Kist vumooidde Jan van der Helm
- Die fatale seu’mde febewoari in Kaark’nveld
- Retro-koate van de stoombooties an de brogge
- Un neeje braandspuite veur de gemiente Deever
- De kiender van de skoele op Woater’n in 1948 (?)
- Un tiekening van ut Aar’mhuus an de Grönnegerweg
- Ut lee’mswaark van mr. A.C. van Daalen
- Bee Bièrend Pik an de Kruusstroate in Deever
- See hept wat van ut fundement van Deever B evönn’n
- Bee ut café van Swatte Hendukkie an de Gowe
- Un knap lillukke ansichtkoate uut Deever
- De iéste cantine van Ellert en Brammert
- Wièr un horecabra mit turras ur bee in Deever ?
- Klaas Kleine’s kleinste kleine krabbel
- Ut broes’nde hart van de gemiente Westenveld
- Un ongebruukte anveloppe van de gemiente Deever
- De vlagge van de gemiente Deever
- Ut huus veur de dokter is op de Noorderesch ebaut
- Un tiekening van de Sint Andreas kaarke op Zorgvliet
- Alle kiender op de skoelfoto uut 1920 bint bekent
- Un skiere kleur’nfoto van Haarm Hessels
- De süvelfubriek bestön viètug joar in 1939
- Wie was toch die Jan van der Helm ?
- In ut Deevers besteet ut woord kopstubber agin neet
- De olde mestkrooie van Geert van Ankör’m
- See breekt de olde offescheid’n skoele of
- It troch Jaring Walta skildere portret fan Abe Brouwer
- Is dat Sierd Okke Roosjen doar op de fietse ?
- Ut loon wödde mit 10, 7,5 of 5 % vurminderd
- Koate van ut laandgood Baark’nheuvel – 1936
- De plakplaèties van ut eup’mlogtspul
- Ien kièr in de weke wödde de bièr eslaagt
- De Sint Andreasparochie bestiet honderd joar
- Is Frièrik Trompetter dood ekoo’m in de Oekraïne ?
- Fokke Dieuwko Lindeboom komp umme in Oekraïne
- De kanariegele plestik püte van de V.V.V. uut Deever
- Wat deud betonarbeider Marinus Pankow in Deever ?
- Domeneer Theo Rutgers prat teeg’n un doodskop
- Haarm Hessels hef Abe Brouwer ok op de foto eset
- Ièpels op de Smitskaamp’m bee ut hunnebedde
- See breekt de olde offescheid’n kaarke of
- De kiender van de Witteler skoele in 1955
- Zorgvlied – Gegevens in de webstee dbnl.org
- Vaè en seune Rolden bee de vreewilluge braandwièr
- Ut bluswaèter in de braandkoele is good te seen
- De doodgraèver mag gien vee weid’n op de kaarkhof
- Wie hef disse tiekening van de Oll’ndeeverse meule ?
- De streek Wittelte is veule older dan 21 mei 1040
- De evangelist Henduk Bett’n lig aachter Obadja
- In Deever agin neet un staandbeeld veur ut spittertie
- De stroom op Zorgvliet was in de oorlog op rantsoen
- De pufesser hef ut hunnebed bee mekèèr eknutseld
- Tjebbe uut Zorgvliet mit Maria uut Wapserau’n
- Neeje lidmoat’n van de hervormde kaarke
- Berigt’n in heufdstok Zorgvlied van de Magnum Opus
- Roubreef van de mow van Luise Ackermann-Hahne
- De gemiente Deever is un gemiente mit twelf starr’n
- In de winter jurk’n neei’n bee Berend Slagter
- Broambossies an de Holteweg in Oll’ndeever
- Ut braandspuithusie was ok ut liek’nhusie
- Ansichtkoate van café-petit restaurant De Harmonie
- Groet’n uut Zorgvliet bee Noordwolde in Fryslân
- Ut liek is hen ut braandspuithusie ebraagt
- Plèties in heufdstok 4 van de Magnum Opus
- Jean François Obbes stön op de Westeresch
- De parachute van twee Duutse pilot’n gung neet lös
- In de Heufdstroate bee ut postkantoor en de Kloeze
- N.A.D.’ers op un trappe in de kaamp an de Gowe
- De kiender van de Witteler skoele bee de Baarg
- Logtfoto van de rooms kattelieke kaarke op Zorgvliet
- Crescendo bee de Fokker F-36 PH-AJA op Schiphol
- Ut winkeltie van Hidde Visser en Trientie Diekstroa
- As ut kolder wödt in de Dreinse laandschop
- Allend sociale huurwonings op ut Dingspilhuusturrein
- Ik lope veuruut, moar ik goa aachteruut
- De olde Ford mit nummerbröt D-2620
- Bleuin’de broamboss’n bee de Ruterweg
- Wie hef ut Sjakie uut Spier sukersakkie uut 1991 of 1992 ?
- Dat bouseltie möt moar gau ofebreuk’n wödd’n
- Broamboss’n bee de Tillegröppe in de Olde Willem
- Wie hef un neeje dekstien veur ut hunnebedde ?
- Un lorrie mit reclame veur Ut Olde Willemsveldt
- Bleuin’de broamboss’n bee swömbad Deeversaand
- Lodewiek en Johanna kiekt oe moar mooi an
- Onderhandelen over krijgsgevangenen in Deever
- Wat hef Jan Garriet Kloeze in ut vuset edoane ?
- Un mooie olde foto van sangvurening Crescendo
- Un olde ansichtkoate van de meule van Oll’ndeever
- Un olde foto van de meule van Oll’ndeever
- Un plètie van meule De Vlijt op un lusefasdösie
- De palmslag van ut laandgood Castra Vetera
- Herinnerings an ’t Aar’mhuus an de Grönnegerweg
- De dooie eup’mboare legere skoele op Woater’n
- Woar stön ut winkelhuus van de gebroeders Zaligman ?
- Joden in de rijkswerkkampen Diever A en Diever B
- De groeve van mr. A.C. van Daalen besteet nog
- Veul groet’n veur nichie Carla Verwer
- Achterkant ansichtkaart, verzonden in 1914
- Ut deepvrieskluus’nhüsie van de Witteler boer’n
- Beeld van de Aachterstroate in 1906
- Sic transit gloria mundi exercitum Castra Vetera
- Wanneer is Klein Woater’n Zorgvliet ewödd’n ?
- Vurkoop besittings van de aar’m Roef bee de Baarg
- Ansichtkoate van de legere skoele op Woater’n
- Ut Volkswaèg’nbussie van Oarn’d Uterwiek Winkel
- Zorgvliet – Pension Villa Nova- Ansichtkoate
- De ièste echte ansichtkoate van Wittelte
- Café Petit-Restaurant ‘de Harmonie’ op Zorgvlied
- Greinspoaltie 43 stiet bee de vurropte Tilgröppe
- Jeud’n mit de aagternèème Zaligman in Deever
- Jan Booiman is estör’m in Warnemünde
- Ansichtkoate van ut Meul’nende in Deever
- De U.L.O.-skoele besteet dit joar 75 joar
- Veule roggemiet’n op de Heezeresch bee Deever
- Kogels uut de kogelvangers op de Nul
- Un old skildereeje van de Heufdstroate in Deever
- Op ut maarktturrein teeg’n de wal van de kaarkhof
- De veldnae’m in de gemiente Deever bint aarfgood
- Deever hef ur un paèr stroatnaè’m bee
- Bee Aubut Mulder in de Kleine Peperstroate
- Ome Kees kwaamp ee’m in Deever koekeloer’n
- Is ut huus van Oarn’d Mogg’n in de fik esteuk’n ?
- Ut Sjakie-uut-Spier-tegeltie veur de Boer’nlienbaank
- Daansles in ut café van Klaas Marcus Balsma
- Tante Nel is estör’m op 3 oktober 1994
- Ut oorlogsmonement bee Hoeve aan den Weg
- Wie is toch die jonge bee Hendukkie Oosterveen ?
- Boolgood op Groot Woater’n op 27 maart 1928
- Bee Garke Bakker’s jongen in de Heufdstroate
- De buss’n van de D.A.B.O. hept un holtgasgenerator
- De Oele in de gevel van de legere skoele
- Aardkundugge monement’n in de gemiente Deever
- Ur is un flink vuloop van nièringdoond’n in Deever
- De botterfubriek wödde op 1 april 1899 anbesteed
- Johanna Cornelia Ludovica van Wensen is 70 ewöd’n
- De neeje kattelieke kaarke en parochie op Zorgvliet
- Veiling van eene boerenplaats van Pieter de Vroome
- Stako-stool’n an de riegel en op de bulte
- Ansichtkoate van veer oorlogsmonement’n
- Ut valse reclamebröt veur de Deeverse bos
- Vandaège goa’j van gister hen mörn
- Bestuursleed’n van ut veefonds kriegt un wièrglas
- Henkie hef sien glaès’n knikkes mitekreeg’n
- Bee de waèterpompe van de legere skoele
- Plesierboaties bee de löswal an de Brogge
- De twee kalkoom’s an de Deeverbrogge
- Braand in ut gemientehuus van Deever
- Ut stroatnaèmbröttie veur vaè en seune Koster
- De meule in Oll’ndeever veur 1942
- Bert Doorman mög ut laèk’n wegtrekk’n
- De vieftien Fraanse parachutist’n van stick 49
- Seu’m Fraanse para’s noa viètug joar wièr in Deever
- Un foto van kiender van de Wapser skoele in 1925
- Un duur rittie in un olde T-Ford over de Bosweg
- Un baarg old gerak op de solder in ut gemientehuus
- De Peperstroate laag oarug dikke onder de snee
- Ut gebouw op ut pièdemaarktturrein steet te koop
- Sint Andreas kaarke stiet bijna 100 joar op Zorgvliet
- Un rond holt’n bröttie mit ut woap’m van Deever
- Esloopte paan’n an de brink van Deever
- Café De Harmonie van Johannes van Opzeeland
- De webstee van Deever op Dreef is op drift
- Veer melkbuss’n op ut rikke van Knelus Seinen
- Ut bolder’n is aarfgood van de Unesco
- De ofdieling onderbrook’n-lol in museum Dieverza
- Natuurmonement’n hef de Galama State ekogt
- Ut skultehuus was ut skulteboerdereejeveurhuus
- Villa Nova in de zomer en Villa Nova in de winter
- Tinus Ponne hef de toor’n an de brink ok eskildert
- De kruusing bee hotel restaurant Blok an de Brogge
- De tremhaltechef is overeplaèst hen de Smilde
- Bee un lorrie op smalspoor in ut Olde Willemsveld
- Juffrou Naleke Bos-Evers mit heur dochtertie Willie
- De skièr’nslieper kwaamp mit de woonwaèg’n
- De villa Villa Nova an de Dorpsstroate op Zorgvliet
- Un pèèr winkelties an de Dorpsstroate op Zorgvliet
- Un skier kuunstwaark van gesinterde bakstien’n
- Un nee huus an de Dorpsstroate 48 op Zorgvlied
- Un vuroddening uut 1865 wödde in 1954 eskrapt
- Un paèr olde fotoos van museum Dieverza
- Ut setboasie vurrinnewièt de ruïne tot hee vot is
- Un skiere veerloeks ansichtkoate uut Deever
- Van wie was toch die eig’n Deeverse postsegel ?
- Un wièdelose Shakespearemaarktmunt uut Deever
- Leever op de boerdereeje dan in de huusholling
- Mijn dagen als nieuwe pees zal ik niet gauw vergeten
- Rond ut olde bidhuus an de brink in Deever
- Un putretfoto van de N.S.B.’er Klaas Marcus Balsma
- Twee felle laamp’m vulogt de toor’n van de gemiente
- Ut skulteveurhuus en de skulteboerdereeje
- De kattelieke kaarke en de huussies noast de kaarke
- Ut vuleed’n van de gemiente Diever op ut internet
- De legere skoele wödde vurbaut tot gemientehuus
- De toor’n wödde vulogt mit dree logttoeters
- De kermisvulogting an de kaarke bee de brink
- De onthulling van ut monement op Baark’nheuvel
- Kolt en stief op un hadde plaanke sitt’n
- Op de boer’nkarre deur ut saand van Baark’nheuvel
- Un kleur’nfoto van ut skildereeje ‘Vrau an de wasse’
- Un waètervaarfskildereeje van de meule in Oll’ndeever
- Un landbouwtrekmotor an ’t waark in de Olde Willem
- De winkel en de bakkereeje van Marinus Diekstroa
- Jongen uut groep Alaska in de Eikenhorst op de foto
- Ut olde gemientehuus en de olde pasterie an de brink
- De ièste arbeiders van de Deeverse botterfubriek
- Un Wapser voetballer in ut Nederlaanse elftal
- De ièste kantine in de soldoat’nkaamp op de Oeren
- Wat is ur echt terechte ekoom’m van ut Gruunplan ?
- Boschboas Haarm Smit is ur in 1934 mit estopt
- De soldoat’nkaamp hef op un urn’nveld estoane
- Ut neeje Deeverse skut an de Deeverse brogge
- Ut skiere waètervaarfskildereegie ‘Bee Woater’n’
- Langs ut saandpad an de Noorderesch van Deever
- Van Doal’n hef de kaarke al in 1891 op de foto eset
- Un paèr joar eleene he’k un bookie eskree’m
- Wat vleug ur so gauw over ut dörp Deever ?
- Un eulievaarfskildereeje van ut dörp Deever
- Vurening Ut Grondbezit hef Baark’nheuvel besögt
- Gerard Krol hef kukelvlaai en kukelbrood ebakt
- Die nazi-klinkers ligt nog steeds veur ut skultehuus
- Ut weilaand woar see hept efilmd veur Fanfare
- Un neet so mini minibieb bee de meule in Oll’ndeever
- De Deevers’n bint steeds wieser mit heur eig’n vlagge
- Op de skeuvels hen Ass’n en hen Beil’n
- Op de stee van Willy steet now un neemoods huus
- Ut vurdrunk’n cultuurlaand in ut Olde Willemsveld
- Hoe hef ut skultehuus ur in ut echt uut eseene ?
- Emigrant Klaassen kwaamp mit de busse
- Gesigt op ut dörp Deever van Jean François Obbes
- Tante Aal en tante Greet bint in Broabaant estör’m
- Moar hoe kwaamp de gemiente an die boerdereeje ?
- Dörpsfiguur Jan Hessels is veul te vrog estör’m
- Ut woap’m van Deever hangt an ut tolhuussie
- Ut kantoor van de Rabo besteet neet mièr
- De muurskildering in Villa Nova hef last van vocht
- De ièste stien an de gevel van villa Villa Nova
- Un neeje reet’n doake op un olde boerdereeje
- Stroom op de skrikdroad’n teeg’n dass’n
- De keun könn’n so moar deur de gliev’m hen binn’n
- Ut algemien protestants kristelukke pepermuntie
- Braand in café-hotel Blok an de Deeverbrogge
- Un flesse cojac esteul’nuut café Trompetter
- Ome Kees is op 11 febewoari 1982 estör’m
- Un hiele mooie echte fotokoate van Wapse
- Oense Leeve Vrouwe steet in de Mariakapelle
- Ut olde plisiebro an de Tussendorpstroate in Deever
- Un neimoeds waètervaarfskildereegie van de kaarke
- De hulsebossies mit rooie bessies an de Wittelerweg
- Un olde foto van de Galama State an de Hünderweg
- De greinsstien an de Wittelerweg is ur nog !
- Reinder vön un stien’n biele uut de neeje stientied
- Ur mist nog un paèr olde Gowse ansichtkoat’n
- Ut woap’m van Deever op un olde koate
- Un old skildereeje van un Woaterse skoapsdrift
- Ut hunnebedde bee Deever wöd restereerd
- Natuurmonement’n hef de Galama State begreu’m
- Verkoop panden cum annexis van de erven Pereboom
- Un skier waètervaarfskildereegie van ut hunnebedde
- Wat mös ik dan nog doon in mien droe’mtuun ?
- Gien wiendmeule veur de Saandroos-communeros
- See hept de stee van de stienoo’m evun’n
- Mös de Heufdstroate in Deever awièr op de skuppe ?
- Sunnepaneel’n op de doake van Kloosterstroate 9
- Wapse hef sien olde naèmbröt terogge
- Un sesloeks kleur’n ansichtkoate uut Zorgvliet
- De fumilie Diekstroa veur de olde pasterie
- De allerièste kleur’n ansichtkoate uut Wapse
- Van ut eup’mlogtspel bestiet iene ansichtkoate
- Onder de lien’n in de Kruusstroate in Deever
- De offescheid’n kaarke bestön honderd joar in 1936
- De greinsstien van de gemiente Deever is kloar
- Die gele klinkers bee de Doolhof doot sièr an de oog’n
- Jan Jurjen de Boer is estör’m in Assen
- Fokke Hessels emigriède hen Vega, Alberta, Canada
- Klaas Kleine over Kappie de Boer en Tante Nel
- Un speegel en un waandklied van de gemiente Deever
- Bemanning Halifax B11 LW231 VR-F herdacht
- De millenniumkrabbel van alleskunner Klaas Kleine
- Jan Vos hef de braand in de sunneskaarms eblust
- Van Nooten lig bee sien femilie in Schoonoo’m
- De revue veur de graèves van swömbad Deeversaand
- Op de foto mit de pette en mit ut oorieser op
- Kennis Drentse bodem nu breed toegankelijk
- Un hiele skiere foto van Villa Nova op Zorgvliet
- Dree tiekenings van de bos langes ut Student’npad
- De saandweg hen Ellert en Brammert
- De keuneginne vun ut good en hef ut begreep’m
- Hans Kuper uut Deever meuk foto’s en skilderee’n
- Goa leever neet hen Deever
- De Veentiesweg is vlak noa de oorlog anelegt
- De olde kaarkhof aachter Obadja is aarfgood
- En ok nog ee’m wat pièd’n en veer kenonn’n
- Ut sukersakkie van hotel restaurant De Walhof
- Bee Geert Dekker in de Heufdstroate in Deever
- Jans Bult wös hum wel road mit ut Oll’ndeevers
- Un olde foto van de olde Deeverse mesiek
- De olde griffemiède kaarke an de Kruusstroate
- Oaltie Zwiers steet veur de winkel van Gièt Koster
- Maarkturrein an ut begun van de Bosweg in 1929
- De hiele inventaris van De Toekomst wödde vurkocht
- Rijks Evacuatie Kamp Diever B
- Somerkaamp veur de jong’n van de V.C.S.B.
- Moar woar laag dan toch ut Skoapwassershookie ?
- Deeverse lunchkäsies en Wapser Cheddarkäs’n
- De Wapser skoele mit ut huus van de boo’mmeister
- De midwinterhoorn van het Andes-gebergte
- Allerièste foto van ut ièste elftal van v.v. Diever
- De lèèste melkritt’n hen de botterfubriek
- Ik bin beekaans un joar in Klondike ewest
- Un tiekening van de kaarke en de toor’n an de brink
- Ut woap’m van de gemiente Deever
- De Toekomst meuk dit tiedskriftbeesettoafeltie
- De dree kalkoo’ms waarkt’n an ien stuk deur
- De Wapser skoele mit ut huus van de boo’mmeester
- Braand in de kappe van de postkarre
- Harry Dolph en Ernst Scheufele geeft mekaèr de haand
- Juffrouw Ter Horst steet bee de Witteler Skoele
- In de bouw op de Noorderesch bee Deever
- See haar’n ut olde Schultehuus so muut’n loat’n
- De boerdereeje van Knelis Kassies an de kleine brink
- Ut café van Barteld Smit an de Deeverbrogge
- Sunnepaneel’n bee un boerdereeje in Oll’ndeever
- Un olde boerdereeje in de Saandhook
- Nog un waarkstuk van kettingsaèger Henri Koeling
- Ut neeje huus an ut ende van de Brinkstroate
- De neeje hutte van Haarm Albes in Wapse
- De weier in ut laand van Jan Thijs Seinen
- Auteursrecht
- Burgemeester Meiboom maakt film van aanleg weg
- Deever hedde Dieveren in de tied van Paus Pius
- Cent’n griep’m veur ut olde gemientehuus van Deever
- Villa Villa Laanzicht steet now an de Deeverbrogge
- Waarkkaamp’m Diever A en Diever B in Montfort
- De toor’n van de gemiente boo’m de boom’m
- Sigt op de Veentiesweg vanuut Oll’ndeever
- Ik heb in 1954 en 1955 in barak Klondike eseet’n
- Die vurroeste poal möt hen ut Ekingersaand
- Op de toor’n hei sigt op ut Brinkie en de Heufdstroate
- De legere skoele an de Tusschendarp in Deever
- Ut olde pothokke an de brink van Deever
- De mooie kaèmer in de boerdereeje van Jans Tabak
- Rogge döss’n bee Kobus Kruut in Oll’ndeever
- Ut beeltie bee ut gemientehuus an de brink
- Vurkoop van grünlaand en bouwlaand in 1928
- Stelling van korenmolen ‘de Vlijt’ bezwijkt
- Wièr un aarfgoodpaand esloopt an de Peperstroate
- De aachterkaante van ut neeje roadhuus
- Veur oldejoasvurening Tied Zat besteet tied neet
- Mit trillings suuk’n noar gas onder Wapse
- Wie was toch ok awièr Geert Koster ?
- Roggemiet’n op de Heezeresch bee Deever
- Sicht op ut bedrief van Henneman Rolden
- Anne Mulder over Geert Dekker en Abel Wijkstra
- Un oarig duur stooltie van vief loag’n fineerholt
- Anne Mulder over Geert Dekker en Aèbel Wiekstra
- Ut kuunstwaark ‘Grauw is goud en goud is grauw’
- In de vurboude pothokke trekt see now koos’n
- De melkventer mit de melkkarre in de Heufdstroate
- Ut woap’m van Deever op un emaille speltie
- De keuk’n van de student’nkaamp an de Bosweg
- Ut stoefmaèl hung as un dichte wolke um Deever
- Un onbekende olde foto uut de gemiente Deever
- Hen un neeje hutte op Kalter’n
- Niks bau’n tuss’n de Heufdstroate en de Peperstroate
- In de bouw in ut Grünedal an de Bosweg in 1964
- Soldoat’nbivak in de kaamp op de Oeren bee Kalter’n
- Agin neet betaèl’n mit ut Spoeltie
- Stalraèm model Deever in de olde skoapskooi
- De bebossing van Baark’nheuvel is hoast kloar
- De toor’n en de kaarke in de kaarkhof an de brink
- Wat is ut geboortejoar van ut dörp Zorgvliet ?
- Groot en Klein Woater’n ekocht mit Indies gold
- Dreeloek in de roadsaèl van de gemiente Deever
- Groot en Klein Woater’n veur f. 99.408,- vurkocht
- De melbuss’n van Henduk Mulder op ut olde rikke
- Stalraèm model Deever in de Schulteboerdereeje
- Kiender van de skoele op Woater’n in 1977 (?)
- Sloaptent’n in de student’nkaamp bee ut Mast’nveltie
- De boerdereeje mit adres Wittelerweg 3 is ofebraand
- The Shakespearebrunch in The Shakespeare
- Hevige brand in logement ‘de Dieverbrug’ – 1864
- Betonn’n beeld op de Baarg in Wittelte
- Op de boortoor’n an de Bosweg hai’j un mooi uutsicht
- Ur bint ok roedelties wolv’m buut’n ut risicogebied
- Mi Jesu, misericordia
- Duustere doad’n van de duvel van Deever
- Hier wödde laandvurhuuser Haarm Kassies geboor’n
- Un olde reeg’nwaeterputte in Oll’ndeever
- Ut woap’m van Deever in Oll’ndeever
- Un kap op de kaarke en un spitse op de toor’n
- Kees Verhoef sög nog steeds Kees van Duin
- Twee hüsies op de Baarg op ut Kastiel in Deever
- Un neeje kok-beheerder in ut waarkkaamp Deever B
- Jantina en Abe hept in Romeo en Julia espeult
- Shakespeare ‘stencil wand’ an de brinq van Deever
- Ansichtkoate en foto van ‘de Keet’ op de Heezebaarg
- De sloop van de hüsies van de Sint Anthonij Stichting
- Ut hüsie van klompemaeker Johannes Leijer
- Gemientehuus mit pasterie an de brink in 1941
- Nog un dakkapelle op ut huus van dr. Pol
- Boerdereej’n an de Kleine Brink van Deever
- Deeverse laandschopp’m – September 1643
- Bee de Hoarweg an de Bosweg in Deever
- Sukersakkie van meubelfabriek ‘de Toekomst’
- Deepe ploog’n in ut Olde Willemsveld
- De berakk’n in de Olde Willem goat hen Limburg
- De koele van Van Wester in Oll’ndeever
- Ut winkeltie van Jantie Pook-Oost in Oll’ndeever
- Wee weinst ou gelok met oen vujoadag
- Persoonlijke levenssfeer van de bezoeker
- Stien van 13 tunne efun’n in ’t Oldendeeverseveld
- Wittelte op un olde laandkoate uut 1868
- Deever is gien echte Saksische nedersetting
- Sukersakkies mit ’t woap’m van Deever
- De botterfubriek in Deever besteet vièrtug joar
- Wie bint toch die aandere jongen bee barak Alaska ?
- Wièr un emiste kaans op goodkope huurwonings
- Ut hüsie van pufesser Van Giffen op de Heezebaarg
- Oersicht op ut oerolde hunnebedde bee Deever
- Ut pièdeheufdbaankie van Jan Haarm Pol
- De naeme Westerveld is un hiesteriese blunder
- Kaamp veur Sociale Jeugdzorg an de Gowe – 1955
- Villa Aurora an de Dörpsstroate op Zorgvlied
- Wie bint toch al die meins’n van de reisvurening ?
- Skiere plaeties van de verropte Uilenhorst
- Ut huus van Willie Hielkema-Bos is vot
- ’t Roadhuus an de Gemientehuuslaèn in Deever
- Theo Rutgers speult Peer Gynt van Henrik Ibsen
- Domeneer Theo Rutgers speult Peer Gynt
- Ansichtkoate van de toor’n en de kaarke
- Olderwetse Hollaanse Hamlet’s Super Snoepies
- De halte van de stoomtrem van de N.T.M. an de Gowe
- Lochtfoto van ut schienvliegveld in de Olde Willem
- Koop Westerhof, de man mit un kogel in sien boek
- Woar bint disse twee jongen toch eblee’m ?
- Un tiekening van de saele in ut Skult’nhuus
- De villa Castra Vetera op een lochtfoto
- De stoomboot bee Sjoert Benthem an de Brogge
- Plattegrond uut 1978 van ut dörp Deever
- Ik heb ok nog un paer medallies van klei
- Bee de scheerboas in Deever
- De veer swaarfstien’n in de Student’nkaamp
- Eupening ièste expositie Schilderskring Deever
- Deever op Dreef mit twee glasvezelnetwaark’n
- De bemanning van de Halifax B-II LW-231 VR-F
- Ut neeje Canadees’n monement in de Olde Willem
- Un mooie foto van de Dikke Stien’n op de Stienakkers
- Greinspoaltie 71 steet nog in de Olde Willem
- De saandloper op de geetieser’n saarke is vot
- Frits van den Boogaard zat in barak Transvaal
- Ut nepkuunststuwmièr in de Olde Willem
- Pufesser dokter Van Giffen is begreu’m in Deever
- Plattegrond van de olde kaamp ‘de Eikenhorst’
- Ansichtkoate van hunnebedde D52 bee Deever
- Hotel Blok an de Deeverbrogge in 1933
- Ut olde posthuus an de Deeverbrogge is ofebraand
- Ut Dallegie in de kaamp De Eikenhorst
- The incredible dr. Pol is geboor’n op Woater’n
- Ut Mastenveltie bee de Student’nkaamp
- Un olde foto van de kaarke an de brink van Deever
- Ut Canadees’n monement in de Olde Willem
- Ut clubhuus Hordehol van de vurkenners
- Ut skildereeje ′Brinkgezicht in Deever′ hung bee Jans
- Greinspoaltie 72 in de Olde Willem is nog steeds vot
- Un tiekening van un olde boerdereeje in Oll’ndeever
- Un Dreinse sölfplakker veur de 1,5 m ofstaand regel
- As de haarfstorm’m over ut Oll’ndeeverse veld roast
- As ur gien volk is, dan möj ee’m anbell’n
- Wiendhose vurneelt un boerdereeje in Oll’ndeever
- Grote spandook’n an de mure van In Den Uylenbal
- Un olde ansichtkoate van ut Onderdukershol
- Ut somerhuussie De Dobbe wödde as ièste ebaud
- Abe Brouwer heft ’t drok in Deever
- Abe Brouwer skreef ‘Sorry, mister Shakespeare …!’
- De stee van de diek köj vanuut de locht nog seen
- Un patattie Sjeekspier eet’n an de Aachterstroate
- De westkaante van de toor’n an de brink
- Braand in un olde klièrnwinkel an ut Brinkie
- Un olde foto van ut Monement op Baark’nheuvel
- Bebauing an de Dörpstroate op Zorgvlied in 1909
- Un tiekening van un paer olde huus’n op Zorgvlied
- De braandkoele wödde un eendeviever
- Die goeie olde Peperstroate van veur de oorlog
- De ièste huussies veur oll’n van daèg’n in Deever
- Verkoop van het huispijporgel van Castra Vetera
- Bee de smedereeje van Roef Santing in Wapse
- Un lilluke woarskowing van de burgemeisters
- Jan en Marten meuk’n heidebössels en heidebessems
- Ut café van Roefie en Jentie Seinen
- Ut ende van café De Harmonie op Zorgvlied
- Un paer olde Deeverse woord’n van Anne Mulder
- Wat wee’j nog van vrogger op Zorgvliet ?
- Bee Willem Stienbaarg’n in de bochte
- Disse koate is twee kièr over de grote plasse ewest
- Ut boer’ncafé van Henduk Boer an de sluus
- Veur wie de klokke in de toor’n lut
- Now ee’m over die rotzooi op ut gemientehuus
- Ut olde gemientehuus begön as boerdereeje
- Ut café-losement van Sjoert Benthem an de Brogge
- Honderd joar elee’n saag de Baarg ur ok al neet uut
- Wie hef de prieslieste van Kloas en Berend nog ?
- Un waetervaarfskildereeje van De Kleine Henduk
- Ut Ruterhuus an de Grönnegersaandweg bee Deever
- Ut begun van vukaansiecentrum Ellert en Brammert
- Kiender van de legere skoele in Deever in 1946
- Kiender van de skoele op Woater’n in 1946
- Klaas Kleine hef ok ut book Ut Meraekel eskree’m
- Kiender van de Witteler skoele op Schiphol
- De Twee Hendukk’n bint saem’m Ieserstaark
- Veurkaante vukaansieboerdereeje Onder De Eiken
- De gemiente Deever wödde liekedièrd
- Boer’n betaelt mit an de weg langs de Witteler skoele
- Un skildereeje van un hutte aachter Deever
- Vukaansie in ut somerhuussie ‘ut Plagg’nbultie’
- Snee sköpp’m van de saandweeg’n in Deever
- Inzate en palmslag van ut huus van Henduk Pook
- De behièder van café Balsmoa döt un oproep
- De fumilie Pook veur heur huus an de Kruusstroate
- Ut jonkvolk van Deever hef wè wat te weins’n
- De sloop van De Keet op de Heezebaarg in 1997
- Un vurgeet’n foto van de Iemenhof bee de brink
- Jan Kok an ’t waark mit de heujschudder
- Henk ter Hoor hef un stuk bee sien winkel anebaut
- De modderkaamp op de Oeren bee Deever
- Bee Castra Vetera stön un Araucarea imbricata
- Ut beeld Ut Behagen kö’j vanof de weg neet seen
- Ee’m middageet’n in de kaamp op de Oeren
- Sunig mit stien’n uut ’n nazi-Duutse startbène ?
- Anne Mulder spreuk as ièste in un eup’mlochtspel
- Wie bakt ur now nog rechthookugge knieperties ?
- Villa Olde Legerplaèse op Zorgvliet in 1895
- Foto van de pas restoriède meule an de Westeresch
- In ut kaarkorgel laag un keuper’n deusie
- De fumilie Halman woonde op Woater’n en Zorgvliet
- Jan hef un koatie hen sien maegie Griet estuu’d
- Koffiesaele van de Saandkaamp an de Heezeresch
- Un tiekening van de Brogge an de Gowe uut 1985
- Wie hef meister Jan van der Meer ekent ?
- Ut swatte pattie hen Oll’ndeever
- De kaarke van Deever hef wè un hiele bulte laand
- Ut holt’n sitbaankie an de Betonweg hef ut neet ered
- Funerair mosaiek op de groeve van Jan Westendorp
- Un mooi eulievaarfskildereeje van bee de Hoarsluus
- Un ereboge veur de neeje keuneginne
- Ai’j neet mièèr sunder ut internet könt
- Ik heb een heerlijke tijd in kamp De Eikenhorst gehad
- Un mooi stukkie van ut Kastiel sestug joar’n elee’n
- De oldste ansichtkoate van ut swembad Deeversaand
- Un meteoriet in de koele van un besunder stiengraf
- See hept ut husie van Jan en Tinus Andree vurboud
- Un hiele olde ansichtkoate van de kaarke an de brink
- Ut vurrinnewièrde pothokkie van de Uilenhorst
- Un conté-tiekening van de kaarke an de brink
- Ut pothokke van de Uilenhorst in de Olde Willem
- Un toertie kuunst, historie en ambacht in Deever
- De sloop van villa Castra Vetera op Zorgvlied
- Un tiekening van un olde boerdereeje in Oll’ndeever
- Ut skiere uuthangbrött van De Kleine Henduk
- De botterfabriek en de beltmeule an ut Katt’nende
- Un mooie ansichtkoate van Ut Winkeltie
- Ut boerdereegie van Marinus Bel is vot
- De greinspoalties 73 en 74 stoat bee de Tilgröppe
- Un stillee’m van de kuunstskilder Jaap van Zijderveld
- Aarm en tevree’n is rieke en rieke sat ? !
- De boer’ngerakkaarkhof an de Oll’ndeeverse Veldweg
- Greinspoaltie 72 stiet an de weg deur de Olde Willem
- Un loagie ies op un plasse waeter in ut Wapserveld
- Un skildereeje van de voat bee ut Veneschut
- Toren en kerk aan de brink van Deever
- Ut Instituut veur de Landbouw op Klein Woater’n
- Gruunte, vis en fruit van Jochem Kamp
- Ut monement op Baark’nheuvel in de oorlog
- Un olde melkbusse uut 1958 mit ut nummer 182
- De hoefstal van de Kloeze an de Heufdstroate
- De Kloeze is hen ’t Meul’nende verhuust
- Hoe un neeje meister uut ekeus’n wödde
- De QualiteitsbrinQ van Deever
- Brandwièrpost Deever is weg ekrömp’m
- Un waetervaarfskildereeje van un olde boerdereeje
- Zorgvlied lig skier teeg’n de Dreins-Freese grens an
- Ut hunnebedde D52 noa ut knutselwaark in 1953
- De aachterkaante van de olde kapelle van Obadja
- Ièst ut paark A op de kaarkhof van Deever ruum’m
- Now hef Deever twee Bert Haanstra sitbaankies
- Loat oen topstokk’n in ut Deevers Archief seen
- Ee’m kiek’n in de Heufdstroate van Deever
- Deever, bonito rincón restaurado en su estado orginal
- Ut Deevers Archief söch foto’s van ut boer’nlee’m
- Ee’m kiek’n of ‘r ok gesellige doo’jn bee bint
- J. SL. en B.M. hept de ièste stien elegt op 16-5-53
- De jonge laandgeities van Klaas Kleine uut Deever
- Haentie op mien stokkie mit Palmpoas’n in 1939
- De ieser’n baarge van snikkevaeder Beijer
- In de grote saele van Blok an de Deeverbrogge
- Hartelijk dank – Kees, Nell, Elsje en Wouter
- Gemeentelijk propagandabord net niet plat gereden
- Un brocante kleefplaetie van ut woap’m van Deever
- Un riegel betuttelpoalties van ut type Amsterdamned
- Nepkuunstbekie mit de naeme Kwoawadi op Kalter’n
- Ut nepbeeld op ut gras bee de dokter
- Gedèènkplaete veur de bouwers van de noodbrogge
- Un neeje gedèènkplaete op un wièrvaaste sokkel
- De krimp’nde hervormde kaarkgemiente van Deever
- Jeudse mann’n uut Amsterdam in kaamp Deever A
- Gemiente geet proat’n mit de kebiet skeeters
- Ansichtkaart van een oude boerderij in Oldendeever
- Diever kreeg nieuw gemeentehuis an de brinq
- Langs de Wapserweg bee ut Addervene in 1891
- Wallegies en sloties van de Witteler Wière
- De kapelle van Obadja op Zorgvlied
- Wat overbleef van de boerdereeje van Oar’nd Mogg’n
- De situatie an de Deeverbrogge bij tegenlicht
- Sukersakkie van Hotel Blok – TT Assen – 29 juni 1957
- Stroatveger Jan Jurjen de Boer stopt ur mit
- De messies saat’n wel hiel lös in de büse
- De greinse löp wat aans in de kaarspel Deever
- Een steenen potje met tien oude muntstukken
- Panorama van de Aachterstroate en de Noorderesch
- Blik, Wringe, Boekweitenveen, Giere, Kleine Kwabbik
- De smid en de tiedmesiene
- Un te kleine foto van ut mooie zwembad De Calthorne
- Krieg now toch de groet’n uut Deeverbrogge
- Kiender in de klasse in de Witteler skoele
- De ijzeren man met de vreemde toeter
- Pannebier drink’n bee de bou van ut postkantoor
- De Doavidsterre mög neet boo’m de veurdeure blie’m
- Knallen met carbid wint terecht aan populariteit
- Elk dag wödd’n sesdüsend lunskäsies emeuk’n
- Bouw’n op de Westeresch van Deever
- Skildereeje van ekspressionist Klaas Koopmans
- De toor’n en de kaarke op ut haandvat van un lepeltie
- Die lillukke anbouw is gelokkig vut
- De plakette mit de keuneginne höng in de roadsael
- Ut breefpepier van de botterfubriek van Wapse
- De olde braandkoele an de Peperstroate in Deever
- To leporello or not to leporello, that’s no question
- Echte slietpaed’n slingert over de brink van Deever
- Woar is die plakette mit de keuneginne eblee’m ?
- Over de stee van de wieserplaet’n teeg’n de toor’n
- Peter van Tiel saat ok in ‘de Eikenhorst’ an de Gowe
- Schor getoeter over de someroam’dheide
- Un tiekening van de boerdereeje van Haarm en Jan
- De traditie van ut kebied skeet’n in Deever
- Ut bidplaetie van Sjoerd Aukes uut Woudsend
- De oldste foto van de meule van Roef Machiel
- De meule van Roef Machiel op de baarg in Veldhuus’n
- “Oens Belang” in Wapse is op 22 april 1897 operigt
- Un beetie olde foto van de meule in Oll’ndeever
- Ik hep ondekt dat ut apperoat neet gevoaluk is
- Un old pothokke bee un boerdereeje op Veenhuus’n
- Boerdereeje mit twee siedbaanders in Veldhuus’n
- Un paer aarmoodige rhododendrons op un diek
- Surogaatbotter uut de stad Grönning’n
- Achterkleinzoon van Marten Wouwenaar reageert
- Un volle moane in ut naachtblauwe Oll’ndeeverseveld
- Gedoe en geklooi en geknutsel an ut hunnebedde D52
- Op de pompestroate in un boerdereegie in Deever
- Sneestorm an ’t Meul’nende op 14 febuwoari 1979
- Un rustige dorpstroate in ut olde Deever
- De veiling van un Saksiese boerdereeje in Oll’ndeever
- Krieg now gau de groet’n uut Deever in Drente
- Ik blieve in mien beddestee sloap’m tot mien dood
- Bungelo noast Villa Nova op Zorgvlied
- Un tragiese 10 april en un onvugetelokke 12 april
- Twee olde huussies an de Peperstroate
- De groote braand in Dieveren op 27 augustus 1759
- Gill’nd redt de saandtrein langs de Deeverbrogge
- Somerhuussie ‘de Wiemel’ in Ellert en Brammert
- Dorpsfotograaf Haarm Hessels is in 1995 estör’m
- De sloop van de piepe van de Deeverse botterfubriek
- De bou van veer oll’nvandaeg’nhuussies op Zorgvlied
- Braandtoorn’s en un braandpoal op Baark’nheuvel
- Gedèènktiek’n veur de bouwers van de noodbrogge
- De sloop van ut Wittelter skut in 1880
- An de Deeverbrogge – Kalkovens staan op instorten
- De meule van Ab Jansen hef gien stelling mièr
- Vlag hijsen en breken in jongenskamp De Eikenhorst
- Haarm Hessels hef ut hunnebedde ok op de foto set
- In de tillefooncel kö’j dag en naacht automaties bell’n
- Un mooie ansichtkoate van ut Pension Vierhoven
- Ansichtkoate – Groet’n uut Deever
- De ièste 90 joodse mann’n in warkkaamp Diever A
- Pakschuitendienst tusschen Assen, Deever en Meppel
- Ut vroggere noodgemientehuus wöd ofebreuk’n
- Wapse hef now un woap’m en un vlagge
- De student’nkaam’pm bee ut Mast’nveltie
- Foto van de brink van Deever
- Wee goat mit de snikke hen de maarkt in Möppel
- Ut bidplaetie van Jurjen Bos uut Zorgvlied
- Un foto van de olde Kruusstroate in Deever
- De lüder van de klokk’n in de toor’n an de brink
- De ofscheidskoate van ut somerkaamp
- Frièrik Westerling hef ok mulder in Oll’ndeever ewest
- Wie hef de olde sluuswaachterswoning ekocht ?
- Ièste anplakbiljet van ut eup’mlochtspel uut 1946
- Maurice Domingo hef sien oorlogsherinneringskruus
- Wie hef toch die plèsnème Zorgvlied bedaagt?
- Sukersakkie van pension Vierhoven an de Bosweg
- Vincent en Daniëlle holt van mekaèr
- Bezinepompe van Laamut Roll’n an de brink
- Bee de schièrboas
- In ut Deevers Archief is ut gewoon Dwingel
- N.S.B.-burgemeester Pier Obe Posthumus voor het hof
- Deur ut dakraem köj mooi de toor’n an de brink seen
- De Kalkoom’s tuss’n de Deeverbrogge en de Gowe
- An de olde brink van Deever op 12 mei 1955
- Ut bidplaètie van mr. dr. Lodewijk Guillaume Verwer
- ’t Pattie hen van Wester sien koele
- Dree skiere tiekenings van de Dikke Stien’n
- Groeten uit Wapse – Grootmoeder aan ’t spinnen
- Sjoerd Aukes en sien gezin hept op Woater’n ewoond
- See daanst en dan nog wè op sundagmiddag
- Un swat-wit ansichtkoate uut de gemiente Deever
- Geesje Jantina Schoemaker is uut de tied ekoo’m
- Ut woor’nbook Dreinse streektoal’n stiet op ut internet
- Gemiente Deever liquideert zwembad ‘de Calthorne’
- Ansichtkoate van de Peperstroate in Deever
- Un wit arbeidershüsie an de Ten Darperweg
- Un mooie donkerazuurblauwe locht aachter de kaarke
- Bidplaetie van Bertha Carolina Verwer
- De Deeverse voetbal wödde opericht in de oorlog
- Old-wetholder van de gemiente Deever is estörm
- Echtpaar in Deever viert 60-jarig huwelijksfeest
- Ansichtkoate van de Schoapsdrift op Baark’nheuvel
- De bouwers van de noodbrogge en de Canadezen
- Hotel Johan Blok an de Deeverbrogge in 1949
- N.A.D.’ers rooit ièpels op de Noorderesch
- Afbraak van het mooie oude boerencafé Trompetter ?
- Ut haentie van de toor’n wödde neet ereuk’n
- De meule an de lege ruumte van de Westeresch
- Ut schultehuus is neet beholl’n moar vurropt
- De kaarke aan de brink van Deever in 1756
- Oprichting van de Noordelijke Hypotheekbank
- Geert Dekker, Aèbel Wiekstroa en Hillegie Dekker
- Jongenskamp ‘de Eikenhorst’ had eigen kampgeld
- Het landgoed Castra Vetera op Zorgvlied – 1938
- In de kaarke an de brink van Deever
- Ut saandstien’n pottokke van Teunis Kuper
- Anthonij Gasthuis – Gratis wonen en een gulden toe
- In de Heufdstroate van Deever in 1954
- Anne Mulder over Albert Egges van Giffen
- De jeud’n muss’n ’s naachts hen Westerbörk loop’m
- Plaetie 16 uut Bussink’s album ‘Mijn land – Drenthe’
- Over de organisatie van jongenskamp ‘de Eikenhorst’
- Al is de crisis nog zo fel, de liefde trotseert hem wel
- Stoomtram van de N.T.M. an de Deeverbrogge
- De Kwoasloot begunt in de Stroet’n op Kalter’n
- Kantinetente mit militaer’n in de kaamp op de Oeren
- Winternoamedag op ’t Kastiel in jannewoari 1979
- Un lochtfoto van ut midd’n van ut olde Deever
- Ut olde postkantoor an de Heufdstroate in Deever
- Un kwitaansie mit kwitaansiesegel van grote Frièrik
- Mit de hondekarre onder de tolboom deur
- De haandtiekening van Leonard Willem van Os
- Ièpels rooi’n op de nes bee de Kaamp
- Ie kriegt de groet’n uut Deever in Drente
- Dames van de buurtvurening van ut Kastiel
- Un baarg swaarfstien’n veur un friet- en snekkot
- Tweehonderd eek’n in ut Grünedal
- Woar laag’n ok awièr de Stroet en de Kreulenakker ?
- Woar is ‘Sorry, Mister Shakespeare …!’
- Fietsehaandel van Laamut Roll’n an de brink
- In het Grünedal in de winter van 1955-1956
- De familie Zaligman uut de Heufdstroate in Deever
- Greinspoaltie 46 stiet noord van de Verwersweg
- Deever. De stee um te weed’n ?
- Oaltie Keuning-Hoaveman bee huus op ut Kastiel
- Aubut Kuper hef ut Grünedal veur 65 gull’n ekocht
- Ut husie van de fumilie Andree wöd vurboud
- Bijna hiel Deever is in 1581 plat ebraant
- Twee neeje broene beuk’n an de brink van Deever
- Grindbiggels op ut oorlogsmonement an de Bosweg
- Ut Rabobankjebankje op de kaarkhof bee de brink
- De Deeverse Terras Route löp neet over Zorgvlied
- Ièst mit de vlegel un legge rogge döss’n op de deele
- N.A.D.’ers op de foto bee de Hoarsluus an de Gowe
- Is Tied Zat de tied zat of besteet de tied neet mièr ?
- Jans Tabak is estör’m an de Saandhook in Deever
- De olde kouwe van Oaltie Keuning-Hoaveman
- Van Daalen in Bennekom en in Deever
- Ansichtkoate mit de groet’n van de Deeverbrogge
- De piepe van de botterfubriek kö’j nog net seen
- Un wandelkoate veur Bark’nheuvel uut 1936
- Ansichtkoate van de meule in Oll’ndeever
- If you steal, then you are marked
- De allerièste recensie van ut openlochtspel
- Deever is ien tuneel en besükers bint mor figerant’n
- Deever – Wied kiek’n hen alle kaant’n
- Op Woater’n is ut hoogste huusnummer now 34
- Vurbeeldingskracht redt ut neet op Woater’n
- Waarm eet’n bee de fumilie Verwer op ut Kastiel
- Un rooms katteliek centrum veur kiender op Zorgvliet
- Kinderkamp voor opvang van kinderen van N.S.B.’ers
- Op de knee’jn veur Lodewiek en Johanna
- De Olde Willem lig in de gemiente Deever
- Un grote saandvlakte in Ellert en Brammert
- Frömmes op de fietse op de Riekseweg
- An de Deeverbrogge – Proef met nagloeiende verf
- Wie kent Jan Giessen uut Rotterdam nog ?
- In Ellert en Brammert stön somerhuussie ′de Sikke′
- Gezin van Philippus Zaligman
- Willy Hielkema-Bos is estör’m op 11 december 2019
- De botterfubriek bestön 40 joar op 30 mièt 1939
- Saut en Hollande: Mission Amherst
- Camping Diever v/h Gemeentelijk Kampeerterrein
- Obbe Verwer groet zijn zuster Euphemia Verwer
- Ut skoelpattie van ut Kastiel hen ut Meul’nende
- Coöperatie Samenwerking U.A. an de Heufdstroate
- Uutzicht op de gemientelukke toor’n an de brink
- De oprichters van de koeperasie an de Heufdstroate
- Pentekening van Peperstraat en kerk aan de Brink
- Koaties uut ut 3e maegieskaamp V.C.S.B. in 1926
- De holt’n noodgebouw’n van de U.L.O.
- In de winter van 1925 in de olde Peperstroate
- Ut monement van mr. A.C. op Baark’nheuvel
- An Oosting hei’w oens lee’m te daank’n
- Manuel Smit hef in ut N.A.D.-kamp an de Gowe eseet’n
- Laan’n in de bos bee ut aar’mhuus: un bos te vrog
- Bouwers van de noodbrogge kriegt un gedenkplaete
- Plaquette voor de Royal Canadian Dragoons
- De brink en de kaarkhof bint now ech wè vurknooid
- Ut holt’n sitbaankie bee de Van Osbaank redt ut neet
- Un paer olde woor’n in ut Deevers
- Ut mooie Museum Dieverza an de brink van Deever
- Zaandweg van ’t Kastiel hen de Heezenesch – 1969
- Ansichtkaart van de Rollestraat in Wapse
- An ’t ende van ’t Meul’nende – Winter 1978-1979
- Sukersakkies van een kantine van Ellert en Brammert
- Sukersakkies van een kantine van Ellert en Brammert
- Hier stön ut Waarme Hart Van Deever
- Deever – ‘t Kleine Brinkie – 1904
- Boerdereeje van Knelus Seinen an de brink in Deever
- De hartelijke groeten voor de familie Keimpe Roosjen
- Bee de femilie van Ankör’m op ut Kastiel in Deever
- Slijtpaden over de kaarkhof bij de brink van Deever
- Riekstoll’n in de gemiente Deever vurpacht in 1869
- Wie hef olde joarverslèg’n van de botterfebriek ?
- Ut domme, dröge, dorre, drammerige D-logo
- In Deever vind ik vaak verrassende hoekjes
- Wie heeft een foto van een marcherende Excelsior
- Bee Garke Bakker in de Heufdstroate van Deever
- Arbeiders weigeren naar fascistisch Duitsland te gaan
- Waterverfschilderij ‘Bee de löswal an de Brogge’
- Un olde foto van ut tolhuussie in Wittelte
- Ik liz op ‘e knibbels en arbeidzje yn stien
- Deever is mooi oppeknapt mit ’t liekwaeg’nschuurtie
- De winkel en ut vurlof van Henduk Pook
- Bee de pompe op ut plein van de Witteler skoele
- Kiender van de Deeverse legere skoele in 1958
- In de klasse bee meester Onstee in ut joar 1952 ?
- Mevrouw de hoogwelgeboren jonkvrouw Henriëtte Ottoline Clara Elisabeth Holmberg de Beckfelt weduwe van Jacobus Franciscus de Ruijter de Wildt verkoopt haar aanzienlijke luxe inboedel van ‘het Kasteel’ op Zorgvliet
- Ik hoop weer terug te komen, zoo gauw mogelijk
- Deepe joap’m in de ziele van de Deeversen
- Ik wil even reageren op het verhaal over ’t Bultie
- Groet’n uut kaamp ‘de Eikenhorst’ an de Gowe
- Een oud hekje op een rooms-katholiek kerkhof
- Un ienvoldig gedèènktiek’n bee de Deeverbrogge
- Ut hunnebed van Deever wordt zichtbaarder
- Militair kamp is bijna in gereedheid gebracht – 1905
- Nog un monement’nschiltie an de toren an de brink
- De valse aquamanile in ut Schultehuus an de brink
- Deever rouwt um zijn tien dooden
- Hier goa ik woon’n, ofsender Rob
- Keutereegie op ut Kastiel in Deever in 1958
- Op de plokhoare
- Schetsplan van oens mooie neeje Dingspilhuus
- Vrogger in de gemiente Deever
- Twee Tiktak-spelties van Aubet Kuper uut Deever
- Inbreken in het ‘lijkhuisje’ aan de Bosweg
- Sukersakkie van hotel Blok an de Deeverbrogge
- Passeneel van annemer Niesing in de Peperstroate
- Van harte beterschap – Familie Hendrik Mulder
- Voorkant van het gelijk organiseert bijeenkomst
- Café-Restaurant ut Dreinse Wold besteet neet mièr
- Junioor’nelftal van Deever kampioen van 1958/1959
- Hier mö’j Deevers proat’n
- De Burgemeister Van Osbaank bee de Betonweg
- Dieveren op een topografische kaart uit 1599
- Tiekening van de kaarke an de brink van Deever
- De sloop van ut hüinebedde D52a an de Bolsweg
- Rijkswerkkampen Diever A en Diever B
- De sloop van ut hüinebedde D52a an de Bolsweg
- Ut onderlinge pièrdefons van Deever
- Museumboerdereeje Dieverza an de brink van Deever
- Proat’n in ut Deevers-Hooghaarlemmerdieks
- Ut mislukte padjongenkottie 1.0 is vot
- Greinspoaltie 70 stiet now an un fietspad van asfalt
- Greinspoaltie 50 steet op 100 meter van de olde stee
- Een groepsleider heeft mij verschrikkelijk mishandeld
- Op de Wittelterweg in Oll’ndeever in de haast
- Mijn bed stond midden in de slaapzaal
- Sportveld met kinderboerderij in ′de Eikenhorst’
- Graffity kunst in Deever – Een huis moet oud zijn
- Reacties van ‘Deeversen in de vrömde’ gevraagd
- Hiele mooie ansichtkoate van de olde Kruusstroate
- The incredible dr. Pol is geboor’n op Woater’n
- Ansichtkaart Groeten uit Diever in spiegelbeeld
- Vernietiging van ut Waarme Hart van Deever
- Ik had een klein gaatje in de houten wand gemaakt
- Ut verropp’m van un saandweggie in Oll’ndeever
- Boerderijtje van Hendrik Nijboer brandt in 1939 af
- De dreejbrogge an de Gowe in 1938 en in 1945
- Vukaansiecentrum Ellert en Brammert an de Brogge
- Sölfklever van ammeteurzender Eenzame Jager
- Eetzaal in ut jongenskamp De Eikenhorst an de Gowe
- Foto’s jongenskamp De Eikenhorst uit 1961-1963
- Ansichtkaart en sukersakkie van Hotel Café Centrum
- Henduk Gièrad van Os is hielemoale kloar in Deever
- Bidprentje van Johanna Josephina Maria Verwer
- Een en ander behoort tot de historie van Deever ??
- Ansichtkoate van ut monement op Baark’nheuvel
- U.L.O.-skoele in Deever officieel eupend
- Bidprentje van Bernardus Johannes Nibbelke
- Ansichtkoate van ut speulturrein in Ellert en Brammert
- See hept de Van Osbaank wièr vusleept
- Ik heb rond 1953 in kamp ‘de Eikenhorst’ gezeten
- De koostal van un boerdereeje in Veenhuus’n
- Paviljoen Vierhoo’m an de Bosweg in Deever
- Ut Hoarschut an de Gowe in 1884
- Lochtfoto van ut olde Deever
- Lieste van de greinspoalties 41 tot en mit 77
- De nepper van ut frutselwoap’m van Deever
- Hoe gaat het toch met de jongens van barak Perú ?
- Ut naembröttie van de Greinsweg op Baark’nheuvel
- Ben van Erp vraagt: Herkennen jullie dit ook ?
- De kleine Henduk en de grote Henduk an ’t waark
- Ik mösse oense tente skone maek’n
- Greinspoaltie 63 stiet vlak bee de Kaele Duun’n
- Greinspoaltie 61 stiet woar ut altied hef estoan
- Deevers skildereegie van Hein Auke Kray uut 1957
- Ut fietsepad noast de olde Stienwieker saandweg
- Vier muurschilderijen sieren biljartzaal
- Iens komp de tied, de tied die rose en ekkelboom velt
- Greinspoaltie 65 steet bee ut Ekingerdiekie
- Ut bolder’n was, is en blef Deevers aarfgood
- Greinspoaltie 67 steet now op un aandere stee
- Set ut huus ur neet oarug uut ?
- Is dit hangjongerenontmoetingskotje 3.0 ?
- Allerheiligen en Allerzielen in de Sint Pancratiuskerk
- Plechtige afkondiging grondwetswijziging in 1953
- Die raere richtinganwieser bee ut pièrdemaarkturrein
- Ik vurwaagte altied bericht van oe
- Klaas Kleine, de siersmid en romanticus uut Deever
- Toen de Groningerweg nog helemaal een zandweg was
- Carbid schieten is nu een nationaal erfgoed
- Pannekoekenboerderij Dieverszicht is niet meer
- Een vierkante band van straatklinkertjes
- Deeverbrogge – Uit de diligence en op de boerenkar
- De nieuwe gevangenis an de Deeverbrogge in 1852
- Kamplied jongenskamp ‘de Eikenhorst’ an de Gowe
- De stand der electrificatie van Deever in 1924
- Ut hulp-postkantoor an de Deeverbrogge
- Twee verhalen van luitenant parachutist Gilles Anspach
- De olde brink van Deever mit de braandkoele in 1903
- Hotel Blok an de Deeverbrogge verbraand
- Witteler fumilienèème Bee de Baarg bestiet neet mièr
- Vukaansiewoning De Witte Raaf in de Olde Willem
- De aftakeling van een horeca-gelegenheid
- Bergplaats voor benzine en petroleum op ’t Kastiel
- Promise of the dawn – Belofte van het ochtendgloren
- De woning van de familie Andreae is verdwenen
- De jonge boerenzoon Jans Roelof Tabak
- Greinspoaltie 47 steet bee un olde kerreven
- Symbionische Zuil op de rotonde an de Deeverbrogge
- En zal ik staan en zult gij op mijn troon zitten ?
- Greinspoaltie 72 is now ee’m vot
- Weinigen hebben Geert Dekker uitgeleid
- Gièt Dekker huust nog op un lie’m vloere
- Goa toch leever hen Deever
- Over Wolter Smit en twee vrachtwaègn’s van de fubriek
- Broembroem en vroemvroem in de stilte
- Keloel van Sjakie uut Spier eponst in ieser’n baankies
- De zoore poal van droefheid en van leed
- Ut kottie van Homme Geertsma is vot
- Un modderige Stienwieker saandweg
- Ut Greinsstuwmeer bee de Kaele Duun’n
- Kuunstwaark op de rotonde an de Deeverbrogge
- Liekwaeg’nschuutie wöd gien groevemuseumpie
- Greinspoaltie 59 steet in ut aarg hoge grondwaeter
- De Zwalk langs de Sjakie-tegels in Deever
- ‘Drie fasen van een gedachte’ hangen in de griffie
- Roesterig veulenbeeld bij de ingang van Villa Nova
- Uutkiekplatform stiet veul te wiet van ut stoefsaand
- Bouwbord geeft deels een indruk van Brink 6.0
- De umvang van de Baarg in Wittelte op un lochtfoto
- Plaesnaemböd Woatern in de gemiente Deever
- Doe vandaege gien ding’n die ai ‘j mörn ok könt doon
- Daar wij zelf bijna niets meer hebben
- Ut rookkottie van de veurkaante van ut geliek
- Die week in Giethoorn staat mij nog erg bij
- Ut is wè elokt, die hook is now leeg
- De Deeverse greinsstien op ut maarktturrein
- Heer Witto op de Baarg in Wittelte
- Ut olde kaarkhof aachter de kepelle van Obadja
- Greinspoaltie 58 steet an ut Ekingerpad
- Greinspoaltie 56 stiet bee de Appelsgascheweg
- De Noorderesch mit de bosraand in Deever
- Nog ’n woap’m van Deever an de Kloosterstroate
- De sproanust’n in de beuk’n an de Toor’nlaene
- Feestoam’d van de boerinnebond in café Balsmoa
- Ut poasbulte sleep’m in Deever in 1938
- Het zou een sieraad voor het dorp kunnen worden
- Ut kaarkepad over de Westeresch is vurneeld
- Het verleden kan nu spreken in zijn eigen oude sfeer
- Un olde saksiese boerdereeje in Ten Darp
- De berigt’n in de Magnum Opus
- We zitten hier zoo heerlijk en zoo goed
- Un inekleude ansichtkoate van de kaarke an de brink
- Ut huus van de heufdmeister an de Heufdstroate
- Deever möt ok op de plaesnaemböd’n
- De Van-Osbaank in ut Van-Oskaampie
- De Van Osbaank wödde in 1962 un stukkie vusleept
- Schilderij ‘Landweg in Zorgvlied’ van Hans Kuiper
- Goan en koo’m van de burgemeister in Deever
- Dwingel hef un nee Grüne Kruus gebau
- De veroordeling van N.S.B.’er Pier Obe Posthumus
- Reet dekk’n op un keutereegie op ut Veurste Kalter’n
- Ut brogwaagtershusie an de Oll’ndeeversebrogge
- Huuswaark veur ut husie van de toal
- Bee de een’nviever in Deever
- Ut maarktturrein an ut begun van de Bosweg in 1924
- Wie de scha heeft, heeft ook de schande, niet waar ?
- Vurdeevern mit dé historicus van de gemiente Deever
- Meule De Vlijt en un angesicht van Deever
- Ut dorpshuus van Deever het ut Dingspilhuus
- Tuunvusiering op un heede an de Deeverbrogge
- Eapels rooi’n mit de mesiene in de Olde Willem
- Esdoorn op 12-04-1985 eplaant veur de Canadezen
- Abe Brouwer hef ok de Doavidsterre estroat
- De Wapserveenseweg in Wittelte in de snee
- Wie lust heeft vijgen te plukken, hij kan ze er vinden
- Ut riekstillefoonkantoor is in 1902 eup’mt
- Nieuwjaarswens kwam ruim 35 jaar te laat aan
- Fotoos van ut olde Deeverse boer’nlee’m esögt
- Klaas Kleine regisseur van ‘Café De Laeste Snik’
- Ansichtkoate van ‘in de bouw’ in Deever
- De legere skoele op Woater’n bestiet honderd joar
- Breimer Zelfbediening op speldje van Tiktak thee
- Batta Bolling legateert f. 4000,- aan Het Groene Kruis
- Oense Abe an ’t stroat’n an de Binn’nesch in Deever
- Vugèdering van de N.S.B. in café Balsma uutestelt
- Bungalow ’t Spinwiefien in Ellert en Brammert
- Groeten uit kampeercentrum Ellert en Brammert
- Bee ut keutereegie van de Flitter an de Heufdstroate
- Betekenis van de woorden lodderein en siepel
- De laatste verzetsdaad van Gerrit Gunnink
- Lilluk op drift mit ut maarktterrein an de Bosweg
- Metam-natrium is bij teelt van lelies weer toegestaan
- Ut groevemuseumpie sal ur nooit koo’m
- Wanneer begunt de less’n Deevers ?
- Ansichtkoate van de Kruusstroate in juli 1960
- Kunstschilder Fedor van Kregten is geboren in Deever
- Ok dit joar wièr kebied veur olderwets knalplusier
- N.S.B.-propaganda-bijeenkomst in café Balsma
- Mann’n uut Deever dood in de slag bee Damiate
- Eerste hennepkwekerij in Deever ontmanteld
- De bos op Baark’nheuvel
- Op de hoorn bloas’n in de winter in Oldendeever
- Een paar foto’s van Jan Harm Pol op Woater’n
- Oude gemeentehuis aan de brink werd verlaten
- Ik kan ur neet langes mit de melkwaèg’n
- Ut rouwberigt van mr. Lodewiek Willem Verwer
- Lucas Muggen wordt beheerder van enige vermogens
- De statuut’n van de Noordelijke Hypotheekbank
- An un echte Saksiese brink stoat allennig boerdereej’n
- Postuum eerbewijs aan dokter Bas van Nooten
- Diever, 9 juni 1962. Ze hebben hier ook televisie.
- Molens en mensen moeten meer moveren
- Melkaanvoer loopt in 1942 verder terug
- Café Trompetter belemmut ut sicht op de kaarke
- Moar de boer, hee ploogde vedder .. op de Westeresch
- Inleveren van radio’s in de Tweede Wereldoorlog
- Auto van veearts Van der Eijk bee’j ’t gemientehuus
- De krottebewoners bint oadelukke lui ewödd’n
- As see d’r allemoale bint, dan binne wee mit elf man
- IJsvermaak an de Deeverbrogge
- Keukenlaan op Zorgvlied en Wateren
- Over greinspoalties en de laandwièr op Zorgvlied
- De eupening van ut nutuurbad Deeversaand in 1942
- Gesaèmelukke ruumte in de Alaska barak
- De nieuwe pastorie van de gereformeerde kerk
- Jan Keuning uut Leggel benuumt as magasienmeister
- Gezicht op molen ‘de Vlijt’ op de Westeresch
- De levensboom in het bovenlicht van Peperstraat 1
- Un holt’n dekskiptjalkie bee de Deeverse sluus
- De Sunnekaamp lig neet in de gemiente Deever
- Het kunstwerk aan de buitenwand van ‘de Paletmess’
- Lijkwagendienst vergadert in café Balsma
- Ik heb ten minste een eigen dakje boven mijn hoofd
- Verkoop landgoed Groot en Klein Wateren in 1871
- Skildereeje en foto van ‘Brogge in de bos’ op Zorgvliet
- Lantièrnplaetie van ut gemientehuus en de pasterie
- De süvelwinkel an ut Meul’nende in Deever
- De nu nog gratis Langparkeerbrink op de Westeresch
- Verkoop Bloemakker, Kleine Ouwel en Hoendernust
- Oudste Deeverse advertentie – 3 december 1746
- Café Berend Slagter an de Kruusstroate in Deever
- Eervol ontslag lantaarnopsteker per 1 november 1924
- Gesloopt pand aan de Hoofdstraat in Diever
- Hervormde kaarkgemiente hef un eig’n webstee
- Openluchttheatertje in het kamp ‘de Eikenhorst’
- SAS Semi Brigade (French) raid at Diever
- Het reglement van het Armenwerkhuis
- Dieverderdingspil, een archaïsche utopie !?
- Ut holt’n beeld van Gijs Smeekes is vut
- Kloosterstroate 4, 6, 8, 10, 12, 14, 15, 17, 19 en 21
- Binnenesch 6, 8, 10, 12, 14 en 16
- Neebouw an de Kloosterstroate en an de Binnenesch
- Kool’nbak aachter ut paand mit adres Binnenesch 6
- Ut aachterspatbödplaètie van Jan Slagter
- Leidingwater bereikt Deever op 15 mei 1957
- Kent U dit kiekje ? Hoe vindt U het ?
- Ansichtkoate van de Kruusstroate in Deever in 1953
- Tekening van kerk en brink in Deever
- Eerste herten in 1882 gezien in het Deeverzaand
- Boerenprotest tegen opheffen tramlijn
- Hoofdkantoor Noordelijke Hypotheekbank op Zorgvlied
- Canon van de gemiente Deever
- Hans Kuiper, schilder en fotograaf te Noordwolde
- Bouw van een eigen theaterlokaal en sportlokaal
- De neie lienbank van de boer’n in Deever
- An de Deeverbrogge – Restanten van de kalkovens
- Het reglement van de Lijkwagendienst uit 1912
- Diever herdenkt twee zwarte dagen op 22-11-1945
- We hadden een commandant als hoofd van het kamp
- Het steenfabriekje van Willem Bolt in de Holthe
- De ièste foto op de kaarkhof an de Grönnegerweg
- Sigaar’nfubriekie op ut laandgood Woater’n in 1898
- De steeg tussen Schultehuis en Schulteboerderij
- Ut woap’m van Deever an de greinse van de gemiente
- Ansichtkaart van de Brink van Deever – 1959
- Dorspkrachten bouwen in 1942 mee aan Dieverzand
- De wolspinnereeje van Hielkemeier an de Brogge
- Vall’nde stien’n en gevoar veur instott’n
- Un neeje skoele tummer’n in de kaarke van Deever
- Pension-Cafetaria-Lunchroom van Lub Wanningen
- ’t Is Sunt Joapik, de hongermaand is voorbij
- Stoomspinnerij an de Deeverbrogge
- Zorgen komen niet als enkele verspieders
- Een ontsierende gaping in een dorpsgezicht
- Kleuterskoele ‘de Buitelbam’ an de Binn’nesch is lös
- Vervanging van de Deeverse sluus
- De vergeten veldnamen in de gemiente Deever
- Wat ur nog is van de Uilenhorst in de Olde Willem
- Van Giffen vön un stien’n messie bee ’t Aar’mhuis
- Mogelijke verklaring van de naam Deever
- An de Deeverse sluus an de Deeverbrogge
- Kiender van de Witteler skoele in de somer van 1965
- Elk joar un vette kiepe uut elk huus in Vledder
- Op Zorgvlied, op Woater’n, op Kalter’n, op ’t Noave
- Ut kaamp dicht bee ut gehucht De Gowe
- Ontvang onze hartelijke gelukwenschen
- De melkbusnummers van de fabriek in Deever
- Un seismograaf op ut dak van ut roadhuus ?
- Een reactie – Cantharellen zoeken in de herfst
- Hoe ut poasvuur in Deever ebaut wödde
Author Archives: Deevers Archief
Speultuun in vukaansie-centrum Ellert en Brammert
In het gemoedelijke en betaalbare en daarom voor veel – vaak Friese – gezinnen uit de arbeiders- en lagere middenklasse aantrekkelijke vacantie-centrum Ellert en Brammert mit de ingang bee ut huus ‘de Wildschut’ an de voat tussen de Deeverbrogge en de Gowe was vanzelfsprekend ook een ruim terrein – zeg maar speeltuin – eenvoudig ingericht om te spelen.
De hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart was voor het eerst te koop in februari 1959 in de kantine van het vacantie-centrum. In die tijd moest de toeristenindustrie in de gemiente Deever nog op gang komen.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief herkent personen op deze afbeelding ?
Er bestaat nog een ansichtkaart met een nagenoeg dezelfde afbeelding van dit speeelterrein.
De redactie van ut Deevers Archief nodigt vroegere genieters van dit vacantie-centrum uit een scherpe scan van foto’s van dit speelterrein in te sturen voor publicatie in ut Deevers Archief.
In de bou bee boer Oad’nd Bult in Oll’ndeever
De hier afgebeelde zwart-wit foto is gemaakt tijdens het rogge maaien in Oll’ndeever.
Bij de paarden staat knecht Gerrit Haanstra (geboren op 15 januari 1915 op Woater’n, overleden op 7 september 1990). Hij was een jaar lang arbeider bij boer Arend Bult.
Naast de maaimachine staat knecht Jan Buiter (geboren op 13 december 1915 in Pesse, overleden op 4 juni 1994 in Meppel). Hij werkte tijdelijk ‘ín de bouw’ bij de familie Bult.
Op de maaimachine zit Jannes Bult (geboren op 3 augustus 1861 in Oll’ndeever, overleden op 17 januari 1949 in Grönning).
Rechts met strohoed op en met pijp in de mond staat Arend Bult (geboren op 25 maart 1890 in Oll’ndeever, overleden op 28 juli 1962 in Zwolle).
Deze foto moet in 1938 of 1939 zijn gemaakt door een logerend lid van de familie Bult. De hier afgebeelde foto was aanwezig in de verzameling van wijlen Jans Bult.
Posted in Boer'nlee'm, Boer'nwaark, Oll'ndeever
Leave a comment
Dieveren op un koate in een reisatlas uut 1794
Afbeelding 2 toont de zo genoemde ‘Nieuwe kaart van het Vrye Landschap Drente’.
Jan van Jagen heeft de kopergravure voor deze kaart in 1787 gemaakt..
De kaart is opgenomen in een in 1794 uitgegeven ‘Nieuwe en keurige reisatlas door de Nederlanden.
In de kaart zijn de grenzen van de zes dingspilgebieden ingetekend. Het Dingspil van Dieverden was het grootste dingspil in de Vrije Landschap Drente.
De reisatlas met de hier afgebeelde kaart bevindt zich in de kaartenverzameling van de Rijksuniversiteit Groningen.
In afbeelding 1 is op een detail van de kaart de omgeving van Dieveren, Wittelte en Wapse te zien .
Bij Dieveren is een figuur van een molen ingetekend.
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Posted in Laandkoate
Leave a comment
Keutereegie van Henduk Grupp’m en Geesie Pruntel
In Deever an de Heufdstroate op de hoek van het smalle straatje dat nu de naam Kerkstraat heeft, stond het boerderijtje van Hendrik Gruppen en Geesje Pruntel. Dit boerderijtje had in 1937 als adres Diever 198.
Deze foto uit 1937 toont verloren gegaan bijzonder Deevers erfgoed, te weten de fraaie bestrating van veldkeitjes bij het boerderijtje.
Op de hier afgebeelde foto is het vervallen kerkgebouw met de omheinde hof van het kerkgebouw – ook wel kaarkhof of kaarketuun genoemd – en pas geplante armzalige boompjes.
Het nog steeds bestaande maar toen pas gebouwde hotel-café Brinkzicht van de in de Tweede Wereldoorlog berucht geworden N.S.B.’er Klaas Marcus Balsma en zijn echtgenote Gezina Smit is nog net achter het kerkgebouw te zien.
De redactie van ut Deevers Archief heeft helaas nog niet kunnen achterhalen in welk tijdschrift de hier afgebeelde foto heeft gestaan en en wanneer precies deze foto is gemaakt. De redactie doet daarvoor een beroep op de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief.

Saat ur ok un krudenierswinkeltie in ut postkantoor ?
Drukkerij en Boekhandel Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever heeft het boek De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld in januari 1975 uitgegeven. De Deeverse boerenzoon Arend Mulder is de schrjjver/samensteller van dit boek. In het boek is op bladzijde 90 een afbeelding van een ansichtkaart van de bebouwing aan de Hoofdstraat in Deever tussen de Kerkstraat en de Kruisstraat te zien. De hier afgebeelde ansichtkaart is in 1930 uitgegeven. De tekst op bladzijde 90 luidt als volgt.
Hoofdstraat
Volgens gegevens moet het eerste huis rechts in 1836 bewoond zijn geweest door boer en winkelier H.A. Kok (oudste zoon van de destijds veel besproken en zeer bekwame Meister Albert.
Onder hetzelfde dak (2e deur) woonden Jan Bennen met dochter en schoonzoon Marinus Bakker.
3e huis – Textielwinkel van Weduwe Coba Vos.
4e huis – Boerderijtje van Gebroeders Mulder (in de volksmond Gebroeders Bakker).
5e huis – Schilders- en winkelbedrijf van G. Koster.
Links
1e huis – Banderdeur van H. Gruppen.
2e huis – Postkantoor en kruidenierswinkel van J. Schoemaker.
3e huis – Woning van Hendrik Kiers.
4e huis – Café van Willem Huiskes.
Op de achtergrond de boerderij van wethouder en boer Harm Hessels.

Posted in Heufdstroate
Leave a comment
Eise Winters deud ut onderhold an de sneeploog
In de Friese Koerier (onafhankelijk dagblad voor Friesland en aangrenzende gebieden) verscheen op 26 januari 1968 het bijgaande bericht over de sneeuwploeg van de gemiente Deever.
Sneeuwploeg ruimt taart
Dat de sneeuwploeg van de gemeente Diever behalve goed sneeuwruimen ook goed taart kan ruimen bleek woensdagmiddag tijdens een bijeenkomst op de cultuurzolder van het gemeentehuis. De sneeuwploeg werd gehuldigd, omdat zij de wegen in Diever zo fraai schoon had weten te houden. Uit een enquête in Drente is gebleken dat Diever op een na de schoonste straten had tijdens de sneeuwperiode. Alleen Beilen was nog schoner.
Een onbekende, die hierover kennelijk erg voldaan was, had een taart gestuurd, die woensdagmiddag in het bijzijn van onder andere burgemeester J.C. Meiboom werd verorberd. De taart werd officieel aangesneden door de heer Jans Jansen, de man die het grootste gezin heeft van de sneeuwploeg.
Gemeente-architect G. Keulen vertelde dat sinds 19 december 1967 maar liefst 200.000 kilogram zout op de wegen in de gemeente is gegooid. In totaal waren zo’n 200 overuren gemaakt.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie meent slechts twee mannen op de foto in het bericht in de Friese Koerier te herkennen. Zie afbeelding 1.
De man aan de linkerkant van de foto zal Jans Jansen zijn. Woonde het grote gezin Jans Jansen in 1968 al in de Kloosterstroate in Deever of woonden ze nog in Oll’ndeever ?
De man daarnaast is zeer zeker Jan Jurjen de Boer. Dat kan niet missen. Die woonde in 1968 op het adres Kloosterstroate 8 in Deever. Samen met zijn vrouw Griet Sinnema.
De redactie heeft de andere twee mannen niet herkend. Wellicht weet een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief wel met zekerheid de naam van (één van) de vier mannen. De redactie verneemt het bijzonder graag.
De redactie heeft het vermoeden dat dorpsfiguur, dorpsfotograaf en boer Harm (Haarm) Hessels de maker is van de foto in het bericht in de Friese Koerier. De redactie zou bijzonder graag een scherpe scan van deze foto willen opnemen in ut Deevers Archief.
Het zo fraai sneeuwvrij weten te houden van de straten in de gemiente Deever kon de gemeentelijk sneeuwploeg onnatuurlijk bereiken door het strooien van wel erg veel zout en dank zij het gebruik van de gemeentelijke sneeuwploeg vóór een gemeentelijke vrachtwagen, die vast en zeker werd bestuurd door gemeente-chauffeur Jan Brugging of gemeente-chauffeur Hendrik Wiltinge.
Op afbeelding 2 is te zien dat gemeente-timmerman Eise Winters in de gemeente-werkplaats achter het nieuwe gemeente-huis an de brink van Deever bezig is met het onderhoud aan de gemeente-sneeuwploeg. De redactie zou wel bijzonder graag willen weten in welk jaar (1968 ?) de hier afgebeelde kleurenfoto is gemaakt.
In 1968 vér voordat de grote neoliberale privatiserings- en uitbestedingsstorm door de gemiente Deever raasde, werden alle gemeentelijke taken nog door gemeente-ambtenaren en gemeente-arbeiders gedaan.
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3 – In ut Deeverse Blattie van 31 juli 1997 verschenen de volgende berichten.

Posted in Alle Deeversen, Gemiente Deever, Winter
Leave a comment
Un stereofoto van de Iemenhof an de Brinkstroate
De zwart-wit foto is een stereofoto die gemaakt is met een stereocamera. Een dergelijk fototoestel maakt tegelijk twee foto’s vanaf een iets verschillend standpunt. De twee foto’s zijn met een stereoscoop te bekijken. Het linkeroog ziet het linker beeld en het rechteroog ziet het rechter beeld, de hersenen vertalen de twee afzonderlijke beelden naar één beeld met diepte. Met platte afbeeldingen wordt de illusie van een driedimensionaal beeld verkregen.
De redactie van ut Deevers Archief heeft de zwart-wit-afbeelding gemaakt door middel van het scannen van het enige uiterst museumwaardige glasplaat-negatief (Gevaert Superchrom) van deze stereofoto. Het glasplaat-negatief is een topstuk. De stereofoto is op 21 augustus 1950 gemaakt door zogenaamde pensiongasten van het huis met de naam Iemenhof an de Brinkstroate in Deever. Veel mensen in Deever verhuurden in die jaren in de zomer een deel van hun huis als pension.
Het woonhuis met de naam Iemenhof staat ook op het lijstje van gemeentelijke monumenten in de gemeente Westenveld dat ijverig en nauwgezet wordt bijgehouden door de culturele spindoctor en monumentenballoteur Bernard Stickfort (wat zijn zijn academische titels ?) van de veelal niet Deeverse Hoge En Lage Dametjes en Heertjes Van De Voorkant Van Het Grote Gelijk In Het Raadhuis Aan De Gemeentehuislaan In Deever.
Het woonhuis met de naam Iemenhof is omstreeks 1935 gebouwd. De woning is in een zakelijk expressionistische stijl (interbellum architectuur) gebouwd. Gooi al die lulkoektermen maar gauw in mijn pet.
Wellicht lukt het de culturele spindoctor en monumentenballoteur Bernard Stickfort nog eens dit gemeentelijke monumentje te laten promoveren tot rijksmonument. Dat is de monumentenballoteur van de gemeente Heerenveen wel gelukt met het in zakelijk expressionistische stijl gebouwde woonhuis aan de Schoterlandseweg in Mildam.
Het huis met de naam Iemenhof werd in de vijftiger jaren van de vorige eeuw in elk geval bewoond door Harmanna Cornelia Coster. Was zij toen al weduwe ? Zij trouwde op 7 mei 1942 met Hendrik G. Koster. Wie was de opdrachtgever voor de bouw van dit huis ? Wie waren de eerste bewoners van dit huis. Wie was de architect van het huis ? Welke aannemer heeft het huis gebouwd ? Zie het bericht Henduk Niesing hef ut huus De Iemenhof ebaut.
Op 27 januari 2010 -zie afbeelding 5- stond naast de grafsteen op het graf van Harmanna Cornelia Coster op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever een groen bordje met de tekst: ‘De rechthebbende / belanghebbende van dit graf wordt verzocht contact op te nemen met gemeente Westerveld via telefoonnummer 140521.’
De exploitant -gevestigd in het gerieflijke kantoortuinen- en kantoorparkencomplex in het Raadhuis aan de Gemeentehuislaan in Deever– van de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever heeft dit volstrekt overbodige betuttelbordje alvast een jaar vóór het aflopen van het 30-jarige grafrecht geplaatst. Dit bordje is volstrekt overbodig, omdat de exploitant alle privégegevens – zelfs met inbegrip van een kopie van het paspoort – van de rechthebbenden/belanghebbenden heeft opgenomen in zijn digitale klantenbestand. Dus de exploitant kan rechtstreeks bij de rechthebbenden (de exploitant doet geen zaken met belanghebbenden, maar bewaard wel alle privégegevens van belanghebbenden) te weten komen of zij de exorbitant hoge kosten voor het verlengen van het grafrecht willen betalen.
Op woensdag 19 september 2018 -zie afbeelding 6)- was van de exploitant van de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever niet naast, maar op het graf van Harmanna Cornelia Coster op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever het beruchte paarse bordje te zien. Dit graf zal worden geruimd, want het grafrecht is meer dan 7 jaren verlopen, daardoor zijn de veelal niet Deeverse Hoge En Lage Dametjes en Heertjes Van De Voorkant Van Het Grote Gelijk In Het Raadhuis Aan De Gemeentehuislaan In Deever veel geld misgelopen, en dat heeft een negatief effect op de beoogde positieve exploitatie van dit kaarkhof.
Het in de vijftiger jaren van de vorige eeuw geplante eikje, dat op de stereofoto is te zien, stond ongeveer op de standplaats van het volstrekt overbodige betuttelpaaltje (zie afbeelding 3) van de veelal niet Deeverse Hoge En Lage Dametjes en Heertjes Van De Voorkant Van Het Grote Gelijk In Het Raadhuis Aan De Gemeentehuislaan In Deever.
De zwart-wit ansichtkaart (afbeelding 2) van het gezicht op het huis met de naam Iemenhof is in juli 1955 uitgegeven. De redactie weet nog niet welke Deeverse neringdoende deze ansichtkaart heeft verkocht. De maker van de foto voor de ansichtkaart stond ergens op de Vlasstraat tussen de Kloosterstraat en de Brinkstraat. Zie ook het bericht Pentekening van de boerderij van Hendrik Mulder Jzn.
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – woensdag 19 september 2018 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 4

Afbeelding 5

Afbeelding 6

Posted in Ansigtkoate, Brinkstroate, Gemientelijk monument, Iemenhof, Topstuk
Leave a comment
Ut hunnebedde is mit veul vubeelding te resteriè’n
In 1925 schreef de weledelzeergeleerde hoogdoorgestudeerde hoogdoorgepromoveerde oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen in zijn boek ‘De Hunebedden in Nederland (2 delen tekst met Atlas)’ (gepubliceerd in 1925-1927) over ut hunnebedde in de Stienakkers an de Grönnegerweg bee Deever het volgende:
‘Het hunnebed verkeert in geheel vervallen staat, zoodat zelfs enkele hoofdbijzonderheden nauwelijks herkenbaar zijn; het geheel is dan ook zonder meer niet reconstrueerbaar’.
Dat was nogal eufemistisch en professoraal uitgedrukt. Met andere woorden ut hunnebedde was niet reconstrueerbaar, want je kunt pas iets reconstrueren als je met ‘meer’ weet hoe het is geconstrueerd. Als je weet wat het gebrek aan ‘meer’ voor het duizenden jaren geleden in elkaar gezakte hunnebedde heeft ingehouden, dat is jammer genoeg heden ten dage nog ter plekke te zien.
Bijgaande schitterende foto van de Dikke Stien’n in de Stienakkers op de kèèle Heezeresch uit 1918 is afkomstig uit het hiervoor genoemde boek.
Wat zou het fantastisch zijn geweest als de weledelzeergeleerde hoogdoorgestudeerde hoogdoorgepromoveerde oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen deze half onder het zand liggende Dikke Stien’n in 1953 gewoon met rust had gelaten. Niet ‘restaureren’, maar conserveren.
Ut skildereeje ‘Vrau an de wasse’ van Hans Kuiper
In het in 1999 verschenen fotoboekje ‘Diever, Ie bint ’t wel …’ is bij de afbeeldingen 30 en 31 de volgende tekst over de in Deever geboren schilder en fotograaf Hans Kuiper opgenomen. Zie de bijgaande afbeelding van de betreffende bladzijde uit het genoemde fotoboekje.
30 – Diever – Smederij Albert Kloeze – ± 1914
31 – Diever – Vrouw aan de was – ± 1914
Hans Kuiper maakte vanwege banden met zijn geboortedorp Diever ook enkele schilderijen van onderwerpen uit dit dorp en zijn omgeving. Daarbij gebruikte hij vaak een foto als voorbeeld. Ook de links afgebeelde familiefoto bleek daar geschikt voor te zijn. Voor het maken van deze foto stond zijn toestel opgesteld in de Peperstraat. Daar maakte hij deze unieke foto van de achterkant van de smederij en het huis van Albert Kloeze aan de Hoofdstraat, adres Diever 152.
Links op de foto staat Margje Johanna Eits, de vrouw van Hans Kuiper. Naast haar staat hun dochter Cornelia Johanna. De man is haar verloofde Jan Willem Deuling. De vrouw die in de deur van het achterhuis nieuwsgierig toekijkt is Lammige Santing, de vrouw van Albert Kloeze.
Met deze foto als voorbeeld liet Hans Kuiper zich omstreeks 1914 inspireren tot het afgebeelde schilderij met de naam Vrouw aan de was.
De voorovergebogen vrouw met het witte mutsje is Griet Kuiper. Zij was de oudste zuster van Hans Kuiper en was de tweede vrouw van Willem Huiskes, boer en caféhouder aan de Hoofdstraat, adres Diever 150 (oud Diever 123). Albert Kloeze en Willem Huiskes waren buren. Het café is niet zichtbaar, maar stond links achter de smederij.
Hans Kuiper nam gelukkig de vrijheid om de foto niet precies na te schilderen. Zo plaatste hij rechts op het schilderij de toren van de Hervormde Kerk, als duidelijke aanwijzing dat het hier ging om een Dieverder schilderij.
Het op board geschilderde werkje heeft een breedte van 41 cm en een hoogte van 31 cm. In de catalogus van Hermannus Deuling is Vrouw aan de was onder nummer 204 opgenomen. In die catalogus is onder nummer 518 het doek Gezicht op Diever te vinden. Dit olieverfschilderij is omstreeks 1912 gemaakt. Het schilderij Laantje in Diever is in de genoemde catalogus onder nummer 520 geregistreerd. Ook dit werk is omstreeks 1912 geschilderd.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Hans Kuiper is geboren op 8 juli 1855 in Deever en is overleden op 3 november 1935 in Blesdijke.
De in de Heufdstroate (adres Diever 129) in Deever geboren fotograaf en schilder Hans Kuiper maakte van een aantal onderwerpen uut de gemiente Deever ook een schilderij.
In de catalogus van zijn kleinzoon Hermannus Deuling is het hier afgebeelde schilderij ‘Vrouw aan de was’ onder nummer 204 te vinden.
De door Hans Kuiper gemaakte zwart-wit foto van de achterkant van het woonhuis bij de smederij van Albert Kloeze is afkomstig uit de verzameling van de heer Hermannus Deuling, kleinzoon van Hans Kuiper.
De redactie heeft de kleurenfoto van de achterkant van het woonhuis bij de voormalige smederij van Albert Kloeze staande in de Peperstroate op maandag 3 september 2018 gemaakt.

Ik bin ien joar in kamp ‘de Eikenhorst’ ewest
De redactie van ut Deevers Archief ontvangt regelmatig reacties van mensen die in hun jeugd in het jongenskamp ‘de Eikenhorst’ an de Gowe hebben gezeten. De redactie wil de bezoekers van ut Deevers Archief bijgaand verhaal van de heer A. Kemp uit Alkmaar niet onthouden. Het verhaal is enigszins geredigeerd.
Als 12/13 jarig jochie kwam ik daar. Als ik het terugreken, dan wat dat waarschijnlijk in 1959.
Wie de commandant was in mijn tijd ben ik echter door de jaren heen vergeten. Maar dat er in het kamp een commandant en een adjudant waren, dat denk ik wel.
Ik ben van ‘de Eikenhorst’ overgeplaatst naar een kamp in het verderop gelegen Appelscha. Dat was het kamp voor bijzondere jeugdzorg ‘Aekinge’ en daarvan herinner ik mij een commandant de heer Frens en een adjudant de heer Zweers.
Dus mag ik aannemen dat ‘de Eikenhorst’ ook een commandant en een adjudant hadden.
Het leuke is dat ik nog contact heb met één van de jongens uit het kamp Aekinge. Op 31 augustus 2013 kwamen we met zes oudgedienden uit Aekinge voor het eerst na 52 jaar weer bij elkaar. Dit naar aanleiding van het 50-jarig huwelijk van een van de groepsleiders. Ik heb verder weinig herinneringen aan ‘de Eikenhorst’ en ik heb geen foto’s uit mijn tijd in het kamp. Ik heb wel een paar foto’s op het internet gevonden.
Mijn tijd in het kamp, ongeveer 1 jaar, ben ik redelijk goed door gekomen. Ik herinner mij wel dat ik één keer uit het kamp ben weggelopen. De reden daarvan weet ik niet meer.
Posted in de Gowe, Jongenskamp de Eikenhorst
Leave a comment
Scheupers in de fumilie Oost uut Deever
Steeds meer registers van de burgerlijke stand zijn via webstees op het internet te raadplegen. Steeds meer noeste en volhardende stamboomonderzoekers tonen de resultaten van hun zoektocht naar gegevens over hun voorouders in webstees die via het internet toegankelijk zijn. Dit maakt het zoeken naar mannen die vroeger in de gemiente Deever en dan met name in het dorp Deever het beroep van scheper uitoefenden een stuk gemakkelijker.
Het ligt voor de hand dat mensen die wijlen Jantje Andreae-Oost, kleindochter van Barteld Oost, van ut Kastiel in Deever gekend en geinterviewd hebben (wat sprak ze toch zo mooi en zo zuiver het Deeverse dialect) eerst zoeken naar gegevens over de schepers in de familie Oost. De webstee www.genealogieonline.nl biedt uitkomst en bevat gegevens over de stamboom van de familie Oost.
Hilbert Hendriks Oost
Hij is geboren op 20 juli 1742 in Deever. Hij is overleden op 19 juni 1817 in Deever. Het is bij de redactie van ut Deevers Archief niet bekend of hij scheper is geweest.
Barteld Hilberts Oost
Hij is geboren op 31 maart 1780 in Deever. Hij is overleden op 23 augustus 1854 in Deever. Zijn beroep bij de geboorte van zijn zoon Jacob Bartelds Oost op 18 januari 1816 was scheper.
Jacob Bartelds Oost
Hij is geboren op 18 januari 1816 in Deever. Hij is overleden op 3 maart 1883 in Deever. Zijn beroep bij de geboorte van zijn zoon Barteld Oost op 30 mei 1850 was scheper en hij bleef scheper tot aan zijn dood op 67-jarige leeftijd.
Barteld Oost
Hij is geboren op 30 mei 1850 in Deever. Hij is overleden op 8 september 1933 in Deever. Zijn kleindochter wijlen Jantje-Andreae-Oost van ut Kastiel in Deever heeft als kind haar grootvader gekend als scheperr. Hij was de laatste scheper uut Deever. Wijlen Jantje-Andreae Oost herinnerde zich, dat zij haar opa bij terugkeer in de namiddag met de kudde schapen vaak psalmen hoorde zingen.
In de in januari 1975 uitgegeven publicatie De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld van Arend Mulder is op bladzijde 111 een foto van scheper Barteld Oost met zijn kudde schapen te zien. Zie de bijgevoegde afbeelding. Deze foto (een afdruk van een glasplaatnegatief) is op 16 juli 1902 gemaakt door burgemeester Hendrik Gerard van Os.
Posted in Alle Deeversen, Deever, ut Kastiel
Leave a comment
De gebraandskilderde Lodewiek en Johanna
In de Sint Andreaskerk op Zorgvliet, an de aandere kaante van de Deeverse bos, die in juli 1924 is ingewijd, bevinden zich in de achtergevel drie gebrandschilderde ramen. Zie afbeelding 5.
Onder in het linker raam is een medaillon met het portret van Lodewijk Guillaume Verwer aangebracht. Zie afbeelding 1.
Onder in het rechter raam is een medaillon met het portret van zijn vrouw Johanna Cornelia Ludovica van Wensen aangebracht. Zie afbeelding 2.
Het is voor de redactie meer dan duidelijk dat de maker van de gebrandschilderde ramen voor het brandschilderen van de twee genoemde medaillons zich in 1924 heeft laten inspireren door de portretfoto’s die fotograaf en kunstschilder Hans Kuiper vóór 1910 van het echtpaar heeft gemaakt. Zie de afbeeldingen 3 en 4.
De redactie verwijst voor meer gegevens naar het bericht Lodewiek en Johanna kiekt oe moar mooi an.
De redactie verwijst voor meer gegevens naar het bericht Op de knee’jn veur Lodewiek en Johanna.
De redactie verwijst voor meer gegevens over Hans Kuiper naar het bericht Aagterkleinseune skref over Hans Kuper.
En het kerkgebouw moet vooral niet worden verward met de parochie, want de Sint Andreasparochie bestond in 1984 al honderd jaar en in september 2024 al honderd en veertig jaar. Zie het bericht De Sint Andreasparochie bestiet honderd joar.
De redactie ontving op 1 oktober 2024 de volgende bijzonder gewaardeerde reactie van de heer pastoor Koos Tolboom.
Wat betreft de drie gebrandschilderde ramen boven het oude hoogaltaar met daarin de medaillons van de heer Lodewijk Guillaume Verwer en zijn vrouw Johanna Cornelia Ludovika Verwer-Van Wensen:
Wat ik er van weet, is dat de ramen een geschenk zijn van nabestaanden van dit echtpaar, beiden waren toen overigens al overleden, hij in 1910 en zij in 1917. Dit geschenk moest natuurlijk de belangrijke rol die de familie Verwer heeft gespeeld bij de totstandkoming van de rooms-katholieke parochie Wateren/Zorgvlied benadrukken.
Volgens mij was het een wens van de familie om de medaillons in de ramen op te nemen. Het komt niet vaak voor dat in gebrandschilderde ramen medaillons zijn te zien. Vaak zijn de gezichten van de schenkers verwerkt in de afbeeldingen. Hier zijn ze als een soort pasfoto opgenomen.
Deze manier heeft nog wel wat wenkbrauwen doen fronsen op het aartsdiocesaan bureau te Utrecht. Er is met de aartsbisschop gecorrespondeerd over de vraag of het zo wel mocht. Het antwoord: de manier van afbeelden van de heer en mevrouw Verwer is onwenselijk, maar kerkrechtelijk is er niets tegen in te brengen. De sfeer van deze correspondentie is wel dat het aartsbisdom deze manier van afbeelden graag had tegengehouden. Gelukkig is dat niet gelukt !
Overigens is de voormalige parochie Zorgvlied/Wateren met ingang van 1 januari 2016 gefuseerd met de voormalige parochies van Drachten, Gorredijk en Oosterwolde. De nieuwe fusieparochie heeft als patroonheilige de Heilige Clara van Assisi.
Afbeelding 1 Afbeelding 2


Afbeelding 3 – (Collectie Ton van der Meulen) Afbeelding 4 – (Collectie Ton van der Meulen)


Afbeelding 5 – (© Kerkfotografie)

Veul veurspoed, heil en seeg’n op ut neeje continent
In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) verscheen op 17 januari 1912 een kort berichtje over de verhuizing van een gezin uut de gemiente Deever hen Noord-Amerika.
Voor enige jaren zijn enkele familiën van hier naar Noord-Amerika verhuisd. Bijna allen zonder uitzondering gaat het goed in de Nieuwe Wereld, althans de berichten luiden voortdurend gunstig. Deze week gaat opnieuw een gezin ons verlaten om zijn geluk aan gindsche zijde van den Oceaan te beproeven. Moge het hen daar geheel naar wensch gaan !
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie begrijpt dat de plaatselijke correspondent van de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) niet de naam van het vertrekkende gezin kon of wilde noemen, wellicht uit respect voor de huiselijke aangelegenheden en omstandigheden van het gezin. Armoede was vaak de grootste drijfveer voor het vertrekken naar de Nieuwe Wereld.
Toch is het nu belangwekkend te weten welk gezin het is geweest. Met de beschikbare bronnen op het internet moet het mogelijk zijn dit te achterhalen. De redactie zal hiertoe een poging doen. Maar misschien weet een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief dit zo maar te melden of misschien weet hij of zij de juiste bron te melden ?
Het is verbazingwekkend dat in het papieren tijdschrift van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, nog nooit aandacht is besteed aan Deeverse emigranten naar verre buitenlanden op verre continenten in de negentiende en twintigste eeuw.
Posted in Alle Deeversen, Emigrant
Leave a comment
Adres veur un skoele en un skoelmeister op Woater’n
In de Provinciale Drentsche en Asser Courant verscheen op 13 januari 1882 het volgende bericht over een adres dat inwoners van Zorgvlied en Wateren bij de raad van de gemiente Deever indienden voor de stichting van een school voor openbaar lager onderwijs en de benoeming van een onderwijzer op Wateren.
De raad van de gemiente Deever vond het in al zijn domheid een eer afwijzend te beschikken over het goed onderbouwde en goed geformuleerde adres.
Gedeputeerde Staten van Drenthe besliste wel positief over de stichting van een school voor openbaar lager onderwijs op Woater’n.
In 1883 schonken de gebroeders Lodewijk en Julius Verwer de grond voor de school, waarna met de bouw van een school voor 48 leerlingen kon worden begonnen. In september 1884 werd de school geopend.
In 1984 werd het honderdjarige bestaan gevierd. In juli 1995 werd de school opgegeven.
Het volgende adres is ingediend: Aan den Gemeenteraad van de gemeente Diever.
Geven met verschuldigden eerbied te kennen de ondergeteekenden Jan de Vries, Albert Benthem, Joppe Kalsbeek, Sjoerd W. Koopmans, Lucas Rint, Wolter Benthem, Bernardus Brinkmann, Johannes Schurer, Frans Schaafsma. Berend Lippes en Gerrit Westrink, allen van boerenbedrijf en woonachtig te Zorgvliet en Wateren, gemeente Diever:
dat, behalve meerdere kinderen, de eerstgenoemde vader is van een kind, de tweede van een, de derde van twee, de vierde van drie, de vijfde grootvader van een bij hem inwonend kleinkind, de zesde van een kind, de zevende van twee, de achtste van vijf, de negende van twee, de tiende van een, de elfde van drie kinderen, derhalve gezamenlijk van twee en twintig kinderen, die in de termen vallen om van het lager onderwijs gebruik te maken;
dat behalve de bovengenoemde requestranten nog vele ouders te Zorgvliet en Wateren met een veel grooter aantal jeugdige kinderen woonachtig zijn, zoodoende dat reeds alleen met het oog op den bestaanden toestand, en zelfs zonder rekenschap te houden met het feit dat in hunne buurt jaarlijks meerdere woningen worden bijgebouwd, het getal kinderen, die van het lager onderwijs kunnen genieten, aldaar zonder eenigen twijfel jaarlijks aanmerkelijk grooter zal worden;
dat het echter voor de kinderen, te Zorgvliet en Wateren woonachtig, zooals aan uw college bekend is, door den verren afstand onmogelijk is eene der scholen van de gemeente Diever te bezoeken;
dat, terwijl de verre afstand het schoolbezoek te Diever voor hunne kinderen reeds feitelijk onmogelijk maakt, de slechte toestand van den weg dit in den winter voor kinderen levensgevaarlijk zoude maken;
dat requestranten echter toch zoo gaarne hunne kinderen van het lager onderwijs zouden zien gebruik maken; dat, wanneer niet spoedig in den bestaanden toestand van onmogelijkheid wordt voorzien, een deel der kinderen den leeftijd zal bereiken, dat zij niet meer zouden vallen in de termen om van het lager onderwijs gebruik te kunnen maken en derhalve hun verder leven zouden moeten doorbrengen zonder eenig onderwijs te hebben genoten, als zijnde de gelegenheid om daarvan gebruik te kunnen maken hun onthouden;
dat zij overtuigd zijn, dat, evenmin als zij hunne kinderen zonder eenig onderwijs zouden willen zien opgroeijen, het bestuur der gemeente Diever zoude wenschen, dat een aanmerkelijk deel der inwoners hunner gemeente van het lager onderwijs zouden verstoken blijven;
redenen waarom ondergeteekenden zich wenden tot uw college met het eerbiedig doch dringend verzoek, dat te Wateren eene school worde gesticht voor het openbaar lager onderwijs en een onderwijzer worde benoemd. q. f.
Wateren, 26 november 1881.
Het gemeentebestuur heeft hierop geantwoord:
Wij hebben de eer u mede te deelen dat de raad dezer gemeente in zijne vergadering van 30 December jl. afwijzend heeft beschikt op het door u ingezonden adres tot stichting van een school voor het openbaar lager onderwijs en tot benoeming van een onderwijzer. Ofschoon de stichting van een school te Wateren wenschelijk achtende, heeft de Raad, met het oog op de enorme groote offers, die reeds van de ingezetenen worden gevorderd, gemeend vooralsnog daartoe geen besluit te mogen nemen.
Teneinde echter eenigzins aan het door u geopperde bezwaar tegemoet te komen, heeft de Raad ons opgedragen, om, indien u dit wenschelijk acht, met het Gemeentebestuur van Ooststellingwerf in onderhandeling te treden over het toelaten der kinderen van Wateren op de openbare lagere’ school te Elsloo.
Aangenaam zal het ons zijn van u te vernemen of u zulk eene regeling gewenscht acht.
Burgemeester en wethouders der gemeente Diever.
Thans is de tusschenkomst van Ged. Staten van Drenthe ingeroepen, ten einde te Wateren eene school te bekomen, hoofdzakelijk op de volgende gronden:
Er zijn thans twee en twintig kinderen te Wateren (het gedeelte van Wateren, dat onder Vledder ligt, er niet eens bij gerekend) die ter schole dienden te gaan; – zij gaan niet ter school eenvoudig omdat er geene gelegenheid bestaat. Eene poging bij Ooststellingwerf te doen, om de kinderen te Elsloo op school te krijgen, geeft niets
1. daar de meeste kinderen te Wateren op meer dan een uur van daar wonen, velen nog veel verder, zoodat van schoolbezoek, althans van geregeld schoolbezoek aldaar wel geen sprake kan zijn;
2. omdat het bestuur van Ooststellingwerf bij eene vroegere gelegenheid slechts met groote moeite er toe is overgegaan om twee kinderen van Wateren ter school te Elsloo toe te laten, zoodat het ondenkbaar is, dat het er thans twee en twintig zal toelaten, met het vooruitzigt daarbij, dat dit getal aanmerkelijk zal aangroeijen.
Hierbij komt een tweede reden, die voor de gemeente van groot belang is, namelijk deze, dat verdere exploitatie te Wateren onmogelijk wordt gemaakt, wanneer de kinderen van de mogelijkheid verstoken blijven om ter schole te gaan. Er zijn in de laatste drie jaren een tiental woningen, waaronder flinke boerenhuizen, bijgebouwd en het ligt in het exploitatieplan daarmede voort te gaan.
Men is er in geslaagd bewoners uit den vreemde als huurders te krijgen, allen met minder of meerder kapitaal. De menschen zijn er nu eenmaal, doch nu komt de dringende behoefte: “de kinderen moeten naar school, maar er is geen school.” Als men bedenkt, dat te Wateren tusschen de twintig en dertig huishoudingen met kinderen zijn, ligt het voor de hand, dat dit bezwaar zoo groot is, dat het dreigt het reeds gedane te niet te doen en wat verder gedaan zal worden onmogelijk te maken, wanneer de gemeenteraad blijft weigeren in de behoefte aan eene school te voorzien.
Wat in de tweede plaats het finantieel bezwaar betreft, is het niet mogelijk, dit argument van de zijde van den gemeenteraad als billijk te beamen. De 30 pct. rijksvergoeding in aanmerking genomen, zal de rente van de voor de school te besteden som en het salaris van den onderwijzer de f 700 niet zooveel te boven gaan. De gemeente nu ontvangt van de eigenaren van Wateren alleen (hoofdelijken omslag, opcenten der grondbelasting, opcenten van het personeel en afstand van 4/5 van dit laatste door het rijk aan de gemeente in aanmerking genomen) die f 700 zoo niet geheel, dan toch zoo goed als geheel als belasting, zoodat de gemeente jaarlijks van geheel Wateren veel meer trekt dan school en schoolmeester aan haar zouden behoeven te kosten. Tot dusverre herinneren alleen de burgerlijke stand en de comparitie van iemand, die van tijd tot tijd aanmaningen om de verschuldigde belastingen te betalen komt brengen, de bewoners, dat Wateren behoort tot de gemeente Diever. Mogen al van de gemeente Diever groote offers gewaagd worden, zeker is het dat de ingezetenen van Wateren daarvan een aanzienlijk deel dragen en even zeker ook, dat van de uitgaven, welke deze groote offers noodzakelijk hebben gemaakt, niets, hoe gering ook, besteed is in het speciaal belang van Wateren, te meer echter in dat van het zuidelijk deel der gemeente. De noordelijke helft der gemeente Diever heeft van gemeentewege nooit iets genoten, de zuidelijke helft daarentegen alles, getuige den straatweg, verscheidene scholen enz. Deze wetenschap had het gemeentebestuur behooren te nopen het finantieel bezwaar niet te doen gelden, te minder daar dat bezwaar toch waarlijk niet onoverkomelijk is.
Nog wordt de aandacht gevestigd op de wenschelijkheid in het openbaar belang, dat ten opzigte van Wateren de eischen der billijkheid niet uit het oog worden verloren. Sints twintig jaren zijn groote geldsommen besteed voor de exploitatie aldaar – honderden hectaren heidegrond zijn in cultuur gebragt – tal van arbeiders vinden hier ’s winters werk (de eigenaren van Wateren hebben er op dit oogenblik meer den tachtig aan den arbeid) – groote hoeveelheden hooi worden hier jaarlijks van elders aangevoerd – flinke huizen worden gebouwd – lieden met kapitaal worden van elders hierheen getrokken. Zoo ergens een beroep op billijkheid met regt kan worden gedaan dan is het hier, ook met het oog op het openbaar belang.


Posted in Onderwies, Woaterse skoele
Leave a comment
De Fraanse parechutist’n skeut’n veer plisies dood
De Franse parachutist René Gaston Giguelay nam van 4 april 1945 tot 20 april 1945 deel aan S.A.S.-operatie Amherst (regiment 3, compagnie 2, stick 8) in Drente. Hij heeft zijn herinneringen vastgelegd in het boek Van Oran tot aan de Ardennen, via Bretagne, het Midden-Oosten, Schotland, de Doubs en Nederland met als ondertitel ‘Het relaas van een S.A.S.-parachutist van het vrije Frankrijk (1941-1945)’. Lees vooral het bericht Saut en hollande: Mission Amherst.
Uit dat bericht is het volgende overgenomen.
Die middag van de volgende dag, 10 april (redactie: dit moet maandag 9 april zijn geweest), vormden Thomé en Anspach twee groepen van vijf S.A.S.’ers en vertrokken naar de verkeersweg van Meppel naar Assen, ten einde daar twee hinderlagen op te kunnen stellen. De eerste slachtoffers van de groep van Thomé zijn de bestuurder van een motor met zijspan en zijn medepassagier. Klein raakte op een afstand van honderd meter van de verkeersweg met één karabijnschot het hoofd van de bestuurder. De motor slingerde en viel in een sloot. Door de val kwam de medepassagier om het leven.
In het zijspan ontdekten wij documenten van de Gestapo, die we hebben geborgen om ze naar het opperbevel te sturen.
De groep van Anspach verraste drie burgers te voet, gevolgd door een grote zwarte auto met een vaantje, die stapvoets reed. De burgers werden uitgenodigd hun armen omhoog doen. Zij zagen ons uniform aan voor het uniform van Duitse parachutisten en riepen daarom “Reichs Polizei, Reichs Polizei”. Deze leden van de Gestapo werden direct neergeschoten.
De zwarte auto reed in op de S.A.S.’ers, die vervolgens de chauffeur en de twee passagiers neerschoten en het voertuig vernietigden met een ‘gamon bom’. Slechts één soldaat werd gespaard door Dubosc, die hem meenam naar de basis en hem drie op de vijand buit gemaakte zakken liet dragen.
In het bericht de Fraanse aksies op 9 april 1945 an de Gowe zijn gegevens uit dossier 200-6 uit het archief van de vroegere gemiente Deever verwerkt. Deze gegevens, die van kort na de Tweede Wereldoorlog dateren, demonstreren hoe de tijd de herinneringen van René Gaston Giguelay heeft vervormd.
Uit dat bericht is het volgende overgenomen.
Franse parachutisten hielden de wacht aan de rijksweg Meppel-Assen, nabij de woning van Albert Oostra [1], [2] te Geeuwenbrug, gemeente Diever. Er passeerden voor zover bekend op 9 april 1945 Duitsers en Nederlanders, die door de parachutisten werden staande gehouden. Twee Duitsers gaven zich onmiddellijk over en werden door de Fransen ingerekend. Vier der Nederlanders, te weten: Sijtse van der Bij, oud 25 jaren, rechercheur van politie, wonende te Amsterdam [3]; Cornelis Charles Dierikx, oud 34 jaren, rechercheur van politie, wonende te Amsterdam [4]; Pieter Luchtenberg, oud 37 jaren, rechercheur van politie, wonende te Groningen [5]; Geert Steenbergen, oud 28 jaren, bedrijfsleider ijzerhandel, wonende te Groningen, deze laatste ook een politiefunctie bekledende [6]; trachten aan de haal te gaan. De eerst drie genoemden werden op staande voet neergeschoten en aan de kant van de weg gelegd. Genoemde Steenbergen sprong in de Drentsche Hoofdvaart, doch werd door de parachutisten daarbij dodelijk getroffen door een schot.
De acte van overlijden van Sijtse van der Bij (afbeelding 1), Cornelis Charles Dierikx (afbeelding 2), Pieter Luchtenberg (afbeelding 3) en Geert Steenbergen (afbeelding 4) zijn een aanvulling op het bericht Saut en hollande: Mission Amherst en op het bericht Fraanse aksies op 9 april 1945 an de Gowe.
Wat wel opvalt is dat in de acte van overlijden van Geert Steenbergen niet de datum van 9 april 1945, maar 14 april 1945 staat.
De verklaring ligt in de term ‘overleden bevonden’ in de acte. Deze term wordt gebruikt in situaties waarin een persoon dood wordt aangetroffen, geen natuurlijke dood is gestorven en het moment van overlijden niet kon worden vastgesteld.
Dus Geert Steenbergen zal niet direct op 9 april 1945, maar op 14 april 1945 uit de vaart zijn gehaald.
Afbeelding 1 – Acte van overlijden van Sijtse van der Bij

Afbeelding 2 – Acte van overlijden van Cornelis Charles Dierikx.

Afbeelding 3 – Acte van overlijden van Pieter Luchtenberg

Afbeelding 4 – Acte van overlijden van Geert Steenbergen
In Deever hept wè seu’m of acht meuln’s estoane
De redactie van ut Deevers Archief ontving van Meint Noordhoek bijgaand bericht over de geschiedenis van de molens in het dorp Deever. Meint Noordhoek is molenaar van korenmolen De Vlijt in Oll’ndeever.
De verdwenen molens van Diever
Inleiding
In het dorp Diever staat momenteel maar één molen net even buiten het dorp. Toch is in dit dorp sprake van een rijke molenhistorie. In totaal hebben in Deever wel 7 à 8 molens gestaan. Zo staan op een getekend kaartje uit 1753 (afbeelding 1) van het dorp drie molens weergegeven. Het zijn een koornmoole, een vulmoole – beide zijn stellingmolens – en de ouden Dieverder koornmoole als beltmolen.
Van de laatste molen, duidelijk herkenbaar als beltmolen, zou je – gezien de naam – kunnen denken dat dit een voorganger moet zijn geweest van de huidige molen De Vlijt. Maar dit is niet het geval, omdat het wegenpatroon in het dorp niet overeenkomt met de standplaats van de huidige molen.
Afbeelding 1

Molen De Vlijt in Oll’ndeever (molen 1.1)
Molenbouwer Wiertsema uit Scheemda heeft de voorganger (molen 1.1) van de huidige molen De Vlijt gebouwd in het jaar 1879 in opdracht van Frederikus Westerling. Gelijktijdig is ook de molenaarswoning gebouwd, die in 1981 is afgebroken.
De molen was een zogenaamde grondzeiler. Dat is een molen die vanaf de grond wordt bediend. Deze molen is volgens het navolgende krantenbericht op maandag 4 april 1881 afgebrand. Van deze molen is helaas geen afbeelding bekend.
De voorganger van molen 1.1 was molen 1.0. Eigenaar Geert Aalders de Jonge verkocht deze molen publiekelijk op 13 november 1811, Aan wie is niet bekend. Van deze molen is helaas geen afbeelding bekend.
Afbeelding 2

Molen De Vlijt in Oll’ndeever (molen 1.2)
Op de Meulakkers -aan de rand van Oll’ndeever- staat en werkt sinds 1882 de achtkante stellingmolen De Vlijt. Deze molen stond oorspronkelijk in Friesland en is in 1882 verplaatst naar Oll’ndeever en herbouwd door molenbouwer Ritzen uit Deever. Bij de herbouw is veel houtwerk van een verbrande molen gebruikt. Dit is te zien aan een aantal balken met brandsporen, voornamelijk in de balklagen van de stenen romp. Ook zijn oude roeden gebruikt als zolderbalken en is een windpeluw als draagbalk voor de centrale spil gebruikt. Aan deze onderdelen is te zien dat de molen een groter gevlucht (diameter van het wiekenkruis) moet hebben gehad, dan de huidige molen.
De molen uit Friesland was van een veel oudere datum, want op een van de achtkantstijlen staat het jaartal 1823. De molen kreeg in 1929 een gietijzeren as uit 1852, afkomstig van de molen in Uffelte. Vóór 1929 had de molen een houten bovenas. Het wiekenkruis was Oud-Hollands opgehekt met wind- en steekborden.
Ook lagen in 1979 op het molenerf nog oude 17der molenstenen in de bestrating, die hadden een te grote diameter voor gebruik in de huidige molen.
Beltmolen aan het Moleneinde (molen 2)
Aan de weg naar Dieverbrug, nu Moleneinde, stond volgens een pentekening uit 1732 (afbeelding 3) al een molen die duidelijk herkenbaar is als een achtkante molen. Of de getekende molen (2e van links) dezelfde molen is of een voorganger van de in 1915 afgebroken molen is niet bekend. Wel is duidelijk te zien dat het een achtkante molen is. Deze molen is volgens bronnen afkomstig uit Enschede
De molen is lange tijd in bezit geweest van Jan Kok. Daarna was de molen eigendom van Egbert (Eppe) Bennen, die de molen in 1882 verkocht aan Jan Rabbinge. In maart 1915 verkocht Jan Rabbinge de beltmolen – een achtkante bovenkruier – aan het Katteneinde in Deever. Hij verkocht de molen aan molenaar Roelof Coster uit Staphorst. Die liet de molen afbreken en liet deze in de onmiddellijke nabijheid van zijn standerdmolen aan de Muldersweg op Staphorst opbouwen als korenmolen – een grondzeiler. De komst van dit maalwerktuig leidde tot de sloop van de oude standerdmolen. Voor het zagen van hout liet molenaar Roelof Coster in 1918 een horizontale raamzaag in de molen plaatsen. In 1929 werden de wieken van de molen verwijderd. In april 1933 brandde de molen volledig af.
Afbeelding 3

Afbeelding 4 – Beltmolen van Jan Rabbinge aan het Katteneinde in 1906

Twee volmolens op het Kasteel (molen 3 en molen 4)
Volgens het nieuwe inzicht stond deze volmolen (molen 4) niet vooraan op het Kasteel, maar verder uit het dorp, ongeveer ter hoogte van de huidige kampeerboerderij. Voor een volmolen was de noord-oost-zijde van een dorp gunstig vanwege de stank van dergelijke molens. Op dezelfde pentekening uit 1732 (afbeelding 3) is op deze plek duidelijk links een standerdmolen te zien.
Op het getekende kaartje uit 1753 (afbeelding 1) is de volmolen echter als stellingmolen weergegeven.
Dit betekent dat de volmolen (molen 4) een standerdmolen (molen 3) als voorganger heeft gehad. Deze gedaante verwisseling moet hebben plaats gevonden tussen 1732 en 1753.
Volgens oude gegevens wordt deze molen (molen 3) voor het eerste vermeld in 1643 met als eerste molenaar Jacue Coens. Ene Jacob Mulder was de laatste molenaar, toen de molen (molen 4) rond 1804 is verdwenen.
Van deze molens zijn verder geen afbeeldingen bekend.
Korenmolen(s) aan de Bosweg (molen 5 )
Van deze molen is volgens het kadaster de exacte standplaats bekend en wel sectie B nummer 669. De betreffende locatie bevindt zich tussen de begraafplaats en het nieuwe gebouw en heeft nog steeds dit sectie nummer.
Al in 1612 is op die plek sprake van een korenmolen en de eerste molenaar is ene Jan Mulder.
Deze molen moet een standerdmolen geweest zijn, omdat in Drente vóór 1700 geen achtkante molens voorkwamen. Stephanus Jacobus van Royen is vanaf 1803 de laatste molenaar/eigenaar. Hij bezit in 1832 nog wel de molenaarswoning, maar niet meer de molen. In 1884 is op deze plek sprake van een molenbrand. Of de verbrandde molen ooit is vervangen door een andere is niet bekend. Deze molen staat als stellingmolen afgebeeld op het getekende kaartje uit 1753 (afbeelding 1).
Korenmolen(s) aan de Molenes (molen 6 en molen 7 )
Vanaf 1616 is aan de Molenes in Deever sprake van een molen.
Deze molen is als derde molen heel wazig te zien naast de kerk op de pentekening van 1732 (afbeelding 3)
Deze molen staat duidelijk herkenbaar als standerdmolen afgebeeld op een andere pentekening uit 1732 (afbeelding 5).
en op een aquarel uit 1643 (afbeelding 6).
De Molenes wordt vanaf 1832 Binnenes genoemd en was een es die achter het Schultehuis lag. De straatnaam Binnenes herinnerd nog aan deze es. Van oorsprong was deze molen – net zoals het halve dorp – in het bezit van de familie Ketel.
Na vele eigenaren te hebben gehad werd de molen in 1796 verkocht voor 3348 gulden aan Hendrik Knieke. Een opvolger, een achtkante molen, werd in 1832 afgebroken. Een van de beide molens is waarschijnlijk verplaatst naar Veenhuizen, gezien het jaartal moet dit de standerdmolen geweest zijn.
Afbeelding 5 – Abraham de Haan heeft deze pentekening gemaakt op 3 juli 1732.

Afbeelding 6 – Pieter Serwouters heeft deze pentekening in september 1643 gemaakt.

Posted in Meule, Meule van Oll’ndeever
Leave a comment
In ut café-losement an de Deeverbrogge
Dominee Cornelis van Schaick (geboren 25 oktober 1808 in Amsterdam, overleden op 28 januari 1874 in Amsterdam) was vanaf 1838 tot in 1851 gemeentepredikant in Dwingelo. Zijn boek ‘Tafereelen uit het Drentsch Dorpsleeven, volume 1″ verscheen in augustus 1848 bij uitgever A.C. Kruseman in Haarlem. In hoofdstuk 6 van dat boek staat een beschrijving van het café-logement an de Deeverbrogge. De redactie van ut Deevers Archief heeft nog niet gevonden wie in 1848 de eigenaar was van dit café-logement en de andere twee herbergen an de Deevebrogge.
In het voorberigt schrijft dominee Cornelis van Schaick het volgende:
Van dat ik hier kwam en een en ander leerde kennen, tot op dit uur toe trok ’t Drentsch boerenleven mijne attentie. Er ligt iets… ja ‘k weet niet hoe ik het noemen moet, zo iets dichterlijks in. Er is veel nog, dat doet denken aan den aartsvaderlijken tijd. ‘k Nam daarom al dadelijk het voornemen op om mij er meer bekend meê te maken, en al die zeden en al die gebruiken, in één woord, dat hele Drenthe, zo als ’t bij mij en in de buurt is, te bestuderen. Opsporen en aanteekenen, dat spreekt vanzelve, was nodig, want wie kan alles onthouden ?… en sedert teekende ik alles aan wat mijn te voren kwam. Van ’t een en ander dat ik zoo opdeed, deel ik hier in den vorm eener vertelling wat meê. (’t Ligt in de rede, al mijn helden en heldinnen zijn boeren en boerinnen.) En dat deed ik daarom, omdat, sedert ik begon op te zamelen en aan te tekenen, de tijdgeest al vrij wat revolutie in een ander aangebragt heeft, en de oude eenvoud druipstaartend plaats maakt voor prachtliefde en pronkziekte en zo voort.
Aan Dieverbrug
Als ge den straatweg van Meppel naar Assen, of omgekeerd, passeert, of met de oudmodische “snik” (trekschuit) de Smildeger vaart met al haar schutten en bruggen bereist, komt ge zoo wat halverwege beide steden aan een brug, de Dieverbrug genoemd, die de gemeenschap tusschen Diever en Dwingelo levendig moet houden.
Aan de eene zijde, die van ’t laatstgenoemde dorp, vindt ge één, aan den anderen kant twee huizen. Allen hebben dit met elkander gemeen, dat zij herbergen zijn, ofschoon de eene slechts den meer deftigen naam van logement draagt. ’t Is een flink huis met onderscheidene vertrekken, die allen een ruim, sommigen een allerliefst uitzigt hebben. Dat het iets meer is dan dat van buurman daarnaast, en van buurman daarover aan de andere zijde van de vaart, loopt terstond in ’t oog en wordt duidelijker nog, als ge daar boven in den gevel dat groote koninklijke wapen ziet, dat herinnert dat hier de koninklijke paardenposterij voor deze reisroute is, of wilt ge een eenvoudiger woord ? Dat de postkar hier van versche paarden voorzien wordt; ofschoon ’t distributiekantoor daarnaast is, ten huize van den brug- en sluiswachter. Kijk maar naar ’t kleine bordje aan zijn ijzeren beugel, daar boven ’t eene vensterraam. De vergulde posthoorn is er aan weêrskanten wel wat afgeregend, maar dat doet er niet toe, de brieven komen teregt, en dat is genoeg. Wij weten allen wel waar men ze kwijt kan raken, en die ’t niet weet mag ’t vrij vragen.
Maar ter zake. Zijt gij wel eens in dat logement geweest ? Jammer, dat die kamer aan den straatweg niet wat breeder is. Maar ’t zij zoo ! Men kan alles niet krijgen zoo als men wel wil. Dat gebrek wordt ruim vergoed door zindelijkheid en netheid, een paar deugden, die men van ganscher harte bij onze landbewoners meer algemeen zou zien. Hoe glanzend wit zijn die muren ! ’t Is of die schilderijen van Genoveva in hare platte mahonijhouten lijsten, en die schuin voorover hangende spiegel in dito lijst, steunende op een paar vergulde knopjes, er te meer door vooruit komen. Behalve eenige Brusselsche stoelen, drie kleine gladgewreven tafeltjes bij de ramen en een grootere schuiftafel met mahonijhouten rand in ’t midden van ’t vertrek, waarop een luidklinkende koperen tafelschel de wacht houdt, vindt ge hier niets buitengewoons. Maar wacht eens, ziet ge daar achter de deur dat hoekbuffet, en daar ter zijde boven de kamerdeur dat vrouwenportret ? Inderdaad, juist op zijn plaats, ’t Is of de oude ziel met haar strakke blikken alles van ter zijde gadeslaat, en acht geeft of alle dingen wel met orde geschieden.
Wat ik liever zoo’n ouderwetsche vrouw daar boven de deur zie hangen, dan zoo’n afschuwelijk portret van een aartsdronkaard met een blaauwe slaapmuts op ’t hoofd, grijnzend lagchende tegen een glas vol jenever, dat hij aan de lippen wil brengen, ’t Is een ongelukkige keuze, zoo als wij haar elders in een naburige stad aantroffen. Een schouwspel, dat mij altijd hinderde, ’t Was mij altijd als ik er naar keek, of de jeneverlucht, die van den ongelukkige uitging, mij tegemoet kwam. Lieve God verlos ons van den duivel der dronkenschap, dien Beëlzebub en overste der duivelen !
Nu is die kamer leeg, de diligences zijn voorbij en de “snikken” (schuiten) varen niet, anders zoudt ge omstreeks dien tijd die tafel daar vlak over de deur in ’t midden met een zindelijk servet gedekt zien, en er ’t een en ander op vinden, wat den reizenden man wellekom is, terwijl aan ’t benedeneinde tusschen ’t servet en den pijpenbak met pijpen, grootkoppen en kleine, een paar kalkoentjes en een paar halve fleschjes met rooden wijn en kelken staan. Ge hebt niets meer te doen, dan er de zilveren kurk af te nemen en in te schenken. Opdat ge niet lang zoudt te wachten hebben is alles ingerigt, om zoo maar dadelijk toe te tasten en aan den slag te gaan. – Hier moeten we echter nu niet wezen.
Omdat de “blienden” (luiken) niet gesloten waren en de maan zoo helder door ’t venster scheen, konden we door de openstaande deur in ’t voorbijgaan eens een kijkje nemen. Wij willen den gang door naar de algemeene gelagkamer gaan, waar ’t gedruisch en gejoel u van verre reeds tegemoet komt. Verbeeldt u een groote vierkante keuken, ter regterzijde van de deur een kabinet, links een mooije Friesche hangklok, helder als een brand en glimmende als een spiegel, daaronder een paar reis- en prijskaarten of tarieven voor diligencevracht, een paar gelakte blaadjes, aan zijden lintjes opgehangen, en ’t portret van een man des Heeren, die zijne dagen, die vele waren, met heel zijn hart aan God en menschen heeft toegewijd. Vrede zij zijn assche en eere zijn nagedachtenis ! Voorts een spiegel en een klein buffet. Hier staat de tafel tevens, waar ’t huisgezin zich anders rondom verzamelt, en de achtingswaardige huismoeder hare plaats heeft. Zij hebbe er die nog lang !
Hoe vriendelijk schijnt de maan door de kleine openingen ter zijde van ’t gordijn over die tafel henen, alsof zij wil zeggen: ’t oog des Heeren is op u gevestigd. ’t Vuur in dat blank geschuurde haardje op de even zindelijke plaat, nevens ’t raam, verspreidt een koesterende, op dit oogenblik om den tabaksrook wat al te groote, warmte door ’t vertrek. Aan de andere zijde van ’t vuur, onder ’t raam naast die kleine deur, ziet ge weêr een kleine beschilderde tafel. Voor een paar uren was zij zindelijk en wel; nu drijft er jenever en brandewijn, om strijd en door elkander vermengd, af.
De knecht bij ’t buffet, of eigenlijk die kast in den muur met glazen en flesschen voorzien, heeft handen vol werks en roept de hulp van zijn kameraad in. De bedsteê naast die drankkast is gesloten; en wie weet wanneer zij van avond open komt.
Aan de andere zijde van den muur ziet ge nog een deur, den ingang naar de bewaar- en bergplaats van eigen proviand en consumptie van anderen, en boven dezelve eenige tonnetjes en tabaksvaatjes op een plank. Naast die deur een geschilderd tafeltje, bedekt met glazen en glaasjes. De groote “spiende” (kast) met dubbele deuren, de bewaarplaats van breekbare waar en wat op de koffij- en theetafel hoort, is gelukkig ! goed gesloten…
Nu volgt nog een tafeltje gelijk wij er meer beschreven, dat wij haast het huisaltaar zouden noemen. Hoe stil en rustig ligt daar die groote Statenbijbel met gladgeschuurde koperen hoeken en sloten, dat nieuwe testament van ’t Britsch bijbelgenootschap en een paar andere stichtelijke werkjes ! Hoe geheel in strijd met het luiddruftig gewoel en geschreeuw, dat gelach en gepraat der aanwezige “scheuvelloopers” (schaatsenrijders) ! Dat trapje daar bezijden gaan wij voorbij; ’t leidt naar de slaapkamer van ’t hoofd dss gezins. Eén artikel nog, ’t is die groote menigte spek en worst en gerookt vleesch daar, voor den schoorsteen aan den zolder. En nu meen ik dat mijn schets voltooid is. Alle stoelen zijn bezet. Bij den haard is geen plaats, en overal, behalve op dat kleine tafeltje met zijn bijbel, vindt ge glaasjes met of zonder drank, heele en gebroken pijpen en glazen met flesschen wijn en een enkele wijnflesch. De eigenlijke huisgenooten treft ge hier op dit oogenblik niet aan. Een paar vertrouwde knechts en meiden nemen voor dezen avond de zaken waar.

Posted in An de Deeverbrogge, Café-Logement
Leave a comment
Sjakie uut Spier in de Deeverse bos an de Heezeresch
Het met veel historisch waardevolle foto’s geïllustreerde artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ stond op bladzijden 10 en 11 van het tijdschrift Panorama, nr. 28 uit het jaar 1953. Dit artikel verscheen toen in 1953 de toneelvereniging Diever in het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever het grappig bedoelde toneelstuk All’s well that ends well van de tamelijk onbekende Engelse toneelschrijver met de naam William Shakespeare over het voetlicht bracht.
Afbeelding 1

Shakespeare in de Drentse bossen
De toneelvereniging Diever gaf een succesvolle voorstelling van “Eind goed, al goed”.
Wij moeten u gelijk geven. Als men van William Shakespeare spreekt, denkt men niet automatisch aan dat kleine plaatsje in de Drentse bossen. Als we u verder vertellen, dat dit dorp van een goede vijftienhonderd inwoners dit jaar al aan zijn zevende Shakespeare-uitvoering toe is, zult u waarschijnlijk wel een wenkbrauw optrekken. Maar als we dan tot slot onthullen, dat de regisseur zijn koningen, graven, edellieden en prinsessen recruteert uit de rijen der doodgewone Dieveranen, dan knippert u zo langzaam aan wel met uw ogen.
Afbeelding 2
De tekst bij deze foto in het artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ luidt als volgt:
De gravin van Rousillon in haar dagelijkse omgeving. Als vrouw van een veearts en als moeder van twee kinderen heb je, dachten wij, toch een behoorlijk bezette dag. Mevrouw Van der Eijk-Gouda kon voor Shakespeare toch altijd nog wel een paar uurtjes vinden.
Toch vertellen wij u de zuivere waarheid. Het is eigenlijk begonnen met de komst van dokter Broekema. Toen deze toneel minnende heelmeester zich na de oorlog in Diever vestigde viel het hem op, dat er in de plaatselijke verenigingen lieden waren, die, onder deskundige leiding, heus wel iets op het toneel zouden kunnen bereiken.
Kort en goed: na een succesvolle uitvoering van ‘De verdwenen ring’ werd een toneelvereniging opgericht, waarvoor zich onmiddellijk vijftig inwoners aanmeldden.
“Maar waarom nu uitgerekend Shakespeare ?!”, riepen wij ietwat onthutst uit. Wij herinnerden ons de beroemde Engelse schrijver nog maar al te goed uit onze collegejaren. “Is dat voor een kleine gemeenschap als Diever niet een ietwat gewaagde greep ?”.
Afbeelding 3
Bij deze foto in het artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ staat de tekst:
Aan een opgebroken stuk weg in het bos ‘lag’ R. Zoer. Toen hij tegen ons begon te spreken, hadden wij, eerlijk gezegd, wel even moeite met zijn onvervalst Drents. Toch presteert deze jongeman het in ‘Eind goed, al goed’ de narrenrol voor het voetlicht te brengen. “Maar ik heb er wel hard op moeten leren”, vertrouwde hij ons toe.
Dokter Broekema, jongensachtig enthousiast, lachte breed. “Op het eerste gezicht lijkt uw bezwaar wel steekhoudend.”, zei hij. “Maar u ziet dan toch een paar belangrijke punten over het hoofd. Om te beginnen staat het al bij voorbaat vast, dat Shakespeare voor het grote publiek heeft geschreven. En ook toentertijd zal zijn publiek wel niet uitsluitend uit intellectuelen bestaan hebben. Vervolgens is het grote aantal personen voor mijn doel juist prettig. Als ik van mijn vijftig leden ieder jaar maar acht of tien personen kan laten optreden, zal de animo gauw verslappen. Nu heb ik allicht een kans, ze als edelman, schildknaap of soldaat te gebruiken. Dat houdt de belangstelling levendig. Daarbij komt nog, dat iedereen van Shakespeare op zijn eigen manier kan genieten. Er zullen er zijn, die de schoonheid van de tekst waarderen. Dat zijn er in Diever natuurlijk niet veel. Maar de anderen komen altijd nog aan hun trekken als zij kunnen kijken naar het spel zelf, de show, de costuums, de lichteffecten en de bijzonder romantische omgeving van ons openluchttheater.”
Afbeelding 4
De tekst bij deze foto in het artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ luidt als volgt:
Als Mariana en als hofdame vervult met juffrouw Thalé Botje, onderwijzeres in Wittelte, in het stuk van dit jaar maar liefst een dubbelrol. Misschien wilde ze daarmee het hoofd van de school, die maar één rol vervult, de loef afsteken.
We moeten bekennen dat hier wel iets in zat. En toen de burgemeester van Diever ons later op de dag een opgave deed van de successen uit vroegere jaren, moesten wij toegeven dat dokter Broekema de zaak juist gezien had. Als een plaatsje als Diever in 1952 met “As you like it” liefst zevenduizend tweehonderd en eenendertig toeschouwers weet te trekken, zegt dit toch wel iets.
Afbeelding 5
De tekst bij deze foto in het artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ luidt als volgt:
De niet gemakkelijke rol van Parolles, een volgeling van graaf Bertram, wordt zeer verdienstelijk vertolkt door de heer Van Elselo. Zijn dagelijkse boterham verdient deze Dieveraan met het bijhouden van de gemeentelijke administratie.
Het is zelfs een keer zover gekomen, dat toeschouwers, waarvoor geen zitplaats meer over was, eenvoudig in de bomen klommen. “Maar toen was de acoustiek opeens weg.”, lachte de heer Meyboom, de burgemeester van het toneeldorp. “We hebben het aantal zitplaatsen dan ook opgevoerd, zodat we nu ruim negenhonderd toeschouwers kunnen bergen.”
Afbeelding 6
Het bijschrift bij deze foto in het artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ luidt als volgt:
Naast deze bibelebonse boterberg staat de heer Pieter Boelens. Zijn dagelijkse werk verricht hij in een zuivelfabriek. Maar ’s avonds gaat de witte overall uit om plaats te maken voor een rijk staatsiegewaad. Dan is hij plotseling de oude Dumain, een der edellieden van ‘Eind goed, al goed’.
En het meest sympathieke van het hele geval is misschien wel, dat alles met eigen krachten wordt ondernomen.
Het openluchttheater is door de spelers zelf aangelegd.
De costuums zijn door eigen krachten vervaardigd. “Vroeger hebben we ze wel eens gehuurd.”, vertrouwde mevrouw Meyboom ons toe. “Maar dat was zo schandalig duur, dat we zelf maar de handen uit de mouwen gestoken hebben. Op markten hier en daar kocht ik voordelige lappen gordijnstof, die dan met veel fantasie en geduld tot staatsiegewaden voor edelen en vorsten werden gemaakt. Een beetje handig moet je natuurlijk zijn. Neem nou deze kraag bijvoorbeeld. Aan deze kant is hij bestikt met sterren en figuren: een prachtkraag voor een edelman. De andere kant is gewoon grijs: een prima schouderkleed voor een soldaat.”
Afbeelding 7
Het bijschrift bij deze foto luidt:
Sietske Hatzmann is met haar zeventien jaren al bijna een oude rot in het vak. Het klinkt wel niet erg complimenteus, maar hoe moet je iemand anders noemen, die al acht jaar meespeelt en nu als Diana haar tweede grote rol vervult ? We zijn benieuwd in welke rol we haar nog eens terug zullen vinden.
We begonnen zo langzamerhand iets te begrijpen van de toewijding, waarmee de spelers, de speelsters en de vele andere werkers achter de schermen hun liefhebberij verwezenlijkten. Moeilijkheden, die niet door een gezamenlijke inspanning overwonnen kunnen worden, schijnen er niet te bestaan.
De enige factor, waarover zelfs het heiligste enthousiasme geen zeggenschap heeft, is het weer. En gunstige weersomstandigheden zijn voor een uitvoering in de open lucht natuurlijk van het grootste belang.
Over het algemeen heeft Diever echter over medewerking van de weergoden niet te klagen. Avonden, zoals de zesentwintigste juni 1951, toen een onophoudelijke plasregen de pruiken doorweekte en de schmink met strepen van de gezichten van de spelers deed druipen, zijn uitzonderingen. Niet dat dit overigens de voorstelling onmogelijk maakte. De toeschouwers hadden hun goede geld betaald. Zij trokken hun jassen wat dichter om zich heen en bleven. En de spelers ? “Och de kleedkamers zijn droog.”, redeneerden zij, “Doorspelen dus.”
Afbeelding 8
Bij deze foto in het artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ staat de volgende tekst:
De gravin van Rousillon, de koning van Frankrijk en de edelman Lafeu horen verbaasd de avonturen aan van graaf Bertram.
Sinds de oprichting van de toneelclub in 1945 hebben al meer dan zevenentwintigduizend toeschouwers het openluchttheater bezocht. Geen slecht cijfer voor een klein plaatsje.
Kijk, dit kenmerkt wel de geest, die de toneelspelers van Diever bezielt. Zij hebben er iets voor over. Maandenlang nemen zij trouw de verplichtingen op zich van een streng repetitieschema. Iedere avond (en het kan in april of mei nog behoorlijk koud zijn) oefenen zij onder het alziend oog van dokter Broekema. Maar dan ook met het gevolg dat ieder jaar opnieuw weer duizenden en duizenden de tocht naar Diever geen verloren moeite vinden. En die toeschouwers hebben gelijk. De zeldzaam romantische omgeving van het openluchttheater brengt hen al dadelijk in een aparte sfeer. Een stemmig muziekje (weer een uitvinding van de onuitputtelijke geneesheer) vult handig de kleine tijdruimten tussen de verschillende scènes op en de lichtbundels van een dozijn spotlichten maken het geheel in één woord sprookjesachtig.
Afbeelding 9
De tekst bij deze foto in het artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ luidt als volgt:
De zieke koning van Frankrijk krijgt hulp van de jeugdige Helena.
Onder de bezielende leiding van dokter Broekema is dit nu al het achtste jaar, dat de toneelvereniging van Diever een groot klassiek werk opvoert. Het grote aantal personen, dat in Shakespeare’s stukken meespeelt, maakt dat praktisch ieder lid ’n kans krijgt.
U moet van ons niet verwachten, dat wij u een verantwoorde critiek op het stuk zelf geven. Natuurlijk kleven er tekortkomingen aan. Men kan niet verwachten dat een boerenzoon, die de hele dag hooi geladen heeft, ’s avonds nog kan lopen als een edelman. Men moet niet verwachten dat een onderwijzer op de hobbelige bosgrond kan schrijden als een vorst. Maar is dit eigenlijk belangrijk ? Wij vinden van niet. Wat wij waarderen is vooral het enthousiasme en de toneelliefde van de ingezetenen van Diever. En met deze geestdrift wensen wij de leraren, onderwijzeressen, de boerenzoons, de stratenmakers en de huismoeders van harte geluk. Als u deze maand nog in Drente komt, dient Diever op uw programma te staan.
K.L.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van het lezen van tekst op papier is, kan het hier getoonde artikel ook ten zeerste bewonderen op de bladzijde 7 tot en met 13 van het nummer 02/2 (juni 2002) van Opraekelen, het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blad zijn of dat papieren blad bij iemand in kunnen zien.
Inzake afbeelding 2
De redactie heeft in de openbare bronnen nog niet de voornamen van mevrouw A.D.M. van der Eijk-Gouda kunnen. vinden.
De familie Van der Eijk woonde an de Tusschendarp in Deever. In het huis wat aan de rechterkant van een ansichtkaart is te zien. De familie Wijnand van de Eijk vertrok aan het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw uit Deever.
De twee kinderen op de foto zijn de dochters Nelleke en Andy van der Eijk.
Inzake afbeelding 3
De straatmaker is Roelof Zoer. De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Roelof Zoer is bezig met het herstraten van de Bosweg.
De redactie herinnert zich dat hij ook voetbalde in V.V. Diever.
Inzake afbeelding 4
Zij was schooljuffrouw in Wittelte. Zij is geboren op 18 januari 1931 in Groningen. Zij is overleden op 31 mei 2021 op 90-jarige leeftijd in Haren. Zij woonde in Eelde. Zie het overlijdensbericht.
De foto is gemaakt in de Witteler skoele.
Juffrouw Thalé Botje was in het bezit van een originele afdruk van het negatief van deze foto.
De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek baar meer gegevens van haar.
Zij is te zien op een foto van de Witteler skoele uit het schooljaar 1952-1953.
Inzake afbeelding 5
Otte Franke van Elselo is geboren op 3 april 1908 in Hindeloopen. Hij is overleden op 11 september 1987 in Bergum.
Hij was commies ter secretarie van de gemiente Deever.
De foto is gemaakt in het oude gemeentehuis an de brink van Deever.
De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens van hem.
Inzake afbeelding 6
Pieter Boelens is geboren in 1924 in Deever. Hij is overleden op 6 april 2009 in Meppel.
Hij was in 1947 melkcontroleur en blijkbaar in 1953 botermaker.
De foto is gemaakt in de zuivelfabriek aan het Moleneinde van Deever.
Hij was in het bezit van een originele afdruk van het negatief van deze foto.
De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens van hem.
Inzake afbeelding 7
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Blijkbaar is de foto gemaakt in de ’telefooncentrale’ in het postkantoor an de Heufdstroate in Deever.
Inzake afbeelding 8
De rol van gravin van Rousillon, werd gespeel door mevrouw A.D.M. van der Eijk-Gouda.
De rol van zieke koning van Frankrijk werd gespeeld door Albertus Andreae, schoolmeester in Deever.
De rol van de oude edelman Lafeu werd gespeeld door Hendrik (Henk) Broer, schoolmeester in Wittelte
Inzake afbeelding 9
De rol van zieke koning van Frankrijk werd gespeeld door Albertus Andreae, schoolmeester in Deever.
De rol van de jeugdige Helena, pleegdochter van de gravin van Rousillon werd gespeeld door Jantien (Jantina) Figeland.
Afbeelding 10
De tekst bij deze foto in het artikel ‘Shakespeare in de Drentse bossen’ luidt als volgt:
Een scène uit ‘Eind goed, al goed’, een toneelstuk van Shakespeare, zoals dit door de enthousiaste inwoners van Diever voor het voetlicht wordt gebracht. De romantische omgeving van het openluchttheater geeft het spel een geheel eigen bekoring.

Posted in Alle Deeversen, Eup'mlogttheater, Eup’mlogtspel
Leave a comment
Albert Egges kwaamp ee’m kiek’n op de Oer’n
In september 1931 stond de opgraving van de twee grafheuvels en een urnenveld in en bij de Tweeënberg (zie afbeelding 3) op de Oeren bij de kluft Soerte onder leiding van de oudheidkundige dr. Albert Egges van Giffen. Hij was toen nog geen professor in de oudheidkunde.
Let bij afbeelding 1 vooral ook op de automobiel achter de afgegraven grafheuvel. Het zou best eens zo kunnen zijn dat deze automobiel toebehoorde aan dr. Albert Egges van Giffen, Hij werd weliswaar ut Spittertie genoemd, maar dat zal figuurlijk zijn bedoeld, want de doctor heeft bij zijn ‘eigen’ opgravingen nog nooit een spade in de grond gestoken. Daar had hij zijn arbeiders voor.
De druk bezette doctor was vooral bezig zich met zijn automobiel van de ene plek naar de andere plek te haasten, van de ene opgraving naar de andere opgraving te racen. De doctor in de oudheidkunde had altijd haast. Lees vooral het bericht De pufesser lig in de Baargakkers an de Grönnegerweg.
Let bij afbeelding 1 ook op de vlak bij de Tweeënberg staande woning. De foto zal op een maandag wasdag zijn gemaakt, want bij de woning hangt de wasse an de liende. De redactie van ut Deevers Archief is nog aan het puzzelen welke woning (welk adres ?) het betreft en wie daar in 1931 woonden. Betreft het de keuterij De Kaamp ? Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief hem daarbij helpen.
Afbeelding 1
De foto (met volgnummer 1931 – 0107) is gemaakt in september 1931 tijdens de opgraving van twee grafheuvels en een urnenveld in de Tweeënberg op de Oeren bij de kluft Soerte.
Op de foto is de westelijke grafheuvel, met in het midden de versierde urn met lijkbrandresten, behorende bij de laatste periode (uit de ijzertijd) (vondst nr. 20), te zien vanuit het oostzuidoosten.
Afbeelding 2
De foto (met volgnummer 1931 – 0120) is gemaakt in september 1931 tijdens de opgraving van twee grafheuvels en een urnenveld in de Tweeënberg op de Oeren bij de kluft Soerte.
Op de foto is het oostelijkste gedeelte van de opgraving met een grote urn in een duidelijk zichtbare kringgreppel (vondst nr. 29), te zien vanuit het zuidwesten.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan afbeelding 1 ook ten zeerste in nogal bijgesneden vorm bewonderen op bladzijde 22 van het boek Fragmenten uit het verleden van de vroegere gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat kilo’s zware papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan afbeelding 2 ook ten zeerste in nogal bijgesneden vorm bewonderen op bladzijde 21 van het boek Fragmenten uit het verleden van de vroegere gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat kilo’s zware papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
Afbeelding 1 – (© Rijksuniversiteit Groningen – Groninger Instituut voor Archeologie)

Afbeelding 2 – (© Rijksuniversiteit Groningen – Groninger Instituut voor Archeologie)

Afbeelding 3
Detail van de topografische kaart uit 1925.

Posted in Albert Egges van Giffen, Oudheidkunde, Tweeënberg
Leave a comment
Veer arbeiders ontdekt’n ut urn’nveld op de Oeren
Het tijdschrift ‘De Zaan’, geïllustreerd weekblad voor Zaan- en Waterland, publiceerde op 23 maart 1927 twee foto’s met betrekking tot het vinden van zes urnen tijdens ontginningswerkzaamheden op de Oeren, een stuk woeste grond tussen Deever en Wapse. Zie afbeelding 1
De tekst bij de foto’s in het tijdschrift ‘De Zaan’ luidt als volgt:
Herinneringen uit den grond – In den Drentschen bodem worden herhaaldelijk urnen gevonden. Een dezer dagen vonden de heeren H. Koopman, D. Kuiper, J. Veldhuizen en J. Bolding er ook weer, terwijl zij te Wapse grondwerk verrichtten. Op de rechter foto ziet men deze belangrijke oudheidkundige vondsten fraai afgebeeld. In de urn links zijn nog duidelijke overblijfselen van beenderen enzovoort zichtbaar.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan afbeelding 1 met bijbehorende tekst ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 20 van het boek Fragmenten uit het verleden van de vroegere gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat kilo’s zware papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
In het Nieuwsblad van het Noorden van 13 maart 1927 verscheen het volgende bericht over deze vondst. Zie afbeelding 2.
Diever, 11 maart.
Terwijl eenige arbeiders in het vroegere ‘Soldatenkamp’ tusschen Diever en Wapse aan het slootgraven waren, stootten ze plotseling op eenige urnen. De eerste, die voor den dag werd gehaald werd, was juist midden door gestoken. Dit was een zeer groote met een middellijn van ongeveer 35 cm. Spoedig bleek dat er nog meer urnen in den grond verborgen zaten. In ’t geheel werden zes uitgegraven, zoodat het vermoeden is gewettigd dat men hier een heel urnenveld heeft ontdekt.
Vier urnen, van verschillende grootte, zijn geheel gaaf en mooi heel gebleven. Ze berusten thans bij den onderwijzer Onstee te Wapse. Bij onderzoek naar den inhoud kwam -nadat het zand was verwijderd- een hoopje as te voorschijn. Ook werden er nog beenderen in gevonden, waarvan duidelijk eenige ribben en een schoudergewricht te onderscheiden waren. Het terrein, waar een en ander gevonden is, vormt eenigszins een verhooging bij de omliggende gronden vergeleken.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van het lezen van teksten op papier is, kan het krantenbericht (afbeelding 2) ook ten zeerste lezen op bladzijde 20 van het boek Fragmenten uit het verleden van de vroegere gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat kilo’s zware papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Posted in de Kaamp op de Oeren, Oudheidkunde, Tweeënberg, Wapse
Leave a comment
De pufesser lig in de Baargakkers op de Heezeresch
In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op 2 juni 1973 een door professor dr. Harm Tjalling (Tjalling) Waterbolk geschreven artikel ter nagedachtenis van professor dr. Albert Egges van Giffen.
In memoriam A.E. van Giffen
Werken tot het laatst
De redactie heeft mij als oud-leerling van professor Van Giffen gevraagd enkele persoonlijke herinneringen aan hem op schrift te stellen. Mijn eerste beeld dateert van omstreeks 1940, toen hij op een zaterdagmiddag in Havelte mijn vader, die er gemeentesecretaris was, nodig had voor de een of andere inlichting. Na het gesprek, waarbij hij schijnbaar alle tijd had, stoof hij in zijn open tweezits Graham met grote snelheid weg in de richting van de hunebedden, joyeus met zijn hoed zwaaiend ten afscheid.
Het was dezelfde auto, waarin ik een aantal jaren later als student-assistent, vaak met een collega zittend achter in de open dicky-seat, in weer en wind de dolste tochten maakte naar opgravingen her en der in het land.
Van Giffen reed graag nog net even voor een aankomende trein over een onbewaakte overweg, hij bleef zo lang links van de weg rijden tot tegenliggers geschrokken gingen claxonneren en hij nam altijd de binnenbocht, ook als dat een onoverzichtelijke naar links was. Zijn fenomenale reactievermogen heeft hem – en anderen – het leven gered, maar blikschade niet altijd kunnen verhinderen.
Eenmaal op weg naar Lüneburg brak hij zijn been toen hij met zijn Kaiser van de autobaan raakte, maar dezelfde avond hield hij toch zijn lezing, het been in het nog nauwelijks harde gips.
Maar tijdens diezelfde autotochten wist hij boeiend te vertellen over de wetenschappelijke problemen die hem bezig hielden, over zijn ervaringen bij vroegere onderzoekingen, ook met mensen, over zijn vele plannen voor dingen die nodig moesten gebeuren. Ook luisterde hij dan graag naar wat wijzelf te vertellen hadden over ons eigen beginnend onderzoek, over nieuwe ontwikkelingen waarvan wij tijdens onze studie hoorden of waarover wij hadden gelezen. Aan deze rijdende colleges en gesprekken bewaren zijn leerlingen de beste herinneringen.
Van Giffen was altijd met veel dingen tegelijk bezig en verkeerde voortdurend in tijdnood. En als ondanks het feit dat zijn personeel geregeld ook ’s avonds en gedurende het weekend werd ingeschakeld, hij toch niet klaar dreigde te komen met wat hij zich voorgenomen had, ontstonden er op het Instituut wel eens spanningen, die alleen te verdragen waren omdat hijzelf harder en langer dan wie ook werkte. Enkele uren nachtrust waren hem voldoende, zijn hele leven lang.
Kenmerkend waren de zaterdagochtenden, waarop naarmate het middaguur nader kwam, naast zijn bureau de rij van mensen die gereedgekomen werk kwamen inleveren en nieuwe opdrachten haalden, steeds groter werd.
Maar in het veld was alles anders. Al tijdens het inpakken van de bagage begon hij te neuriën en te fluiten, en tijdens de rit naar de opgraving verdwenen eventuele ergernissen. Voor de bestudering van de plattegronden en profielen op de opgravingen en voor het bespreken van de verdere gang van de werkzaamheden nam hij alle tijd, en wie het voorrecht had om hem te vergezellen, leerde bij zo’n gelegenheid meer dan bij de colleges, want die waren vaak nogal dor door een overmaat aan feiten.
Het enthousiasme van Van Giffen was aanstekelijk en het was moeilijk om hem iets te weigeren. Wie toch niet direct meewerkte, leerde z’n vasthoudendheid kennen. Velen die archeologische vondsten in privé-bezit hadden, weten daarvan mee te praten !
Van Giffen had grote belangstelling voor de natuur. Tenslotte had hij de studie in de biologie gekozen vóórdat hij wist dat de archeologie zijn toekomst zou zijn. Enigszins kon hij zijn belangstelling uitleven bij het verzorgen van het landschap rond de hunebedden. Vaak wees hij persoonlijk de af te snoeien twijgen en takken aan van de bomen, die er op zijn aanwijzing waren geplant of die hij door ze zorgvuldig met cement te plomberen voor de ondergang had behoed. Intens genoot hij in Diever van het volgen van de ontwikkeling van het door hemzelf aangelegde en onderhouden bos.
Van Giffen eiste veel van zijn mensen, teveel zouden wij nu wellicht zeggen, maar daartegenover stond dat hij zijn medewerkers groot vertrouwen schonk, voor hen opkwam en naar hun mening over het werk altijd luisterde. Met nog slechts weinig ervaring, kregen wij ook als jonge medewerkers soms de meest verantwoordelijke opdrachten. Daar leerden we enorm veel van, zoals wij ook bevoorrecht waren boven onze medestudenten door de vele maatschappelijke contacten die het werk op het Instituut meebracht. We moesten overleggen en samenwerken met gemeentelijke autoriteiten, met het personeel van aannemers en cultuurmaatschappijen, met landeigenaars en pachters, en met de arbeiders die in D.U.W.-verband op opgravingen te werk waren gesteld.
Voor iemand die zo met zijn werk was vergroeid, was het onmogelijk om er afscheid van te nemen. Na zijn pensionering beperkte hij zich niet tot het belangstellend volgen van wat er gebeurde op de drie instellingen in ons land, die door hem waren opgericht: het Biologisch-Archeologisch Instituut te Groningen, het Instituut voor Prae- en Protohistorie te Amsterdam, en de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek te Amersfoort.
Hij bleef zelf als onderzoeker actief. Hij verrichtte diverse publicaties en deed als gastmedewerker van de genoemde instellingen nog diverse opgravingen, o.a. in Groningen. Nog in zijn 87ste jaar werd hij voor een opgraving van een hunebed in Duitsland uitgenodigd. Als „rijksinspecteur voor de bescherming en de instandhouding van de hunebedden en van gerestaureerde archeologische monumenten” had hij nog een officiële functie, die hij zeer serieus opvatte.
Vele restauraties zijn in de laatste jaren nog tot stand gekomen. Men denke bijvoorbeeld aan het instructieve hunebed „de Papeloze Kerk” bij Schoonoord.
Twee van zijn medewerkers van het eerste uur stonden hem nog bij dit werk ter zijde, J. Lanting in het veld, en J. Dijkstra voor de administratieve afwikkeling. Beiden hebben zij meer dan vijftig jaar met Van Giffen samengewerkt.
De laatste publicatie van Van Giffen is gewijd aan de stad Groningen. Enkele dagen voor zijn dood werd hem het eerste exemplaar getoond van een uitgave van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen met daarin het eindverslag van hem, samen met een andere oud-medewerker; H. Praamstra, over de opgraving van de voormalige St. Walburgkerk op het Martinikerkhof. Nog in het ziekenhuis had hij aan de drukproeven gewerkt.
Van Giffen is – zoals wij van hem verwachtten – in het harnas gestorven.
H. T. Waterbolk
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Vanwege zijn grote belangstelling voor de oudheidkunde in de gemiente Deever ontkomt de redactie niet aan het opnemen van (zoveel mogelijk) artikelen over de oudheidkundige professor doctor Albert Egges van Giffen.
Maar ook omdat de redactie na zijn geboorte bijna een jaar in het zo door de professor geliefde zomerhuisje op de Heezerberg heeft ‘gewoond’. Zijn ouders woonden daar na de Tweede Wereldoorlog drie jaren vanwege de grote woningnood in Deever.
Maar ook omdat de redactie hem in zijn lagere-schooljaren een paar keer heeft ‘ontmoet’ bij het uitvreten van kattekwaad bee ut somerhusie van de pufesser en in ut bossie van de pufesser. Je kon hem maar beter niet tegenkomen. Maar het gebeurde wel.
Afbeelding 1

Afbeelding 2 – © Ut Deevers Archief – 11 december 2019 – Alle rechten voorbehouden.
Het slecht leesbare grafschrift luidt: In leven A.E. van Giffen. Nordhorn 14-3-1884. Zwolle 31-5-1973.

Posted in Albert Egges van Giffen, Oudheidkunde
Leave a comment
Ur wödde agin gien nee pottokke ebaut
De redactie van ut Deevers Archief toont bijzonder graag afbeeldingen van nog steeds bestaande pothokken bij bestaande boerderijen in de gemiente Deever. Maar de redactie toont nog liever afbeeldingen van niet meer bestaande pothokken bij bestaande boerderijen in de gemiente Deever. En de redactie toont het allerliefst afbeeldingen van niet meer bestaande pothokken bij niet meer bestaande boerderijen in de gemiente Deever, zoals ut neet mièr bestoande pottokke bee de neet meer bestoande boerdereeje an de Holtenweg 6 in Oll’ndeever.
De oude boerderij die op afbeelding 1 is te zien, is vervangen door een nieuwe boerderij die op afbeelding 2 is te zien.
Daarbij is de aan de oude boerderij vastgebouwde schuur niet gesloopt.
Ut pothokke dat op afbeelding 1 aan de rechterkant is te zien, is bij de grote verbouwing ook gesloopt.
Bij de nieuwe boerderij is helaas geen nieuw pottokke gebouwd.
Wie was de opdrachtgever voor de bouw van de nieuwe boerderij ? En wanneer ?
Het perceel met bebouwing had tot en met 30 juni 1941 het adres Oldendiever 260.
Het perceel met bebouwing had vanaf 1 juli 1941 tot en met 30 september 1976 het adres Oldendiever 9.
Het perceel met bebouwing heeft vanaf 1 oktober 1976 het adres Holtenweg 6.
De redactie van ut Deevers Archief weet nog niet wanneer de hier afgebeelde luchtfoto’s zijn gemaakt.
De redactie weet ook nog niet precies wie toen in de boerderijen woonden.
Jans Vos en Aaltje Muggen (tot wanneer in de boerderij op afbeelding 1) ?
Cornelis Klok en Margje Westerhof (van wanneer tot wanneer in de boerderij op afbeelding 1) ?
Cornelis Klok en Margje Westerhof (van wanneer tot wanneer in de boerderij op afbeelding 2) ?
Jans de Ruiter en … Tabak (van wanneer tot wanneer in de boerderij op afbeelding 2) ?
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de zwart-wit-versie van afbeelding 1 ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 65 van het boek Oldendiever in de twintigste eeuw van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de zwart-wit-versie van afbeelding 1 ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 384 van het boek Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan afbeelding 2 niet ten zeerste bewonderen in het boek Oldendiever in de twintigste eeuw van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de zwart-wit-versie van afbeelding 2 niet ten zeerste bewonderen in het boek Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever.
Afbeelding 1
Wie woonden in de boerderij toen de luchtfoto is gemaakt ?

Afbeelding 2
Wie woonden in de boerderij toen de luchtfoto is gemaakt ?

Posted in Boerdereeje, Logtfoto, Oll'ndeever
Leave a comment
Ut Wittelter poasvuur braant in de Brook’n
In Ut Deeverse Blattie (Van Goor’s Blattie, Weekblad voor Diever en omstreken) van 19 maart 2008 kondigden de Buurtvereniging Kasteel-Dwarsdrift, de Dorpsvereniging Wittelte en de Wapser Gemeenschap weer hun jaarlijkse paasvuur aan. Oude tradities moeten blijven bestaan. Zie de berichten in afbeelding 1.
Maar waarom sleept de dorpsgemeenschap van Zorgvlied/Wateren of de jongens van Tied Zat geen poasbulte bij elkaar ? Het bij elkaar slepen van un grote poasbulte moet op Zorgvlied/Wateren met een bosrijke omgeving een eenvoudig klusje zijn. En vroeger sleepte de jeugd an de Deeverbrogge ook un poasbulte bij elkaar.
Egbert Sinkgraven heeft tijdens het branden van de Witteler poasbulte in de Broeken op maandagavond 24 maart 2008 de twee hier afgebeelde kleurenfoto’s gemaakt.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is bereid zijn/haar foto’s van un braan’de poasbulte binn’n de greins’n van de gemiente Deever ter beschikking te stellen voor publicatie in ut Deevers Archief ? De redactie is die bezoeker daarvoor bij voorbaat bijzonder erkentelijk.
Afbeelding 1

Afbeelding 2 – (© Egbert Sinkgraven – maandag 24 maart 2008 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 3 – (© Egbert Sinkgraven – maandag 24 maart 2008 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in Poasvuur, Traditie, Wittelte
Leave a comment
Meule De Vlijt in Oll’ndeever in de snee
Op bijgaand afgebeelde tekening is korenmolen De Vlijt in Oll’ndeever te zien. De maker van deze tekening is Bert Elmendorp. Hij heeft deze tekening in december 1995 gemaakt.
De redactie van ut Deevers Archief weet niet of in die maand daadwerkelijk sneeuw in Oll’ndeever is gevallen. Het kan ook zijn dat Bert Elmendorp nog een foto van korenmolen De Vlijt in de sneeuw uit een ander jaar had liggen en die in december 1995 heeft gebruikt als voorbeeld voor zijn tekening.
De redactie kan in de openbare bronnen geen gegevens van Bert Elmendorp vinden. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie gegevens van Bert Elmendorp verstrekken ? Wie heeft Bert Elmendorp gekend ? Waar heeft hij in Deever gewoond ? Is hij begraven in de Baargakkers an de Grönnegerweg bee Deever ?
De grote vraag is: waar hangt deze stemmige tekening van Bert Elmendorp aan de muur ?
Afbeelding 1

Afbeelding 2
De redactie vond de hier afgebeelde kleurenfoto op het internet. De redactie wil bijzonder graag de naam van de maker van deze foto vermelden en ook wanneer deze foto is gemaakt.

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – donderdag 4 november 2017 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in Bert Elmendorp, Kuunst, Meule van Oll’ndeever, Tiekening, Winter
Leave a comment
Ut pottokkie van Haarm Hessels is in 1935 ebaut
De redactie van ut Deevers Archief toont bijzonder graag afbeeldingen van nog steeds bestaande pothokken bij bestaande boerderijen in de gemiente Deever. Maar de redactie toont nog liever afbeeldingen van niet meer bestaande pothokken bij bestaande boerderijen in de gemiente Deever. En de redactie toont het allerliefst afbeeldingen van niet meer bestaande pothokken bij niet meer bestaande boerderijen in de gemiente Deever, zoals ut neet mièr bestoande pottokke bee de neet meer bestoande boerdereeje De Uilenhorst in de Olde Willem.
De boerderij van Harm (Haarm) Hessels en Johanna Louissen an ut Pot’s weggie, nu met adres Meester Broerweg 3, in Wittelte brandde op 24 december 1934 af. Bij de in 1935 nieuw gebouwde boerderij werd een nieuw pottokke gebouwd. Zie afbeelding 1. Zie ook het bericht De fumilie Haarm Hessels woonde an ut Pot’s weggie.
Op bladzijde 42 van de publicatie Pothokken in de voormalige gemeente Diever staan niet helemaal volledige gegevens van ut pottokke van Harm (Haarm) Hessels en Johanna Louissen. Het bouwjaar van ut pottokke is als onbekend vermeld, het bouwjaar is 1935. De opdrachtgever is als onbekend vermeld, de opdrachtgever was het echtpaar Harm (Haarm) Hessels en Johanna Louissen.
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Afbeelding 2

Posted in Pothokke, Wittelte
Leave a comment
De fumilie Haarm Hessels woonde an ut Pot’s Weggie
Harm Hessels is geboren op 30 april 1881 in Wittelte. Hij is overleden op 24 januari 1948 in Wittelte. Hij trouwde op 22 mei 1913 in Deever met Johanna Louissen. Zij is geboren op 21 april 1884 in Noordbarge. Zij is overleden op 15 juni 1959 in Möppel. Beiden zijn begraven in de Baargakkers an de Grönnegerweg bee Deever.
Het echtpaar Harm (Haarm) Hessels en Johanna Louissen kregen drie zonen: Hermannus (Mans) (1914), Harm (1915) en Jacobus (Kobus) (1925); en zes dochters: Henderika (geboren op 10 juli 1917 in Wittelte, overleden op 10 september 1918 in Wittelte), Henderika (1919) Jantien (Jantje) (1921), Grietje (1923), Lammigje (geboren op 4 december 1926 in Wittelte, overleden op 17 december 1926 in Deever) en Aaltje Jantina Hessels (geboren op 4 december 1926 in Wittelte, overleden op 16 december 1926 in Deever).
De familie woonde op een boerderij an ut Pot’sweggie, adres Wittelte 113, tegenwoordig Meester Broer 3 in Wittelte. In ut Deevers Archief is een op 11 februari 1933 door schooljuffrouw Christina Johanna Augusta ter Horst gemaakte foto van deze boerderij opgenomen. Zie ook het bericht Boerdereeje van Haarm Hessels in febewoarie 1933. Deze boerderij brandde op 24 december 1934 af. Zie afbeelding 5. In de buurt van de verbrande boerderij is een nieuwe boerderij gebouwd. Zie afbeelding 3
Hermannus (Mans) Hessels is geboren op 23 maart 1914 in Wittelte. Hij is overleden op 19 december 1984 in Deinum (Fryslân). Hij trouwde op 7 juni 1945 met Lammigje Koops. Zij is geboren op 20 december 1917 op de Smilde. In de trouwakte van echtpaar staat dat Hermannus (Mans) Hessels melkcontroleur was in Menaldumadeel. Zij is overleden op 24 april 2004 in Deinum (Fryslân). Beiden zijn begraven op het N.K.-kerkhof in Deinum. Zie de grafsteen.
Harm Hessels is geboren op11 december 1915 in Wittelte. Hij is overleden op 13 oktober 1997 op 81-jarige leeftijd in Deever. Hij trouwde op 26-jarige leeftijd op 5 mei 1954 in Deever met Christina (Chris) Hendrika Leonora Pot. Zij is geboren op 27 juli 1923 in Wittelte. Zij is overleden op 10 december 1979 op 56-jarige leeftijd in Wittelte. Beiden zijn begraven in de Baargakkers an de Grönnegerweg bee Deever. Harm Hessels en Christina (Chris) Pot gingen wonen en werken op een boerderij bee de Wittelerbrogge an de Dwingeler kaante. De boerderij was van de familie Pot. Deze boerderij heeft nu als adres Wittelterweg 26. Zie afbeelding 6.
Henderika Hessels is geboren op 24 april 1919 in Wittelte. Zij is overleden op 26 januari 2002 op 82-jarige leeftijd in Dwingel. Zij trouwde op 35-jarige leeftijd op 5 mei 1954 in Deever met Albert Jan Reiber. Hij is geboren 17 april 1921 in Dwingel. Hij is overleden op 30 juli 1987 op 66-jarige leeftijd in Dwingel. Beiden zijn ten ruste gelegd op de kaarkhof in Dwingel. Zie de grafsteen. Albert Jan Reiber en Henderika Hessels hadden een fietsenzaak an de brink van Dwingel.
Jantien (Jantje) Hessels is geboren op 11 april 1921 in Wittelte. Zij is overleden op 9 april 2008 op de Smilde. Zij trouwde met Jan Albert Feijen. Hij is geboren op 11 november 1918 op de Smilde. Hij is overleden op 21 juni 2001 op de Smilde. Het echtpaar had een boerderij op de Smilde. Beiden zijn begraven op de begraafplaats Kyllot op de Smilde. Zie de grafsteen.
Grietje Hessels is geboren op 20 maart 1923 in Wittelte. Zij is overleden op 16 augustus 2020 op 93-jarige leeftijd in Deever. Zij trouwde op 31-jarige leeftijd op 5 mei 1954 in Deever met Albert de Weerd. Hij is geboren op 26 augustus 1922. Hij is overleden op 26 augustus 2011. Het echtpaar bleef wonen en werken op de boerderij an ut Pot’sweggie (zie afbeelding 3). Na hun pensionering als boer en boerin gingen ze wonen an de Vlasstroate in Deever.
Jacobus (Kobus) Hessels is geboren op 8 februari 1925 in Wittelte. Hij is overleden op 4 juli 1988 op 63-jarige leeftijd in Eemster. Hij trouwde op 29-jarige leeftijd op 5 mei 1954 in Deever met Henderika Mos. Zij is geboren op 6 februari 1930 in Dwingel. Zij is overleden op 20 juni 1992 op 62-jarige leeftijd in Eemster. Beiden zijn ten ruste gelegd op de kaarkhof in Dwingel. Zie de grafsteen. Jacobus (Kobus) Hessels en Henderika Mos zijn gaan wonen en werken in Eemster. Daar hadden ze een boerderij.
Mevrouw Johanna Algra-Hessels, dochter van Hermannus (Mans) Hessels en Lammigje Koops, schreef op 11 december 2024 het volgende over haar vader Hermannus Hessels:
Mijn vader Hermannus Hessels vertrok in 1939 naar Deinum. Hij kwam te werken als melkcontroleur bij de zuivelfabriek in Marssum, later bij de zuivelfabriek in Deinum. Ik meende dat hij uit Diever vertrok, omdat op de zuivelfabriek van Diever geen functie vrij was.
Zijn verloofde (mijn moeder) Lammigje Koops fietste van de Smilde naar Deinum om in te trekken bij de hoofdonderwijzer van de Christelijke school om het naaiwerk voor het gezin te doen.
Mijn ouders zijn meteen na de oorlog getrouwd.
In 1951 stopte de zuivelfabriek in Deinum, waar mijn vader ondertussen assistent-directeur was geworden.
Mijn vader kwam toen bij de Christelijke Emigratie Centrale te werken. Hij werd consulent voor van de drie noordelijke provincies. Hij gaf voorlichting over emigratie, wat in die tijd een grote vlucht nam. Ook bezocht hij emigranten in met name Canada, Australië en Nieuw-Zeeland om voorlichtingsfilms te maken over hoe de emigranten het was vergaan. Hij bleef voorlichting geven tot aan zijn pensioen. Wegens het teruglopen van de emigratie in de loop der jaren waren de buitenlandse reizen al eerder gestopt.
Mijn ouders zijn altijd in Deinum blijven wonen. Daar kregen ze acht kinderen, vijf jongens en drie meisjes.
Van de boerderij van vóór de brand in 1934 zijn geen foto’s bewaard gebleven. Ik heb het ook nagevraagd bij mijn neven en nichten. Bij de brand is veel verloren gegaan.
Ik weet niet precies in welk jaar de foto van de ‘nieuwe’ boerderij (afbeelding 3) is gemaakt. De vrouw bij de regenwaterput lijkt mijn tante Grietje te zijn. Ze lijkt daar geen jong meisje meer te zijn, dus ik denk dat de foto zeker na de Tweede Wereldoorlog is gemaakt. Maar wanneer precies zou ik niet durven zeggen.
Ik weet niet wanneer in Wittelte de drinkwaterleiding is aangelegd. Mijn oudste broer herinnert zich uit de tijd dat we bij tante Grietje logeerden dat de koeien drinkbakken hadden. Ik zelf meen mij te herinneren dat naast de waterpomp ook een kraan zat. Mijn oudste zus kan zich echter geen kraan herinneren. Dus het blijft een beetje vaag.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Hermannus (Mans) Hessels staat op de foto van het bestuur en personeel, die is gemaakt ter gelegenheid van het 40-jarige bestaan van de zuivelfabriek aan het Moleneinde op 29 maart 1939 is gemaakt. Zie het bericht De süvelfubriek bestön viètug joar in 1939.
Klaas de Boer besteed in zijn bijzonder waardevolle publicatie Wittelte – Geschiedenis van de boerderijen vanaf 1770 tot heden uiteraard ook aandacht aan Harm Hessels en Johanna Louissen, hun kinderen en hun boerderij. Op bladzijde 18 van zijn publicatie is een foto van een vierdubbele trouwerij veur ut olde gemientehuus an de brink van Deever te zien.
Zie ook het bericht Cent’n griep’m bee ut olde gemientehuus.
De kinderen Henderika (1919), Jantje (1921), Grietje (1923), Jacobus (1925) Hessels staan op een schoolfoto van de gereformeerde school uit 1934. Zie ook het bericht Kiender op ut plein veur de offeskeid’n skoele.
Afbeelding 1
Mevrouw Johanna Algra-Hessels schreef op 25 november 2024 de volgende tekst bij de hier afgebeelde foto:
De staande familieleden zijn van links naar rechts:
Harm Hessels, Jantje Hessels, Henderika Hessels, Grietje Hessels, Hermannus Hessels.
De zittende familieleden zijn van links naar rechts:
Harm Hessels, Johanna Hessels-Louissen en Jakobus Hessels.
Mijn opa Harm Hessels had veel verstand van paarden. Uit de wijde omtrek kwamen boeren, die problemen met hun paard(en) hadden, naar hem toe voor raad.
De foto met het gezin is waarschijnlijk vlak voor de oorlog gemaakt voor de nieuwe boerderij. Tante Grietje is met haar vlechten nog een jong meisje en mijn vader woonde waarschijnlijk nog thuis.
Afbeelding 2
Mevrouw Johanna Algra-Hessels schreef op 25 november 2014 de volgende tekst bij de hier afgebeelde foto:
Ik heb zoals beloofd naar foto’s van het ‘boerenwerk’ op de boerderij van de familie Harm Hessels gezocht.
Ik vond er maar één.
Zo te zien zijn met ouders bezig met het hooien.
De twee staande mannen zijn van links naar rechts: Jacobus Hessels en onbekend persoon
In het midden zitten Harm Hessels en Johanna Hessels-Louissen.
De drie meisjes zijn van links naar rechts: Grietje Hessels, onbekend meisje, Henderika Hessels.
De foto moet kort na de Tweede Wereldoorlog zijn gemaakt, maar zeker weten doe ik het niet..

Afbeelding 3

Afbeelding 4 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 5
In het Nieuwsblad van Friesland verscheen op 28 december 1934 het volgende bericht.

Afbeelding 6 – (© Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in Alle Wittelers, Boer'nwaark, Boerdereeje, Oorieser
Leave a comment
De jeneverstüver gunk hen en wièr over de Brogge
De redactie van ut Deevers Archief vindt bij het digitaliseren van zijn papieren archief (papperrassjus scannen en vervolgens die papperrassjus bij het oude papier doen), bestaande uit vooral veel dozen en veel mappen en veel ordners met veel foto’s, kranten- en tijdschriftenknipsels, reclamemateriaal, folders uut de gemiente Deever, en zo voort, en zo voort, en zo voort, zo nu en dan een door hem belangwekkend geacht bericht.
In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) van 13 december 1978 is op bladzijde 5 het bericht ‘Dieverbrug’ van wijlen onderwijzer, schrijver, amateur-historicus, alles-van-vrogger-in-Dwingel-weter en Lheeënaar Reinder Smit te lezen. In het bericht beschrijft hij aan de hand van een ansichtkaart de situatie an de Deeverbrogge in 1905.
De redactie wil dit belangwekkende bericht natuurlijk niet onthouden aan de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief.
Dieverbrug
Gezicht op Dieverbrug kort na 1900. We staan hier onze rug naar Dwingelo en kijken uit op de weg naar Diever. Links het witgeschilderde café-logement van Sjoerd Bentum, dat als pleisterplaats diende voor de reizigers die met de snikke (trekschuit) reisden. De snikke voer tussen Meppel en Assen; voorts waren er nog de veerschepen, de marktschuiten en de pakschuiten, die een regelmatige dienst onderhielden tussen verschillende plaatsen. Nemen we daarbij nog de turfschepen en de vrachtschepen, dan zal duidelijk zijn, dat er sprake was van een druk scheepvaartverkeer op de Drentsche Hoofdvaart.
Later kwam de snellere tram, die een groot deel van het personenvervoer voor z’n rekening nam. De snikke was door deze vooruitgang gedoemd te verdwijnen.
Omstreeks de eeuwwisseling werden te Dieverbrug regelmatig maandmarkten gehouden, waar voornamelijk biggen werden verhandeld.
Midden op de voorgrond zien we de ijzeren draaibrug. Rechts achter (in de gemeente Diever) de woning van de destijds zo bekende veearts Boerhave. Midden achter ligt tussen het geboomte de weg naar Diever verscholen. Geheel rechts is nog juist een hoge, vierkante, rechtop geplaatste houten balk te zien, waarvan een zelfde exemplaar zich aan de Dwingeler zijde van de Drentsche Hoofdvaart bevond: de functie van deze palen is ons niet duidelijk.
Tegenover het café-logement van Bentum stond aan de Dwingeler zijde het café van Warries. Van de ‘oude’ Sjoerd Bentum en de ‘oude’ Warries’ is volgens overlevering bekend, dat beiden verzot waren op een borrel en dat ze ‘de kunst’ verstonden zich voor slechts één stuiver te bedrinken. Zo kon het gebeuren dat op een goede dag Warries de brug overstak om bij Bentum een borrel te komen drinken. Warries betaalde zijn ‘consumptie’ met een stuiver, en keerde weer huiswaarts. Niet lang na zijn thuiskomst verscheen Bentum in de gelagkamer van Warries en bestelde een borrel, die met dezelfde stuiver werd betaald. Zo reisde de stuiver menigmaal per dag over de brug heen en weer. De geldbuidel bleef op die manier gesloten, maar de fles met jenever minderde wel van inhoud.
Wanneer de vorst inzette verschenen vele jonge lieden aan de kant van de Drentsche Hoofdvaart om te proberen of het ijs al wilde houden. Menigmaal moest een overmoedige waaghals de eerste schreden op het nog dunne ijs bekopen met een nat pak. Wie echter zonder kleerscheuren als eerste de overkant bereikte werd bij Warries ‘op de balk geschreven’: zijn naam werd dan met krijt op één der balken in de gelagkamer geschreven.
Aantekeningen van de redactie van utt Deevers Archief
In de webstee het Geheugen van Drenthe zijn gegevens te vinden over wijlen de alles-van-vrogger-in-Dwingel-weter en Lheeënaar Reinder Smit.
De bij zijn bericht afgebeelde zwart-wit ansichtkaart – een topstuk – uit 1906 van de Deeverbrogge en de weg hen Deever is niet erg scherp, vandaar dat de redactie hier een scherpere afbeelding van deze ansichtkaart toont. De zwart-wit ansichtkaart is gedrukt bij H. ten Brink in Meppel en was te koop in het café-logement van Sjoert Benthem.
De zichtbare ijzeren draaibrug is in 1880 gebouwd, zie het hier afgebeelde bericht (afbeelding 4) van de openbare aanbesteding van deze brug op dinsdag 6 april 1880
De redactie neemt het wijlen de alles-van-vrogger-in-Dwingel-weter en Lheeënaar Reinder Smit uiteraard niet kwalijk dat hij niet alles wist van de Deeverse kaante van de voat en het abusievelijk heeft over Sjoerd Bentum, dit moet zijn Sjoert Benthem. De achternaam Benthem (Bentheim ?) wordt in het Dwingels en Deevers uitgesproken als Bentum. De geïnteresseerde zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief kan het graf van Sjoert Benthem en zijn vrouw Griet Merk nog steeds (hoe lang nog ?) vinden op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
In het krantbericht van Reinder Smit is het aan de rechterkant van de afgebeelde zwart-wit ansichtkaart niet goed te zien, maar aan de rechterkant van de aparte afgebeelde zwart-wit ansichtkaart is een deel van de met stoomkracht aangedreven wolspinnerij met schoorsteen van Jan Frederik Hilkemeijer (geboren op 13 december 1858 te Nijensleek, overleden op 23 juni 1935 te Groningen) te zien. Uit de schoorsteen komt een beetje rook. De ijzeren draaibrug, het café-logement van Sjoert Benthem en de woning van veearts Boerhave bestaan niet meer. Het pand van het café-logement brandde af, het pand waar de familie Boerhave woonde is afgebroken om verbetering van de kruising van de weg langs de voat en de weg van Deever hen Dwingel mogelijk te maken. De ijzeren draaibrug is vervangen door een basculebrug (wanneer ?).
De grote vraag is of Sjoert Benthem rond 1905 al eigenaar was van het café-logement of dat zijn vader dat nog was.
Reinder Smit zal het ongetwijfeld wel geweten hebben, maar hij vergat te vermelden dat de Drentsche Stoomboot Maatschappij (D.S.M.) in het begin van de twintigste eeuw met stoombootjes een dienst tussen Meppel en Assen onderhield. De redactie heeft in verschillende berichten aandacht besteed aan de D.S.M.
De redactie heeft in verschillende berichten ook aandacht besteed aan de stoomtramlijn van de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (N.T.M.) tussen Meppel en Hijkersmilde langs de Drentse Hoofdvaart. De halte van de stoomtram an de Deeverbrogge was bij het café-logement.
Frederik Boerhave studeerde in 1888 af als veearts. Hij was veearts in Oosterwolde, maar vertrok in 1895 naar Staphorst en vandaar naar Dwingel en vestigde zich rond de eeuwwisseling an de Deeverbrogge in de gemiente Deever. Hij overleed op 14 juli 1913 op 47-jarige leeftijd an de Deeverbrogge.
De redactie kan zich niets anders voorstellen, dan dat de vijf kinderen op de brug de drie dochters en de twee zonen van Sjoert Benthem en Grietje Merk zijn.
De redactie is ook in het geheel niet bekend met de functie van de hoge vierkante, rechtop geplaatste houten balk, die aan de rechterkant van de ansichtkaart is te zien. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan hierover enige tekst en uitleg geven ?
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 4

Plèèties in heufdstok 8 van de Magnum Opus
Vrijdag 9 juli 2021 was een zeer heuglijke en gedenkwaardige en historische dag, want op die dag reikte de heer Homme Geertsma, toen nog steeds voorzitter van het hoofdbestuur van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, het eerste exemplaar van de in eigen beheer uitgegeven maar vet gesponsorde fotobijbel Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever uit aan zijn vroegere collega de heer doctorandus Hendrikus (Rikus) Jager, voorzitter van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Westenveld. De uitreiking vond plaats in het opgepimte krimpfiliaaltje van scholenmoloch Stad en Esch uut Möppel op de Westeresch van Deever.
De redactie van ut Deevers Archief beschouwt dit prachtige bijna 600 bladzijden tellende standaardwerk, let op, nota bene, mind you, toch echt wel als een echt soort van Magnum Opus van de veteranen onder de vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever.
De redactie betreurt het toch, och arm, wel enigszins dat in het paar kilo zware boek geen overzicht van de opgenomen plèèties met bronvermelding is opgenomen. Teneinde deze omissie in enige mate te compenseren is in dit bericht het overzicht van de plèèties in het hoofdstuk Dieverbrug (hoofdstuk 8) opgenomen.
Als een bepaald plèètie aanwezig is in ut Deevers Archief, dan is een link naar dat plèètie aangebracht. De redactie zal zijn uiterste best doen van de plèèties in de Magnum Opus, die niet aanwezig zijn in ut Deevers Archief een digitaal exemplaar op de kop te tikken en te tonen in ut Deevers Archief. Wat heden niet is, dat kan morgen wel zijn. Hodie tibi, cras mihi.
De redactie merkt bij het beperkte aantal afbeeldingen in hoofdstuk 8 van de Magnum Opus op, dat hier de invloed van het in 2014 uitgebrachte boek An de Brogge bijzonder is te merken. Veel afbeeldingen die wél in het boek An de Brogge staan, die staan niet in hoofdstuk 8 van de Magnum Opus.
8 – Dieverbrug
001 – Bladzijde 297 – Ansichtkaart van de Deeverbrogge uit 1964.
002 – Bladzijde 298 – Tekening van de plaats van de steenbakkerij van Willem Nicolaus Bolt.
003 – Bladzijde 299 – LFN-luchtfoto van de boerderij van Hendrik Jonkers in de Holthe uit 1951.
004 – Bladzijde 299 – Foto van de boerderij van Hendrik Jonkers in de Holthe.
005 – Bladzijde 300 – Foto van de kalkovens tussen Dieverbrug en Geeuwenbrug uit 1959.
006 – Bladzijde 301 – Tekening van de doorsnede van een kalkoven tussen Dieverbrug en Geeuwenbrug.
007 – Bladzijde 302 – Foto van de vervallen kalkovens tussen Dieverbrug en Geeuwenbrug uit 1980.
008 – Bladzijde 303 – Foto van de gerestaureerde kalkovens tussen Dieverbrug en Geeuwenbrug ui 2009.
009 – Bladzijde 304 – Foto van het achterste huisje achter de kalkovens tussen Dieverbrug en Geeuwenbrug.
010 – Bladzijde 304 – Foto van het voorste huisje achter de kalkovens tussen Dieverbrug en Geeuwenbrug.
011 – Bladzijde 304 – Situatietekening van de voormalige en de nieuwe sluis aan de Dieverbrug in 1870.
012 – Bladzijde 305 – Foto van de Drentsche Hoofdvaart en de oude Dieverse sluis in 1878.
013 – Bladzijde 305 – Foto van de bouw van de Dieversluis vanaf het bovenpand gezien (31 mei 1879).
014 – Bladzijde 305 – Foto van de bouw van de Dieversluis vanaf het benedenpand gezien (31 mei 1879).
015 – Bladzijde 305 – Foto van de bouw van de Dieversluis vanaf het bovenpand gezien (25 juli 1879).
016 – Bladzijde 306 – Foto van de bouw van de Dieversluis vanaf het benedenpand gezien (25 juli 1879).
017 – Bladzijde 306 – Foto van de bouw van de Dieversluis vanaf het bovenpand gezien (25 juli 1879).
018 – Bladzijde 306 – Foto van de bouw van de Dieversluis vanaf het benedenpand gezien (25 juli 1879).
019 – Bladzijde 306 – Foto van de bouw van de Dieversluis vanaf het bovenpand gezien (3 oktober 1879).
020 – Bladzijde 307 – Foto van de Dieversluis vanaf het benedenpand gezien (23 juni 1880).
021 – Bladzijde 307 – Foto van de Dieversluis vanaf het bovenpand gezien (23 juni 1880).
022 – Bladzijde 307 – Foto van de bouw van het gemaal bij de Dieversluis in 1925.
023 – Bladzijde 307 – Foto van de sluis en het gemaal – jaartal onbekend.
024 – Bladzijde 308 – Foto voormalige sluiswachterswoning en hotel Blok aan de Dieverbug, jaartal onbekend.
025 – Bladzijde 308 – Detail van een ansichtkaart van de Dieversluis en de opzichterswoning uit 1906.
026 – Bladzijde 308 – De sluiswachterswoning bij de Dieversluis, jaartal onbekend.
027 – Bladzijde 308 – Luchtfoto van de Dieversluis met passantenhaven, jaartal onbekend.
028 – Bladzijde 309 – Foto van de Oll’ndeeversebrogge met brugwachterswoning, jaartal onbekend.
029 – Bladzijde 309 – Foto woning van de familie Vierhoven aan het begin van de Bolderhoek, jaartal onbekend.
030 – Bladzijde 309 – Foto woning van de familie Vierhoven aan het begin van de Bolderhoek, jaartal onbekend.
031 – Bladzijde 309 – Foto woningen familie Schade, Noorman en Noorman in de Bolderhoek, jaartal onbekend.
032 – Bladzijde 310 – Foto van het oude en nieuwe huis van de familie Ofrein, jaartal onbekend.
033 – Bladzijde 310 – Foto van de vervallen varkensschuur van Arend Muggen, jaartal onbekend.
034 – Bladzijde 311 – Foto van de naar de Dieverbrug verplaatste woning Villa Laanzicht, jaartal onbekend.
035 – Bladzijde 311 – Ansichtkaart van de veerkade bij het café-logement van Sjoert Benthem in 1906.
036 – Bladzijde 311 – Foto van de stoomtram van de N.T.M. bij de halte aan de Dieverbrug in 1930.
037 – Bladzijde 312 – Ansichtkaart van de stoomboot van de D.S.M. bij het café-logement van Sjoert Benthem,
038 – Bladzijde 312 – Ansichtkaart van het café-logement van Sjoert Benthem in ….
039 – Bladzijde 312 – Ansichtkaart van de Dieverbrug en het huis van veearts Boerhave in 1906.
040 – Bladzijde 312 – Ansichtkaart van de weg naar Diever en het huis van veearts Boerhave in 1906.
041 – Bladzijde 313 – Foto huis op de hoek van de weg naar Diever en de weg langs de vaart, jaartal onbekend.
042 – Bladzijde 313 – Foto van café J.G. de Wit, omstreeks 1921.
043 – Bladzijde 313 – Foto van café Boer, het voormalige café J.G. de Wit, jaartal onbekend.
044 – Bladzijde 314 – Luchtfoto van het D.A.B.O.-gebouw aan de Dieverbrug, jaartal onbekend.
045 – Bladzijde 314 – Foto van het D.A.B.O.-gebouw aan de Dieverbrug, jaartal onbekend.
046 – Bladzijde 314 – Foto van het D.A.B.O.-gebouw aan de Dieverbrug, jaartal onbekend.
047 – Bladzijde 315 – Foto van de maandmarkt aan de Dieverbrug, jaartal onbekend.
048 – Bladzijde 316 – Foto van de familie Sjoert Benthem bij het café-logement, omstreeks 1905.
049 – Bladzijde 316 – Ansichtkaart van het café-logement van Sjoert Benthem in 1911.
050 – Bladzijde 316 – Ansichtkaart van hotel Blok aan de Dieverbrug in 1949.
Posted in An de Deeverbrogge, Magnum Opus
Leave a comment
Mèèk oe gien sörg’n, mèèk de beegies gelokkug
Bewoners van zorgboerderij De Maargies Hoeve in Kallenkote hebben een bijzonder insectenhotel gemaakt en geplaatst bij korenmolen De Vlijt in Oll’ndeever. Het is een enkelvoudig insectenhotel, want de achterkant van het insectenhotel is bekleed met beschilderde dakpannen van leisteen, die in 2023 zijn vrijgekomen bij de vernieuwing van het dak van het kerkgebouw aan de brink van Deever.
Op de beschilderde dakpan van leisteen aan de voorkant van het bouwwerkje staat ‘Don’t worry bee happy’. Op een beschilderde dakpan van leisteen aan de achterkant staat ‘Keep calm and go for a walk’.
Voor alle zekerheid hangt onder aan de voorkant van het insectenhotel een bordje met de tekst ‘Insecten Hotel’. Je weet maar nooit.
De redactie ontving op 27 januari 2025 de volgende zeer gewaardeerde reactie van mevrouw Ellen Kamphuis.
De insectenhotels zijn aangeschaft door de Diever Ommetjes.
De Diever Ommetjes hebben de kerkleien aangeschaft en inwoners gevraagd iets te schilderen.
De kerkleien zijn deels op de ommetjes opgehangen en een ander deel zit aan de achterzijde van de insectenhotels.
De kerkleien zijn dus niet beschilderd door bewoners van de Margieshoeve.
De redactie ontving op 28 januari 2025 de volgende zeer gewaardeerde reactie van mevrouw Ellen Kamphuis.
De Diever Ommetjes hebben twee insectenhotels gekocht en deze geplaatst op de routes van de Diever Ommetjes.
Eén insectenhotel staat bij de molen en de andere staat achter op Kalteren bij de Kwasloot.
De insectenhotels zijn gekocht bij de Margieshoeve. De bewoners van de Margieshoeve hebben de insectenhotels gemaakt.
De kerkleien waren een project van de Diever Ommetjes, diverse inwoners hebben leien beschilderd, waaronder de jeugd van schilderkring Diever.
De kerkleien hangen deels aan de achterkant van de insectenhotels, maar ze hangen ook aan bomen langs het ommetje Othello en het ommetje Romeo en Julia.
De werkgroep Diever Ommetjes hebben onlangs ook perenbomen geplaatst aan de Oldendieverseveldweg, eekhoornkasten opgehangen en vogelnestkastjes bevestigd.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie zal te gelegener tijd ook enige foto’s van het insectenhotel bij de Kwasloot op het Achterste Kalteren tonen.
Met kerkleien worden dakpannen van leisteen bedoeld.
De redactie begrijpt niet waarom de werkgroep zich wel de naam Diever Ommetjes heeft aangemeten, maar niet de taalkundig juiste naam Dieverse Ommetjes, ofwel Deeverse Kuierronties.
De werkgroep Diever Ommetjes heeft de door haar bedachte wandelrondjes vernoemd naar vierhonderd jaar oude toneelstukjes van William Shakespeare, te weten Hamlet, Twelfth Night, King Lear, Macbeth, A Midsummer Night’s Dream, Othello en Romeo and Juliet. De shakespearitis heeft in Deever weer eens toegeslagen.
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in Oll'ndeever, Shakespearitis
Leave a comment
Veer foto’s van de boerdereeje van Knelus Seinen
In het archief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed bevinden zich vier foto’s van de boerderij met adres Brink 2 in Deever. Fotograaf Paul van Galen heeft deze vier hier afgebeelde zwart-wit foto’s gemaakt in september 1980.
Maar de redactie van ut Deevers Archief heeft geen flauw idee welke neringdoende toen in het boerderij-gedeelte van het pand was gevestigd. Boven de veurbaander staat de tekst ‘De Boerderij’.
De boerderij werd eerder bewoond door Cornelis Seinen, Hendrikje Schiphorst en hun dochter Marrie (Margje ? Maria ?).
Cornelis Seinen is geboren op 8 september 1912. Hij is overleden op 6 november 1989. Hendrikje Schiphorst is geboren op 5 oktober 1912. Zij is overleden op 14 oktober 1989. Beiden zijn begraven in de Baargakkers an de Grönnegerweg bee Deever.
Wanneer is Cornelis Seinen gestopt als boer ?
Wanneer heeft de familie Seinen het pand verkocht ?
Aan wie heeft de familie Seinen de boerderij verkocht ?
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief beschikt over gegevens van dit pand uit de periode 1975-1990?
Afbeelding 1 – Foto uit het archief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (20057457)

Afbeelding 2 – Foto uit het archief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (20057458)
Afbeelding 3 – Foto uit het archief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (20057459)

Afbeelding 4 – Foto uit het archief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (20057460)
Posted in Boerdereeje, Brink
Leave a comment
Veer lepelties mit ut woap’m van Deever
De redactie van ut Deevers Archief vond alweer enige tijd geleden bij het opruimen van een van de vele dozen met spullen uit de nalatenschap van zijn moeder bijgaand afgebeelde vier lepeltjes met het uiteinde van de steel in de … Continue reading
Posted in Deeverse prullaria, Woap'm van Deever
Leave a comment
De soldoat´n stapt neet in Frederiksoord uut de trem
Het negende Regiment Infanterie van de Landweer hield zijn veldoefeningen in 1905 van 25 juli tot 3 augustus, in 1906 van 15 juli tot 15 oktober, in 1907 van 7 tot 16 augustus en voor het laatst in 1908 van 12 tot 21 september.
Het soldatenkamp van het negende Regiment Infanterie van de Landweer stond op de Oeren op de heidevelden van Jan van der Veen, Johannes Haveman Fzn, Hendrik Mulder, Meine Kiers, Hendrik Zagt, Jan Jans Veenhuis, Johannes Hilberts en Johannes Hilberts Hzn.
Op 14 augustus 1907 stuurde soldaat L. Koning de hier afgebeelde sepia-kleurige ansichtkaart vanuit het soldatenkamp op de Oeren naar de heer P. de Jong in Wolvega. Let op het poststempel Diever. De foto voor deze ansichtkaart zal dus een jaar eerder of nog eerder zijn gemaakt.
Maar zeer gewaardeerde heren verzamelaars van ansichtkoat’n uut de gemiente Deever: let op !!
De foto voor deze ansichtkaart is helaas niet bij het tramstation in Frederiksoord gemaakt. Want de lijn van de Nederlandsche Tramweg Maatschappij ( N.T.M.) tussen Steenwijk en Makkinga, met een halte in Frederiksoord, is pas op 16 mei 1914 geopend. Bovendien lijkt het materieel niet erg op het door de N.T.M. gebruikte tramwegmaterieel. Bovendien is de omgeving tamelijk bosrijk.
Dus de grote vraag is: waar is de foto voor deze ansichtkaart dan wel gemaakt ?? Ergens op de Veluwe ?? Of ergens in Noord-Brabant ?
Dus zeer gewaardeerde heren verzamelaars van ansichtkoat’n uut de gemiente Deever neem het volgende in acht.
Ga op het internet niet € 30, € 40, € 50 of € 60 of meer eurootjes bieden voor deze ansichtkaart, want de de foto op de ansichtkaart heeft geen enkele relatie met het soldatenkamp op de Oeren.
Op bladzijde 573 van het papieren magnum opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever staat ook een afbeelding van militairen die uit een tram stappen. Als onderschrift staat bij deze afbeelding: Aankomst militairen in Frederiksoord (collectie Klaas Vording). De foto voor deze ansichtkaart is ook niet in Frederiksoord. Wellicht is deze foto bij dezelfde stopplaats gemaakt als de foto voor de hier afgebeelde ansichtkaart. Maar wie de afbeelding op bladzijde 573 van het papieren magnum opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever ten zeerste wil bewonderen, moet wel in het bezit zijn van dat papieren boek, of dat boek bij iemand in kunnen zien.
De tekst op het adres- en schrijfgedeelte luidt als volgt:
Aan de heer P. de Jong, Mr. Bakker te Wolvega.
Waarde familieleden,
Ik wilde jullie ook eens een ansichtkaart sturen, daar ik nog nooit iets van me laat hooren.
Ik ben anders ook altijd van plan om eens over te komen.
Als de gelegenheid gunstig is, kom ik ook nog eens.
Ik heb al een paar maal om jullie gedacht, als ik er voorbij spoorde, maar nooit zag ik één.
Ik ga hier vrijdag weer vandaan gelukkig.
De hartelijke groeten,
L. Koning
Kamp Diever, 2de Bataljon, 2de Compagnie, 9de Regiment Infanterie
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Posted in de Kaamp op de Oeren
Leave a comment
Un logtfoto van de boerdereeje van Knelis Klok
De redactie van ut Deevers Archief toont bijzonder graag luchtfoto’s van boerderijen in de gemiente Deever. Veel van deze luchtfoto’s zijn in het begin van de vijftiger jaren van de vorige eeuw gemaakt door het bedrijf Lucht Foto Nederland (L.F.N.). Dit bedrijf was vooral in het noorden van Nederland bezig. L.F.N. heeft in die jaren in de gemiente Deever van bijna alle nog in bedrijf zijnde boerderijen en boerderijtjes (en dat waren er toen nogal wat) een luchtfoto gemaakt. Het bedrijf L.F.N. hield in 1953 op te bestaan.
Een helaas nog te beperkt aantal L.F.N.-luchtfoto’s van boerderijen in de gemiente Deever zijn te vinden in ut Deevers Archief. De redactie nodigt bezitters van L.F.N.-luchtfoto’s van boerderijen in de gemiente Deever uit een goede scan van hun exemplaar van die luchtfoto’s ter beschikking te stellen van de redactie voor opname in ut Deevers Archief.
Bijgaand afgebeelde lucht-kleurenfoto van de boerderij van Cornelis Klok en Margje Westerhof aan de Kastanjelaan in Oll’ndeever is niet gemaakt door het bedrijf L.F.N. De redactie weet nog niet welk bedrijf de hier afgebeelde kleurenfoto wel heeft gemaakt. De redactie schat in dat deze kleurenfoto in het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw is gemaakt. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de hier afgebeelde kleurenfoto preciezer dateren ?
Boer en hengstenhouder Cornelis Klok is geboren op 13 juni 1912. Hij is overleden op 8 augustus 1975. Margje Westerhof is geboren op 18 november 1911. Zij is overleden op 12 maart 1996.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van foto’s op papier is, kan de hier afgebeelde luchtfoto ook ten zeerste in zwart-wit weergave bewonderen op bladzijde 213 van het boek Oldendiever in de twintigste eeuw in woord en beeld, dat in 2009 is uitgegeven door de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde luchtfoto helaas niet ten zeerste bewonderen in het hoofdstuk Oll’ndeever van het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven magnum opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever. En dat is toch wel enigszins bijzonder te noemen, want in dat boek is van alle boerderijen in Oll’ndeever een (lucht)foto opgenomen, behalve van de boerderij van Cornelis Klok en Margje Westerhof. Wat zou daar toch de reden van zijn geweest ? Of heeft de werkgroep die het magnum opus heeft samengesteld gewoon een beetje zitten slapen ?

Posted in Boerdereeje, Kastanjelaène, Logtfoto, Oll'ndeever
Leave a comment
Geskrief over onderwaarp’m uut de gemiente Deever
De redactie van ut Deevers Archief verzoekt de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief ten zeerste een publicatie die in enige mate betrekking heeft op de geschiedenis in de gemiente Deever en die in het volgende niet-limitatieve overzicht ontbreekt, te melden bij de redactie. De redactie voegt die publicatie graag toe aan dit overzicht.
1975 – De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld
Het boek is in januari 1975 uitgegeven door Drukkerij en Boekhandel Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever.
Over dit boek van Arend Mulder scheef burgemeester J.C. Meyboom (die in de Deeverse volksmond altijd ome Kees werd genoemd) in het voorwoord het volgende:
Hoewel het dorp Diever ongetwijfeld tot één van de oudste dorpen in Drenthe behoort en mede als centrum van het Dieverder Dingspil een belangrijke rol heeft gespeeld in de geschiedenis van deze regio, toch zal men in de Drentse literatuur vergeefs zoeken, indien men nu eens precies wil weten, wat het wel en wee van Diever in vroeger tijden was.
Ja, ik weet dat u al zoekend hier en daar wat zult kunnen vinden, maar een geordend verhaal…. nee, dat bestond niet. Het bestaat nu wel, u heeft het in handen.
Arend Mulder, stammend uit een boerengeslacht dat eeuwenlang in Diever heeft gewoond en gewerkt, heeft met een niet te stuiten ijver, alle gegevens van Diever en zijn omstreken verzameld.
Hij weet deze gegevens in een smakelijk verhaal door te geven. Naar mijn vaste overtuiging heeft hij daardoor niet alleen in een lacune voorzien, maar ook een verlangen van velen bevredigd. En zo zal dit boek zijn weg wel vinden. Veel succes toegewenst.
In het Geheugen van Drenthe is op bladzijde 628 aandacht besteed aan de in Deever geboren boer en schrijver Arend Mulder.
Het boekje is niet meer in de boekhandel te koop, maar wellicht kan de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief via enig zoekwerk op internet bij een handelaar een tweedehands exemplaar vinden. Stel jij je toch eens voor dat dit fotoboekje in jouw verzameling van Deeverse boeken zou ontbreken.

1981 – Brinkenboek – Een verkenning van de brinken in Drenthe
Uitgeverij Van Gorkum in Assen heeft het boek in 1981 uitgegeven.
De Werkgroep Brinken heeft het boek samengesteld..
Het boek speelt in op de hedendaagse waardering van ons oude cultuurbezit en poogt een bijdrage te leveren tot het behoud en juiste herstel ervan. De inventarisatie van Drentse brinken, met toebehorende elementen, staat centraal.
Maar er is veel meer in het boek te vinden.
Historisch geografische, landschappelijke, milieukundige en planologische aspecten van het Drentse esdorpenlandschap komen aan de orde. Het is een gedegen populair wetenschappelijk werkstuk. Het is uitvoerig geïllustreerd met zwart-wit foto’s en tekeningen.
In het boek komen ook het esdorpenlandschap, het ontstaan en de ontwikkeling van het esdorp, het gebruik van de brinken vroeger en nu, ruimtelijke vormen, begroeiing, beheer, onderhoud en inrichting van brinken, waarde en planologische aspecten aan de orde.
En uiteraard komt ook de brink grenzend aan de tuin van het kerkgebouw van de hervormde geloofsgemeente in Deever aan de orde.

1981 – Diever in oude ansichten
Het fotoboekje is in 1981 uitgegeven door Uitgeverij Europese Bibliotheek in Zaltbommel.
Het fotoboekje is samengesteld door Albertus Andree (André ?, Andrea ?, Andreae ?) (Hij werd in de Deeverse volksmond altijd Bart Eulie genoemd).
In het boekje is aandacht besteed aan personen, feiten en locaties die in de achterliggende jaren -soms korter, soms langer- op een of andere wijze belangrijk zijn geweest voor Deever.
Het fotoboekje is niet meer nieuw in de boekhandel te koop, maar de redactie van ut Deevers Archief kwam op het internet wel te koop staande tweedehands exemplaren tegen. Stel jij je toch eens voor dat dit fotoboekje in jouw verzameling zou ontbreken.

1985 – De weg langs de vaart
De Rijkswaterstaat – Directie Drenthe heeft deze publicatie in 1985 uitgegeven.
In de publicatie is de geschiedenis van de weg langs de Drentse Hoofdvaart van Assen tot Pijlebrug beschreven.
Mevrouw R.I.A. Nip heeft deze publicatie samengesteld.
De publicatie is samengesteld ter gelegenheid van de officiële overdracht van de rijksweg Assen-Pijlebrug aan de provincie Drenthe op 13 maart 1985.

1986 – Shakespeare in Diever
De Stichting Vrienden van de Shakespeare-spelen Diever hebben dit boekje in 1986 uitgegeven.
Emmy Wijnholds en Hermen Overweg zijn de samenstellers van het boekje.
Het boekje is samengesteld ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de toneelvereniging Diever.
In het boekje is in het kort de geschiedenis van deze vereniging en de toneelstukken die deze vereniging heeft gespeeld in het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever in de periode 1946-1985 beschreven.

1987 – Kent u ze nog… die van Diever
Het fotoboekje is in 1987 uitgegeven door Uitgeverij Europese Bibliotheek in Zaltbommel.
Het fotoboekje is samengesteld door Albertus Andree (André ?, Andrea ?, Andreae ?) (Hij werd in de Deeverse volksmond altijd Bart Eulie genoemd)..
In het boekje is vooral aandacht besteed aan personen en groepen personen uut de gemiente Deever.
Het is zeer te betreuren dat Bart Eulie bij het samenstellen van het boekje niet de moeite heeft genomen bij alle foto’s de naam van alle personen te noemen. Dat had gemakkelijk gekund. Bij een aantal foto’s komt de tekst ‘De rest kunt u zeker zelf aanvullen.’ of ‘Zo u ziet ontbreken helaas nog wat namen, maar stellig zullen de ouderen antwoord kunnen geven.’ of ‘Maakt u dit lijstje zelf verder af ?
Succes, beste lezer, zoek het toch lekker zelf allemaal uit.
Het fotoboekje is niet meer nieuw in de boekhandel te koop, maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop is. Stel jij je toch eens voor dat dit fotoboekje in jouw verzameling zou ontbreken.

1988 – Het jaor rond
De publicatie is in 1988 uitgegeven.
Dwingelpers b.v. is de uitgever van deze publicatie.
Albertus Andree (André ?, Andrea ?, Andreae ?) (die in de Deeverse volksmond altijd Bart Eulie werd genoemd) is de schrijver van deze publicatie.
De schrijver vertelt in tien verhalen over zijn jeugd in Deever.
De publicatie is niet meer nieuw in de boekhandel te koop, maar het kan zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop is.

1992 – Geschiedenis van Diever
Het boek is in 1992 uitgegeven door de Stichting Het Drentse Boek in Zuidwolde.
Het boek is geschreven door drs. J. Bos en anderen.
In het boek is de geschiedenis van de gemiente Deever in de vorm van twaalf thematische hoofdstukken beschreven. De hoofdstukken zijn voorzien van annotatie, illustraties, literatuuropgave en register.
Het boek is niet meer in de boekhandel te koop, maar de kans is groot dat een tweedehands exemplaar te koop wordt aangeboden op het internet. Stel je toch eens voor dat dit boek in jouw verzameling zou ontbreken.
De publicatie is niet meer nieuw in de boekhandel te koop, maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop is.

1994 – De Wigwam – Het onderduikershol in Diever
Drukkerij Roelof van Goor heeft het boekje in 1994 uitgegeven
Emmy Wynholds heeft het boekje geschreven.
In het boekje is beschreven wat in de Tweede Wereldoorlog binnen en buiten het onderduikershol op Berkenheuvel heeft plaatsgevonden.

1995 – De regio tijdens de Tweede Wereldoorlog
Meester Drukkers in Wolvega heeft het boek in 1995 uitgegeven.
W.H. de Vries is de schrijver van het boek.
In het boek komen de volgende hoofdstukken, die direct verband houden met de geschiedenis in de gemiente Deever
– Het drama in de Wigman van Diever;
– Operatie Amherst.

1998 – Dievers Geschrief II
De Stichting Openbare Bibliotheek en de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever hebben het boekje in november 1998 uitgegeven.
Het boekje is geschreven door de inwoners van de gemiente Deever.
Het boekje is tot stand gekomen met medewerking van vele mensen, zoals de schrijvers, schrijfsters, illustratoren en een redactie-commissie. Sommigen hebben hun bijdrage geschreven in het Nederlands, anderen in het Drents.
Wijlen alleskunner Klaas Kleine heeft zich er ook mee bemoeid; hij heeft waar nodig de bijdragen in het Drents in de niet bestaande Nieuwe Drentse spelling gezet.

1997 – Kadastrale Atlas van Drenhe – 1832 – Deel XV – Diever
De Stichting Kadastrale Atlas van Drenthe heeft deze publicatie in A4-formaat in een beperkte oplage in 1997 uitgegeven. In de genoemde stichting participeren de Drentse Historische Vereniging, de Dienst van het Kadaster en de Openbare Registers in de provincie Drente, de Provinciaal Historicus van Drenthe en het Rijksarchief in de provincie Drente.
In de kadastrale atlas van de gemiente Deever staan de gegevens van de oorspronkelijke aanwijzende tafel van de grondeigenaren en van de ongebouwde en gebouwde vaste eigendommen, benevens van derzelver inhoudsgrootte, klassering en belastbaar inkomen met bijbehorende kaarten. In de kadastrale atlas van de gemiente Deever is een alfabetische lijst van eigenaren opgenomen.
Van de geregistreerde bouwlanden, weilanden en hooilanden, boschen, heidegronden is bijzonder helaas niet de veldnaam geregistreerd.

1999 – Diever, ie bint ’t wel …
In Opraekelen 94/1 (maart 1994), het allereerste nummer van het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever staat de volgende aankondiging van het bestuur:
Met vier mensen wordt hard gewerkt aan het verzamelen van oude foto’s en ansichtkaarten van de gehele gemeente Diever. Door het plaatsen van twee oproepen in het Weekblad van de Gemeente Diever (Van Goor’s blattie) zijn vele reacties binnengekomen. Met de inventarisatie van deze foto’s en ansichtkaarten hoopt men aan het eind van dit jaar via de Europese Bibliotheek een boekje uit te geven. Het boekje mag in totaal uit 76 foto’s en ansichtkaarten uit de periode 1880-1940 bestaan. Wij zien het boekje als een vervolg op de twee boekjes, die zijn samengesteld door wijlen A. (Albertus) Andreae. De boekjes kregen als titel mee: ‘Diever in oude ansichten’ en ‘Kent u ze nog … die van Diever’.
In de nieuwe uitgave willen we vastleggen hoe de gemeente er uitzag in de periode 1880-1940. Het moet beslist geen werk worden dat de gehele geschiedenis van alle eeuwen beschrijft, of in woord en beeld monumenten en andere historisch belangrijke punten vastlegt. Uitsluitend beelden en gebeurtenissen uit de tijd tussen 1880 en 1940 moeten worden opgenomen. In de afbeeldingen moet de autochtone inwoner dingen vinden die hij zelf nog weet en waarvan hij zegt; ‘Ach ja, zo was het’. Voor hem (of haar) dienen de teksten in feite als een geheugensteuntje. De jongere inwoners en de nieuwkomers zullen in het boekje kunnen zien hoe hun woonplaats er vroeger uitzag en zij zullen zich een beeld kunnen vormen van de samenleving van die dagen. De historisch geïnteresseerde zal op de afbeeldingen gebouwen en straten vinden die inmiddels gesloopt of veranderd zijn, terwijl hij tevens een indruk krijgt van de ontwikkeling van de plaats.
Het lukte de vier vrijwilligers niet het fotoboekje tegen het einde van 1994 klaar te hebben, ook in de jaren daarna niet. Pas in 1999 lukte het een andere vrijwilliger wel het fotoboekje met de titel ‘Diever, Ie bint ’t wel …’ binnen de hiervoor beschreven strenge randvoorwaarden van het bestuur van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever samen te stellen, drukgereed te maken en uitgegeven te krijgen.
Het boekje is niet meer nieuw te koop, maar de kans is groot dat een tweedehands exemplaar te koop wordt aangeboden op het internet. Stel je toch eens voor dat dit boek in jouw verzameling zou ontbreken.
1999 – 99 Krabbels – De laatste van het millennium
Het boek is uitgegeven in november 1999.
Drukkerij en Boekhandel Jacob (Japie) van Goor an de Kruusstroate in Deever.is de uitgever van deze publicatie.
Het boek bevat negenennegentig Krabbels van alleskunner Klaas Kleine, die gepubliceerd zijn in twee jaargangen van het Weekblad van Deever.
De publicatie is niet meer in de boekhandel te koop, maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te kopen.

2000 – Wel en wee van een oude en een nieuwe vaart
Het boekje is uitgegeven in januari 2000.
Willem Pieter Zwuup is de schrijver van dit boekje
De Historische Vereniging Havelte en Omstreken is de uitgever van dit boekje
Het ISBN-nummer van dit boekje is 90-805880-1-6.
In het boekje is de ontstaansgeschiedenis van de Drentse Hoofdvaart beschreven.

2000 – Het Mirakel
Klaas Kleine is de schrijver van het boekje.
Hij heeft het boekje in maart 2000 in eigen beheer uitgegeven.
Het boekje is gedrukt bij drukkerij Jacob (Japie) van Goor an de Kruusstroate in Deever.
Het boek heeft geen ISBN-nummer, maar hopelijk heeft Klaas Kleine wel een exemplaar van het boek naar het Nationaal Archief in ’s Gravenhage gestuurd.
Klaas Kleine beschrijft in het boekje de geschiedenis van de hervormde kerk van Deever.
In zijn woord vooraf schrijft hij:
Met het schrijven van de geschiedenis van de hervormde kerk van Diever heb ik niet de intentie gehad wetenschappelijk werk te verrichten.
De publicatie is niet meer in de boekhandel te koop, maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop.

2003 – Jodenkampen
Nick van der Oord is de samensteller van dit boek.
Uitgeverij Kok in Kampen heeft het boek in 2003 uitgegeven.
In dit boek is ook de historie van de joden in de rijkswerkkampen Diever A en Diever B in de Tweede Wereldoorlog vastgelegd, zoveel als mogelijk was. Aan de hand van foto’s, brieven, historische documenten en interviews wordt een beeld geschetst van het leven van de joodse dwangarbeiders in de rijkswerkkampen Diever A en Diever B.

2004 – Wittelte na Witto
De Wittelter Dorpsvereniging heeft het boek uitgegeven in het voorjaar van 2004.
De Werkgroep Historische Wittelte en Jeannet Boverhof zijn de samenstellers van het boek.
Het boek over de geschiedenis van de streek Wittelte in de periode 1040-2000 is uitgegeven naar aanleiding van het veronderstelde 950-jarige bestaan van de streek Wittelte in het jaar 1990.
Op de achterkant van het boek is de volgende tekst te lezen:
Toen in het jaar 1990 ons mooie dorp Wittelte het 950-jarig bestaan vierde, kwam de gedachte naar voren om het heden en verleden van het dorp in een boek vast te leggen. Daarop volgden verschillende pogingen in die richting, maar zonder resultaat. Elf jaar later bespraken twee Wittelters het idee nogmaals. Het moest toch mogelijk zijn om de geschiedenis van dit dorpje te documenteren en vast te leggen voor ons nageslacht.

2004 – Van School met den Bijbel naar Roosjenschool
Het boek is uitgegeven in 2004.
De Schoolcommissie Roosjenschool Diever is de uitgever van dit boek
Het jubileumboek ter gelegenheid van 100 jaar christelijk onderwijs in de gemiente Deever is samengesteld door de heer Bote Algra.
Het boek beperkt zich hoofdzakelijk tot de beschrijving van de geschiedenis van de Christelijke school in de gemiente Deever, een school die in het jaar 1904 van start is gegaan. In het boek wordt het verband gelegd met de landelijke strijd voor de eigen vrije christelijke school.

2005 – Sporen van de Tweede Wereldoorlog in de gemeente Westenveld
Deze publicatie is uitgegeven in 2005.
De uitgevers van deze publicatie zijn de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, de Stichting Dwingels Eigen, de Historische Vereniging Havelte en omstreken en het Fledder Kerspel
Het boek beschrijft de vindbare oorlogssporen in de gemeente Westenveld, zoals het vliegveld in Havelte, het schijnvliegveld in de Olde Willem, de verdedigingslinie langs de Drentse Hoofdvaart, bunkers, bomkraters, tankgrachten, onderduikersholen, oorlogsmonumenten, oorlogsgraven en mogelijk andere sporen.

2006 – Voetbalvereniging Diever 65 jaar – De geschiedenis van de sport- en supportersvereniging
Deze publicatie is uitgegeven in juni 2006.
De voetvalvereniging Diever is de uitgever van deze publicatie.
Het boek beschrijft de geschiedenis van vijfenzestig jaar voetbalvereniging Diever en haar supportersvereniging.
Een werkgroep bestaande uit leden van de Voetbalvereniging Diever-Wapse en de Historische Vereniging vroegere Gemeente Diever heeft de publicatie samengesteld.
Het boek is wellicht nog verkrijgbaar te zijn bij de Voetbalvereniging Diever-Wapse.

2006 – Speelkwartier – Zestig jaar toneelvereniging Diever 1946-2006
De toneelvereniging Diever heeft het boek in 2006 uitgegeven.
J. ter Horst en Bert Kroon zijn de samenstellers van het boek.
Het boek beschrijft uitgebreid de geschiedenis van veel aspecten van de 60-jarige toneelvereniging en bevat een overzicht van medewerkers en van de gespeelde stukken.

2007 – Voormalige gemeente Diever in oude ansichtkaarten
De publicatie is uitgegeven in september 2007
De niet meer bestaande zelfbedieningswinkel Golff is de uitgever van dit fotoboekje
Een werkgroep van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge verening uut Deever heeft het fotoboekje in opdracht van de niet meer bestaande Golff zelfbedieningswinkel an de Heufdstroate in Deever samengesteld.
De inhoud van de publicatie omvat een verzameling van slechts 60 foto’s uut Deever en de omliggende dorpen, die nog niet eerder in boekvorm waren uitgegeven.
Zie voor meer gegevens over de afbeeldingen in het boek het bericht Olde plèèties uut de vroggere gemiente Deever.
De publicatie is niet meer nieuw in de boekhandel te koop, maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop is.

2007 – Pothokken in de voormalige gemeente Diever
Deze publicatie is uitgegeven in 2007.
De Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever is de uitgever van deze publicatie.
De publicatie bevat een beschrijving van bestaande pothokken in de gemiente Deever.

2008 – Diever, zoals het was in de voormalige gemeente, 1930-1980
De publicatie is uitgegeven in 2008.
Uitgeverij Aprilis in Zaltbommel is de uitgever van het boek.
Een werkgroep van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever heeft deze publicatie samengesteld.
De publicatie bevat ruim 120 foto’s en ansichtkaarten van onderwerpen uut de gemiente Deever (Diever, Dieverbrug, Geeuwenbrug, Oldendiever, Oude Willem, Wapse, Wateren, Wittelte en Zorgvliet) uit de periode 1930-1980.
Het boek is niet meer verkrijgbaar in de boekhandel.
De publicatie is niet meer nieuw in de boekhandel te koop, maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop is.

2009 – Oldendiever in de twintigste eeuw
De Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever heeft het boek in eigen beheer uitgegeven in 2009. Bij het boek behoort ook de wandelroute Kuierrondtie deur Oldendiever.
Het boek heeft geen ISBN-nummer, maar hopelijk heeft de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever wel een exemplaar van het boek naar het Nationaal Archief in ’s Gravenhage gestuurd.
Het boek is samengesteld en uitgegeven ter gelegenheid van het 15-jarige bestaan van de hiervoor genoemde historische vereniging.
Een Oll’ndeeverse werkgroep heeft het boek samengesteld.
In het boek komen onderwerpen over de buurtschap Oll’ndeever in de periode 1900-2000 aan de orde.
Het boek is wellicht nog nieuw verkrijgbaar te zijn bij de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
Maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop is.

2009 – De Canon van Westerveld – Kennismaking met cultuur en historie
De canon van Westerveld legt in vijftig vensters vast wat de belangrijkste historische onderwerpen in de gemeente Westerveld zijn. Daaromheen wordt in wetenswaardige anekdotes over plaatsen, jaartallen en personen meer kleur gegeven aan de rijke historie. Zo mocht de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever de inhoud van tien vensters bedenken.

2009 – De Vlammen van Kalteren
Het boek is uitgegeven in 2009.
Archaeological Research & Consultancy (ARC) in Groningen is de uitgever van dit boek.
Op oudheidkundige vondsten gebaseerd fantasieverhaal over de boerderij, die rond 1200 in de Kalterbroeken stond, die in 2004 en 2005 is opgegraven.

2013 – Veldnamen voormalige gemeente Diever
De Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever heeft deze publicatie in A4-formaat op 16 februari 2013 in een beperkte oplage uitgegeven.
Vóór de invoering van het kadaster in 1832 werd percelen grond aangeduid en geregistreerd met hun veldnaam en hun eigenaar.
In deze publicatie zijn de verzamelde veldnamen gekoppeld aan de percelen in de kadastrale atlas en weergegeven op de kadastrale kaarten uit 1832.
De redactie van ut Deevers Archief beschouwt deze publicatie als de belangrijkste ooit gemaakte geschiedkundige Deeverse publicatie. Ech wè. Driewerf hulde voor de samensteller Bart Buiter: hulde, hulde, hulde.

2013 – Cultuurhistorische rijkdom gemeente Westenveld – Het erfgoed van Zuidwest-Drente
De cultuurhistorische uitgeverij Stokerkade uit Amsterdam is de uitgever van het boek.
Het boek is eind november 2013 uitgegeven.
Het boek is samengesteld door de Stichting Dwingels Eigen, Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, Historische Vereniging Havelte en omstreken en Historische Vereniging ’t Fledder Kerspel.
Het boek is tot stand gekomen dank zij bijdragen van de gemeente Westenveld, de BNG Erfgoedprijs, Toegangspoort Oerlandschap Holtingerveld, Nationaal Park Drents-Friese Wold.
In het boek is gelukkig ook aandacht besteed aan enig cultuurhistorisch erfgoed in de gemiente Deever, zoals daar onder meer zijn het zogenoemde schultehuis aan de brink van Deever, de vroegere rooms-katholieke kerk aan de brink van Deever, de gemeentelijke toren aan de brink van Deever, de kalkovens langs de Voat tussen Dieverbrug en Geeuwenbrug, het armenwerkhuis an de Grönnegerweg bee Deever, het onderduikershol in de bossen van Berkenheuvel, de kapel van Obadja op Zorgvliet.

2014 – An de Brogge – Geschiedenis van Dieverbrug in woord en beeld
Het boek is uitgegeven in 2014 ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van de Historische Vereniging Gemeente Diever.
De Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever heeft het boek in eigen beheer uitgegeven
In het boek worden fragmenten uit het verleden van de streek rond de Deeverbrogge beschreven, zoals het belang van de Drentse Hoofdvaart, het belang van de weg langs de vaart, landbouw, veeteelt, industrie, transportbedrijven, boerenleven, horeca, neringdoenden, enzovoort.
De publicatie is niet meer nieuw in de boekhandel te koop, maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop is.

2015 – Sporen uit het verleden
De publicatie is uitgegeven in 2015.
De uitgever is ‘Het Nationale Park van Drenthe’.
De publicatie is uitgegeven ter herinnering aan 70 jaar bevrijding in 2015.
In de publicatie zijn artikelen over gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog in de gemeente Westenveld opgenomen.
In de publicatie zijn met betrekking tot gebeurtenissen in de gemiente Deever de volgende artikelen opgenomen:
– Diever – Landing van Franse parachutisten bij Diever;
– Wateren – Hongerwinter in de Tweede Wereldoorlog;
– Diever – De bevrijding van Diever;
– Zorgvlied – Ben en Anke;
– Diever – 10 april 1945 – Het drama van Diever.

2018 – Wittelte – Geschiedenis van de boerderijen vanaf 1770 tot heden
Het boek is geschreven door de Witteler boerenzoon Klaas de Boer.
De Dorpsvereniging Wittelte heeft het boek in 2018 in eigen beheer uitgegeven.
Het boek bevat een beschrijving van alle huizen die vanaf 1806/1810 tot 1950 in Wittelte stonden of nog steeds staan. Huizen die na 1950 zijn gebouwd worden zijdelings in het boek genoemd. Bij elk huis is een korte beschrijving van de bewoners en hun leefomstandigheden opgenomen. Zo mogelijk gekoppeld aan oude gewoonten en gebruiken, die vroeger een belangrijke plaats in het dagelijkse leven hadden.
Het boek bevat ook beschrijvingen van het graven van de Drentse Hoofdvaart en de aanleg en verharding van wegen, die van grote betekenis waren voor de hele regio en zeker ook voor de ontwikkeling van Wittelte.
Het boek is nog verkrijgbaar bij de Dorpsvereniging Wittelte.
De redactie verwijst ook naar het bericht Ièst mit de vlegel un legge rogge döss’n op de deele.
2020 – Uit de geschiedenis van Wateren, Zorgvlied en Oude Willem
De Stichting Stellingwarver Schrieversronte heeft het boek in 2020 uitgegeven.
Janneke Hielkema, Carol Jan Klok, Albertha Bloemhof en Hans Salverda zijn de samenstellers van het boek.
Het ISBN-nummer van het boek is 978-90-90-6466-2010.
Janneke Hielkema belicht in dit boek de archeologische betekenis van de Streek.
Carol Jan Klok beschrijft de geschiedenis van de Maatschappij van Weldadigheid en het Landbouwinstituut. Daarnaast zocht hij de voorgeschiedenis uit van zijn betovergrootvader Adriaan Kasper. Als Zeeuwse wees was deze een van de eerste ‘kwekelingen’ van het Landbouwinstituut.
Tot slot doen Albertha Bloemhoff en Hans Salverda verslag van de ontwikkeling van Zorgvlied, Wateren en Oude Willem tijdens de Tweede Wereldoorlog. Albertha Bloemhoff nam ook de eindredactie op zich van het voorliggende boek.

2021 – Fragmenten uit de geschiedenis van de vroegere gemeente Diever
Een werkgroep van de de Historische Vereniging Gemeente Diever heeft het boek samengesteld.
De Historische Vereniging Gemeente Diever heeft het boek in 2021 in eigen beheer uitgegeven.
In het boek staan fragmenten uit de recente geschiedenis van Deever, Oll’ndeever, Wittelte, Deeverbrogge, ut Moer, ut Noord, Kalter’n, Wapse, Woater’n, Olde Willem en Zorgvliet.
Het boek is niet meer verkrijgbaar bij de Historische Vereniging Gemeente Diever.
De publicatie is niet meer nieuw in de boekhandel te koop, maar het kan zo zijn dat op het internet wel een tweedehands exemplaar te koop is.

2021 – Groot Wateren: Een oase van weldaad
Hans Salverda en Ebbing Kiestra zijn de auteurs van dit boek.
Het boek is in 2021 uitgegeven in eigen beheer.
Het boek bevat een beschrijving van diverse onderwerpen die verband houden met het ontstaan en de ontwikkeling van Groot Wateren. Zie ook het bericht See hept de stee van de stienoo’m evun’n.

Posted in Publicatie
Leave a comment
Ut mr. A.C.-monement steet ur bijna 100 joar
Bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart was in 1933 te koop bij de weduwe Johannes Vos an de Heufdstroate in Deever. Op de hier afgebeelde ansichtkaart is het in 1925 opgerichte mr. A.C.-monument op Berkenheuvel te zien.
Op 5 september 2025 zal het 100 jaar geleden zijn dat kleinzoon Albertus Christiaan Doorman van mr. Albertus Christiaan van Daalen het mr. A.C.-monument mocht onthullen. Die dag zullen de meer dan 250 nazaten van mr. A.C. vast en zeker een groot feest organiseren in, bij en om het landhuis an de Noorderesch bee Deever. Dat wordt een dag van potverteren. Maar zoveel nazaten passen niet in het landhuis, daarvoor moet een grote feesttent worden aangerukt.
Van het monument op Berkenheuvel zijn tot aan het begin van de zeventiger jaren van de vorige eeuw een flink aantal verschillende zwart-wit ansichtkaarten uitgegeven.
Bij de redactie van ut Deevers Archief zijn van het monument op Berkenheuvel vooralsnog geen kleuren-ansichtkaarten bekend. Maar wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is wel bekend met een kleuren-ansichtkaart van het monument op Berkenheuvel ? De redactie verneemt het graag.
De redactie heeft al een afbeelding van een aantal ansichtkaarten van het monument op Berkenheuvel in ut Deevers Archief opgenomen, maar zal daarmee doorgaan totdat hij een afbeelding van alle bij hem bekende ansichtkaarten van het monument op Berkenheuvel in ut Deevers Archief heeft opgenomen.
De redactie verwijst voor meer informatie bijvoorbeeld naar het bericht Ut monement van mr. A.C. op Baark’nheuvel.
Afbeelding 1

Dreins Archief lat vieftug foto’s uut WO II seen
In de digitale versie van het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op 13 februari 2020 het korte bericht ‘Drents Archief in Assen toont vijftig (tot nu toe onbekende) foto’s uit de Tweede Wereldoorlog’. Deze vijftig foto’s zijn op het internet te vinden in Drente – De Tweede Wereldoorlog in vijftig foto’s.
Op 10 april 2020 stond in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler-Courant) in de Speciale Uitgave ter gelegenheid van 75 jaar vrijheid na de Tweede Wereldoorlog het volgende bericht (zie afbeelding 3):
Diever, 1945. Het Joodse gezin Lezer uit Rotterdam zat 22 maanden ondergedoken in de bossen van Diever. Het gezin overleefde de oorlog, mede dankzij de hulp van verschillende personen en met name de boswachter. Hij zorgde ervoor dat er twee schaftketen op een open plek in het bos kwamen te staan om in te slapen en te wonen. Begin april 1945 was er een grote actie van Franse parachutisten in Drenthe en zij stuitten op het gezin Lezer. De Lezers behoorden zo tot de allereerste personen die bevrijd werden in Drenthe.
In de serie van vijftig foto’s zijn aanwezig twee foto’s van de joodse familie Lezer uit Amsterdam, te weten foto 1 en foto 2. De familie Lezer zat 22 maanden lang, vanaf februari 1943 tot aan de bevrijding in april 1945, ondergedoken in een paar schaftketen bij de Grenspoel in de Deeverse bos. De familie Lezer heeft de Tweede Wereldoorlog overleefd.
De redactie van ut Deevers Archief toont in dit bericht een afbeelding van de eerste foto (zie afbeelding 1) in het bericht in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant), waarop Mia Artha Lezer, haar moeder Klara Lezer-van Kleef en Franse parachutisten zijn te zien. De redactie heeft de scan gemaakt van de foto uit de verzameling van Mia Artha Lezer tegen het einde van de negentiger jaren van de vorige eeuw.
De redactie van ut Deevers Archief toont in dit bericht ook een afbeelding van de tweede foto (zie afbeelding 2) in het bericht in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant), waarop Klara Lezer-van Kleef en haar kinderen Mia Artha en Philip Jozef zijn te zien. De maker van deze foto is zonder twijfel Jozef Lezer geweest. De redactie heeft de scan gemaakt van de foto uit de verzameling van Mia Artha Lezer tegen het einde van de negentiger jaren van de vorige eeuw.
Op de afbeelding (zie afbeelding 2) is te zien aan de linkerkant Klara Lezer-van Kleef, in het midden haar zoon Philip Jozef Lezer en aan de rechterkant met klompen aan dochter Mia Artha Lezer. Klompen zijn vooral lekker warm in de winter. Deze foto is gemaakt bee de liende waar de was aan werd opgehangen. Voor deze onderduikers ging het dagelijkse huishoudelijke werk ook gewoon door. Was maandag wasdag ? Haalden ze water uit de Grenspoel ?
Jozef Lezer is geboren op 15 december 1896 in Assen en is overleden op 18 april 1946. Hij is een zoon van Philippus Jozeph Lezer en Mietje Abraham Engers.
Klara van Kleef is geboren op 18 januari 1906 in Amsterdam en is overleden op 28 september 1984 in Amstelveen. Zij is een dochter van Nathan van Kleef en Rebecca Frankvoorder.
Mia Artha Lezer is geboren op 19 maart 1926 in Amsterdam. Zij is overleden in 2009. Zij is een dochter van Jozef Lezer en Klara van Kleef.
Philip Jozef Lezer is geboren op 17 januari 1935 in Amsterdam en is overleden op 8 mei 1997 in Leiderdorp. Hij is een zoon van Jozef Lezer en Klara van Kleef.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief leze voor meer informatie het bericht Ut oorlogsmonement bee ut Greinsstuwmièr.
Afbeelding 1
Op de foto van links naar rechts: Mia Lezer, haar moeder Klara Lezer-van Kleef en Franse parachutisten.

Afbeelding 2
Op deze foto is de wasplaats te zien van de familie Lezer, een open ruimte bij de hut waar de was gedroogd kon worden.
Van links naar rechts: Klara Lezer-van Kleef, haar zoon Philip Lezer en dochter Mia Lezer.

Afbeelding 3
Bericht in de Speciale uitgave ter gelegenheid van 75 jaar vrijheid na de Tweede Wereldoorlog in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) van 10 april 2020.

Posted in Topstuk, Tweede Wereldoorlog
Leave a comment
De dossiers van Klaas Marcus Balsma in ut CABR
Na de Tweede Wereldoorlog werden ongeveer 425.000 personen verdacht van collaboratie met de Duitse bezetter, zoals NSB-lidmaatschap, verraad, of het in dienst gaan bij het Duitse leger. Zij werden strafrechtelijk onderzocht binnen de bijzondere rechtspleging. Niet iedereen werd veroordeeld.
De dossiers van de onderzochte personen zitten in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging. Vanaf 2 januari 2025 is op de website van Oorlog voor de Rechter de index met namen van overleden verdachten uit het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) beschikbaar.
De redactie van ut Deevers Archief heeft – gezeten achter zijn laptop-computer – de gegevens van de beruchte Deeverse N.S.B.’er Klaas Marcus Balsma opgezocht.
In het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) zijn vijf dossiers over hem aanwezig. Te weten Inventarisnummer 87558 (dossier O-137), Inventarisnummer 75925 (dossier 951/47), Inventarisnummer 75899 (dossier (alfabetisch)), Inventarisnummer 87441 (dossier 1562) en Inventarisnummer 67246 (dossier 97/47). Zie afbeelding 1.
Deze dossiers kunnen in de studiezaal van het Nationaal Archief in Den Haag worden bekeken.
Bij de dossiervorming waren betrokken de Politieke Recherche Afdeling Meppel, Bureau Opsporing Oorlogsmisdadigers, het Bijzonder Gerechtshof Leeuwarden, de Gratie Adviescommissie en de Bijzondere Raad van Cassatie.
De advocaat-fiscaal bij het Bijzondere Gerechtshof is Assen meende, dat Klaas Marcus Balsma met zijn volle verstand had gehandeld en eiste voor ‘de duivel van Diever’ de doodstraf en ontzetting uit zijn rechten.
Echter het Bijzondere Gerechtshof veroordeelde de 54-jarige Klaas Marcus Balsma in april 1947 tot een levenslange gevangenisstraf.
Klaas Marcus Balsma zat zijn ‘levenslange’ gevangenisstraf uit in de strafgevangenis van Veenhuizen. Het moet geen zware straf voor hem zijn geweest, want hij was daar werkzaam in de keuken van de gevangenis. De redactie weet niet precies wanneer Klaas Marcus Balsma is vrijgelaten, wellicht heeft hij slechts zo’n vijf à acht jaar vast gezeten. Zijn datum van vrijlating moet zijn te vinden in de dosssiers van de Gratie Adviescommissie.
Klaas Marcus Balsma is geboren op 28 april 1892 in Tietjerksteradeel. Hij is overleden op 12 maart 1970 op 77-jarige leeftijd in het verpleeghuis Stellinghaven in Appelscha (Ooststellingwerf) en hij is verbrand op 16 maart 1970 in Groningen. Zie zijn overlijdensbericht.
Afbeelding 1

Afbeelding 2
Bericht op bladzijde 2 van de Zierikzeesche Nieuwsbode van 10 april 1947

Posted in Klaas Marcus Balsma, N.S.B., N.S.B.'er, Tweede Wereldoorlog
Leave a comment
Un skoelphoto van photograaf Hendrik Berend Dirksen
Photograaf Hendrik Berend Dirksen uit Dieren moet deze op een fraai blauw karton geplakte schoolfoto omstreeks 1920-1925 hebben gemaakt. De kinderen van groep Diever III zijn voor de legere skoele an de Heufdstroate in Deever op de foto gezet. Groep Diever III bestond uit de kinderen waarvan de eerste letter van hun achternaam bijvoorbeeld met P, R, S, T, U, V, W of Z begon. Zo stonden alle schoolgaande kinderen uit een bepaald gezin op één en dezelfde schoolfoto.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is in het bezit van een exemplaar van de schoolfoto van groep Diever I of groep Diever II uit hetzelfde jaar ?
Het is vooralsnog voor de redactie van ut Deevers Archief niet mogelijk gebleken de namen van de kinderen en de meesters en de juffrouw te achterhalen. Maar wat niet is, dat kan komen. En wellicht is ergens een exemplaar van deze schoolfoto, met op de achterkant de namen van de kinderen geschreven, bewaard gebleven ?
De redactie toont desalniettemin graag zoveel mogelijk schoolfoto’s. Elke schoolfoto heeft historische waarde. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is bereid in de oude familiealbums te duiken en een goede scan van gevonden schoolfoto’s ter beschikking te stellen van de redactie ?
Afbeelding 1

Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
De huidige situatie ter plaatse van het schoolplein van de openbare lagere school aan de Hoofdstraat in Deever.

Posted in Alle Deeversen, Legere skoele in Deever
Leave a comment
Hei un klap van de meule van Oll’ndeever ehad ?
In de Friese Koerier van zaterdag 25 juni 1956 verscheen het volgende artikel over het in gebruik nemen van de gerestaureerde molen De Vlijt in Oll’ndeever.
De molenaarshaan pikt nu weer een gestolen graantje
Dieverse molen is weer als nieuw en dus een sieraad in landschap
(Van een onzer verslaggevers)
Diever – “Er is geen molenaarshaan, of hij eet gestolen graan”, zei burgemeester J. C. Meiboom uit Diever dinsdagmiddag tegen ‘zijn’ splinternieuwe molenaar, de heer A. Uiterwijk Winkel, van wiens zo juist gerestaureerde molen hij officieel de vang had losgegooid. “Ik weet, hoe erg u met uw molen bent ingenomen en daarom spreek ik ten slotte de hoop uit ‘dat u nooit maling aan uw bedrijf zult krijgen’.”
De wederingebruikstelling van de zeer fraaie molen van Diever is dinsdagmiddag door een groot aantal genodigden bijgewoond. Er werd niet aan getwijfeld, of de flinke bries zou de wieken zo meteen snel doen draaien. Die verwachting ging aanvankelijk niet in vervulling, want hoewel burgemeester Meyboom de „vang” vakkundig had losgegooid, bleven de wieken doodstil op hun plaats. Zelfs toen men met man en macht de wieken aan het wentelen bracht, bleef er desondanks de vaart niet in.
Gelukkig hadden enkele deskundigen al gauw in de gaten dat de wieken nog iets meer op de wind gezet moesten worden en toen was het dan ook meteen in orde. Zelfs dreigden ze daarop te snel te gaan draaien, doch alles bleek wel zo hecht en sterk te zijn, dat deze krachtproef zonder gevaar doorstaan kon worden.
Diever kan gelukkig zijn met het behoud van deze mooie molen De Vlijt, die reeds tweemaal (in 1868 en in 1881) is afgebrand en weer opgebouwd; de laatste maal door de molenbouwer H. Wiersma uit Scheemda, met behulp van de timmerman W. Marissen uit Diever.
Maar ook nu weer werd de molen ernstig bedreigd, want de aftakeling was reeds zo ver gevorderd, dat er nog maar één wiek aan zat en de stelling reeds helemaal was verdwenen. En het ergste was, dat de toenmalige eigenaar niets voor restauratie voelde. Integendeel zelfs, want wie er hem over aansprak kreeg te horen: “denk je, dat ik met molentjes loop of een klap van de wiek heb gehad ?”
Toen deze eigenaar enige tijd geleden emigreerde, kreeg de molen een nieuwe eigenaar, met een andere mentaliteit en aan hem, de heer A. Uiterwijk Winkel, is het te danken, dat de molen weer een sieraad in dit landschap is. De molenbouwer H. J. Hubert uit Coevorden heeft er iets moois en degelijks van gemaakt !
Hulde van minister
De ingebruikstelling is met enig ceremonieel gepaard gegaan, doch het aardige was, dat het volkomen in de stijl was, die bij deze gelegenheid paste.
In de schuur van zijn woning heeft de molenaar Uiterwijk Winkel het grote gezelschap de thee geserveerd en bij deze gelegenheid heeft de vertegenwoordiger van de minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen mr. R. Hotke uit Den Haag er geen twijfel over gelaten hoe zeer dit initiatief van de heer Uiterwijk Winkel op prijs wordt gesteld.
De heer Hotke zei ronduit te hopen, dat er nu een bloeiend bedrijf in de molen zal worden uitgeoefend en hij beloofde dat, wanneer over een aantal jaren vernieuwingen nodig zijn, ook dan op steun gerekend kan worden om deze fraaie molen draaiende te houden.
De eigenaar werd ook nog gecomplimenteerd door jhr. F. L. J. van Rijckevorsel uit Berlicum (N.B.) namens de vereniging de Hollandse molen en uiteraard ook door burgemeester Meiboom.
Laatstgenoemde deed dit in een speech met tal van kernachtige uitspraken die aan het molenaarswerk waren ontleend.
De eigenaar dankte tenslotte voor alle steun die hij van rijk, provincie, gemeente en van deskundigen heeft ontvangen.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
A. Uiterwijk Winkel is Arend Uiterwijk Winkel. Hij is geboren op 22 september 1921 in Hoogeveen en is overleden op 31 december 2009 in Meppel. Zie zijn overlijdensbericht.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van het lezen van artikelen op papier is, kan van het hier weergegeven artikel slechts de titel en de inleiding lezen in het hoofdstuk Oldendiever op bladzijde 365 van het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven magnum opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever. Maar ja, dan moet jij dat boek wel in jouw bezit hebben, of dat boek bij iemand in kunnen zien.
Op bladzijde 365 van het boek Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever is helaas niet de foto die in het hier afgebeelde artikel is te zien (zie afbeelding 2), maar helaas een bijgesneden versie van bijgaand afgebeelde zwart-wit foto (zie afbeelding 1). De redactie weet niet of de hier afgebeelde zwart-wit foto tijdens de ingebruikname van de molen in juni 1956 is gemaakt. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief weet op welke datum de hier afgebeelde zwart-wit foto (afbeelding 2) is gemaakt en wie de maker van deze foto is ?
Afbeelding 1

Afbeelding 2 – Artikel -n de Friese Koerier van zaterdag 25 juni 1956

Posted in Meule van Oll’ndeever, Oll'ndeever
Leave a comment
De boerskop Oll’ndeever bestön ièder dan Deever
In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) verscheen op 23 januari 2009 een bericht over de vorderingen bij het samenstellen van het Oldendiever in de twintigste eeuw in woord en beeld , dat half november 2009 ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever werd gepresenteerd. De samenstellers van het boek behoren tot de fine fleur van de amateur-historielogen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
In opdracht van Historische Vereniging Diever
Geschiedenisboek ‘boerschap Oldendiever’
Diever – Bijna twee jaar al is een werkgroep van de Historische Vereniging Diever druk met het samenstellen van een historisch naslagwerk over ‘boerschap Oldendiever’. Bijna tweehonderd pagina’s dik moet het boek Oldendiever in de twintigste eeuw in woord en beeld worden. Half november vindt de presentatie plaats tijdens het 15-jarig bestaan van de Historische Vereniging Diever.
De meeste van de 27 hoofdstukken in het boek zijn bijna klaar, maar de komende maanden krijgt het naslagwerk definitief vorm. “Voor de zomer sluiten we het af”, vertelt Peter Kuiper. Hij is verantwoordelijk voor de teksten in het boek. In ‘Oldendiever in de twintigste eeuw in woord en beeld’ wordt kort stilgestaan bij het ontstaan van de buurtschap. Volgens Kuiper is Oldendiever de ‘baarmoeder’ van het huidige Diever. “Oldendiever bestond al voor Diever. In de achtste eeuw vestigden predikers zich in deze omgeving en die bouwden een kerk in Diever op de plaats waar die nu nog staat. Dat is het begin van het huidige Diever.”
“Vrömden en stadsen”
De samenstellers van het boek hebben zich geconcentreerd op de twintigste eeuw. “In die honderd jaar is er veel veranderd in Oldendiever”, vertelt Chris Jan Klok. Hij kan samen met Jan Blaauw rustig ‘het geweten’ van het boek worden genoemd. Als oud bewoner van Oldendiever weet Klok nog veel te vertellen over de buurtschap of liever gezegd ‘boerschap’. “Veel is er niet gebouwd. De keuterboeren zijn verdwenen en de boerderijen zijn nu mooie woonboerderijen geworden voor ‘vrömden en stadsen'”, vertelt Klok met een glimlach. Ook de wegen zijn veranderd. “Vòòr de jaren vijftig waren alleen de Kastanjelaan en de Wittelterweg verhard. De rest van de wegen was zandweg, soms modderpoelen”, zegt bestuurslid Jan Blaauw van de Historische Vereniging Diever. “En de Steenwijkerweg bestond toen nog niet eens. Die is in de jaren zestig aangelegd.”
Moord
Voor de duik in het verleden hebben de samenstellers van het boek alle inwoners en oud-inwoners aangeschreven met het verzoek voor historisch materiaal en anekdotes. Een aantal van hen is geïnterviewd. Eén van de verhalen die in het boek niet mag ontbreken is ‘de moord in Oldendiever’. “De moord waarvan het verhaal gaat dat een boerenzoon op 1 januari 1916 zijn buurman om het leven heeft gebracht, maakte destijds diepe indruk op de inwoners van de buurtschap. De boerenzoon werd wel verdacht en verhoord in Assen, maar werd na enkele dagen wegen gebrek aan bewijs vrijgelaten. Later heeft hij zichzelf verdronken in de Drentsche Hoofdvaart”, vertelt Peter Kuiper. In het boek wordt ook gerept over de armoede en de strenge winters. “Er is zelfs een keer een kind doodgevroren.”
Voor het boek zijn ook mooie, oude foto’s van de buurtschap en de inwoners opgedoken. “We proberen in het boek, dat door Henk Daleman wordt vormgegeven, een zo compleet overzicht te geven. Zo vergelijken wij de onderkomens van toen met die van nu. Frans Kamphuis heeft daarvoor de huidige boerderijen gefotografeerd”, vertelt voorzitter van de werkgroep Ferry van der Ven, die ook nog twee nieuwtjes heeft. “In het boek is ook plaats voor twee nieuwe wandelroutes. Een korte en een lange wandeling door Oldendiever. De wandelkaarten komen los in het boek te liggen. Ook gaan we Oldendiever ook op kaart zetten. Letterlijk wel te verstaan, want de gemeente Westerveld plaatst drie borden met daarop de naam van de buurtschap. Dan is eindelijk ook voor iedereen duidelijk waar Oldendiever ligt”, besluit Van der Veen.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het valt de redactie wel erg op dat op de hoofdpagina van de webstee van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever niet direct kan worden doorgeklikt naar de pagina die is gewijd aan de boerskop Oll’ndeever. Toch wel een blundertje van de amateur-historielogen. Wel een apart boek samenstellen over Oll’ndeever en vervolgens deze boerskop wegmoffelen op de webstee van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever
De redactie moet met het schaamrood op de kaken erkennen dat in zijn foto-archief nog geen foto van het bord Oldendiever aanwezig is. Maar wat niet is, dat kan zeker nog komen. De redactie had veel liever gezien dat op het bord boven de naam Oldendiever de Deeverse naam Oll’ndeever was gezet. Dat krijg je als het Raadhuis aan de Gemeentehuislaan in Deever alleen maar wordt bevolkt door ‘vrömd’n en stads’n’.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van het lezen van artikelen op papier is, kan het hier weergegeven artikel ‘Geschiedenisboek ‘boerschap Oldendiever’ ‘ ook ten zeerste lezen in het hoofdstuk Oldendiever op de bladzijden 359 en 360 van het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven magnum opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dat boek, of dat boek bij iemand in kunnen zien.

Posted in Oll'ndeever
Leave a comment
Un olde David Brown 885 trekker uut 1977
In een soort van rommelweiland aan de Wittelermade achter een boerderij aan de Dwingeler kant van de Wittelterweg in Wittelte staat een wit-bruine David Brown 885 tractor weg te roesten. De David Brown van het type 885 werd in de jaren 1977-1980 geproduceerd.
De redactie heeft het vermoeden dat Roelof Hendrik Schieving, die in 1965 een landbouwmechanisatiebedrijf an de Gowe begon, deze tractor heeft verkocht. Wie kan dat bevestigen ? Wie was de eerste eigenaar van deze tractor ?
Zo’n halve eeuw oude David Brown 885 tractor is toch wel een beetje als agrarisch erfgoed te beschouwen.
Voor de liefhebber van de David Brown 885 tractor volgen hier enige technische gegevens:
De tractor werd geproduceerd in de jaren 1977-1980. Hij is uitgerust met een motor van het type DB AD3/55, bestaande uit drie cilinders, zonder turbo en intercooler, met een cilinderinhoud van 2695 cm³. De zuigermaat is 100 mm en de slag is 114,3 mm. De motor bereikt een maximaal vermogen van 48 pk bij 2200 omw./min en een koppel van 174 Nm bij 1400 omwentelingen./minuut. De tractor heeft 12 versnellingen vooruit en 4 achteruit, waarvan 8 versnellingen gesynchroniseerd zijn. De rijsnelheid ligt tussen 1,8 km/u en 29,5 km/u, met een topsnelheid van 30 km/u. De capaciteit van de hydraulische pomp is 28 liter per minuut. De achterhef wordt mechanisch bediend en heeft een maximaal hefvermogen van 1540 kg. De aftakas (PTO) werkt met snelheden van 540 en 1000 omwentelingen./minuut. De tractor is uitgerust met een hydraulisch bediend remsysteem. De draaicirkel is 6,6 meter voor de 2WD-versie en 8,8 meter voor de 4WD-versie. De voorbanden hebben de maat 7,50-16 voor de 2WD-versie en 11,2-24 voor de 4WD-versie, terwijl de achterbanden respectievelijk 12,4-32 voor 2WD en 16,9-34 voor 4WD zijn. Het totale gewicht is 2190 kg voor de 2WD-versie en 3160 kg voor de 4WD-versie. De hoogte van de tractor met cabine is 259 cm, de lengte is 327 cm en de breedte is 196 cm. De brandstoftank heeft een inhoud van 48 liter, en het geluidsniveau in de cabine is 87 dB.
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in Landbouw, Wittelte
Leave a comment
De Wittelerbaarg hef un hoge saandvlakte ewest
Drukkerij en Boekhandel Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever heeft het boek De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld in januari 1975 uitgegeven. De Deeverse boerenzoon Arend Mulder is de schrjjver/samensteller van dit boek. In het boek is op bladzijde 129 een afbeelding van een foto van leerlingen van de Witteler skoele uit 1930. De tekst op bladzijde 129 luidt als volgt.
De Wittelterberg
De door geschiedschrijvers veel omstreden berg. Magnin schrijft over een grotendeels vergraven hoge zandvlakte, waarop het herenhuis of kasteel van Ullfo en zijn broeder Witto (waarvan de naam Wittelte zou zijn afgeleid) zou hebben bestaan.
Volgens Pleijte daarentegen hebben wij in de heuvel te zien het overblijfsel van een Normandische burcht uit de tijd van Harold de Deen en zou er vroeger een muur of wal op gestaan hebben.
Van Os meent ook dat Magnin in zijn mening dwaalt.
In Wittelte zelf kennen de oud ingezetenen hem niet anders dan onder de naam ‘de berg’ en zijn de namen van enige families aldaar als Klaas van de Berg en Roelof bij de Berg hieraan ontleend.
Naast de berg stond de openbare lagere school, waarvan de leerlingen voor de berg zijn gefotografeerd. Het zou mij te ver voeren al deze kinderen met name te noemen, zo dat nog mogelijk zou zijn.
Van de berg is momenteel niet veel meer over dan een met gras begroeid heuveltje.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Jean Samuel Magnin (geboren op 7 oktober 1796 in Amsterdam, overleden op 22 september 1881 in Buiksloot) werkte bij de provincie Drenthe, de laatste jaren als provinciaal archivaris. Hij schreef artikelen en boeken, vooral over de geschiedenis van Drenthe.
Willen Pleyte (geboren op 26 juni 1836 in Hillegom, overleden op 1 maart 1903 in Leiden) was oudheidkundige. De fantasie en het gebazel van Willem Pleyte kende geen grenzen. Hij heeft ook flink meegebazeld over de Witteler Baarg.
En de burgemeester Hendrik Gerard van Os moest zich ook zo nodig bemoeien met het gebazel over de Witteler Baarg
Zie de berichten in ut Deevers Archief over de Witteler Baarg.
Klaas van de Berg is geboren op 15 april 1919 in Uffelte. Hij is overleden op 1 januari 2000. De redactie betwijfelt of Klaas van de Berg afstamt van de Witteler familie Van de Berg.
Roelof bij de Berg is geboren op 23 januari 1891 in Wittelte. Hij is overleden op 16 juli 1968 in Wittelte. Hij is begraven op de Baargakkers an de Grönnegerweg bee Deever.
Het zou de gemakzuchtige Arend Mulder vast en zeker bij de samenstelling van zijn boek in 1974/1975 met enige goede wil zijn gelukt de namen van de kinderen op de foto te achterhalen. Het is de redactie van ut Deevers Archief in 1998/1999 wel gelukt. Zie het bericht Jan Winters hef de rove van de rechter klompe of.

Posted in de Witteler Baarg, Publicatie
Leave a comment
Maria Houwer steet bee heur husie op ut Kastiel
De redactie van ut Deevers Archief toont speciaal voor Monique Mulder bijgaand afgebeelde ansichtkaart. Zij is een dochter van Teunis Mulder, die is geboren op 4 februari 1949. Zij is een kleindochter van timmerman Jan Mulder, die is geboren op 18 april 1910 in Deever en is overleden op .. juni 1976 in Apeldoorn. Zij is een achterkleindochter van Teunis Mulder en Maria Houwer.
Overgrootvader Teunis Mulder is geboren op 26 maart 1883 in Dwingel. Hij is overleden op 17 november 1976 op 93-jarige leeftijd in Deever. Hij trouwde op 22 januari 1910 in Deever met Maria Houwer. Zij is geboren op 5 oktober 1885 in Deever en is overleden op 24 november 1969 op 84-jarige leeftijd in Deever. Teunis Mulder werd in de volksmond Teunis Kuper genoemd (waarom had hij deze bijnaam ?) (alle Mulders in Deever hadden een bijnaam). Op 22 januari 1965 waren Teunis Mulder en Maria Houwer 55 jaar getrouwd. Zie afbeelding 4.
In hun trouwakte staat dat Teunis Mulder uurwerkmaker was, ook zijn vader Jan Mulder was uurwerkmaker.
Bij de aangifte van de geboorte van zoon Jan (geboren op 18 april 1910) geeft Teunis Mulder op dat hij arbeider is.
Bij de aangifte van de geboorte van zoon Hendrik (geboren op 9 juni 1912) geeft Teunis Mulder op dat hij uurwerkmaker is.
Bij de aangifte van de geboorte van dochter Ludina (geboren op 24 augustus 1913) geeft Teunis Mulder aan dat hij arbeider is.
Bij de aangifte van de geboorte van zoon Johannes (geboren op 22 mei 1919) geeft Teunis Mulder aan dat hij arbeider is.
Bij de aangifte van de geboorte van zoon Egbert (geboren op 26 oktober 1920) geeft Teunis Mulder aan dat hij arbeider is.
In het bericht in de Friese koerier van 22 januari 1965 (zie afbeelding 4) staat dat Teunis Mulder landbouwer en veehouder en pompenmaker en klokkenmaker was.
Op de hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart uit 1962 is Maria Houwer, de overgrootmoeder van Monique Mulder te zien. Maria Houwer, de echtgenote van Teunis Mulder, staat mit de skölk veur bij haar huis op ut Kastiel in Deever. Hun huisje moet een klein boerderijtje zijn geweest, want naast het huisje staat ut pottokke met muren van kalkzandsteen. Was het op de foto zichtbare boerderijtje de stee van de ouders van Teunis Mulder of de stee van de ouders van Maria Houwer ?
Teunis Rozeboom en partner Rita Kristeerius hebben het huis tot voor een paar jaren in elk geval tot het overlijden van Teunis Rozeboom bewoond. Teunis Rozeboom is een zoon van Ludina Mulder en Hendrik Rozeboom en is een kleinzoon van Teunis Mulder en Maria Houwer. Hij is geboren op 12 oktober 1937. De redactie van ut Deevers Archief moet nog uitzoeken wanneer Teunis Rozeboom op ut Kastiel is gaan wonen en wanneer hij is overleden.
Wie van de zeer gewaardeerde trouwe bezoekers van het Deevers Archief heeft aanvullende gegevens voor dit bericht ?
Afbeelding 1 – De hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart is voor het eerst uitgegeven in augustus 1962. De uitgever van deze ansichtkaart was JosPé Fotodrukindustrie in Arnhem. De ansichtkaart was te koop bij Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever.
Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – 2 januari 2017 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Het huisje van Teunis Mulder en Maria Houwer, later van Teunis Rozeboom en Rita Kristeerius, is in 1923/1924 grondig herbouwd, waarbij verrassenderwijs de voorgevel niet is gewijzigd.
En ut pottokke is niet gesloopt. Het bijzondere aan dit pottokke is dat het twee deuren heeft, een deur aan de kant van het huisje en een deur aan de kant van de straat. Wel is op het huisje weer een schoorsteen gebouwd. Forward to the past. En de voortuin is kaal gesloopt.

Afbeelding 4 – Bericht in de Friese Koerier van zaterdag 23 januari 1965.

Posted in Alle Deeversen, Ansigtkoate, Keutereegie, ut Kastiel
Leave a comment
Ut pottokke van Jan, Jantie en Jantinoa Kok
De redactie van ut Deevers Archief toont bijzonder graag afbeeldingen van nog steeds bestaande pothokken bij bestaande boerderijen in de gemiente Deever. Maar de redactie toont nog liever afbeeldingen van niet meer bestaande pothokken bij bestaande boerderijen in de gemiente Deever. En de redactie toont het allerliefst afbeeldingen van niet meer bestaande pothokken bij niet meer bestaande boerderijen in de gemiente Deever, zoals ut neet mièr bestoande pottokke bee de neet meer bestoande boerdereeje De Uilenhorst in de Olde Willem.
Bij de in 1914/1915 gebouwde boerderij met adres Noordswegje 8, achter op ut Noord bij Wittelte staat gelukkig nog ut pottokke. De mensen die daar als laatsten leefden van het boerenwerk waren Jantje, Jan en Jantina Kok. Zij waren kinderen van Lambert (Laamut) Kok en Aaltje (Oaltie) Harms. Zij hebben hun hele leven in hun geboortehuis geleefd, gewoond en gewerkt.
Jan Kok was een beetje boer. Daarbij werd hij vooral geholpen door zijn zuster Jantina. Jantje deed het werk in het huis.
Jantje Kok is geboren op 31 mei 1915 en is overleden op 3 augustus 1966. Zij was niet getrouwd. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Jan Kok is geboren op 20 september 1917 aachter op ut Noord in Wittelte. Hij is overleden op 30 juni 1993. Hij was niet getrouwd. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Jantina Kok is geboren op 9 september 1918 en is overleden op 30 januari 1996. Zij was niet getrouwd. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
De redactie weet niet waarvoor Jantje, Jan en Jantina Kok ut pottokke gebruikten. Voor het koken van de was ? Voor het koken van varkensvoer ? Ut pottokke was te klein om in de zomer gebruikt te worden als keuken.
Henk (Henkie) Zwiers en zijn vrouw gebruikten ut pottokke als berging.
De redactie weet niet waarvoor de huidige bewoners ut pottokke gebruiken.
Henk (Henkie) Zwiers heeft het voorhuis van de in 1914/1915 gebouwde boerderij van de familie Lambert Kok, nu met adres Noordswegje 8, in 1996 afgebroken en opnieuw opgebouwd. Wellicht heeft hij in 1996 of daarna ook het dak van het in 1952 vernieuwde pottokke vernieuwd. Als de redactie Henk (Henkie) Zwiers een keer in Deever tegenkomt, dan zal hij hem daar naar vragen.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde geïnteresseerde bezoekers van ut Deevers Archief voor meer gegevens over deze boerderij en zijn vroegere bewoners graag naar de bladzijden 218, 219 en 220 van het zeer informatieve papieren boek Wittelte. Geschiedenis van de boerderijen vanaf 1770 tot heden, geschreven door wijlen de in Wittelte geboren Klaas de Boer. Maar ja, dan moet je wel in het bezit zijn van dit papieren boek, of dit papieren boek bij iemand in kunnen zien.
De redactie is de huidige bewoners van de boerderij met adres Noordswegje 8 bijzonder erkentelijk voor hun toestemming bijgaande afgebeelde kleurenfoto’s op hun grond te mogen nemen en deze foto’s te mogen tonen in ut Deevers Archief.
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 4 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 5 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 6
Bladzijde 39 met gegevens van ut pottokke van Jan, Jantie en Jantinoa Kok uit de publicatie Pothokken in de voormalige gemeente Diever.

Posted in Boerdereeje, Pothokke, ut Noord
Leave a comment
Is ut pottokke bee de Alberthoeve op Woater’n vot ?
De redactie van ut Deevers Archief reed op vrijdag 29 november 2024 over de Woaterseweg over Woater’n hen Zorgvliet langs de boerderij die tegenwoordig onderdeel is van het landgoed met de naam Alberthoeve. Het leek de redactie wel een goed idee even bij de Albert Hoeve te stoppen en te informeren naar verkrijgbare ansichtkaarten van de Albert Hoeve.
In de verste verte was geen teken van menselijk leven te bekennen in en om de boerderij en bij de gebouwen bij de boerderij. De receptie van het toeristische bedrijf was wel open, dat dan weer wel, echter ook daar was niemand te bekennen.
De redactie zag in de receptie een ingelijste zwart-wit foto van de oorspronkelijke boerderij aan de muur hangen. De redactie nam de vrijheid een foto van deze foto te maken. Zie afbeelding 1.
Daarna kwam de redactie op het terrein de eigenaar van de Albert Hoeve tegen. Die vond het goed de foto van de foto van de oude boerderij in ut Deevers Archief te tonen. Hartelijk dank voor deze toestemming.
Hij vertelde dat van het ontwerp van de boerderij op de hier afgebeelde zwart-wit foto in totaal vier identieke exemplaren op Woater’n en op Zorgvliet zijn gebouwd.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kent de locatie van de andere drie boerderijen ? En wanneer zijn de vier boerderijen gebouwd ? En wie waren de eerste bewoners van de vier boerderijen ?
De redactie heeft in de publicatie ‘Pothokken in de voormalige gemeente Diever’ uit 2007 van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, gekeken, maar kon geen informatieblad van ut pottokke bij de boerderij met het huidige adres Wateren 24 vinden.
Dit kan twee verklaringen hebben. Of ut pottokke bestond in 2007 niet meer of ut pottokke bestond in 2007 nog wel, maar hebben de uitvoerders van de inventarisatie van de pothokken in de gemiente Deever bij het inventariseren zitten slapen.
Afbeelding 1

Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in Albert Hoever, Boerdereeje, Toeristenindustrie, Woater’n
Leave a comment
See stopt mit de tillevisieserie The Incredible Dr. Pol
Dierendokter dr. Jan Haarm Pol is in 1942 geboren in de boerderij vlak bij de hoek van de Woaterseweg en de Appelschaseweg op Woater’n. Zie ook de boerderij op afbeelding 1. Hij is in Nederland en vooral in Drente nogal tamelijk wereldberoemd van de tillevisieserie The Incredible Dr. Pol (De Ongelooflijke Dr. Pol). Deze tillevisieserie is op 5 juli 2024 gestopt. National Geographic heeft geen ruimte meer voor dit soort dierenartsenprogramma’s. Over een paar jaar weet niemand meer wie de ongelooflijke Woaterse dierendokter dr. Jan Haarm Pol is of was. Dan is dr. Jan Haarm Pol geschiedenis geworden.
Hij kreeg in september 2016, alweer enige tijd geleden, bij Obadja an de Dorpsstroate op Zorgvliet (an de aandere kaante van de Deeverse bos) van de gemeente Westenveld een eigen zitbankje aangeboden. Wat een eer. Dierendokter dr. Jan Haarm Pol was nota bene, let wel, mind you, helemaal uit Weidman in Michigan in de Verenigde Staten van Amerika naar Zorgvliet gekomen om hoogstpersoonlijk in eigen persoon aanwezig te zijn bij de plechtige onthulling van zijn prachtige kunstzinnig gemaakte paardehoofd-zitbankje.
De redactie van ut Deevers Archief las in mei 2024 op de webstee van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever:
In opdracht van onze vereniging is donderdag 25 april 2024 een nieuwe Dr. Pol bank geplaatst bij zijn geboortehuis op het brinkje op de hoek van de wegen Wateren/Appelschaseweg in Wateren. Een voorloper van deze bank was geplaatst in Zorgvlied voor de kapel Obadja aan de Dorpsstraat. Dit exemplaar was door houtrot aangetast en vanwege onveiligheid verwijderd. Jan Veenstra heeft samen met Homme Geertsma het initiatief genomen om een nieuwe Dr. Pol bank te plaatsen. Zij waren van mening dat de bank meer thuis hoort bij zijn geboortehuis. Van de gemeente Westerveld kregen ze alle medewerking en was de gemeente bereid het brinkje te herinrichten. De bank is ontworpen en vervaardigd door Boomzaagkunst uit Rolde. Bij de bank gaan we nog een gedenkconsole plaatsen met de volgende tekst:
The incredible dr. Pol, de wereldberoemde dierenarts
In deze boerderij werd in 1942 Jan-Harm Pol geboren. Voor zijn studie diergeneeskunde in Utrecht bracht hij zijn stageperiode door in Michigan in de Verenigde Staten van Amerika en vond daar zijn grote liefde Diane. Samen vestigden ze zich daar en begonnen een succesvolle dierenartsenpraktijk.
Het informatiepaneel van cortenstaal is inderdaad bij het Dr. Pol paardehoofd-zitbankje in de berm op de hoek van de wegen Wateren en Appelschaseweg op Woater’n geplaatst. Zie afbeelding 1. Op het paneel staat een beetje meer informatie dan de informatie die de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever eerder aankondigde:
The incredible dr. Pol, de wereldberoemde dierenarts
In deze boerderij werd in 1942 Jan-Harm Pol geboren. Voor zijn studie diergeneeskunde in Utrecht bracht hij zijn stageperiode door in Michigan in de Verenigde Staten van Amerika en vond daar zijn grote liefde Diane. Samen vestigden ze zich daar en begonnen een succesvolle dierenartsenpraktijk.
Hun zoon Charles werkt als producent voor National Geographic en hij kwam op het idee om een life-show te maken met als onderwerp de dierenartsenpraktijk van zijn vader. Hoewel dr. Pol betwijfelde of dit een succes zou worden, werkte hij mee aan de opnamen door gewoon zijn dagelijkse werk te blijven doen. Charles zijn idee bleek een schot in de roos.
Het programma met de titel ‘The incredible dr. Pol’ groeide uit tot een wereldwijd succes en is in 170 landen te zien. “Ik doe gewoon mijn werk en dat wordt gefilmd, meer niet”, vertelt Jan-Harm Pol. “Maar ik had natuurlijk nooit gedacht dat het zo’n succes zou worden. Dat heeft mij enorm verrast. Ik krijg veel complimenten van kijkers. En ze vertellen me dat ze veel van me leren. Dat is fantastisch, daar doe ik het voor.”
De grote vraag is natuurlijk wat over vijf of tien jaren te doen met het informatiepaneel, als de tekst op het paneel verouderd en achterhaald is ?
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in Dr. Pol, Jan Haarm Pol, Woater’n
Leave a comment
Luuks Mogg’n wödde kassier van de Boerenlienbaank
In het ‘foute’ Drentsch Dagblad verscheen in de Tweede Wereldoorlog tussen 1942 en 1945. De krant nam de plek in van de Provinciale Drentsche en Asser Courant, die op 30 mei 1942 moest stoppen. In het Drentsch Dagblad van 26 juni 1943 verscheen de volgende advertentie over de vacante betrekking van kassier van de Boerenleenbank van Deever. Zie afbeelding 1
Boerenleenbank Diever.
De Boerenleenbank te Diever roept sollicitanten op voor de vacante betrekking van kassier.
Inlichtingen en voorwaarden ten kantore der bank op de zitdagen.
Sollicitaties, alleen voor ingezetenen van Diever en/of leden der bank, worden ingewacht voor of op 5 juli aanstaande.
Het bestuur.
In het’ foute’ Drentsch Dagblad van 14 juli 1943 verscheen de volgende advertentie over de benoeming van Lucas Muggen als kassier van de Boerenleenbank van Deever. Zie afbeelding 2.
Wapse.
Onze plaatsgenoot de heer L. Muggen is benoemd tot kassier der boerenleenbank te Diever.
In de Heerenveensche Koerier verscheen op 15 januari 1951 het volgende heuglijke nieuws over het slagen voor het diploma boekhouden van Lucas Muggen. Zie afbeelding 3.
Diever.
De heer L. Muggen, kassier van de coöperatieve boerenleenbank alhier, slaagde voor het practijk-examen boekhouden, afgenomen door de Nederlandsche Associatie voor Practijkexamens.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Nadat an de Heufdstroate op de grond van het verbrande pand van de joodse familie Zaligman het nieuwe bankgebouw annex kassierswoning in 1943 in de Tweede Wereldoorlog was opgeleverd, was voor het bestuur van de Boerenleenbank de tijd aangekomen voor het eerst een kassier in vaste dienst te benoemen.
De Boerenleenbank in Deever boerde financieel blijkbaar goed in de Tweede Wereldoorlog. Jaarverslagen zouden daar enig uitsluitsel over kunnen geven. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie helpen aan een kopie van de jaarverslagen 1940, 1941, 1942, 1943, 1944 en 1945 van de Boerenleenbank an de Heufdstroate in Deever ?
Na het verschijnen van de advertentie op 26 juni 1943 liet het bestuur er bepaald geen gras over groeien, want al op 14 juli 1943 werd bekend dat boerenzoon Lucas Muggen van ’t Noave bee Wapse de nieuwe kassier was geworden.
Of die sollicitatie-procedure doorgestoken kaart was, dat is niet meer na te gaan, maar het is wel merkwaardig te noemen dat alleen ingezetenen van de gemiente Deever of leden van de bank mochten solliciteren.
Dus vanaf zijn benoeming in 1943 tot aan het begin van 1951 heeft de beheerder van de financiën Lucas Muggen zonder geëxamineerde kennis de boeken van de coöperatieve boerenleenbank an de Heufdstroate in Deever bijgehouden.
Lucas Muggen is geboren op 24 juni 1915 op ’t Noave en is overleden op 11 januari 1985 in Deever. Hij was getrouwd met Obigje Eleveld. Zij is geboren op 6 mei 1915 in Wapse en is overleden op 10 december 1990 in Deever. Zie afbeelding 4.
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3

Afbeelding 4

Posted in Alle Deeversen, Boer’nlienbaank, Deever
Leave a comment
Jan en Jantinoa Kok bint an ut heue’n op ut Noord
Jan Kok is geboren op 20 september 1917 aachter op ut Noord in Wittelte. Hij is overleden op 30 juni 1993. Hij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Hij was niet getrouwd en woonde in een boerderij aachter op ut Noord. Deze boerderij heeft nu als adres Noordswegje 10.
Daar woonde hij met zijn twee ongetrouwde zusters Jantje en Jantina.
Jantje Kok is geboren op 31 mei 1915 en is overleden op 3 augustus 1966. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever. Jantina Kok is geboren op 9 september 1918 en is overleden op 30 januari 1996. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Jan, Jantje en Jantina Kok zijn kinderen van Lambert (Laamut) Kok en Aaltje (Oaltie) Harms.
Jan Kok was een beetje boer. Daarbij werd hij vooral geholpen door zijn zuster Jantina.
Op de drie hier afgebeelde kleurenfoto’s zijn Jan en Jantina Kok op hun land bij de boerderij bezig in de hooitijd.
Jan deu al ut boer’nwaark mit sien pièd. Hee haar gien trekker. Sien pièd was sien trekker.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan bij benadering aangeven in welk jaar de drie hier afgebeelde kleurenfoto’s zijn gemaakt ?
De redactie van ut Deevers Archief verwijst de zeer gewaardeerde geïnteresseerde bezoekers van ut Deevers Archief voor meer gegevens graag naar de bladzijden 218, 219 en 220 van het zeer informatieve papieren boek Wittelte. Geschiedenis van de boerderijen vanaf 1770 tot heden, geschreven door wijlen de in Wittelte geboren Klaas de Boer. De afbeeldingen 1, 2 en 3 zijn niet opgenomen in het boek van wijlen Klaas de Boer.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, zal tevergeefs zoeken naar een foto van de oude boerderij van Jan, Jantje en Jantina Kok in het hoofdstuk Wittelte van het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven magnum opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, zal in het in 2004 uitgegeven boek Wittelte na Witto tevergeefs zoeken naar een oude foto van de boerderij van Jan, Jantje en Jantina Kok.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van foto’s op papier is, kan een oude foto van de boerderij van de familie Kok ten zeerste bewonderen op bladzijde 119 van het papieren boek Wittelte. Geschiedenis van de boerderijen vanaf 1770 tot heden, geschreven door wijlen de in Wittelte geboren Klaas de Boer. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
Afbeelding 1
Jan Kok en Jantina Kok in de hooitijd. De hier afgebeelde kleurenfoto is van een andere datum dan de kleurenfoto op de afbeeldingen 2 en 3.

Afbeelding 2
Jan Kok en Jantina Kok in de hooitijd.
De hier afgebeelde kleurenfoto is van een andere datum dan de kleurenfoto op afbeelding 1. 
Afbeelding 3
Jan Kok en Jantina Kok in de hooitijd.
De hier afgebeelde kleurenfoto is van een andere datum dan de kleurenfoto op afbeelding 1. 
Afbeelding 4 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Henkie Zwiers heeft het voorhuis van de in 1915 gebouwde boerderij van de familie Kok, nu met adres Noordswegje 10, in 1996 afgebroken en opnieuw opgebouwd.

Afbeelding 4 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
De boerderij met adres Noordswegje 10.

Posted in Boer'nwaark, Boerdereeje, ut Noord
Leave a comment
Cor hef meule De Vlijt in Oll’ndeever etiekent
De molenaar van de korenmolen in Oll’ndeever krijgt als blijk van waardering voor de topkwaliteit van zijn meel voor het maken van ambachtelijk molenbrood zo nu en dan een tekening van de molen cadeau.
Klant Cor heeft korenmolen De Vlijt en zichzelf getekend en heeft de tekening keurig met lijst en met passe-partout en achter glas – klaar om opgehangen te worden – aan de molenaar overhandigd. Die was er maar wat blij mee.
De grote vraag is natuurlijk of hobby-tekenaar en hobby-bakker Cor de tekening heeft gemaakt naar een voorbeeld van een foto of dat hij de tekening ter plekke heeft gemaakt.
Afbeelding 1 – © Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 2 – © Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden.

Posted in Kuunst, Meule van Oll’ndeever, Oll'ndeever, Tiekening
Leave a comment
Ut vurhèèl van Zorgvliet en Woater’n op tien posters
Op 6 juni 2024 zijn op Zorgvliet, an de aandere kaante van de Deeverse bos, op vijf robuust uitgevoerde betonnen sokkels, in de openbare ruimte tegenover Villa Nova, vijf panelen met aan weerskanten een poster met fragmenten uit de rijke geschiedenis van Woater’n en Zorgvliet geplaatst.
En waar zijn de fragmenten uit de rijke geschiedenis van de Olde Willem dan te vinden ? Toch nog maar een paar paneeltjes bijplaatsen ?
Op de tien posters zijn fragmenten uit de rijke geschiedenis van Woater’n en Zorgvliet te zien. Deze vormen tezamen een soort van historisch museumpje in de open lucht. Nu kan de zich vervelende toerist eindelijk in de gemiente Deever weer een museum bezoeken !
Het is wel jammer dat de zeer gewaardeerde bezoeker van het openluchtmuseumpje zelf de chronologsiche volgorde van de posters maar moet zien uit te vinden. Beter ware het geweest de posters te voorzien van bijvoorbeeld een nummer. De redactie van ut Deevers Archief heeft in dit bericht wel een poging gedaan de posters chronologisch te ordenen.
En de bezoeker kan vóór, tijdens of ná het bekijken en het lezen van de posters met fragmenten uit de rijke geschiedenis van Woater’n en Zorgvliet, plaats nemen op een bankje bij de panelen.
De teksten op de posters zijn bedacht door de heer Paul Gols uit Zorgvliet. Zijn teksten zijn eigenlijk een soort van generale repetitie voor de inleiding van zijn langdurig en zeer grondig in voorbereiding zijnde populair wetenschappelijke geschiedenisboek, wellicht met naam ‘Fragmenten uit de rijke geschiedenis van Zorgvliet, Woater’n en de Olde Willem’. De redactie wenst de heer Paul Gols bijzonder veel succes met de afronding van zijn magnum opus.
De redactie van ut Deevers Archief heeft de in dit bericht afgebeelde kleurenfoto’s gemaakt op vrijdag 29 november 2024.
Poster 1
Het verhaal van Zorgvlied
Welkom in Zorgvlied.
Een bijzonder dorp met een rijke geschiedenis.
Zorgvlied is een dorp dat nog niet zo lang bestaat.
Meer dan tweehonderd jaar geleden waren hier heidevelden, plassen, veentjes en zandverstuivingen. Het was nat en drassig. De naam Wateren verwijst hiernaar.
Het veranderde met de komst van de Maatschappij van Weldadigheid.

Poster 2
Vrijboeren en arbeiders
Het is 1818. Het gaat niet goed met het Koninkrijk der Nederlanden. Napoleon heeft het land als ‘Koninkrijk der Armen’ achtergelaten. De sociaal bewogen Johannes van den Bosch komt met een ambitieus plan om de armoede te bestrijden door het stichten van landbouwkoloniën. Het begin van een invloedrijke geschiedenis.
In de Proefkolonie Frederiksoord staan 52 boerderijen klaar om de arme stedelingen te ontvangen. Ze kunnen op werk en onderdak rekenen. In ruil voor arbeid op het land. In vijf jaar tijd worden ruim 500 koloniehuisjes in de Vrije Koloniën van Weldadigheid gebouwd. De kinderen gaan verplicht naar school, er is een eigen ziekenfonds en er komen kerken en scholen.
Zorgvlied ontstaat
Op de desolate gronden, waar nu Zorgvlied ligt, liet de Maatschappij van Weldadigheid een schoolgebouw met internaat en een boerderij bouwen. Er werden boomgaarden, groentetuinen, akkers en Verwer bossen aangelegd.
In 1860 verkocht de Maatschappij van Weldadigheid het Landbouwkundig Instituut en alles wat daarbij hoorde.
Een jaar later bouwde de voormalige Oost-Indiëganger De Ruijter de Wildt het herenhuis ‘Zorgvlied’. Het werd een echt dorp toen de gebroeders Verwer, met name Lodewijk Verwer, vanaf 1879 fabrieken, boerenbedrijven, woningen en winkels liet bouwen. De werkgelegenheid die ontstond, trok veel nieuwe bewoners. Zij kwamen vooral uit het nabijgelegen Oost- en Weststellingwerf.


Poster 3
Landbouwend weeshuis
Jongens, tussen de 12 en 20 jaar, werden opgeleid voor de leidinggevende banen in de Koloniën van Weldadigheid. Het ging vooral om opzichters, die toezicht hielden op het boerenwerk dat de kolonisten verrichtten.
De meeste kwekelingen, zoals de leerlingen werden genoemd, waren wezen uit de kolonie Veenhuizen. Het was voor hen een eer op de school te worden geplaatst. De kwekelingen moesten aan kunnen tonen dat ze over de juiste capaciteiten beschikten.
De school werd in 1824 geopend en was in Nederland één van de eerste in haar soort. In de 36 jaar dat de school er was, hebben meer dan 1000 leerlingen hier onderwijs gevolgd. Directeuren van het Landbouwkundig Instituut hadden de regie over het lager onderwijs in alle Vrije Koloniën. Ze waren belangrijke adviseurs voor de Maatschappij van Weldadigheid.
Theorie en praktijk
De kwekelingen hadden een strak programma. Vanaf zes uur in de ochtend kregen ze vijf uur achter elkaar praktijkonderwijs. ’s Middags volgden nog eens vier uur. Het doel was: ‘Leren, door zelf te doen.’ Ervaren kwekelingen leerden leidinggeven door nieuwe jongens te begeleiden. Het boerenwerk was gevarieerd: heide ontginnen, koeien melken, voor dieren zorgen en boter maken. Ook werden er bomen geplant, gesnoeid en akkers bewerkt.
De theorielessen werden gegeven in de twee uur durende rustpauze. De leerlingen kregen les in een groot aantal vakken, zoals plantkunde, scheikunde, wiskunde en werktuigbouwkunde. Niet iedere kwekeling ging werken binnen de Maatschappij van Weldadigheid. Daarbuiten waren ze door hun degelijke opleiding graag geziene werknemers.
Nieuwe technieken
De boerderijen die al eeuwen in het gehucht Groot-Wateren stonden, werden in de eerste jaren aan kolonisten verpacht. De nieuwe boerderij bij de landbouwschool diende als inkomstenbron. Ook werd er praktijkonderwijs gegeven. Johannes van den Bosch zag dat het beter kon en een andere aanpak nodig was.
In 1831 werden alle boerderijen samengevoegd tot één grote proefboerderij voor de Vrije Koloniën van Weldadigheid. Hier werd geëxperimenteerd met nieuwe methodes om het tekort aan mest en slechte oogstresultaten te verbeteren. Zo werd brem gebruikt als bemesting en er werd meer dierlijke mest ingezet.
Om de kolonisten in de Vrije Koloniën een tweede koe te kunnen geven, kwam er een veefokkerij waar jongvee werd gefokt.
Hoger rendement
Het bestuur van de Maatschappij van Weldadigheid bracht jaarlijks verslag uit. De resultaten van de Vrije Koloniën werden vergeleken met die van de proefboerderij in Groot Wateren. Zo werd het gebruik van verschillende soorten mest in relatie tot de opbrengsten van bijvoorbeeld rogge en aardappelen onderzocht.
Vanaf de oprichting van de Maatschappij van Weldadigheid tot aan het faillissement en de reorganisatie van 1860 bleven tegenvallende oogstresultaten een probleem. Ook de kosten voor aankoop van mest en hooi hielpen daar niet bij. Bovendien waren er vaak meningsverschillen over de juiste aanpak. Het verdienmodel dat Johannes van den Bosch had bedacht, werkte in de praktijk niet.

Poster 5
Landgoed Zorgvlied
Door geldtekort moest de Maatschappij van Weldadigheid al haar bezittingen in Wateren verkopen. Kopers waren twee bevriende Oud Indiëgangers. J.F. de Ruijter de Wildt kocht het Landbouwkundig Instituut en omgeving. Groot Wateren kwam in het bezit van G.H.R. van Gelder.
Door het harde werken van de kwekelingen was het terrein rond de Landbouwschool veranderd in een aantrekkelijk landschap met bossen, fruitbomen en andere ontginningen. De Ruijter de Wildt gaf het de naam: ‘Landgoed Zorgvlied’. Deze naam is overgenomen van één van de buitenplaatsen aan de Ouder-Amstel waar de vader van De Ruijter de Wildt burgemeester was en een buitenverblijf had.
Castra Vetera
In 1861 liet De Ruijter de Wildt, op zijn nieuw verworden landgoed, ‘Huize Zorgvlied’ bouwen. Het was groots en opvallend en gebouwd in de stijl van de buitenplaatsen aan de Amstel. Door de dorpelingen werd het ook wel ‘Het Kasteel’ genoemd. Het personeel dat in de directie omgeving kwam wonen, gaf Zorgvlied op als woonadres. Het begin van het dorp Zorgvlied.
In de loop van de jaren kwam ‘Huize Zorgvlied’ leeg te staan en werd het verwaarloosd. De laatste bewoner W. Ackermann noemde het herenhuis ‘Castra Vetera’. Het deed hem denken aan de ruïnes en opgravingen van de Romeinse legerplaats bij het Duitse Xanten. In 1938 verkocht Ackermann ‘Castra Vetera’. De nieuwe eigenaar liet het herenhuis een jaar later afbreken. Voor zijn pachter werd vlakbij een nieuwe boerderij gebouwd, die de naam ‘Castra Vetera’ kreeg.
Werkgelegenheid
De dorpen Wateren en Zorgvlied werden in 1879 gekocht door de Friese broers Julius en Lodewijk Verwer. Julius hield het al snel voor gezien, maar Lodewijk Verwer ging in zijn plaats in ‘Huize Zorgvlied’ wonen. Lodewijk had visie en wilde voor de boeren en arbeiders uit deze Drents-Friese uithoek meer werkgelegenheid creëren. Hij stichtte nieuwe bedrijven, zoals een sigarenfabriek en stoomboterfabrieken. Ook bouwde hij zo’n veertig grote en kleine boerderijen. Hij experimenteerde met de verbouw van nieuwe producten, zoals tabak, hop en cichorei. Het plan om een bierbrouwerij te beginnen, mislukte.
Meer bedrijvigheid vroeg om een betere infrastructuur, transport en verkoopkanalen. Verwer kreeg het voor elkaar dat de zandweg van Diever naar Boijl werd verhard. Langs de Friese grens werd een tramlijn aangelegd.
Indrukwekkende villa’s
In Zorgvlied zie je een aantal indrukwekkende villa’s, die elk een rijke historie hadden. ‘Villa Nova’ was oorspronkelijk een logement waar nieuw personeel tijdelijk kon wonen. Links daarvan staat ‘Villa Aurora’, het bankgebouw van de door Lodewijk Verwer gestichte Noordelijke Hypotheekbank. Daarnaast staat een herenhuis, dat werd gebouwd als zomerverblijf voor één van de Amsterdamse connecties van Verwer. De Dieverse burgemeester Van Os, die ook directeur van de Noordelijke Hypotheekbank was, woonde ook in één van deze huizen.
Zorgvlied had uit kunnen groeien tot een dorp met allure, maar omdat niet iedereen de grote stad wilde verlaten, groeide het chique deel van Zorgvlied niet verder. Na het overlijden van Verwer in 1910 stonden verschillende woningen zelfs een tijd leeg.
Tabak- en boterfabriek
Aan de Verwersweg staan vijf geschakelde woningen die destijds, de door Verwer gebouwde sigarenfabriek ‘Cuba’ vormden. In 1890 werkten bij ‘Cuba’ twintig jongens. Kinderarbeid was toen nog een heel gewone zaak.
Aan het einde van de Verwersweg bouwde Lodewijk Verwer in 1886 een roomboterfabriek, die de melk verwerkte van de boerderijen uit de omgeving. Het was één van de eerste boterfabrieken die werkte op een stoommachine. Het voordeel hiervan was dat de melk door de hitte gepasteuriseerd kon worden. Op deze manier bederft het minder snel dan bij verwerking op de boerderij.
Door het afleveren van de melk aan de fabriek had de boer minder invloed op de melkprijs. Dat leverde regelmatig ruzie op. Lokale boeren richtten uiteindelijk een eigen coöperatieve fabriek op.
Winkels en ambachten
Met de groei van Zorgvlied kwamen er ook winkels. Begin 1900 waren er een kruidenier, bakker, manufacturier en een postkantoor. Later kwamen er ook bedrijfjes, zoals een fietsenmaker en een smid. Het was goed toeven in Zorgvlied. Kon men niet in Zorgvlied terecht ? Dan nam men de stoomtram naar Noordwolde of Steenwijk. De halte was bij de melkfabriek aan het einde van de Verwersweg.
Na de Tweede Wereldoorlog, toen mensen meer te besteden hadden, verscheen ook de ‘Winkel van Sinkel’ in het dorp. Hier kon je allerlei spullen kopen, zoals kopjes, vloerbedekking en zelfs elektrische apparaten.


Poster 8
Wonen en werken
Links van Villa Nova waren de meer chique woningen en rechts, richting Diever, stonden ‘gewone’ huizen en winkels. In Wateren, buiten Zorgvlied stonden diverse boerderijtjes. De meeste waren van keuterboeren die een of twee koeien hadden en daarnaast in de buurt als arbeider werkten. Er waren maar enkele grotere boerderijen.
Er waren veel voorzieningen. Dat paste ook bij de tijd, waarin reizen veel tijd kostte en men vooral in de eigen omgeving bleef.
Vrijwel alle boeren en woningen waren eigendom van Lodewijk Verwer. Hij verpachtte zijn bezittingen aan de inwoners en boeren. Na zijn dood kreeg men de kans om het huis, de boerderij en de grond te kopen.
Lager onderwijs
Wateren heeft maar liefst vier scholen voor lager onderwijs gehad. De eerste twee waren voor kolonistenkinderen en stonden daarom bij Groot Wateren. Het eerste gebouwtje was niet meer dan een plaggenhut en werd al snel door een stenen school vervangen.
Doordat de Maatschappij van Weldadigheid in 1860 het gebied verkocht, verdween ook het onderwijs uit Groot-Wateren. De gemeente zorgde ervoor dat dit in 1884 opnieuw werd gefaciliteerd in het gebied. Op de plek naast de huidige schoolgebouw, vlakbij Zorgvlied, werd een nieuwe school gebouwd.
In 1924 werd de stap gemaakt naar een moderner schoolgebouw. Dit is nog altijd te zien bij de Lange Drift. Door gebrek aan voldoende leerlingen stopte de school echter in 1995. De kinderen uit de omgeving moesten vanaf toen naar Boyl of Elsloo om naar school te gaan.


Poster 9
Rooms-katholieke kerk Sint Andreas
De familie Verwer was rooms-katholiek. Enkele maanden nadat Julius Verwer in 1880 in ‘Huize Zoegvlied’ ging wonen, werd een van de kamers als kapel ingericht. Ook kwam een kapelaan in dienst van de familie. De katholieke dorpsbewoners mochten de missen, die hier werden opgedragen, bijwonen. Het aantal katholieken groeide snel. In 1884 werd een parochie opgericht met een kerk in een verbouwd deel van het Landbouwinstituut.
Lodewijk Verwer probeerde meerdere keren een nieuwe kerk te bouwen, maar het lukte hem niet toestemming te krijgen van de kerkelijke overheid. Ruim na zijn overlijden werd in 1824 de huidige kerk in gebruik genomen. In het priesterkoor herinneren de portretjes van Lodewijk en zijn vouw Johanna aan de belangrijke bijdrage van de familie aan de totstandkoming van een katholieke gemeenschap in Zorgvlied en omgeving.
PC-veldkapel Obadja
Rond 1900 kwamen protestantse gelovigen bijeen in het boerencafé van de familie Benthem in Wateren. Deze hervormde gemeenschap telde ongeveer 70 leden, die plannen maakten voor eigen kerkje. In 1904 was er genoeg geld om een eigen kapel te bouwen en in datzelfde jaar kon deze worden geopend. De kapel is een zogeheten veldkapel, in Nederland vind je dit type kerk vaker op het platteland.
In het begin was er niet genoeg geld voor een eigen predikant. De diensten werden daarom eens in de veertien dagen gehouden. Na verloop van tijd werd de evangelist en godsdienstonderwijzer Hendrik Betten aangesteld. Hoewel hij geen dominee was, was men dik tevreden met zijn functioneren. Betten en zijn vrouw woonden in het Amsterdamse Huis aan de Dorpsstraat.

Poster 10
Nationaal Park Drents-Friese Wold
Door de eeuwen heen heeft het landschap van het Drents-Friese Wold zich ontwikkeld. Van een toendra-achtig landschap na de laatste IJstijd en het oerbos daarna, naar een landschap waarin de mens de hand heeft gehad.
Het Nationaal Park Drents-Friese Wold is daardoor een afwisselend bosgebied geworden met veel vennetjes en heidegebieden. De bossen worden door de beheerders momenteel langzaam omgevormd naar bossen met meer ruimte voor de natuur. Er lopen hier runderen, paarden en andere grazers, die meehelpen om de natuur gevarieerder te maken.
Uniek voor het Drents-Friese Wold is het Aekingerzand ofwel De Kale Duinen, zoals de bewoners het gebied noemen. De wind heeft hier vrij spel, waardoor het zand weer kan stuiven en een uniek landschap is ontstaan.
Doldersummerveld
Het Doldersummer veld is één van de grootste heidevelden van Drenthe. Hier vind je unieke flora en fauna. Samen met het naastgelegen Wapserveld is het meer dan 1000 hectare groot. Aan de zuidrand staat een uitkijktoren. Boven op de toren heb je een adembenemend uitzicht.
Droge, vochtige en kletsnatte stukken wisselen zich met elkaar af. Hier en daar liggen ruigtes, veentjes en stuifzand, waar steeds andere planten zich thuis voelen. De schaapskudde en groepjes Schotse hooglanders en Limousin-runderen zijn dagelijks bezig om zoveel mogelijk gras en boompjes uit de heide weg te eten.
Dagelijks gaat de herder met de schaapskudde de heide op. Tussen negen en tien uur vertrekt de kudde uit de schaapskooi en ’s middags tussen vier en vijf uur komen ze weer terug.
Ut maxi-tiny Menhett’n on the Kwoasloot in Deever
De redactie van ut Deevers Archief acht het tot zijn taak aandacht te besteden aan het hedendaagse verleden binnen de grenzen van gemiente Deever. Want wat nu het nu is, dat is morgen voltooid verleden tijd en daarmee geschiedenis geworden.
De gemeente Westenveld heeft in de Kalterbroeken in Deever acht kavels uitgegeven voor de bouw van maxi-tiny wolkenkrabbertjes, te weten Bisschopshof 13, 15, 17, 19, 21, 23, 25 en 27. De maxi-tiny wolkenkrabbertjes worden gebouwd aan de oevers van de nep-meanderende Kwasloot, op een soort van nep-schiereilandje, op een soort van nep-Manhattan. Zie afbeelding 6.
De gemeente Westenveld schrijft in haar popie-jopie propagandateksten: Particulieren bouwen in eigen beheer een kleine woning met een maximale inhoud van 250 m³ op een maximale oppervlakte van 30 m². Dus een particulier mag van de gemeente Westenveld ook kiezen voor een vier-woonlagen-hoogte van 12.5 m en een grondoppervlak van 20 m², zeg 4 m x 5 m ?
Misleidend, want preciezer zijn de eisjes: een woning heeft een oppervlakte van ten hoogste 30 m², met inbegrip van overstekken, balkons, overkappingen en andere toevoegingen; een woning met een plat dak heeft een bouwhoogte van ten hoogste negen meter; als wordt gekozen voor een woning met een kap, dan de heeft de woning een goothoogte van ten hoogste vier meter; een woning heeft een inhoud van ten hoogste 250 m³, gemeten aan de buitenzijde van de gevel.
Je moet wel een echte idioot zijn om in de Kalterbroeken een maxi-tiny wolkenkrabbertje met een schuin dak te laten bouwen, dan ben je een dief van veel eigen ruimte. Dus de redactie van ut Deevers Archief adviseert het bouwen van maxi-tiny wolkenkrabbertjes. Teneinde die 250 m³ volledig uit te nutten en een woning van drie lagen te kunnen bouwen, moeten de knutselaartjes kiezen voor de ten hoogste toegestane bouwhoogte van 9 meter. Dan mag het grondoppervlak niet groter zijn dan 27.7 m². Bijvoorbeeld vierkant 5.3 m x 5.3 m.
Op de idyllisch dromerige impressietekening van het wijkje, zie afbeelding 9, is slechts één maxi-tiny wolkenkrabbertje te zien. De wens van veel mini-maxi-tiny huisjes in allerlei fantasie-ontwerpen is de vader van de erg onpraktische gedachte. Op afbeelding 5 is te zien dat in het wijkje al ten minste drie maxi-tiny wolkenkrabbertjes aanwezig zijn.
De redactie van ut Deevers Archief heeft op vrijdag 29 november 2024 enige kleurenfoto’s van het maxi-tiny wolkenkrabbertje met adres Bisschopshof 19 gemaakt. Het demontabele non-bio-based stalen skeletje wordt blijkbaar afgetimmerd met constructieplaten van houtvezel. Maar zijn die van houtvezel gemaakte constructieplaten eigenlijk wel bio-based ?
Maar hoe bio-based, ecologisch, conceptueel, circulair, duurzaam, geprefabriceerd, demonteerbaar, transporteerbaar, recyclebaar, hernieuwbaar, energieneutraal, aardgasvrij, pesticidevrij, fossielvrij en stikstofvrij gaat dit state-of-the-art maxi-tiny wolkenkrabbertje worden ?
En de meiboom staat op een hoek van het platte dak, dus de ruwbouw is klaar. Of is de revolutiebouw klaar ? De meiboom is weliswaar een armetierig dennetje, maar toch. Zelfs een armetierige meiboom is symbool voor voorspoed, geluk en vruchtbaarheid van de aanstaande bewoners van de woning. De meiboom is ook symbool voor sterkte, stabiliteit en duurzaamheid van de maxi-tiny skyscraper. De meiboom staat op het hoogste punt, dus het kan niet anders zo zijn geweest dan dat de aanstaande bewoners de bouwvakkers op een paar kratten pannenbier gaan trakteren of al hebben getrakteerd. Ut geet lös.
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 4 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 5 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Drie wolkenkrabbertjes in het Manhattan aan de Kwasloot.

Afbeelding 6

Afbeelding 7 – Detail van een luchtfoto uit 2023. |
Het terrein voor de acht maxi-tiny wolkenkrabbertjes is nog onbebouwd. De eerste woning is in februari 2024 opgeleverd.
|
Afbeelding 8
De nummering van de kavels.

Afbeelding 9

Posted in Kalterbrook’n, Woningbouw
Leave a comment
Andries Wieldraaijer sögte un döskaaste
In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op 7 juni 1952 in de rubriek ’te koop gevraagd’ de volgende korte advertentie.
Een dorskast met pers, met pakkenmaat 50 bij 60.
Omschrijving en naaste prijs A. Wieldraaijer, Wateren 21, post Zorgvlied (Drenthe).
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie hoopt ten zeerste dan Andries Wieldraaier die döskaaste met pers voor de naaste prijs heeft kunnen kopen.
En zo ja, dan zou de redactie bijzonder graag een foto van deze döskaaste in ut Deevers Archief willen tonen.
Een pak geperst stro had ook een lengte, dus het ging om pakken met een hoogte van 50 cm, een breedte van 60 cm en een lengte van 130 cm.
A. Wieldraaijer was Andries Wieldraaijer. Hij is geboren op 8 december 1906 op de Smilde. Hij is overleden op 30 oktober 1976. Hij is begraven op de nieuwe kerkhof achter Obadja aan de weg die Wateren heet.
De boerderij met adres Wateren 21 heeft nu als adres Schurerslaan 3.
Maar waarom heet die laan Schurerslaan ?
Posted in Boer'nwaark
Leave a comment
De Wiba van Jan Brogg’n en Griet Oost
In het papieren blad Opraekelen, nummer 04/2 (juni 2004) van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkundige vurening uut Deever, staat in de serie ‘Bedrijvigheid in de voormalige gemeente Diever in de vorige eeuw’ het artikel ‘De Wiba van Jan Brugging en Griet Oost’. De schrijver van het artikel is wijlen Lambert Brugging, die toen in Tuk woonde. Het enige nog levende kind van Jan Brugging en Griet Oost is de in het artikel genoemde dochter Meintje. Zij gaf de redactie van ut Deevers Archief toestemming het artikel van haar broer op te nemen in ut Deevers Archief. De redactie is mevrouw Meintje Tuut-Brugging bijzonder erkentelijk voor deze toestemming.
Bedrijvigheid in de voormalige gemeente Diever in de vorige eeuw
De Wiba van Jan Brugging en Griet Oost
Het begin van de winkel
Mijn vader Jan Brugging werkte eerst in de bossen van Berkenheuvel. Daarna ventte hij met huishoudelijke artikelen en galanterieën. Hij ventte met een bakfiets vanuit zijn ouderlijk huis op Kalteren. Dit huis heeft nu als adres Ten Darperweg 9. Mijn moeder Griet Oost werkte aan de openbare lagere school in Wapse als handwerkonderwijzeres. Verder verrichtte zij naaiwerk voor verschillende gezinnen in Diever.
Op 17 februari 1934 trouwden met ouders en openden toen een winkel aan de Hoofdstraat in Diever. Deze werd gevestigd in het voorste gedeelte van het pand, dat thans genummerd is met Hoofdstraat 57, 57a en 59. In het achterste gedeelte van het huis was een boerderij aanwezig. De winkel had in het begin weinig vloeroppervlakte. Deze was ondergebracht in een ruimte, die vergeleken kan worden met een gang. In het begin stond mijn moeder in de winkel, terwijl mijn vader naast de werkzaamheden in de winkel in de omgeving van Diever ventte met de bakfiets. Die werd al spoedig voorzien van een hulpmotor. In 1935 werd een auto aangeschaft.
Het winkelpand en de boerderij
Het voorste gedeelte van het pand heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Het is in de loop der jaren voor verschillende doeleinden gebruikt. In verband met deze bestemmingen zijn veel mensen uit Diever en de omliggende dorpen in het huis geweest.
Burgemeester en wethouders van de gemeente Diever gaven Roelof Seinen op 3 maart 1882 een vergunning voor het uitoefenen van een café in dit pand. Het tijdstip van ingang was gesteld op 1 mei 1882. De vergunning was bestemd voor de verkoop van minder dan tien liter sterke drank, voor gebruik ter plaatse van verkoop of elders. Zij gold voor de beide voorkamers en de keuken, respectievelijk groot 39.2, 29.5 en 21.1 m². De vergunning is op 1 mei 1926 vervallen vanwege het overlijden van vergunninghouder Roelof Seinen. Voor zijn logement had Roelof Seinen op de zolder vijf slaapkamers aangebracht. In de kamer van het pand was lange tijd het gemeentehuis gevestigd. Her café-logement van Roelof Seinen en Hilligje Wiechers is te zien op een anschtikaart uit 1903
Roelof Seinen was tevens boer. Dit beroep oefende hij uit in het achterste gedeelte van het pand. Het echtpaar Roelof Seinen en Hilligje Wiechers kreeg vijf kinderen: Aaltje, Jan Thijs, Hilligje, Grietje (Iete) en Willem. Voor de nog in leven zijnde oudere Dieversen zullen vooral de eerste vier namen bekend zijn. Zij waren de laatste leden van het gezin Seinen, die op een gegeven moment nog in het pand woonden. Omstreeks 1930 lieten zij een nieuw huis aan de Hoofdstraat bouwen, schuin tegenover het Dingspilhuus en trokken daarin. Allen zijn inmiddels overleden. De naam Jan Thijs Seinenhof is gegeven aan de Dieverse dependance van het verzorgingshuis De Weijert in Dwingeloo. De Jan Thijs Seinenhof is gebouwd op de hof, die destijds eigendom was van Jan Thijs Seinen.
De familie Seinen verhuurde het boerderijgedeelte en de daarbij behorende woonruimte aan het echtpaar Hendrik Rozeboom en Klaasje Kleene. Per 1 mei 1931 betrok de familie Rozeboom de boerderij. Deze familie kwam uit Uffelte. De voor de familie Rozeboom ‘nieuwe’ buurman Jaap Hessels zorgde dat het vee vanuit Uffelte ter bestemder plaatse in Diever kwam. Het echtpaar Rozeboom kreeg vijf kinderen: Rieka, Roelof, Hendrik, Hendrikje en Jantje. Aan het eind van de jaren dertig is de familie Rozeboom verhuisd naar het huis van Klaas Houwer aan de Bosweg. Het boerderijgedeelte werd daarna in gebruik genomen door het echtpaar Tjibbe Krol en Jantje Kok. Zij hadden tot dan ingewoond bij de moeder van Tjibbe Krol. Moeder Krol woonde toen in het woongedeelte van het Schultehuis.
Wijkzuster Elje Broer-Doodhagen werd de huurster van het voorste gedeelte van het pand, bestaande uit de voormalige gelagkamer, de cafézaal en de daarboven liggende ruimten. Het echtpaar Willem Broer en Elje Doodhagen kreeg één zoon: Luite Wolter (Lu). Willem Broer is op 11 februari 1922 op jonge leeftijd aan de Spaanse griep overleden. Lu was toen drie jaar. Hij wist zich van zijn verblijf aan de Hoofdstraat in een gesprek, dat ik met hem had, het nodige te herinneren. De moeder van Lu verhuisde op 1 maart 1931 naar Diever. Zij kwam uit Wilhelminaoord. Lu volgde een maand later. De reden hiervan was, dat moeder het te druk had met haar studie en voorts het nieuwe huis moest inrichten. Lu verbleef in die tijd op de boerderij van zijn grootouders van moederszijde. Zij woonden aan de Friese Brug in Noordwolde.
Links van de voordeur was bij de komst van de familie Broer de gelagkamer. De hierin aanwezige zeer mooie tapkast werd verwijderd. In deze vrij grote ruimte richtte de moeder van Lu de keuken in. Links achterin werd een aanrecht met daarop een pompje voor de watervoorziening geplaatst. De oorspronkelijke cafézaal, rechts van de voordeur, werd als woonkamer gebruikt. Een achter deze kamer liggend gangetje met een zijdeur was voor gemeenschappelijk gebruik van de families Rozeboom en Broer. Dit was ook het geval met de enige in het pand aanwezige toilet (tonnetjes-systeem). Dit toilet was op de deel tegen de paardenstal aangebracht. Bij een bezoek aan het toilet gingen de leden van de familie Broer buitenom. Als het nacht of slecht weer was, dan werd het toilet bereikt via de woonruimte van de familie Rozeboom.
Tussen de gelagkamer en de cafézaal was een toog aanwezig. Dat was de bedekking van de muuropening tussen beide ruimten. In dit geval niet rond maar rechthoekig in hout uitgevoerd. Bij de komst van de familie Broer en ook tijdens hun verblijf zat in de toog een zes- of zevendelige vouwwand. Deze toog is ook thans nog in het pand aanwezig, zij het, dat hierin in de loop der jaren een aantal keren wijzigingen zijn aangebracht.
In juni 1933 hebben zuster Broer en haar zoon Lu het pand verlaten. Ze zijn toen gaan wonen aan de Dieverbrug in het huis, waar later het gezin van Anne Blok heeft gewoond.
In februari 1934 zijn mijn ouders in dit gedeelte van het pand een winkel begonnen. Bij hun komst werd de vouwwand verwijderd en werd de toog dicht gemaakt door middel van planken en een deur. Deze deur gaf vanuit de woonkamer (de oorspronkelijke cafézaal) toegang tot de winkelruimte. Op de deel van de boerderij werd een tweede toilet gemaakt. De hierboven genoemde slaapkamertjes waren nog aanwezig. Een aantal hiervan werd door mijn ouders als opslagruimte voor de winkel gebruikt.
In de vloer van één van slaapkamertjes was nog een rond gat met een diameter van ongeveer vijfentwintig centimeter aanwezig. Het uitgezaagde gedeelte, een soort deksel, was voorzien van een plankje. Hierdoor kon dit gedeelte niet naar beneden vallen, als het in het gat werd geplaatst. Vanaf de zolder kon men door het gat in de gelagkamer en later in de woonkamer kijken. Toen wij in het huis woonden is mij nooit duidelijk geworden waarvoor zo’n gat diende. Van Jans Tabak heb ik begrepen dat, toen Roelof Seinen in het pand zijn logement had, deze gaten dienden om de slaapkamertjes te verwarmen. De uit de gelagkamer opstijgende warme lucht stroomde door het gat een slaapkamertje in. In de gelagkamer was wel een kachel aanwezig, maar in de slaapkamertjes niet.
Aan de kant van buurman Hessels werd een houten garage gebouwd.
De WIBA
Afbeelding 1
De firma Piet de Wit (de Wit’s Bazar, afgekort de Wiba) uit Meppel adverteerde in 1934 in haar reclamefolder met de leuze ‘Koopen van Wiba: Wie Iets Beter Aankoopt’ (document uit de verzameling van wijlen mevrouw Griet Brugging-Oost, Diever)
Mijn ouders sloten in 1935 een contract met Piet de Wit’s Bazar (de Wiba). Deze was in Meppel gevestigd en had contracten met verschillende zaken in de omgeving van Meppel. De afgenomen artikelen hoefden niet direct te worden betaald. Dit gegeven en het feit dat mijn ouders het pand huurden van Jan Thijs Seinen waren de redenen, dat ze aanvankelijk niet veel geld hoefden te investeren in de zaak. Ze konden volstaan met de aanschaf van de winkelinrichting.
Piet de Wit’s Bazar (de Wiba) leverde goederen aan de aangesloten winkeliers, waaronder mijn ouders, in depot. De goederen bleven eigendom van het bedrijf in Meppel. Elke zaterdag moest aan de firma Piet de Wit rekening en verantwoording worden afgelegd over de afgelopen week en moest er afgerekend worden. De aangesloten winkeliers waren verplicht al hun koopwaar van Piet de Wit te betrekken. Andere spullen mochten niet in de winkel aanwezig zijn. Dit werkte belemmerend op de bedrijfsvoering. Na een aantal jaren bleek dat deze constructie financieel gezien niet aantrekkelijk was. Een te groot gedeelte van de verkoopprijs moest worden afgedragen aan Piet de Wit. Voorts kon hij niet alle goederen leveren waar de klanten naar vroegen. Mijn vader heeft het in 1939 aflopende contract met Piet de Wit niet verlengd.
Afbeelding 2
Luite (Lu) Wolter Broer wist te vertellen, dat de afkorting Wiba in de Deeverse volksmond ook wel werd uitgelegd als ‘Wie In Bezuiniging Aankoopt’. Deze reclame stond in het programma van de zangersdag, die op 6 juni 1937 in Diever werd gehouden.(document uit de verzameling van wijlen mevrouw Griet Brugging-Oost).

Afbeelding 3
Voorkant van een prijslijst uit 1934 met aan de achterkant een uitgebreide lijst met artikelen van 10, 25, 50, 75 en 100 cent. (document uit de verzameling van wijlen mevrouw Griet Brugging-Oost, Diever)
Piet de Wit adverteerde op zijn bakfietsen, die hij reizende winkels noemde, met eenheidsprijzen. Er waren slechts vijf eenheidsprijzen: 10, 25, 50, 75 en 100 centen.
Op de voorkant van de prijslijst uit 1934 waarschuwde Piet de Wit het koperspubliek vooral niet van de concurrentie te kopen: Er zijn op sommige plaatsen personen die met een soortgelijke bakfiets hun waar te koop aanbieden. Diegenen hebben dikwijls hoogere prijzen en minderwaardige kwaliteiten. Men lette op de naam Wiba.
Assortiment
Het assortiment goederen bestond in het begin uit huishoudelijke artikelen en galanterieën. In een prijslijst uit 1934 zijn ongeveer 225 artikelen vermeld, zoals nikkelen vorken, witte kastranden, zakjes Reckitts blauw, lokhouders, Klaverblad karnemelkzeep, Brasso koperglans, vrijgezellen knopen, bakelieten asbakken, asbestplaatjes, kolenscheppen, bouillonzeven, bussenboenders, karbiezen, sajet, luiers, kachelzeiltjes, Zebra kachelpoets, Ovaline kachelpoets, roestvaststalen veiligheidsspelden, zeilzwabbers, mondorgels, haren kamerstoffers, fietshandbeschermers, China matten en haarsnijmachines.
Afbeelding 4.
In de publicatie ‘Als de dag van gisteren, honderd jaar Drenthe, de Drenten en hun winkels’, uitgegeven door Waanders, in samenwerking met de Provinciaal Historicus en het Rijksarchief in Drenthe is bijgaand afgebeelde ‘winkelzakje’ opgenomen, met als bijschrijft: Alle wat grotere Drentse dorpen hadden een winkel waar je van alles en nog wat kon krijgen. De afkorting ‘enz.’ op
het zakje van de firma Brugging sprak in dit opzicht boekdelen.
In de loop van de tijd en vooral na de Tweede Wereldoorlog is het assortiment aanzienlijk uitgebreid. Zij bestond op den duur naast de genoemde huishoudelijke artikelen en galanterieën onder meer uit: textiel, papierwaren (onder meer lectuur, schrijfartikelen en ansichtkaarten), speelgoed, geschenkartikelen, touwwaren (onder meer koetouwen en dekkleden voor vee, maar ook vliegertouw), hengelsportartikelen, souvenirs, snoepgoed, lederwaren (onder meer portemonnees en tassen), sieraden, rietwerk, ijzerwaren (gereedschappen), kampeerartikelen (stoelen en dergelijke), kerstartikelen, vuurwerk, Sola-tafelgerei.
De uitbreiding van het assortiment werd onder meer veroorzaakt door de vraag naar nieuwe artikelen. Als een klant behoefte had aan een artikel dat niet voorradig was, dan zorgde vader dat het zo spoedig mogelijk werd ingekocht. Dit uiteraard binnen bepaalde grenzen. Ook werden wel artikelen als eenmalige verkoopactie in de collectie opgenomen. Zo herinner ik mij, dat mijn vader op een gegeven moment een collectie jurken voor een schappelijke prijs op de kop kon tikken om deze ‘aan de vrouw te brengen’.
Door de uitbreiding van het assortiment nam ook het aantal toeleveringsbedrijven (fabrieken en grossiers) toe. Er kwamen steeds meer vertegenwoordigers over de vloer. Op zeker moment lag het aantal tussen de vijftig en de zestig. De meeste van hen deden één of twee keer per jaar de winkel aan, onder meer voor de verkoop van seizoenartikelen, maar sommige vertegenwoordigers kwamen elke maand of elke twee maanden langs.
Enkele voorvallen met politieagent IJ. de Jong
Het pand lag en ligt ook nu nog in een bocht van de Hoofdstraat. Auto’s mochten niet worden geparkeerd in de bocht, hoewel deze overzichtelijk is. Sommige vertegenwoordigers negeerden deze regel, omdat in de buurt onvoldoende parkeergelegenheid was. Ze parkeerden hun auto vaak vlak voor de winkel in de binnenkant van de bocht.
De toenmalige politieagent IJsbrand de Jong had hier grote moeite mee. Hij fietste regelmatig voor de winkel langs, omdat hij niet ver van ons in de gemeentewoning naast de toenmalige openbare lagere school aan de Hoofdstraat woonde. Geparkeerde auto’s in de bocht kon hij uiteraard niet toestaan. Als hij zag dat een auto verkeerd was geparkeerd, dan trad hij handelend op door de betreffende vertegenwoordiger te verzoeken zijn auto te verwijderen. De Jong is hiervoor wel tientallen keren en misschien wel vaker bij ons in de winkel geweest. Ik kan me niet herinneren, dat hij hiervoor ooit een bekeuring heeft gegeven.
Een ander voorval met De Jong, waarbij ook de winkel zijdelings ter sprake kwam, is mij altijd bij gebleven. Het gaat hierbij om het volgende. Met een aantal kameraden was ik aan het fietsen. Bij de zuivelfabriek aan het Moleneinde liet De Jong ons halt houden. Hij gaf te kennen, dat hij de fietsen wilde controleren. Hierbij bleek, dat de fiets van een kameraad niet van een bel was voorzien. Hij trok zijn boekje, waarin hij de gegevens van de betrokkene noteerde. Op de vraag wat zijn beroep was antwoordde mijn kameraad: “magazijnmeester”. “Zeker bij de firma Brugging”, zei De Jong grijnzend. Hij had schik in deze opmerking, omdat hij wel wist dat mijn vader voor zo’n functie geen emplooi had. Hoe dan ook, mijn kameraad heeft geen bekeuring gekregen.
Uitbreiding van het winkeloppervlak
De uitbreiding van het assortiment, zoals hiervoor omschreven, had ook gevolgen voor het winkeloppervlak. Mijn ouders zijn met een klein winkeltje begonnen, zoals hiervoor is gemeld. Al gauw werd een naastliggende kamer bij de winkel getrokken. Na de oorlog vond een uitbreiding plaats door de keuken aan de winkel toe te voegen. Deze uitbreiding had niet alleen te maken met de toename van de voorraad. Het was ook de praktische oplossing van een probleem. Mijn moeder kookte namelijk in de keuken, die niet grensde aan de kamer waar werd gegeten. Ze moest daarom altijd met het warme eten door de winkel om de (eet)kamer te bereiken. Dit verspreidde soms geurtjes, wat voor ons en de klanten die zich in de winkel bevonden, niet aangenaam was. Daarom werd een deel van de woonkamer als keuken ingericht en de oorspronkelijke keuken aan de winkel toegevoegd.
De grootste uitbreidingen vonden aan het eind van de vijftiger jaren van de vorige eeuw plaats. Mijn vader had toen het hele pand (winkel en achterliggende boerderij) gekocht. De winkel kon pas tot een zeer aanzienlijke omvang naar achteren worden uitgebreid, nadat de familie Tjibbe Krol was verhuisd naar de Dieverbrug. Daarvoor werden alle aanwezige hokken afgebroken en werd in de voormalige boerderij een vloer van beton gestort. Deze uitbreiding is met een verschil van enkele jaren in twee fasen uitgevoerd. Niet alleen werd het vloeroppervlak flink uitgebreid, maar werd ook de winkeldeur verplaatst en werden drie grote etalages gebouwd. Voor de ouderwetse winkelramen met ruitjes kwamen grote ramen in de plaats. Deze zijn nu nog aanwezig.
Afbeelding 5 – De situatie in 1962

Aanvoer en verwerking van goederen
De goederen werden aangevoerd met de bodediensten van onder meer Strik en Koers, auto’s van de groothandel of de fabriek en werden soms zelf met de eigen auto gehaald. Het zelf halen van goederen kwam vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw steeds meer voor, als gevolg van een nieuw fenomeen, namelijk de zelfbedieningsgroothandel.
Het uitpakken en prijzen van de goederen gaf aanvankelijk soms problemen. Hiervoor was namelijk geen afzonderlijke ruimte beschikbaar. Het werk moest in de winkel of in de woonkamer gebeuren. De winkel was vooral bij grote partijen geen goede oplossing. Daarom werden deze werkzaamheden meestal in de woonkamer gedaan. Bij goede weersomstandigheden en vooral wanneer de goederen in dozen met stro of houtwol waren aangekomen, gebeurde het uitpakken ook buitenshuis. Als het weer minder goed was, dan werd ook hiervoor noodgedwongen de woonkamer gebruikt. Het laat zich raden, dat de kamer tijdens deze werkzaamheden behoorlijk op z’n kop stond.
Afbeelding 6
De voorgevel van het pand van Jan Brugging en Griet Oost aan de Hoofdstraat in Diever in het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw. (foto uit de verzameling van wijlen Lambert Brugging)
Openingstijden
Aan de openingstijden was aanvankelijk geen limiet gebonden. “De winkel was open zolang er volk bij de weg was”, aldus mijn ouders. Dit hield in, dat de winkeldeur elke werkdag om ongeveer zeven uur ’s morgens werd geopend en de hele dag open was, al naar gelang de belangstelling tot negen à tien uur ’s avonds. Het niet gesloten zijn tussen de middag gaf soms problemen op huishoudelijk gebied. Het was in die tijd normaal om ’s middags warm te eten. Dit werd ook bij ons gedaan. Het gevolg hiervan was dat, wanneer een klant in de winkel kwam, iemand de tafel moest verlaten om hem of haar van dienst te zijn.
Het bord met inhoud van hem of haar werd op de kolenkachel gezet om het zo goed mogelijk warm te houden (er waren toen uiteraard nog geen magnetrons). De maaltijd werd door betrokkene voortgezet nadat de klant was geholpen of een ander lid van het gezin hem in de winkel had vervangen. Uiteraard was dit geen prettige gang van zaken.
Bij de komst van de Winkelsluitingswet werd een eind gemaakt aan de ongebreidelde openingstijden van winkels. Er werden uren vastgesteld waartussen de winkels geopend mochten zijn. Het was verboden om buiten de openingstijden klanten in de winkel toe te laten. Op de handhandhaving hiervan zag de politie nauwlettend toe. In verband hiermee was het zaak om klanten, die bijvoorbeeld ’s avonds ‘achterom’ kwamen, nadat ze het gewenste hadden gekocht, ongezien de winkel uit te loodsen. Later zijn de openingstijden gewijzigd, in die zin dat winkeliers meer ruimte kregen om zelf de openingstijden in te vullen. Zo werd in Diever een vrije maandagmiddag ingevoerd, daarna in de wintermaanden een hele vrije maandag en een winkelsluiting van een half uur tijdens de middagpauze.
Beëindiging van de winkel en nieuwe bestemmingen van het pand
In 1963 is mijn vader overleden. Mijn moeder heeft daarna de winkel voortgezet. Er was inmiddels een winkelmeisje in dienst getreden, te weten Roelie Andreae. Daarna heeft ze assistentie gehad van achtereenvolgens Alie Moes, haar dochter Meintje, Roelie Tiemes, Antje Hummel en Dinie Vos. In september 1979 heeft moeder de bedrijfsvoering beëindigd. Ze verkocht Het pand en de inventaris van de winkel aan het echtpaar Frits van Veen en Greetje Dutmer uit Oldendiever.
Zij hebben de winkel op ongeveer dezelfde wijze voortgezet. Er werd een groter winkeloppervlak verkregen door de in de toog aanwezige planken te verwijderen, zodat de aan de straat liggende woonkamer bij de winkel kon worden getrokken. Frits is in 1987 plotseling overleden. Na zijn overlijden is Greetje nog drie maanden met de winkel doorgegaan. Na uitverkoop van de nog aanwezige artikelen heeft zij op 1 augustus 1987 de winkel gesloten. Daarna is getracht om het pand te verkopen. Dit lukte niet. Daarom werd besloten het pand in drie delen te splitsen. Dit had tot resultaat, dat de beide achterste gedeelten een woonbestemming hebben verkregen. Na een grondige verbouwing ging Greetje in het middelste en haar zuster met haar man in het achterste gedeelte wonen.
Het echtpaar Theo Claas en Maaike Bakker kocht in 1988 het voorste gedeelte. De bestemming van dit gedeelte bleef woon- en winkelruimte. Ook dit gedeelte werd verbouwd. Zo werd als scheiding met het daarachter gelegen gedeelte in de gehele breedte van het pand een brandwerende muur aangebracht. De in de winkel aan het plafond aanwezige board-platen werden verwijderd. Hierdoor kwamen de oude balken weer te voorschijn. Voorts werd door het aanbrengen van hout in de toog de hiervoor genoemde kamer weer aan de woonruimte toegevoegd, is inpandig schuurruimte gecreëerd en werden nieuwe slaapkamers op de zolder gemaakt. Deze werkzaamheden zijn grotendeels in eigen beheer uitgevoerd.
Afbeelding 7
Deze foto is gemaakt in de periode dat Theo Claas en Maaike Bakker eigenaren van de winkel en de woonruimte in het voorste deel van het pand waren. Gelet op de leeg ogende winkel kan het best zo zijn dat de foto is gemaakt tijdens de verhuizing van het echtpaar naar de Van Osstraat (foto uit de verzameling van mevrouw Maaike Bakker)
Maaike, die van haar zesde tot haar zeventiende jaar elders in Diever woonde, vestigde in 1988 in het door haar en haar man gekochte deel van het pand een winkel in stoffen, kleding en patchwork- en quilt-artikelen. In 1989 namen zij het woongedeelte in gebruik. Inmiddels is het atelier op deze plaats verleden tijd. Maaike Bakker is met de winkel gestopt, omdat ze meer tijd wil besteden aan andere activiteiten. Het echtpaar verhuisde naar de Van Osstraat. Daar organiseert Maaike workshops en cursussen.
Per 1 juni 2001 heeft het echtpaar Meente Flokstra en Grietje Greveling, dat reeds in Diever woonde, het winkelpand met de daarbij behorende woonruimte aangekocht. Grietje heeft in het pand haar praktijk ‘De Egelantier’ ondergebracht. Zij behandelt daar mensen met lichamelijke of psychische klachten.
Afbeelding 8 – © Ut Deevers Archief – 15 november 2003 – Alle rechten voorbehouden
Deze foto is gemaakt in de tijd dat Grietje Greveling in de voormalige boerderij haar praktijk ‘De Egelantier’ uitoefende.

Afbeelding 9 (© Ut Deevers Archief – donderdag 22 april 2021 – Alle rechten voorbehouden)
Arbeiders van een kabellegbedrijf waren op donderdag 22 april 2021 bezig met het ingraven van de eerste glasvezelkabel in het dorp Deever in de flauwe overzichtelijke bocht bij de boerderij waarin vroeger het dorpswarenhuis ‘de Wiba’ was gevestigd.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Lambert Brugging heeft de geschiedenis van het winkel tot 2004 beschreven. De geschiedenis van het pand tussen 2004 en heden moet nog eens door iemand opgeschreven worden.
Jan Brugging is geboren op 20 augustus 1901 op Kalteren. Hij is overleden op 13 oktober 1963 in Deever. Margaretha Oost is geboren op 15 april 1903 op ut Kastiel in Deever. Zij is overleden op 15 februari 2001 op 97-jarige leeftijd in Dwingel. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Wijkverpleegster Elje Broer-Doodhagen werd in de Deeverse volksmond altijd zuster Broer genoemd. Zij geboren op 4 maart 1893 in Noordwolde. Zij is overleden op 23 januari 1985 op 91-jarige leeftijd in Deever. Zij is begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Roelof Seinen is geboren op 23 november 1842. Hij is overleden op 21 september 1925. Hilligje Wiechers is geboren op 19 juli 1843. Zij is overleden op 13 juni 1919. Beiden zijn begraven op de kaarkhof an de Grönnegerweg bee Deever.
Het is niet zo dat de filiaalhouders van Piet de Wit altijd met een bakfiets venten. In de Wijk-Koekange ventte Roelof Hut met paard en wagen voor Piet de Wit’s Bazar.
Ook nadat het contract met Piet de Wit’s Bazar (de Wiba) in 1939 was beëindigd, bleef de winkel van Jan Brugging en Griet Oost in de Deeverse volksmond tot aan de opheffing van de winkel in 1979 ‘de Wiba’ worden genoemd. We bint ee’m hen de Wiba ewest.
Het echtpaar Grietje Greveling en Meente Flokstra is tegenwoordig de uitbater van Vacantie Accomodatie Egelantier.
In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 19 februari 1935 is te lezen dat P. De Wit’s Bazar is ingeschreven in het Handelsregister.
De winkel van Jan Brugging en Griet Oost was dus een filiaal van Piet de Wit’s Bazar ‘Wiba’, Jan Brugging was dus filiaalhouder van de Wiba. Het was dus logisch dan alleen maar spullen van de Wiba in de winkel aanwezig mochten zijn.
Posted in Neringdoende
Leave a comment
De A-Ford mit ut kentiek’n D-11249/D-16946
In het papieren blad Opraekelen, nummer 03/2 (september 2003) van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkundige vurening uut Deever, staat het artikel ‘Uit het leven van de A-Ford van Jan Brugging en Griet Oost’.
De schrijvers van dit artikel zijn wijlen Jacob en wijlen Lambert Brugging, de twee zonen van Jan Brugging en Griet Oost. Zij beschrijven niet alleen de ombouw van een A-Ford tot bestelauto en enig reilen en zeilen van de winkel van Jan Brugging en Griet Oost, maar ook enige belevenissen van de familie Brugging met de omgebouwde A-Ford.
Het enige nog levende kind van Jan Brugging en Griet Oost is dochter Meintje. Zij gaf de redactie van ut Deevers Archief toestemming het artikel van haar twee overleden broers op te nemen in ut Deevers Archief. De redactie is mevrouw Meintje Tuut-Brugging bijzonder erkentelijk voor deze toestemming.
Uit het leven van de A-Ford van Jan Brugging en Griet Oost
Inleiding
Uit het Drentse provinciale register van kentekens blijkt, dat vóór de Tweede Wereldoorlog twee kentekens zijn afgegeven aan Jan Brugging, te weten op 30 augustus 1935 het kenteken D 10134 voor een auto en op 6 augustus 1937 het kenteken D-11249 voor een niet nader aangeduid motorvoertuig. Dit was ook een auto.
De eerst vermelde auto leek wat model betreft op de tweede auto met dien verstande, dat de kleur van de cabine groen was. Verdere bijzonderheden konden we niet meer achterhalen. Bij gebrek aan gegevens beperken wij ons hier tot de auto met het kenteken D 11249. Op 21 augustus 1947 is voor deze auto een nieuw kenteken afgegeven. Het kenteken werd toen D-16946.
De winkel aan de Hoofdstraat in Diever
Jan Brugging en Griet Oost, onze ouders, zijn in februari 1934 aan de Hoofdstraat in Diever begonnen met een winkel. De hier beschreven auto met kenteken D-11249 is voor de uitvoering van dit bedrijf aangeschaft. Het assortiment te verkopen spullen bestond aanvankelijk uit huishoudelijke artikelen en galanterieën.
Afbeelding 1
In het dorpswarenhuis ‘de Wiba’ verkochten Jan Brugging en Griet Oost, naast luxe artikelen, huishoudelijke artikelen en souvenirs, heel veel andere artikelen. Een voor de redactie van ut Deevers Archief erg belangrijk artikel was de ansichtkaart, zoals afbeelding 1 al doet vermoeden. In de loop van de jaren ná de Tweede Wereldoorlog tot de sluiting van de winkel in 1979 zijn vele tientallen uitgaven van ansichtkaarten met onderwerpen uit de gemiente Deever verkocht.
De op deze ansichtkaarten afgebeelde foto’s zijn een belangrijke bijdrage aan het historisch waardevolle beeldmateriaal uit de gemeente Diever. Daar is met het grootste gemak een mooi fotoboekje van samen te stellen. Driewerf hulde aan Jan Brugging en Griet Oost: hulde, hulde, hulde.

Onze ouders handelden de eerste jaren onder de naam Wiba (Ee’m hen de Wiba was in Deever een begrip), een afkorting van ‘De Wit’s Bazar’. Deze bazar was in Meppel gevestigd. Onze ouders betrokken hiervan goederen in depot. In de omgeving van Meppel waren meer zaken onder deze formule aanwezig. In 1939 is de samenwerking met De Wit beëindigd.
In 1979 is de winkel gesloten en is het pand verkocht. Het achterhuis is later verbouwd tot wooneenheden en aan de voorkant is nu (redactie: september 2000) de winkel en het atelier van Maaike Bakker gevestigd.
Afbeelding 2
De enig bekende foto van de verbouwde A-Ford met kenteken D 11249, later D 16946, van de familie Brugging uit Diever (verzameling wijlen Griet Brugging-Oost).
De ombouw van de A-Ford personenauto tot vrachtauto
De personenauto met kenteken D 11249 was een A-Ford uit 1930. De kleur van de cabine was donkerblauw, bij zwart af. Het was een personenauto. De auto moest eerst worden omgebouwd, omdat hij voor het venten was aangeschaft. Hiertoe werd het achterste stuk van de cabine verwijderd. Vervolgens werd de achterkant van het resterende voorste gedeelte met plaatwerk en een raampje dichtgemaakt. Bovendien werd een overkapping boven de cabine en de motorkap gemaakt. Deze werkzaamheden zijn uitgevoerd door een plaatselijke smid, vermoedelijk Frederik Ofrein (Grote Frièrik). Timmerman Reint van Zomeren uit Wapse heeft op de plaats van het verwijderde gedeelte van de cabine een houten opbouw aangebracht. Daardoor werd de auto langer dan oorspronkelijk het geval was. De opbouw bestond uit een gesloten laadbak. Zowel de opbouw als de overkapping was met zink bedekt. De auto werd na de ombouw in de officiële papieren aangeduid als vrachtauto en soms ook wel als bestelauto. In de cabine was naast de bestuurder plaats voor één inzittende.
Technische ‘snufjes’
Na de aangebrachte veranderingen woog de auto 1320 kg. Wat opvalt in een zogenaamd ‘relaas van weging’ is, dat ingevuld moest worden van welk soort banden, luchtbanden of anderszins, de auto was voorzien. Na de Tweede Wereldoorlog waren autobanden voor de ouderwetse 19-inch draadspaak-wielen moeilijk meer te verkrijgen. Daarom zijn toen schijfwielen gemonteerd met een kleinere velgdiameter. Hiervoor waren wel banden verkrijgbaar.
De auto kon niet verwarmd worden. De deuren waren nooit op slot. Wat hiervan de oorzaak was, kunnen wij ons niet meer herinneren. Het kan zijn dat in de deuren geen sloten zaten of dat deze wel aanwezig waren, maar dat de sleutel ontbrak.
Er was geen contactsleutel. De spanning werd ingeschakeld met een in het dashboard gemonteerde trekschakelaar. Het starten ging als volgt. Met een handle, die links onder het stuurwiel aangebracht was, moest het tijdstip van ontsteking worden ingesteld. Met een handle aan de rechterkant onder het stuurwiel werd de stand van de gasklep gesteld. De stand van de gasklep, en dus de snelheid, kon onder het rijden worden geregeld, zowel met genoemde handle als met een grote knop op de vloer van de cabine, die als gaspedaal dienst deed. Vervolgens moest de kraan van de benzinetoevoer worden geopend. Daarna werd met de eerder genoemde trekschakelaar het contact ingeschakeld. Met een drukknop, die met een voet moest worden bediend, werd de startmotor in werking gesteld, terwijl met de rechterhand de choke moest worden bediend.
Als het op gang brengen van de motor met de startmotor niet lukte, dan moest de motor worden aangeslingerd. Dit gebeurde aan de voorzijde van de motorkap. De choke werd van buitenaf bediend door te trekken aan een touwtje, dat onder de motorkap aan het chokemechanisme bevestigd was. Het aanslingeren was een zwaar karwei, dat heeft menig zweetdruppeltje heeft.
Afbeelding 3
Van de A-Ford van Jan Brugging en Griet Oost is slechts één foto gemaakt. En dan nog wel van de achterkant. Jacob Brugging heeft het zijaanzicht van de auto getekend, teneinde de lezers een indruk te geven van het tot bestelauto omgebouwde motorvoertuig van zijn ouders (tekening Jacob Brugging).

Met de auto werd in de omgeving van Diever gevent
Voor de oorlog en ook nog enkele jaren daarna, werd de auto hoofdzakelijk gebruikt als ventauto. Daarvoor ventte onze vader met een bakfiets. Hij trok enkele dagen per week de boer op om spullen te verkopen. Venten gebeurde hoofdzakelijk in de omliggende buurtschappen. Soms ventte hij ook buiten de gemeente. Om de te verkopen artikelen goed te kunnen etaleren, was de opbouw van de auto aanvankelijk zowel van achteren als aan de zijkanten van glas voorzien. De ramen aan de zijkanten liepen op rails. Deze schuiframen zijn na de oorlog vervangen door oprolbare dekkleden.
Enkele van de verwijderde ramen hebben nog een tweede en derde leven gehad. Eerst zijn ze verwerkt in een keukenkast. Nadien is de ruimte, waarin deze kast stond, bij de winkel getrokken en zijn de ramen toegepast als afscheiding tussen een inpandig nieuw gebouwde keuken en de huiskamer.
De koopwaar was overzichtelijk in de auto opgesteld. Op de laadvloer lag een gedeelte, terwijl daarboven een soort stelling was aangebracht, waarop ook nog spullen lagen. Op de overkapping boven de cabine lagen grotere artikelen, zoals emmers, wasteilen en dergelijke.
De auto is de oorlogsjaren goed door gekomen
Gedurende het grootste gedeelte ervan heeft de motor niet gelopen. De auto stond in een houten garage, die tussen ons huis en dat van de buren stond, op ongeveer tien meter van de doorgaande weg. De garage is omstreeks 1958 afgebroken. De auto was tijdens de oorlog niet rijklaar. Hij was opgekrikt en de assen rustten op een stapel stenen. De wielen waren verwijderd. Deze werden op een andere plek verborgen gehouden.
De NSB heeft tenminste éénmaal belangstelling voor de auto getoond. Op een dag kwamen enkele mannen naar de auto kijken. Eén van hen was een NSB’er uit Meppel, een zekere Van der Meulen. Waarschijnlijk als gevolg van de toestand, waarin zij de auto aantroffen, hadden zij er geen belang bij. Na de oorlog werd de auto voor de dag gehaald. Het kostte toen heel wat moeite om hem na jarenlange stilstand weer aan de praat te krijgen.
Gebruik na de oorlog
Enkele jaren na de oorlog stopte onze vader met venten. Daarna werd de auto gebruikt voor het bezorgen van artikelen bij klanten en voor het ophalen van goederen bij grossiers in onder meer Assen, Groningen, Meppel, Zwolle en Zwaagwesteinde.
Zo werd enige tijd na afloop van de oorlog een auto vol weckflessen uit Groningen gehaald. Deze flessen werden hoofdzakelijk in Duitsland en Polen gemaakt en waren in de oorlog niet te verkrijgen. Toen dit wel weer het geval was, bestond hieraan dan ook een grote behoefte. Er was een run op de weckflessen. Het gevolg was, dat ‘s morgens bij aanvang van de verkoop, voor de winkel een grote menigte gegadigden aanwezig was. Bij de verkoop van de flessen werden de kopers in groepjes van drie of vier in de winkel toegelaten. Bovendien werd een maximum gesteld aan de per klant te verkopen flessen.
Uiteraard werd de auto ook voor privé-doeleinden gebruikt
Het was toen nog niet verboden om personen in de laadbak te vervoeren, zodat van deze mogelijkheid regelmatig gebruik werd gemaakt. De passagiers zaten niet op stoelen of iets dergelijks, maar op de laadvloer. Het zicht naar achteren was uitstekend omdat zich hier ramen bevonden. Degenen die achterin zaten, hadden regelmatig visueel contact met de inzittenden van auto’s die achter hen reden.
Naast ritjes in de omgeving gingen we een paar keer per jaar naar familie in Enschede. Deze reisjes verliepen niet altijd op de wijze zoals wij ons dat hadden voorgesteld.
De maximum snelheid van de auto was niet al te hoog, terwijl er vrijwel nog geen snelwegen bestonden. We waren dan ook uren onderweg. Zo blijkt uit een door één van ons op de lagere school in 1948 over de vakantie gemaakt opstel, dat we ‘s morgens om half tien van huis vertrokken en na een rusttijd van een half uur in de omgeving van Ommen om twee uur bij de familie in Enschede arriveerden.
De terugreis, een week later, duurde nog langer. Daar deden we volgens het opstel zeven uur over. Dat kwam, omdat vader onderweg als bijzondere attractie nog even de Lemelerberg aandeed. De weg naar de top van de berg was nog niet verhard. Bij de afdaling sprong het ventiel uit een van de achterbanden. Het kostte vader heel wat moeite om op de helling het wiel te vervangen. De lekke band werd in een garage in Ommen gemaakt.
De auto werd een paar keer beschadigd in een ongeval
Aan Ommen bewaren wij overigens geen goede herinneringen. Het was toen blijkbaar voor ons een onfortuinlijke plaats om door te rijden, want bij een andere reis kwam tijdens de passage van een spoorwegovergang een met de hand bediende spoorboom op de auto terecht. Een geluk bij een ongeluk was dat deze de achterkant van de auto raakte, zodat de auto niet vast kwam te zitten. De schade viel toen mee.
Meer schade ontstond toen wij bij een andere rit voor dezelfde overweg moesten stoppen en van achteren werden aangereden door een vrachtauto van een aannemersbedrijf uit Vriezenveen.
Een ander voorval dat ons met de auto overkwam, gebeurde in Zenderen. Deze plaats ligt tussen Almelo en Hengelo. Vader werd aangehouden door twee politieagenten. Het was hen om de papieren en de technische staat van de auto te doen. In die tijd waren er nog geen verplichte keuringen en periodieke onderhoudscontroles door garagebedrijven. De papieren waren in orde en ook de techniek zag er aardig uit.
Ter afronding van de controle werden de remmen getest. De passagiers moesten de auto te verlaten. Vervolgens werd waarschijnlijk een vertragingsmeter aan de treeplank vastgemaakt. Eén van de agenten ging op de treeplank staan en hield zich vast aan de railing van de overkapping. Toen bij een niet al te hoge snelheid het sein ‘remmen’ werd gegeven, maakte vader geen gebruik van de voetrem die hij niet vertrouwde, maar trok de handrem aan. Het gevolg was, dat de agent op de treeplank zich niet staande kon houden. Waarschijnlijk bezeerde hij zich hierbij. De heren waren in elk geval niet erg tevreden. Hoe het ook zij, wij konden met een opgelucht gevoel en niet zonder leedvermaak de reis vervolgen.
De auto is omstreeks 1953 buiten bedrijf gesteld
De auto heeft met uitzondering van de vijf oorlogsjaren achttien jaar zijn diensten bewezen. In 1953 kwam een einde aan zijn levensduur. Niet alleen werd het onderhoud steeds problematischer, maar ook het model van de auto was uit de tijd. Op de Nederlandse wegen waren in die tijd nauwelijks nog dergelijke auto’s te zien. Hij is toen vervangen door een andere auto. Een tijd lang heeft hij bij onze opa Barteld Oost op het erf gestaan, totdat hij werd opgemerkt door een bewoner van het woonwagenkamp op het marktterrein aan de Bosweg in Diever. Hij heeft de auto voor de sloop in eigendom overgenomen.
Afbeelding 4
Op de hier afgebeelde ansichtkaart van de Hoofdstraat van Diever, die omstreeks 1965 bij het dorpswarenhuis ‘de Wiba’ te koop was, is aan de rechterkant de boerderij, met daarin ‘de Wiba’ en de woning van het gezin Jan Brugging en Griet Oost, te zien. Aan de linkerkant is rechts van de boom de voorgevel van de kapperszaak van Geert Vierhoven te zien. De redactie zou wel graag willen weten welke boer de eigenaar van de melkbussen op het trottoir was. Het nummer op de melkbussen is uiteraard niet te ontcijferen. Boer Roelof Fransen ?

Posted in Ansigtkoate, D-nummer, Neringdoende, Olde auto
Leave a comment
De stoat hef de Greinspoele uut ebaggert
De directie natuurbeheer van het ministerie van landbouw, natuurbeheer en visserij heeft in mei 1996 de propagandafolder ‘National park Drents-Friese woud’ uitgegeven. Deze folder is samengesteld door de directie voorlichting van genoemd ministerie en de provincie Drente. De redactie van ut Deevers Archief kwam op bladzijde 4 van de hiervoor genoemde reclamefolder bijgaand afgebeelde foto tegen. Een mobiele kraan van het merk Poclain van het grondgraafbedrijf met de toepasselijke naam Graafstra uit Appelscha is bezig met het uitbaggeren van de Greinspoele in de Deeverse bos. Maar is die vervuilde baggerspecie afgevoerd uit het gebied of op ‘met meststoffen vervuilde bovengrond’ gestort ?
De redactie citeert de volgende tekst op de bladzijden 9 en 10 van de hiervoor genoemde indoctrinatiefolder:
……….
Omdat de vroegere eigenaren van de landbouwgronden andere belangen dan natuurbehoud hadden, zijn veel delen van het gebied ontwaterd door diepe sloten en greppels.
Om de natuurgebieden weer voldoende vochtig te krijgen zijn veel sloten gedempt. Ook is hier een daar, zoals in het Ekingerbroek, de met meststoffen vervuilde bovengrond afgevoerd. Dit heeft geleid tot het opnieuw ontwikkelen van waardevolle natuur.
Ook de vennen hebben te lijden gehad van verzuring en verdroging. Sommige venbodems zijn recent weer schoongemaakt, zodat de oorspronkelijke begroeiing kan terugkeren.
De Kale Duinen, het prachtige stuifzandgebied, was lange tijd omgeven door eentonige dennenbossen. Door een deel van die bossen te kappen heeft het natuurgebied aan landschappelijke waarde gewonnen.
……….
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
In afbeelding 2 is te zien dan de Greinspoele in een geel gemarkeerd hoger gelegen gebied ligt. Dat gele gebied is nagenoeg omgeven door een paar meter lager gelegen groen gemarkeerd gebied.
Vanwege de zwaartekracht stroomt hemelwater op en in de grond naar lager gelegen gebied. Daar helpt geen moedertje lief aan. Dus al het hemelwater in de buurt van de Greinspoele stroomt vroeg of laat, met of zonder sloten, met of zonder tegenwerking van de Nederlandse staat, naar lager gelegen gebied. In dit geval naar het stroomgebied van de bovenloop van de Vledder A. Dat gebied is in afbeelding 2 donkergroen gemarkeerd.
Het in de indoctrinatiefolder gelegde verband tussen de belangen van de boeren en de te laag bevonden grondwaterstand is derhalve vals, misleidend en desinformerend.
Dus de hardwerkende boeren de vette schuld geven van een ’te lage grondwaterstand’ is het maskeren van eigen kortzichtig falen. Want de sloten die in de verre omtrek van de Greinsspoele zijn dichtgegooid, lagen in het gebied van de Nederlandse staat. Want de Nederlandse staat wilde 100 jaar geleden hout produceren en wilde geen kunstmatige natuur produceren. Want de Nederlandse staat was 100 jaar geleden al eigenaar van die bosgronden, toen boeren, zoals Gerard Goettsch en anderen, een eerlijk bestaan als boer in het gebied probeerden op te bouwen.
Maar hoe kan het dat in de Greinspoele, op bijna 11 meter boven Nieuw Amsterdams Peil, bij het nog hoger liggende ‘prachtige stuifzandgebied’ met de naam Ekingerzand, het hemelwater wordt vastgehouden ? Wordt het water in de Greinspoele kunstmatig op peil gehouden ? Wordt water naar de Greinspoele gepompt ? Ligt de Greinspoele in een kom van leem ? Welke waterafstroombelemmerende maatregelen zijn eigenlijk getroffen ?
In de laatste alinea van het citaat uit de indoctrinatiefolder staat dat een deel van de bossen in het natuurgebied is gekapt om het gebied een hogere landschappelijke waarde te geven. Dus de Deeverse bos is kijknatuur geworden. Dus de Deeverse bos is een soort van openlucht theater met steeds wisselde decors geworden. Dus de bezoeker is een soort van toeschouwende figurant geworden in het door de Nederlandse staat gedicteerde natuurtheater.
Dus de Deeverse bos is een soort van floratheater geworden. Met de wolf in de hoofdrol. Want de steeds groter wordende roedeltjes wolven zijn op de grond druk bezig al het fauna met poten in de Deeverse bos uit te moorden en te verjagen. Of is dat al gebeurd ? Zijn daarom de roedeltjes wolven tot in de verre omtrek van de Deeverse bos overgegaan op het uitmoorden van schapen van keihard werkende boeren ? En misschien mogen binnenkort de figuranten niet meer de Deeverse bos is, want die verstoren de ‘leefomgeving’ van de wolf, de hoofdrolspeler in het floratheater.
Maar gelukkig wordt binnenkort de beschermde status van de wolf afgezwakt, zodat de burgemeester van de gemeente Westenveld straks met een gerust hart een probleemwolf neer kan laten knallen, zonder dat daarna die amechtige roedeltjes wolvenfreaks hem bij zijn strot grijpen.
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Posted in de Deeverse bos, Greinspoele
Leave a comment
Roggemiet’n bee de boerdereeje De Uilenhorst
In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op maandag 20 juli 1936 het volgende korte bericht over een studentenwerkkamp op de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Studentenwerkkamp te Diever
Op gronden van de Staatsboschwachterij Smilde in de gemeente Diever wordt momenteel weer een studentenwerkkamp gehouden. Dit jaar zullen 2 groepen ieder 3 weken in het kamp ondergebracht worden. In tegenstelling met vorige jaren is er dit jaar geen buitenlandsche deelname.
De jongelui zijn ondergebracht in een schuur bij de boerderij De Uilenhorst. Men is bezig met den aanleg van een weg met rijwielpad.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie heeft geen pogingen gedaan het woord uilenhorst te vertalen in ut Deevers. Het is zelf de vraag of het woord uilenhorst bestaat. Bouwt een uil een horst als nest ? Het nest van een buizerd wordt wél horst genoemd !
In 1936 was de belangstelling van de studenten en de schrijvende pers voor het studentenwerkkamp al behoorlijk kleiner worden. Zie de verwijzing naar de twee berichtjes in het bericht Un pèèr beriggies over de student’nwaarkkaamp’m.
Op de hier afgebeelde foto (afbeelding 2) zijn achter de studenten roggemiet’n bij de boerderij De Uilenhorst te zien.
Een zijspoor van het smalspoor door de Olde Willem liep in 1936 nog naar de boerderij De Uilenhorst tot in de koestal waar de studenten waren ondergebracht. Het kaarsrechte tracé van het smalspoor door de Olde Willem is later gebruikt voor de aanleg van de Olde Willemsweg.
De redactie voegt bijzonder graag afbeeldingen van het boerenleven van vroeger in de gemiente Deever toe aan ut Deevers Archief. De redactie is een groot liefhebber van foto’s waarop roggemiet’n zijn te zien. Zie bijvoorbeeld een afbeelding van roggemiet’n op de Noorderesch bee Deever. Wie van de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief kan de redactie helpen aan een goede scan van dit soort foto’s ? En wie heeft foto;s waarop een werkende dorsmachine in de gemiente Deever is te zien ?
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van foto’s op papier is, kan afbeelding 2 ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 13 van Opraekelen 11/4 (december 2011), het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blad zijn of dat papieren blad bij iemand in kunnen zien.
Afbeelding 1

Afbeelding 2
In de Provinciale Noord-Brabantsche en ’s Hertogenbossche Courant van 30 augustus 1937 stond de hier afgebeelde foto met het volgende onderschrift: In het Nederlandsche Studentenwerkkamp op de boerderij De Uilenhorst te Diever wordt flink gewerkt aan het aanleggen van wegen. Welgemoed aan den arbeid.
Jan Wartena saat in ut N.A.D.-kaamp an de Gowe
De redactie van ut Deevers Archief vond onlangs bij het digitaliseren van weer een ordner met Deeverse paperassen bijgaand afgebeelde schrijfkant van een ansichtkaart uit de Tweede Wereldoorlog. De redactie weet niet hoe hij aan dat paperasje is gekomen, maar dat zal wel gebeurd zijn in de periode 1999-2007, toen hij nog mocht meewerken aan de samenstelling van een kwalitatief en kwantitatief zo hoogwaardig mogelijk papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever.
In die ordner zat geen fotokopie van de beeldkant van die ansichtkaart, maar het zal wel zo’n N.A.D.-propagandakaart zijn geweest. In ut Deevers Archief is een voorbeeld van zo’n ansichtkaart te vinden.
Het kamp Diever van de Nederlandsche Arbeidsdienst (N.A.D.) lag in de buurt van de Gowe. Na de oorlog was daar het jongenskamp ‘de Eikenhorst’ gevestigd. Zie afbeelding 2. Op 1 januari 1942 voerde de Duitse bezetter voor mannen en vrouwen van 18 jaar de ongewapende arbeidsdienstplicht in. Mannen werden hiervoor naar een ver van hun woonplaats gelegen kamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst gestuurd. De arbeidsmannen van het N.A.D.-kamp an de Gowe werkten bij de ontginning van woeste gronden, maar deden ook boerenwerk.
Op 21 september 1942 stuurde N.A.D.-arbeidsman Jan Wartena een ansichtkaart naar de weduwe J.C. Sterke-Brinxma in de Frederik Hendrikstraat 192-III in Amsterdam West. Op de achterkant van deze ansichtkaart schreef hij het volgende bericht:
Beste Tante Jo,
Hoe gaat het met U ? Nog steeds gezond ?
Ik ben nu al twee maanden in de Arbeidsdienst. Wat gaat de tijd toch snel.
Binnenkort kom ik weer met verlof naar Amsterdam. Dan kom ik ook eens bij U een visite maken hoor, want ik heb u in lange tijd niet gezien.
Ik weet niet of ik in uniform kom, maar dat ziet u dan wel.
Dus Tante tot ziens.
De hartelijke groeten van Jan.
Arbeidsman J. Wartena. Groep I. Peloton 13-2. N.A.D.
Post Dieverbrug (Drente)
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Zo te lezen wil arbeidsman Jan Wartena het zijn tante Jo best laten weten, dat hij het naar zijn zin heeft in het kamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst (N.A.D.) an de Gowe. Maar ja, hij kon natuurlijk geen kritiek op de omstandigheden in het op miliitaire leest geschoeide arbeidskamp of de kampleiding of de Wapser laandwachters of iets dergelijks op de achterkant van die ansichtkaart schrijven, wetende dat de uitgaande post door de kampleiding zou kunnen worden gelezen.
N.A.D.-arbeidsman Jan Wartena was niet helemaal op de hoogte van de tweede voornaam van zijn tante Jo, want die tweede voornaam was Hendrika. Tante Johanna Hendrika Brinxma is geboren op 19 augustus 1860 in Amsterdam. Zij is overleden op 2 april 1947 op 86-jarige leeftijd in Hilversum. Zij trouwde op 17 november 1896 met de 41-jarige magazijnknecht Joannes Lambertus Sterke. Hij is geboren op 9 september 1855 in Maastricht. In de openbare bronnen is de datum van overlijden van Joannes Lambertus Sterke niet te vinden, maar dat is natuurlijk vóór 21 september 1942 geweest. De redactie heeft zijn overlijdensakte nog niet kunnen vinden in de openbare bronnen. Jan Wartena was via de familie Brinxma gelinkt aan zijn tante Johanna Hendrika Sterke-Brinxma. De redactie heeft in de openbare bronnen nog geen gegevens van Jan Wartena kunnen vinden.
De weduwe Johanna Hendrika Sterke-Brinxma deed op 26 juli 1940 bij het politiebureau in de Marnixstraat in Amsterdam aangifte van het verlies van haar ‘algemeene distributiekaart’ en haar ‘broodkaart’ . Zie afbeelding 3.
De redactie zou wel graag willen weten of de inwoners van de gemiente Deever in de Tweede Wereldoorlog ook een ‘broodkaart’ hadden. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan hier duidelijkheid over verschaffen ?
Posted in de Gowe, N.A.D.-kamp, Tweede Wereldoorlog
Leave a comment
Un olde foto van Engelke Jan Boneschanscher
De Dwingeler bovenmeester Engelke Jan Boneschanscher is de maker van de hier afgebeelde sepiakleurige foto. Deze foto is aanwezig in de collectie Engelke Jan Boneschanscher van het Drents Archief in Assen. De foto heeft registratienummer DA99301001. De foto is niet auteursrechtelijk beschermd. De redactie weet niet of de originele glasplaat van deze foto ook aanwezig is in de hiervoor genoemde collectie.
De redactie van ut Deevers Archief weet ook niet of de hier afgebeelde sepiakleurige foto is opgenomen in het in 2006 uitgegeven boek “Uit het album van meester Boneschanscher. Dwingeloo en omgeving in foto’s, circa 1895 – 1930” van Mark Goslinga en Erwin de Leeuw.
Fotograaf Engelke Jan Boneschanscher stond voor het maken van deze foto naast de woning van veearts Frederik Boerhave.
De hier afgebeelde sepiakleurige foto toont een gezicht op de Brogge in de richting van Dwingel.
In het witte deels zichtbare gebouw achter de bomen aan de rechterkant van de foto is het café-logement van Sjoert Benthem gevestigd.
In het huis met dakkapel aan de rechterkant van de foto staat an de aandere kaante van de Brogge, dus gelegen an de aandere kaante van de Voat, dus in de gemiente Dwingel, was het boerencafé Oostenbrink gevestigd.
In het hoge huis op de achtergrond, gelegen an de aandere kaante van de Brogge, dus gelegen an de aandere kaante van de Voat, dus in de gemiente Dwingel, woonden vanaf ongeveer 1855 tot 1924 enige burgemeesters van de gemiente Dwingel.
Let aan de rechterkant van de foto ook op het eerste model van de richtingaanwijzer van de in 1883 opgerichte A.N.W.B.
Aan de linkerkant van de foto is onder in de hoek een stukje van het hek bij de woning van veearts Frederik Boerhave te zien.
De weg van Deever hen Dwingel liep in 1950-1910 nog vlak langs de bebouwing.
De redactie heeft weinig aanknopingspunten voor het dateren van de foto van Engelke Jan Boneschanscher en houdt vooralsnog een datering van 1905-1910 aan. Maar de redactie van ut Deevers Archief houdt zich uiteraard aanbevolen voor een betere schatting.
Afbeelding 1 – Uit de collectie Engelke Jan Boneschanscher van het Drents Archief.

Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in An de Deeverbrogge
Leave a comment
Ut noordelukse puntie in de gemiente Deever
Het noordelijkste puntje in de gemiente Deever is het puntje met de coördinaten RD: 213462.155, 549304.340 = GPS: 52.92764, 6.25660. Zie afbeelding 1. Op dat puntje stond oorspronkelijk greinspoaltie 48 (GP 48) in de knik van de grens tussen de provincie Drente en de provincie Fryslân.
De grens tussen greinspoaltie 49 (GP 49) en greinspoaltie 48 (GP 48) loopt dwars door particulier terrein. Het is de redactie van ut Deevers Archief al een paar keer niet gelukt toegang te krijgen tot dat particuliere terrein. De bewoners deden steeds niet open, wilden niet open doen of waren wellicht afwezig.
De redactie heeft greinspoaltie 48 vanaf de Friese kant uiteraard niet kunnen vinden. Ut poaltie is vot. Als schrale troost heeft de redactie op vrijdag 29 november 2024 een kleurenfoto gemaakt van de provinciegrens in de buurt van greinspoaltie 48. Zie afbeelding 2. De redactie durfde het op de foto zichtbare weiland niet in vanwege de afrastering van schrikdraad.
Maar wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief heeft wél een bijzonder waardevolke foto van greinspoaltie 48 ?
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – maandag 2 december 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Greinspoal 48 – RD: 213462.155, 549304.340 = GPS: 52.92764, 6.25660.
Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Greinspoaltie 48 (GP 48) moet ongeveer aan de linkerkant van de hier afgebeelde kleurenfoto hebben gestaan.

Posted in Dreins-Fryske-greinse, Greinse, Greinspoal
Leave a comment
Mit de melkkarre hen de jeud’n in de Olde Willem
De redactie is vanaf 1995 bezig met het verzamelen van gegevens over de rijkswerkkampen Diever A en Diever B an de Woaterseweg in de Olde Willem, toen de twee kampen in de periode 10 januari 1942 tot 2 oktober 1942 in gebruik waren als dwangarbeiderkamp voor joodse Nederlanders, toen de twee kampen het voorportaal waren van kamp Westerbork, dat voorportaal was van de Duitse vernietigingskampen.
De redactie had al vanaf 1995 kontakt met wijlen Roelof Jannes Smit. Zo had hij enige herinneringen aan de joodse bewoners van de rijkswerkkkampen Diever en Diever B Hij heeft deze op verzoek van de redactie op schrift gesteld en op 27 mei 1997 per brief naar de redactie gestuurd. De redactie is hem postuum bijzonder erkentelijk voor zijn verhaal. Hij woonde toen nog in Nieuwe Pekela.
Zoals ik je beloofde, zal ik proberen iets op papier te zetten over de jodenkampen in de Oude Willem. Ik heb allerlei informatie proberen in te winnen, maar bij de oudere inwoners van Diever is toch ook heel weinig bekend en ik heb daarom weinig te melden.
De barakken zijn voor de oorlog gebouwd met als doel als huisvesting te dienen voor werklozen. Een soort van werkverschaffing aan mensen die geen inkomen hadden. Sociale voorzieningen was er toen nog niet of nauwelijks. Over het algemeen waren het mensen uit het Westen, alhoewel er ook wel mensen uit Diever te werk werden gesteld.
In de oorlog zaten plotseling joden in het kamp. In welk jaar de eersten hier kwamen weet ik niet. Wel weet ik dat het kamp een soort voorportaal van Westerbork was.
De Dieverse bevolking had weinig bemoeienis met het kamp. Ik weet niet hoe dat kwam.
Als jongen van zo’n jaar of elf zag ik wel vaak – vooral al in het begin, latere jaren niet meer – deze mensen met hun ster op de jas op zaterdag (sabbat voor hen) in Diever lopen, waar ze ook wel wat boodschappen deden.
Zo kwamen er ook wel eens van deze mensen in de winkel van mijn schoonouders, bakkerij Kloezen aan de Geeuwenbrug, waar ze wat etenswaren kochten. Mijn vrouw weet nog dat er een paar keer met een zilveren rijksdaalder met de beeltenis van koning Willem III is betaald. Die munten waren toen al gewild. Nu zijn ze een heel bezit. Jammer dat mijn schoonmoeder ze later weg heeft gedaan.
Mijn vader was voor en ook tijdens de oorlog chauffeur op de zuivelfabriek en korenmalerij in Diever. Hij kreeg ander werk, toen de Duitsers in de oorlog zijn vrachtauto vorderden. Zo is hij ook melkventer geweest.
Ik weet nog dat hij toen elke zondagmorgen naar het jodenkamp in de Oude Willem moest om daar melk te bezorgen. Dat gebeurde met paard en melkkar. De melkkar was een voertuig met vier wielen. De wielen waren houten spaakwielen met daarom heen een ijzeren hoepel. Ik ben vaak met hem mee geweest. Ik hoor nog het ratelen van de wielen over de klinkerstraat tussen Diever en de Oude Willem. Het ging in gestrekte draf met een rank paardje.
Ik weet niet meer of wij dan in beide kampen kwamen, er was namelijk een A- en een B-kamp. Het staat me ook niet bij of we alleen melk aan de leiding van het kamp leverden of ook aan de joden. Volgens mij kwamen er wel joden met pannetjes om de melkkar staan, alhoewel zoveel kon men ook niet kopen, want alles was op de bon.
Volgens mij zij er weinig joden ondergedoken geweest in Diever, maar dat werd niet aan de grote klok gehangen, ook na de oorlog niet.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Roelof Jannes Smit schrijft:”In de oorlog zaten plotseling joden in het kamp. In welk jaar de eersten hier kwamen weet ik niet.”
De twee kampen zijn in de periode 10 januari 1942 tot 2 oktober 1942 in gebruik geweest.
Roelof Jannes Smit schrijft: “Als jongen van zo’n jaar of elf zag ik wel vaak – vooral al in het begin, latere jaren niet meer – deze mensen met hun ster op de jas op zaterdag (sabbat voor hen) in Diever lopen.”
Het klopt inderdaad dat Roelof Jannes Smit de joden in het begin van de oorlog in Deever heeft zien lopen, in de periode 10 januari 1942 tot 2 oktober 1942. Na die datum waren er geen joden meer in Deever
Posted in Werkkampen Diever A en B
Leave a comment
See steuk’n un bren deur ut gèès van ut loket
De redactie van ut Deevers Archief vond onlangs bij het digitaliseren van weer een ordner met Deeverse paperasjes een A4-tje met aantekeningen, die hij op 28 augustus 2004 maakte tijdens een telefonisch contact met Roelof Santing, un echte olde Deeverse. In 2004 mocht de redactie nog meewerken aan de samenstelling van een kwalitatief en kwantitatief zo hoogwaardig mogelijk papieren blad Opraekelen van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. De redactie wil uiteraard de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief deze oorlogsherinneringen van Roelof Santing niet onthouden.
Ik werkte in de laatste periode van de Tweede Wereldoorlog op het gemeentehuis als bode. Ik zat toen nog op de H.B.S. in Meppel, maar ik ging in het laatste jaar van de oorlog niet naar school, vanwege de gevorderde bussen, het gevaar voor beschietingen van bussen, enzovoort. Na de oorlog heb ik de H.B.S. afgemaakt.
De N.S.B.-burgemeester Pier Obe Posthumus kwam uit Haren in Groningen. Hij was daar wethouder. Ik weet niet wat na de oorlog met hem is gebeurd. Ik weet niet wat voor straf hij heeft gekregen.
Ik heb gezien dat de Franse parachutisten de brink van Diever opkwamen.
We dachten eerst dat het Engelse soldaten waren, we dachten dat het Tommies waren.
Een paar parachutisten gingen naar het gemeentehuis en een paar parachutisten gingen naar het café van Klaas Balsma.
In het gemeentehuis staken ze een bren door het gaas van het loket en vroegen in het Frans: Où est le burgomaître Posthumus ?
We konden niet geloven dat het Fransen waren, we antwoordden in het Engels. Ik weet niet of zij Engels konden verstaan.
Ze vroegen mij: Oú est la caisse ? Dat kan een kist of een doos zijn geweest, maar ook de brandkast.
We konden niet in de brandkast komen, want die zat vanwege de distributiebonnen op slot.
Na de arrestatie van Posthumus kwamen ze met hem en een doos uit het café van Klaas Balsma. Posthumus was bij Klaas Balsma in de kost. Die ‘caisse’ bleek dus een doos te zijn.
Achteraf bleek dat ze de N.S.B.-burgemeester Posthumus én de N.S.B.’er Klaas Balsma wilden pakken.
Wiechertje Trompetter, de dochter van de N.S.B.’er Harm Trompetter, die brugwachter van de Geeuwenbrug was, werkte ook op het gemeentehuis. Die werd doodsbenauwd, toen ze de Franse parachutisten zag. Ze dook onder het bureau.
Posthumus heeft de in 1939 aangeschafte brandspuit van Van Bergen uit Heiligerlee weggegeven aan de Duitsers, die is nooit teruggekomen. Ik weet niet hoe er toen brand is geblust. Vlak na de oorlog heeft de gemeente een nieuwe brandspuit, een Bikker, aangeschaft.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie heeft het vermoeden dat in die doos papieren van de N.S.B. zaten. De Franse parachutisten waren op zoek naar belastend materiaal. Zie de berichten in ut Deevers Archief met betrekking tot de Franse parachutisten.
De redactie vraag zich wel af of de Franse parachutisten gewapend waren met een brengun. Een brengun was een nogal tamelijk zware mitrailleur.
Posted in N.S.B.'er, Tweede Wereldoorlog
Leave a comment
De tummerman uut Zorgvliet mös un doescel mèèk’n
Eén van de taken van het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, voorheen Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumenatie, is het bewaren en ontsluiten van archieven en collecties, in het bijzonder over de Tweede Wereldoorlog.
Zo bevinden zich in de archieven ook het archief van de Joodse Raad. In het archief van de Joodse Raad is ook aanwezig de Vijftiende Nota van den Heer Meijer de Vries van de Joodse Raad voor Amsterdam van 16 februari 1942 inzake de werkverruiming in de rijkswerkkampen Diever A en Diever B.
Joodsche Raad voor Amsterdam
Nieuwe Keizersgracht 58
Amsterdam/C
Telefoon: 55003, 55136, 54970
Afdeling: XV Speciale Opdrachten
dVr/R/HH0
Amsterdam, 16 februari 1942
WERKVERRUIMING
VIJFTIENDE NOTA van den Heer Meijer de Vries aan onderscheidene
De kamparts van de kampen Diever A en Diever B heeft een onderzoek ingesteld in verband met een zekeren vorm van vervuiling, welke in die kampen voorkomt. De hier bedoelde vervuiling kwam in kamp A voor bij 11 personen en in kamp B bij 3 personen.
Het Hoofd van de Inspectie van den Rijksdienst voor de Werkverruiming in Assen heeft thans de volgende maatregelen getroffen:
1e. Door de zorg van het Bureau voor Sociale Zaken te Amsterdam zal een gediplomeerd verpleger worden uitgezonden.
2e. Het baden onder toezicht van dezen verpleger zal verplicht worden gesteld.
3e. In kamp Diever B wordt een douche-cel door den plaatselijken timmerman aangebracht, terwijl de noodige waschteilen, emmers en borstel worden aangeschaft.
4e. Zij, die niet zelf hunne kleren kunnen of willen wasschen, kunnen deze naar de wasscherij zenden. Zij, die hun goed niet zelf wasschen en dit laten doen, moeten dit zelf betalen.
Het Gemeentelijk Bureau in Amsterdam heeft den vrouwen van de tewerkgestelden verzocht, schoon ondergoed te willen sturen, waardoor wisselen bij het wasschen gemakkelijker kan geschieden.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
In de brief werd wel de schone schijn van werkverruiming en tewerkgestelden opgehouden.
De eerste joodse dwangarbeiders kwamen op zaterdag 10 januari 1942 in de twee isolatie- en doorvoerkampen in de Olde Willem aan. De namen van de eerste joodse dwangarbeiders in werkkamp Diever A zijn bekend.
De mannen zullen met de trein van Amsterdam naar Meppel zijn gereisd. En met de bus van Meppel naar Diever zijn gereisd. En vandaar over de Woaterseweg naar de Olde Willem zijn gelopen.
Bij een noordoostenwind vroor het die dag 2 graden en ’s nachts 8 graden. Het bleef de hele maand januari in de Olde Willem vriezen. Op 22 januari 1942 werd bij prachtig winterweer de achtste Elfstedentocht verreden.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief wordt ook verwezen naar het bericht De Woaterseweg in de snee in jannewoari 1942.
Dus de zeer koude weersomstandigheden en een bevroren waterleiding waren de oorzaak dat de joodse dwangarbeiders zich minder of misschien wel helemaal niet in het vrieskoude waslokaal met koud water gingen of konden wassen.
Dus al na een maand bleek dat de hygiënische omstandigheden in werkkamp Diever A en werkkamp Diever B slecht waren. Dus al na een maand moest worden geconstateerd dat ‘een zekeren vorm van vervuiling’ in de twee kampen voorkwam. Met andere en begrijpelijker woorden: flink wat kampbewoners zaten onder de luizen.
In plaats van de oorzaak van de hygiënische problemen op te lossen, dat was de Duitse bezetter vast niet van plan, werd een repressieve maatregel getroffen, te weten het baden in het koude waslokaal met koud water werd onder toezicht van de gediplomeerde verpleger verplicht gesteld.
De redactie weet niet of in de twee kampen daadwerkelijk een gediplomeerd verpleger aanwezig is geweest.
De redactie weet niet of de plaatselijken timmerman daadwerkelijk een douche-cel in werkkamp Diever B heeft aangebracht.
De kastboom’m gaam’m mièr logt dan de gaslaampe
In het voornamelijk op de Stellingwerven gerichte streekblad Aanpakken van 19 december 1960 verscheen het volgende artikel over de geïsoleerd liggende streek Zorgvliet, Woater’n en de Olde Willem. Pas eind 1962 werden Zorgvliet, Wateren en de Olde Willem aangesloten op het electriciteitsnet en de drinkwaterleiding.
Grote eensgezindheid in Fries georiënteerde Drentse dorpen
Kerstbomen in Wateren geven meer licht dan de gaslamp
Afbeelding 1
De drieënzestigjarige Harmke Sijbring maakt nog steeds gebruik van een petroleumlamp. De enige verbetering die de lamp heeft ondergaan is het aanbrengen van een vergasser geweest. De lamp geeft nu iets meer licht dan vroeger. (Eigen foto van Aanpakken)
In de woonkamer van de boerenhoeve van de dertigjarige Wolter Benthem en zijn even oude vrouw Gezina te Wateren nummer 43, staat een sfeervol opgetuigde kerstboom. Samen met de vier kinderen hebben boer en boerin Benthem enkele dagen geleden de fijnspar versierd. En ’s avonds branden er echte kaarsen in. Wel twintig witte stearinepijpjes branden er in de boom en het is of al deze kaarsen tezamen meer licht geven dan de suizende gaslamp, die alleen maar een lichtkring werpt op de tafel die er recht onder staat. Deze lamp wordt gevoed uit een blauwe stalen fles, die ergens achter een gordijntje in de keuken staat. Bij dat gaslicht moet Wolter Benthem zijn kinderen ook het kerstverhaal voorlezen, moet hij de krant lezen en zijn vakliteratuur bestuderen. En bij dat licht, dat in de hoeken van de kamer al geen licht meer is, spelen nu in deze winterse dagen de kinderen op de vloer in het halfdonker.
De familie Benthem weet niet anders of het is goed zo. Elektrisch licht kennen ze niet en van elektrische hulpmiddelen in de huishouding kan geen gebruik gemaakt worden. De folders voor goede verlichting en met afbeeldingen van wasmachines in allerlei soorten worden in de kachel gemikt, zodra ze worden ontvangen. De boerin strijkt de overhemden en de schorten met ’n strijkbout die door gas verwarmd wordt en de matten in de kamer kan zij niet stofzuigen, maar moet ze met een borstel vegen. Op twee meter van het gaslichtpunt heerst schemer.
De bewoners van Wateren zijn daaraan gewend. Sinds jaar en dag mist men de voordelen van elektriciteit in de boerderijen en de woningen. En pas na de oorlog is het gebruik van gas gekomen. Voor die tijd moesten zowel het woonhuis als de stallen verlicht worden met petroleumlampen. En nog bij de oudere ingezetenen in het dorp vindt men de petroleumlamp terug, niet meer volledig in zijn oude gedaante, maar gemoderniseerd tot vergasser, waardoor hij iets meer licht geeft dan voor die tijd.
Zo is de toestand in Wateren 1960, het jaar waarin de wereld technische en wetenschappelijke hoogtepunten heeft gekend. Het jaar waarin de gehele wereld een onstuimige ontwikkeling heeft beleefd. Alleen in Wateren glijdt men zonder elektrisch licht van de ene dag in de andere.
Afbeelding 2
Waterleiding kent men in Zorgvlied en Wateren niet. Mens en dier lest zijn dorst met water uit een put of uit een bron. ’s Avonds moet men zijn handen wassen onder de pomp.
En daar blijft het nog niet bij. Wateren en Zorgvlied, de beide dorpen die een gemeenschap vormen, kennen ook geen waterleiding. Mens en dier lessen hun dorst met water uit putten en bronnen. Vuile kinderhanden worden daar ’s avonds onder de pomp gewassen. In slechts enkele huizen is het systeem zover gemoderniseerd dat men water via een leiding kan laten stromen. Maar dan moet eerst het grondwater of het regenwater in een veel hoger geplaatste tank worden gepompt. Bij het openen van een kraan loopt het water dan vanzelf van de hogere naar de lagere plaats.
Zorgvlied en Wateren vormen een twee-eenheid. De bewoners van beide dorpen vormen een gemeenschap. Zij maken gebruik van een school, hebben een verenigingsleven en vieren hun feestelijke bijeenkomsten in een café, het enige café in beide dorpen, namelijk dat van de heer Van der Helm in Zorgvlied. De toevallige bezoeker zal in Wateren tevergeefs naar een dergelijke lokaliteit zoeken.
Zorgvlied en Wateren zijn Drentse dorpen die liggen in het meest noordelijke deel van het grondgebied van de gemeente Diever. De bewoners zijn er meer Fries dan Drents georiënteerd. Tevergeefs zal men ook proberen de dorpen van Drentse zijde met een normale dienstbus te benaderen. Dat gaat niet. De dichtstbijzijnde busverbinding wordt op Fries grondgebied onderhouden. Zou men bijvoorbeeld de Drentse hoofdstad willen bezoeken, dan moet men eerst vele kilometers fietsen om Diever te bereiken. Of anders moet men via de Friese lijndienst naar Steenwijk of Oosterwolde en van daar verder.
Is het een wonder, dat de bewoners van deze van normale verbindingen verstoken en daardoor dus bijzonder geïsoleerde dorpen die vlak bij elkaar liggen, één gemeenschap vormen ? Wat zou men moeten beginnen als die saamhorigheid niet bestond ? Het is verheugend deze eensgezindheid, dit samengaan van materieel en geestelijk verschillenden, en men waardeert en stimuleert haar. En men stelt alles in het werk deze gebundelde kracht groter te doen worden.
Het verenigingsleven in Zorgvlied en Wateren is sinds de komst van de nieuwe hoofdonderwijzer, de heer G. de Jager, aanzienlijk geactiveerd en religieus totaal verschillenden zijn enthousiaste leden. En binnen het verenigingsverband wordt. weer rekening gehouden met elkanders levensovertuiging. Er wordt bijvoorbeeld door leden van een sportvereniging deelgenomen aan zaterdag- en zondagcompetities.
Uitvoeringen zullen zoveel mogelijk op zaterdag worden gehouden. En de feestelijke bijeenkomsten worden door iedereen in het dorp bezocht. Door de buitenkerkelijken, de katholieken en de protestanten. Alleen de viering van het kerstfeest vormt hierop een uitzondering. Zoals zo vaak in kleine dorpen hangt de activiteit van de gemeenschap af van enkele stimulerende personen. De onderwijzer De Jager is een van hen. Hij kwam twee jaar geleden uit Naarden naar deze Drentse plattelandsgemeente om hoofd te worden van een tweemansschool. Een openbare lagere school waar ook de katholieke leerlingen les krijgen.
Afbeelding 3
Dominee Faber, de Nederlands hervormde predikant, houdt elke zondag dienst in het houten kerkgebouw, dat vlak buiten de kleine dorpskern van Zorgvlied staat. (Eigen foto Aanpakken)
Slechts eenmaal in de week wordt het verschil in geloofsovertuiging gemerkt. Dat is wanneer dominee Faber en pastoor Doedens naar de school komen om godsdienstonderwijs te geven. En dat alles gaat in de beste harmonie. De onderwijzer trekt zich dan bescheiden terug. De pastoor neemt ‘zijn kinderen’ mee naar een der lokalen en dominee Faber geeft de andere kinderen catechetisch onderwijs. Na afloop drinkt men in de woning van de hoofdonderwijzer gezellig met elkaar een kop koffie en geniet men van een goede sigaar.
Trouwens niet alleen wanneer godsdienstonderwijs gegeven moet worden is de verstandhouding tussen de pastoor en de dominee voortreffelijk. De pastoor bezoekt de predikant in zijn Amsterdams aandoende woning in Zorgvlied en ook andersom worden bezoeken afgelegd. Toen pastoor Doedens enige tijd geleden een bromfietsongeval kreeg en in het ziekenhuis in Leeuwarden moest worden opgenomen, reisde dominee Faber naar Leeuwarden om zijn katholieke collega te bezoeken.
Niet alleen de collegae geestelijken kunnen goed met elkaar overweg, die goede verstandhouding geldt eigenlijk voor de gehele gemeenschap. In een vergadering die belegd was om een sportraad te benoemen in de beide dorpen is pastoor Doedens, hoewel er maar een katholiek naast de pastoor die vergadering bijwoonde, met algemene stemmen benoemd tot lid van die raad. “Dit is wel opmerkelijk.” vertelde pastoor Doedens ons, “Meestal is het zo, dat wanneer er iets aan de hand is, de katholieken het eerst worden buitengesloten.”
De eensgezindheid in Zorgvlied en Wateren heeft zich gemanifesteerd in de Vereniging voor Plaatselijke Belangen en deze vereniging heeft haar vertegenwoordiger in de raad van de gemeente Diever. De 67-jarige heer E. Bergsma behartigt reeds jarenlang de belangen van de beide dorpen in Diever’s raad. En met succes. Onlangs is de goedkeuring afgekomen voor het plan voor aansluiting van negenendertig woningen te Wateren op het elektriciteitsnet. Jarenlang is daarvoor in de raad van Diever gepleit. Het volhouden is thans eindelijk bekroond.
Beide dorpen zullen waarschijnlijk in de loop van 1961 elektrisch licht krijgen en ook de waterleidingmaatschappij zal ongetwijfeld na verloop van tijd overgaan tot aansluiting van de percelen in deze noordelijke punt van de gemeente Diever.
Afbeelding 4
Tekst bij deze foto: De kinderen uit Zorgvlied en Wateren gaan naar een openbare lagere school, waar de heer De Jager de scepter zwaait. Katholieke en niet-katholieke kinderen zitten in één klas. Het weinige verkeer dat door Wateren en Zorgvlied rijdt, wordt evenals in andere plaatsen geattendeerd op de school, die aan de weg staat. (Eigen foto Aanpakken)
Zorgvlied en Wateren mogen dan twee sterk geïsoleerde dorpen zijn die in een onrendabel gebied liggen voor wat betreft waterleiding en elektriciteit, het is niet zo dat de dorpen door de gemeentelijke overheid worden vergeten. Financiële steun bij de oprichting van verenigingen en uitvoeringen van culturele waarde wordt steeds graag verleend. Nog niet zo lang geleden is een van de lokalen van de openbare lagere school op kosten van de gemeente geheel opgeknapt. Dit lokaal neemt nu de plaats in van het dorpshuis. Er worden repetities gehouden en oefenavonden. En een keer in de week is er instuif waarvoor veel belangstelling bestaat. Zo werkt de eigen gemeenschap samen met de gemeentelijke overheid aan de culturele en maatschappelijke verheffing in Zorgvlied en Wateren.
Maar nu in december 1960 viert men voor het grootste deel het kerstfeest bij kerstbomen met echte kaarsen die meer licht geven dan de suizende gaslamp en de kinderen moeten voorlopig hun vuile knuisten ’s avonds nog wassen bij de pomp.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De op Zorgvliet wonende en op de zuivelfabriek in Elsloo werkende Eeltje (Eze) Bergsma (PvdA) was in de periode 1946-1966 lid van de raad van de gemiente Deever, tevens wethouder in de periode 1964-1966)
Kornelis Sijbring is geboren op 4 mei 1893. Hij is overleden op 20 juni 1974. Hij was getrouwd met Harmtien (Harmke)
Venema. Zij is geboren op )27 oktober 1897. Zij is overleden op 4 februari 1990). Zij waren de ouders van Gezina Benthem-Sijbring.
Wolter Benthem en zijn vrouw Gezina Sijbring en hun vier kinderen woonden in de Dorpsstraat naast de Nederlands Hervormde kapel Obadja, an de Woaterse kaante.
De bewoners van de huizen op Zorgvliet, op Woater’n en in de Olde Willem moesten nog tot eind 1962 wachten op de aansluiting op het eleictricteitsnet van Laagspanningsnetten uit Groningen. Zie het navolgende krantebericht.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief en in die tijd inwoner van Zorgvliet, Woater’n of de Olde Willem kan en wil zijn eigen ervaringen uit de tijd van de handwaterpompen en de gaslampen op papier zetten en in ut Deevers Archief laten opnemen ?
Afbeelding 5
In de Friese Koerier van 13 november 1961 verscheen het voor de bewoners van Zorgvliet, Wateren en de Olde Willem verlossende bericht over de elektrificatie van hun streek.
Posted in de Olde Willem, Woater’n, Zorgvliet
Leave a comment
See kwaam’m nog wat geld tekötte veur ut kaamp
In de krant Het Volk verscheen op 2 juni 1934 het volgende bericht over de resultaten van de zoektocht naar sponsoren voor het studentenwerkkamp, dat gehouden ging worden in de Deeverse bos, waarvan de deelnemers gehuisvest gingen worden in de koestal van de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Studenten naar het werkkamp
De financiering is nog onvoldoende
Amsterdam, – Vrijdag. Omtrent het aaanstaande Nederlandsch Studenten Werkkamp schrijft men ons onder andere:
“De werkzaamheden ter voorbereiding zijn in vollen gang. Het kamp wordt te Diever (Drente) gehouden op de terreinen van het Staatsboschbeheer (houtvesterij Smilde).
Het werk der fourageerings-commissie heeft tot nu toe goede resultaten opgeleverd; verschillende fabrikanten stonden gratis levensmiddelen af. Helaas zijn de resultaten der financieringsactie voorloopig nog onvoldoende. Deze actie moet dan ook onverzwakt voortgezet worden. Voor het kamp is een bedrag van ƒ 2500 noodig.
De opzet van het kamp is berekend op drie groepen van veertig jongens en acht meisjesstudenten, die respectievelijk van 8-28 Juli, 29 Juli-18 Augustus en van 19 Augustus tot 8 September zullen komen. Voor de buitenlandsche studenten zijn tien plaatsen gereserveerd.
Het aanplakbiljet, welwillend ontworpen door J. Rotgans, wekt algemeene bewondering.
Uit propagandistisch oogpunt stelt de kampleiding ook eenige plaatsen beschikbaar voor aanstaande studenten, die juist eind-examen hebben gedaan of in de hoogste klasse van gymnasium of H.B.S. zitten.
Het kampgeld bedraagt ƒ 15 per drie weken.
Inlichtingen en aanmeldingen bij den kampsecretaris C. G. L. J. Klister, Karei du Jardinstraat 57, Amsterdam-Zuid (Girorekening Amsterdam N 1152, Postgiro: 13500 voor N1152).
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van berichten op papier is, kan ten zeerste een bericht van gelijke strekking lezen op de bladzijden 7 en 8 van Opraekelen 11/4 (december 2011), het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever.. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blad zijn of dat papieren blad bij iemand in kunnen zien.
Is d’r iene dood of bin ie allemoale dood
Toen Jan Hessels nog leefde sprak de redactie van ut Deevers Archief regelmatig met hem bij hem thuis in zijn boerderij an de Kruusstroate over ut olde Deever, over het boerenleven, over dorpsfiguren, over vrogger. Jan hield van het vertellen van anekkedotes, zoals hij die korte en altijd grappige verhaaltjes noemde. De redactie prijst zich gelukkig dat Jan Hessels enige van zijn anekkedotes over dorpsfiguur Geert Dekker op papier heeft gezet. Zie het volgende bericht
De anekkedotes zijn geïllustreerd met -het kan niet anders- uitspraken van Geert Dekker in ut Deevers. Jan Hessels sprak ut olde Deevers zuiver, net zoals Jantje Andreae-Oost en Jannes Bult dat deden, zoals je ut olde Deevers hoort te spreken.
Het is jammer dat ut olde Deevers in het hedendaagse verrandstadiserende vershakespeariserende Deever bijna dood is.
De koneklukke onderscheiding
Enige tijd nadat Geert zijn koninklijke onderscheiding had gekregen, vond er een televisieopname plaats in Diever. Geert kwam hierin ook voor. Na de uitzending kreeg Geert van enkele mensen te horen dat de koningin boos was op hem. Zij had Geert op de televisie gezien en opgemerkt dat hij de koninklijke onderscheiding niet droeg !
Geert ontging de grap en nam dit zo serieus, dat hij vanaf dat moment zijn onderscheiding altijd en voor een ieder goed zichtbaar droeg.
De collectebusse
Na de restauratie (afgerond in 1956 ) van de Grote Kerk (de Nederlands Hervormde Kerk) stond daar een collectebusje waarin de bezoekers van de kerk een bijdrage konden doen voor het onderhoud van de kerk.
Geert, de koster van de kerk, haalde ’s avonds de collectebus uit de kerk en bewaarde deze bij hem thuis in de bedstee op de beddeplaanke, waarna hij de bus ’s morgens weer in de kerk plaatste. Geert mocht altijd aanwezig zijn bij het legen van de collectebus en het tellen van het geld, omdat hij er zich zo bij betrokken voelde.
De opbrengst was voor Geert een waar staatsgeheim. Hij zou nooit aan iemand vertellen hoe groot de opbrengst was geweest. Tot die keer dat hij Cornelis Seinen zag aan de andere kant van de brink. Cornelis was toen lid van de kerkvoogdij en mocht in die functie wel weten hoe groot de opbrengsten van het collectebusje waren. Geert wilde Cornelis op de hoogte brengen van de laatste telling en schreeuwde hem over de brink toe: “Knelis, ur saat seumtachtug gull’n en viemviètig cent in ut bussie, moar dèènk ur umme dai ’j ut neet wieder vutelt heur.”
De landloopers
Geert was ook verantwoordelijk voor landlopers, die tijdelijk werden ingesloten in de kerker onder de toren. Meestal werden ze de volgende morgen weer op vrije voeten gesteld.
Toen Geert een keer een zwangere vrouw, die op alle dèèg’n leup, moest verzorgen in de kerker, had hij het daar moeilijk mee. Hij vertelde: “Ik heb heur d’r ’s mön’s moar vrog uuteloat’n en heur moar gauw over de brogge ebraagt, want as see hier uutepakt haar, dan haar’n wee moar lilluk mit ut seèkie eseet’n. De brogge was de Deeverbrogge en de grens tussen de gemiente Deever en de gemiente Dwingel.
De liekwèèg’n
Geert reed met zijn paard altijd de lijkwagen als dit nodig was.
Op een keer stond Geert voor een begrafenis vanuit Wapse met de koets te wachten voor de deur van het sterfhuis. Het was steenkoud en het wachten verveelde Geert. Hij was op een gegeven moment zo ontstemd dat hij de deur van het huis opende en riep: “Hoe sit dat hier, is d’r iene dood of bin ie allemoale dood”.
Later zei Geert dat hij dat nooit meer zou doen. Hij had het namelijk behoorlijk met de dominee aan de stok gekregen. “Oei, oei”, zei Geert, “Wat kan die man foeter’n.”
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie herinnert zich ook een anekkedote. Geert Dekker en Abel Wijkstra moesten naar Groningen om een overleden vrouw uit Deever op te halen uit het ziekenhuis. Ze gingen met paard en wagen. Om op te schieten liet Geert op de terugweg het paard een poosje draven. Toen ze in Deever aankwamen bemerkten ze dat het lijk onderste boven in de kist lag.
De redactie verwijst voor afbeeldingen van foto’s van Geert Dekker naar afbeeldingen in berichten over Geert Dekker. De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief klikke daartoe op het onderwerp Geert Dekker in het grijze compartiment van de webstee.
Bijvoorbeeld de afbeelding van een foto van Geert Dekker in het weekblad De Spiegel van 6 juni 1956.
Bijvoorbeeld de afbeelding van een foto waarop de negenenzeventigjarige Geert Dekker met zijn op 30 april 1955 ontvangen koninklijke onderscheiding.
De redactie is al jaren op zoek naar een foto, waarop Geert Dekker op de lijkwagen is te zien. Wie helpt ?
Posted in Geert Dekker, Jan Hessels
Leave a comment
Reinder en Jan hept de stien’n biele ehöll’n
De zelf uit te voeren opdracht ‘maak foto’s van het stenen bijltje van Reinder van der Helm’ stond al een flinke tijd op het steeds langer wordende ‘nog-te-doen-in-Deever-lijstje’ van de redactie van ut Deevers Archief. De redactie had deze opdracht op zijn lijstje gezet, nadat hij enige jaren geleden het bericht “Hier woonden dus altijd boeren ?” in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) van 12 januari 1987 had gelezen. Temeer, omdat in dat krantenbericht geen duidelijke afbeelding van het bijltje was opgenomen. Boer Reinder van der Helm leeft niet meer. Dus kon het niet anders zo zijn dan dat zijn zoon Jan van der Helm in Oll’ndeever zich heeft ontfermd over het bijltje.
Want Reinder heeft het bijltje, nadat hij het had gevonden, niet overgedragen aan het Drents Museum. Maar hij had zich wel het een en ander afgevraagd. “Wat moet je met zo’n ding ?” “Veel weet ik er niet van en hoeveel geld is zo’n bijltje waard ?” “Mag ik het bijltje houden.” Moet ik het “bijltje afstaan aan het museum ?” Gelukkig mocht Reinder zijn vondst houden.
Na de laatste jaren vele keren over de Wittelerweg van Wittelte hen Deever te zijn gereden, was het vrijdag 29 november 2024 eindelijk een keer zo ver. Waar ik vroeger over een zandweggetje liep en fietste, reed ik nu over een keurig aangelegd eigen-terrein-straatweggetje naar het bedrijf van Jan van der Helm. Hij en zijn echtgenote zijn eigenaren van het familiebedrijf De Stoefert. Een mooie naam voor een bedrijf, maar in de verste verte is geen zandverstuiving in Oll’ndeever is te vinden.
De redactie mocht van Jan van der Helm foto’s maken van het stenen bijltje. De redactie is hem daar bijzonder erkentelijk voor. Na enig zoekwerk vond Jan het door zijn vader gevonden oudheidkundig waardevolle object.
Amateur-historicus en amateur-archeoloog Egbert Sinkgraven heeft in 1987 kort na het verschijnen van het artikel in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) over de vondst van het bijltje een foto gemaakt. Zie afbeelding 4.
Het betreft een stenen bijltje van een bewoner uit de trechterbekertijd (circa 4350 voor Christus tot ongeveer 2750 voor Christus). Het bijltje is ongeveer tussen de 6700 en 5100 jaren oud. Het bijltje is vrij klein, heeft een lengte van ongeveer 15 centimeter, een breedte van ongeveer 6 centimeter en een dikte van ongeveer 4 centimeter. Het oorspronkelijk gladde oppervlak van het bijltje is sterk geërodeerd. Door de steenaders lopen bruine sporen. Maar met het kleine bijltje konden wel bomen worden omgehakt.
Een amateur-deskundige op het gebied van de samenstelling van gesteenten veronderstelde destijds na enig koekeloeren naar het stenen bijltje in al zijn wijsheid, dat de gebruikte steensoort hoogstwaarschijnlijk amfiboliet is, vandaar die roestkleur. Maar het zou ook zo maar eens kunnen zijn dat de bruine vlekken op het bijltje het gevolg van inwerking van ijzerhoudend grondwater is geweest, want het bijltje werd niet ver een waterloopje gevonden.
Reinder van der Helm zag destijds het bijltje met de scherpe kant naar boven uit zijn land steken. Hij wist toen de vindplaats nauwkeurig te beschrijven. De archeoloog van het provinciaal museum in Assen heeft toen de vindplaats nauwkeurig op een topografische kaart ingetekend. De redactie beschikt nog niet over een goede scan van de archeoloog van de provincie gebruikte topografische kaart.
Op basis van aantekeningen en aanwijzingen van amateur-historicus en amateur-archeoloog Egbert Sinkgraven heeft de redactie de om-en-nabije vindplaats van het bijltje ingetekend in de topografische kaart, die in 1960 is uitgebracht. Zie afbeelding 5.
De redactie van ut Deevers Archief verwijst voor meer informatie over het stenen bijltje naar het bericht Reinder vön un stien’n biele uut de neeje stientied.
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Zijkant van het bijltje.

Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Aan de rechterkant van het bijltje is de scherpe kant te zien. Met het bijltje konden ook bomen worden omgehakt.

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)
Zijkant van het bijltje.

Afbeelding 4 – (© Egbert Sinkgraven)

Afbeelding 5
Reinder van der Helm vond het stenen bijltje ongeveer bij de punt van de pijl vlak bij het stroompje met de naam Slingegröppe.

Posted in Oll'ndeever, Oudheidkunde
Leave a comment
Ut maarktturrein van Deever is ut maarktplein
In Drente is een brink een met bomen beplante centrale ruimte in het dorp, waaromheen boerderijen staan gegroepeerd.
Dat lijkt voor de brink van Deever niet te kloppen, maar het is wel zo. Waar het vooroorlogse gemeentehuis stond, stond tot 1840 een boerderij. Het zo genaamde schultehuis was tot 1935 het woongedeelte van de daaraan vastgebouwde schulteboerderij. En ook op de plek waar nu nog steeds het huis met de naam ‘Zonnehoekje’ staat, stond een boerderij. Zie bijvoorbeeld een afbeelding van het gevelfront in 1924. Café Brinkzicht was tot in 1927 een boerderij met een boerencafé in het voorhuis.
Maar het is wel zo dat de brink van Deever geen origineel Saksische brink is.
Bij een origineel Saksische brink bouwden de boeren eerst hun boerderijen om een centrale ruimte. Want dat was onder meer bevorderlijk voor ut noaberschop. En pas ná de kerstening bouwden ze naar behoefte een kerk aan de brink.
In Deever is het omgekeerd gegaan. In Deever is rond 900 eerst een houten katholiek kerkje gebouwd op de puinhopen van een paganistische tempel. Het moet er in die tijd van de kerstening met al die prekende monniken uit Ierland hard aan toe zijn gegaan. Pas daarna bouwden de tot het christendom bekeerde boeren uit de omgeving hun boerderij dicht in de buurt van het houten katholieke kerkje om een centrale ruimte. Vandaar dat Deever een niet-Saksische brink naast een katholieke kerketuin heeft.
De Deeverse historielogen – niet gehinderd door al te veel historische kennis – beweren vaak met de grootste stelligheid en koppigheid dat het terrein aan het begin van de Bosweg in Deever een brink is. Ze beweren zelfs met de grootste stelligheid en koppigheid dat het de ‘Marktbrink is, dat wil zeggen een brink waarop veemarkten werden gehouden.
In de stevige populair-wetenschappelijke publicatie Brinkenboek – een verkenning van de brinken in Drenthe van de Werkgroep Brinken uit 1981 wordt als brink in Deever ook ‘De doolhof’ of ‘Marktbrink’ aangemerkt. De naam Doolhof is klakkeloos overgenomen uit de brief die de gemiente Deever op 19 juni 1979 aan de Werkgroep Brinken stuurde. Blijkbaar had de Werkgroep Brinken een brief naar de gemiente Deever gestuurd, met het verzoek een opgave te doen van alle in de gemiente Deever bekende ‘brinken’.
Het ligt voor de hand dat de overijverige slimme ambtenaartjes van de gemiente Deever in 1979 de naam ‘De doolhof’ klakkeloos hebben overgenomen van bladzijde 61 van het boek De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld van Arend Mulder uit 1975. Skrief dat moar in de breef. See weet ur toch niks van.
Maar wie van die overijverige ‘slimme ambtenaartjes in ut gemientehuus an de brink van Deever heeft bedacht dat het terrein waar vroeger de vee- en paardemarkten werden gehouden, een brink is ? Het terrein voldoet in de verste verte niet aan de definitie van brink. Het terrein is geen centrale ruimte in het dorp. Om het terrein staan geen boerderijen gegroepeerd. De westkant van het terrein grenst nota bene aan een dodenakker. Op en om het terrein stonden/staan wel veel bomen. Dat dan weer wel.
Toen de Noorderesch nog niet was vernield door de in de dertiger jaren van de vorige eeuw aangelegde Betonweg (nu Ten Darperweg) behoorde het terrein bij de braandkoele met de naam Doolhof ook tot het marktterrein. Het gedeelte van het marktterrein bij de braandkoele was de verhandelplaats van kleinvee. Op het gedeelte van het marktterrein ten westen van de Bosweg werden koeien verhandeld. Het gedeelte ten oosten van het marktterrein diende als verhandelplaats van werkpaarden.
Zie bijvoorbeeld het bericht Ut maarktturrein an ut begun van de Bosweg in 1924.
Zie ook de afbeelding van een foto uit 1924.
Zie ook de afbeelding van een ansichtkaart uit 1929.
Als die overijverige slimme ambtenaartjes in ut olde gemientehuus an de brink van Deever in 1979 enig krantenonderzoek hadden gedaan, dan waren ze vast en zeker gestuit op het volgende belangwekkende berichtje in de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 29 april 1912.
———————————————————————————————————————————————————-
Diever, 28 April.
Aanstaande Vrijdag, 3 Mei, zal ons nieuw marktplein in gebruik worden genomen. ’t Is een ruim, fraai terrein.
Door zware palen met ijzeren buizen is het in vakken verdeeld voor plaatsing van ieder soort vee. Onze gemeenteraad heeft hiermee zeker een goed werk gedaan.
De nieuwe regeling voor marktgeldheffing wordt ook aanstaande Vrijdag, toegepast. De opbrengst hiervan zal dienen, om én rente én aflossing van aankoopkapitaal te vinden, zoodat de hoofdelijke omslag hierdoor niet zal worden verhoogd.
We hopen dat de aanvoer groot mag zijn.
———————————————————————————————————————————————————-
Dus het terrein waar in 1912 (zie tabel 1) en 1918 (zie tabel 2) de vee- en paardemarkten werden gehouden is geen Marktbrink, is geen Marktterrein, is geen Marktplaats, maar het is verrassenderwijs – let wel, mind you, nota bene – een Marktplein !! Hoe nu verder ?
Als die overijverige slimme ambtenaartjes in ut olde gemientehuus an de brink van Deever dat op 29 juni 1979 hadden geweten, dan hadden ze wellicht niet ‘Marktbrink’ maar ‘Marktplein’ als brink in die brief genoemd. Want die overijverige slimme ambtenaartjes in ut olde gemientehuus an de brink van Deever waren wel ambtelijke ambtenaartjes, die met de grootste stelligheid en koppigheid overtuigd van hun onwrikbare ambtelijke gelijk waren. Want wat in hun ambtelijk kop zat, dat zat niet in de weg bij hun ambtelijke stoelgang.
En dat kan nader worden gedemonstreerd met het volgende voorbeeld.
In het ‘Beleids- en Beheersplan Brinken’ van de gemeente Westenveld van 9 oktober 2013 – 34 jaar na die gemeentelijke blunder van 1979, staat een bonte blunderige lulkoekerige fantasietekst over ut maarktturrein an de Bosweg in Deever:
Brinken zijn historische dorpsruimten. In het verleden hadden ze een agrarische functie. De brink werd gebruikt om het vee te laten drinken in de vaak aanwezige drinkput en ’s nachts te stallen. Tevens kwamen de dorpelingen hier bij elkaar om met elkaar van gedachten te wisselen. Het hout van de bomen (veelal eiken) werd gebruikt voor allerlei bouwactiviteiten. Later werd de brink een marktplek en evenementen terrein.
De ambtelijke wens was de vader van de ambtelijke gedachte.
Dus wat in de kop van die Slimme Betweterige Ambtenaartjes In Het Raadhuis Aan De Gemeentehuislaan In Deever zit, dat zit niet in de weg bij hun ambtelijke stoelgang.
Het marktplein werd dus gebruikt voor het houden van vee- en paardemarkten. Zie als voorbeeld de lijst van maandelijkse markten, die in 1912 werden gehouden (tabel 1).
Het marktplein wordt al vele tientallen jaren niet meer gebruikt voor het houden van veemarkten, maar vrijwilligers van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever hebben in 2002 het marktplein wel weer enigszins in beperkte mate als zodanig ingericht. Toen werden weer ‘zware palen met ijzeren buizen’ geplaatst.
Het ontbreekt de redactie van ut Deevers Archief aan een foto van de vrijwilligers aan het werk met de zware palen en de ijzeren buizen.
Om vervolgens in 2019/2020 bij de uitvoering van het peperdure overbodige herbestratingsplan van de straten van het oude Deever en de vernieling van ut maarktturrein zonder omkijken te worden gesloopt. Dat plan had de naam Deever op dreef‘. Dat hebben ze in Deever geweten. De slimme ambtenaartjes waren vooral op dreef met het uitgeven van veel te veel belastinggeld.
En in het ‘Beleids- en Beheersplan Brinken’ van de gemeente Westenveld’ van 9 oktober 2013 stond ook dat in de voorschriften voor de bestemmingsplannen regels opgenomen gingen worden die de cultuurhistorische en landschappelijke waarde van de ‘marktbrink’ moesten beschermen, waarbij het belangrijk was dat te allen tijde moest worden voorkomen dat op de ‘marktbrink’ nieuwe (al dan niet tijdelijke) bouwwerken worden geplaatst. Want het overbodige V.V.V.-kantoor op het paardemarktterrein was al in 2001 gebouwd. Of golden die regels met terugwerkende kracht ?
Tabel 1
In 1912 werden de volgende veemarkten in Deever gehouden:
– dinsdag 9 januari (louwmaand);
– dinsdag 13 februari (sprokkelmaand);
– dinsdag 12 maart (lentemaand);
– dinsdag 9 april (grasmaand);
– vrijdag 3 mei (bloeimaand);
– dinsdag 11 juni (zomermaand);
– woensdag 3 juli (hooimaand);
– zaterdag 10 augustus (oogstmaand);
– dinsdag 10 september (herfstmaand);
– dinsdag 22 oktober (wijnmaand); (jaarmarkt);
– dinsdag 12 november (slachtmaand);
– dinsdag 10 december (wintermaand).
Tabel 2
In 1918 werden de volgende veemarkten in Deever gehouden:
– dinsdag 8 januari (louwmaand);
– maandag 11 februari (sprokkelmaand);
– dinsdag 12 maart (lentemaand);
– dinsdag 9 april (grasmaand);
– vrijdag 3 mei (bloeimaand);
– dinsdag 11 juni (zomermaand);
– woensdag 3 juli (hooimaand);
– zaterdag 10 augustus (oogstmaand);
– dinsdag 10 september (herfstmaand);
– dinsdag 22 oktober (wijnmaand), (jaarmarkt);
– dinsdag 12 november (slachtmaand);
– dinsdag 10 december (wintermaand).
Posted in Deevermarkt
Leave a comment
De Greinspoele tuss’n GP 59 en GP 61
De titel van de hier afgebeelde zwart-wit ansichtkaart luidt ‘Appelscha Grenspoel’. De titel had ook kunnen zijn: ‘Wateren Grenspoel’. Want de naam ‘Grenspoel’ mag duidelijk zijn: de grens tussen de provincie Drente en de provincie Fryslân loopt dwars door de poel heen. De Greinspoele lig tussen greinspoal 59 (GP 59) en greinspoal 61 (GP 61). Greinspoal 60 (GP 60) is vot.
De coördinaten van de genoemde drie grenspalen zijn:
Greinspoal 59 (GP 59) – RD: 215952.514, 549105.933 = GPS: 52.92559, 6.29359;
Greinspoal 60 (GP 60) – RD: 216194.019, 549086.692 = GPS: 52.92538, 6.29718 (zie afbeelding 3);
Greinspoal 61 (GP 61) – RD: 216277.454, 549080.045 = GPS: 52.92532, 6.29841.
Vlak bij de Greinspoele staat in de gemeente Ooststellingwerf – dus niet in de gemiente Deever – een uitkijktoren. Dit is te zien op een detail van een topografische kaart. Zie afbeelding 2.
Vlak bij de Greinspoele en heel vlak bij de uitkijktoren staat in de gemeente Ooststellingwerf – dus niet in de gemiente Deever – ook een oorlogsmonument. Zie ook het bericht Ut oorlogsmonement bee ut Greinsstuwmièr.
Bijgaand afgebeelde zwart-wit ansichtkaart is in december 1963 uitgegeven. Op de schrijfkant van de hier afgebeelde ansichtkaart is de uitgever van de kaart niet vermeld. Op de schrijfkant staat ook niet bij welke neringdoende de ansichtkaart te koop was.
Het is de bedoeling van de redactie van ut Deevers Archief , bij tijd en wijle, bij leven en welzijn, ijs- en weder dienende, een afbeelding van alle ooit uitgegeven ansichtkaarten of bij de redactie bekende foto’s, waarop een bat, battie, braandkoele, braandkoelegie, dobbe, dobbegie, husse, hussegie, mièr, mieètie, plasse, plassie, poele, poelegie, veen, veentie, venne, vennegie, viever, vievertie of anderszins in de Deeverse bos is te zien, te tonen in ut Deevers Archief. Dus de zeer geachte en gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief worden verzocht enig geduld te betrachten.
Afbeelding 1 – De Grenspoele

Afbeelding 2
Detail van de in 2015 uitgegeven topografische kaart. Op het kruispunt van de diagonalen is de Grenspoel te vinden.

Afbeelding 3
Greinspoal 60 (GP 60) (RD: 216194.019, 549086.692 = GPS: 52.92538, 6.29718) stond ooit op de rand van de Grenspoel.

Ut café-losement van Sjoert Benthem an de Brogge
Drukkerij en Boekhandel Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever heeft het boek De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld in januari 1975 uitgegeven. De Deeverse boerenzoon Arend Mulder is de schrjjver/samensteller van dit boek. In het boek is op bladzijde 78 een afbeelding van een ansichtkaart uit 1905 van het café-logement van Sjoert Benthem an de Deeverbrogge te zien. De tekst op bladzijde 78 luidt als volgt.
Dieverbrug
Dit hotel, dat zeer waarschijnlijk gebouwd is na het graven van de Drentsche Hoofdvaart in 1780 (wat zoveel heeft bijgedragen tot de ontwikkeling van dit deel van Drenthe) heeft al heel wat veranderingen ondergaan, om zich aan te passen aan de ontwikkeling, waarop bij de volgende foto’s nader wordt ingegaan.
Dat het zich direct van de goede zijde heeft laten zien, spreekt wel uit het feit, dat op 28 augustus 1844 vijftien vooraanstaande Drenthen onder leiding van J. van Konijnenberg (directeur van de Maatschappij van Weldadigheid) hier het D.L.G. werd opgericht. Voorzitter werd het lid der Gedeputeerde Staten jonkheer R.A. van Echten tot Holthe en secretaris dr. B. Verver, dierenarts.
Bij de aanleg van de tramlijn Assen – Meppel werd het tevens tussenstation van Diever en Dwingeloo.
Tegenover dit hotel aan de Dwingeloër kant van de Dieverbrug stond het café van Warries, later Hogenkamp. Van de oude Sjoert Benthem en de oude Warries (beiden corpulente figuren) is het verhaal bekend, dat ze beiden goede klanten van zichzelf waren en de kunst verstonden, zich voor slechts 1 stuiver daags te bedrinken. Warries kwam bijvoorbeeld bij Benthem, bestelde een borrel en betaalde hem een stuiver. Na een gemoedelijk praatje vertrok Warries weer. Nauwelijks echter was hij thuis, of Benthem scharrelde de brug over naar Warries, kocht een borrel en betaalde met dezelfde stuiver. Zo reisde deze stuiver menigmaal per dag over de brug, dronken beide heren naar believen, zonder dat het hun in de portemonnee kwam. Alleen de fles minderde van inhoud.
Door de tegenwoordige eigenaar familie Johan Blok is het gebouw zowel van buiten als van binnen geheel gemoderniseerd en heeft het zich gerangschikt onder de best bekend staande hotels van Drenthe.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
D.L.G. is de afkorting van Drents Landbouw Genootschap. Bij de oprichting op 28 augustus 1844 was de naam ‘Genootschap tot bevordering van de landbouw in Drente’.
Op de laatste alinea van de tekst is wel wat af te dingen. In het Nieuwblad van het Noorden verscheen op 31 maart 1932 het bericht dat het café-hotel van Johan Blok an de Deeverbrogge in de nacht van 30 op 31 maart 1932 was afgebrand. Ter plekke is een volledig nieuw hotel gebouwd.
Afbeelding 1
Bladzijde 78 van het boek ‘De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld’ van Arend Mulder.

Jansie Grit was de lèèste aarme in ut aar’mhuus
In de Friese Koerier (onafhankelijk dagblad voor Friesland en aangrenzende gebieden) stond op vrijdag 28 juni 1963 het volgende artikel over ut aar’mwaarkhuus an de Grönnegerweg bee Deever.
Gereformeerd armen-werkhuis uit 1861 nu een hervormde boerderij
Laatste kostganger achter de raampjes
DIEVER – Het huis ligt langs een zandweggetje. Het zandweggetje van Diever naar de grote weg Meppel-Assen. Eerst komen we voorbij het hunebed. Wanneer je op de grote stenen staat, wordt het huis zichtbaar. Het is niet alleen een huis, het is ook een half-boerderij. Dat klopt wel, er woont een boer. Even later staan we er voor. Een rieten dak met een ongezellige voorzijde.
Kleine vierkante ruitjes met half gesloten gordijnen. Achter het meest linkse raam gluurt een oude man ons nieuwsgierig aan. Pet op het verweerde gezicht met het boord gesloten. Er is blijkbaar een ingang aan de zijkant, want er groeit een aardig beetje gras voor de deur. Misschien is er vroeger wel eens gebruik gemaakt van de voordeur, maar daar is nu niets meer van te zien.
Het huis wordt als boerderij gebruikt. Van achteren bezien is het ook een boerderij. Maar vanaf het zandweggetje niet. Vanaf het zandweggetje is het een merkwaardig huis, een huis wat aandacht vraagt. Er zitten zeker Saksische perspectieven in de vormen van het huis. Maar we moeten het niet mooier maken dan het is. Het ziet er ook, en dat is het andere gezicht van het huis, bijzonder povertjes uit. Bouwvallig is het niet, tenminste niet met het blote oog waar te nemen. Maar het geeft wel een armoedige indruk.
Het keurig boven de voordeur aangebrachte marmeren bord met opschrift hoort bij dit huis. Het geeft een wat trieste indruk. Van het ingegraveerde worden we ook niet vrolijker. Er zitten wat zwarte roetstrepen over, maar het staat er toch nog duidelijk: Armen-werkhuis der Gereformeerde Gemeente van Diever, opgerigt in het jaar 1861.
Een meer dan honderd jaar oud armenwerkhuis, gesticht door de gereformeerde gemeente in Diever, het vriendelijke Drentse dorp, waar ze zoveel van Shakespeare af weten. Ze hebben er nog iets aan toegevoegd, indertijd in Diever. Achter het jaartal volgt: “De Heer zegene dit werk der liefde, verrigt in Zijnen Naam.”
De Heer behoeft het werk nu niet meer te zegenen, want er is nog maar één oude man in het huis. Hij zit aan tafel bij het boerengezin. Tot voor kort waren er nog twee, maar een is er voor wat maanden overleden. Maar er is wel heel wat afgewerkt in en om dat huis. Want er werd in die dagen van oprichting ook heel wat armoede geleden.
We zullen maar hopen dat de mensen die in het armenwerkhuis kwamen een klein beetje perspectief gingen zien. Hopen doen we het, maar weten doet niemand het meer. Er zijn geen kronieken van bewaard gebleven. Maar ze hebben het indertijd wel nadrukkelijk gevraagd, of de Heer het werk wilde zegenen, dat werd verricht in zijn naam.
Goed, er zijn sinds 1861 ook nog enige strubbelingen geweest onder de niet-katholieke kerksen. Eén oude man herinnert, met het gevelopschrift, nog aan het andere gezicht dat het huis in vroeger dagen had en waarvan het de sporen draagt.
In de Friese Koerier stond op zaterdag 10 maart 1962 het volgende bericht over de lèèste aarme Jans (Jansie) Grit in ut aar’mwaarkhuus an de Grönnegerweg bee Deever. Zie afbeelding 4.
Zeventig jaar in verzorgingstehuis
Diever – In het verzorgingstehuis van de diaconie der Ned. Hervormde gemeente te Diever worden door de pachter van de diaconieboerderij een tweetal bejaarden verzorgd.
Van dit tweetal vierde Js. Grit donderdag zijn 75ste verjaardag, die tevens een jubileum betekende. Op deze dag was het namelijk 70 jaren geleden dat hij in het verzorgingshuis, toen nog Armenwerkhuis, werd opgenomen.
In deze 70 jaren heeft hij diverse armenvaders meegemaakt. De verzorging geschiedt momenteel door de pachter van de diaconieboerderij P. Goettsch, daarbij geassisteerd door zijn echtgenote mw. J. Goettsch-Veen.
Aan het heugelijke feit werd een feestelijk tintje gegeven. In tegenwoordigheid van ds. D. Th. Rutgers en de kerkeraadsleden bracht de plaatselijke muziekvereniging “Excelsior” beide oudjes een serenade die door hen zeer op prijs werd gesteld.
Ds. Rutgers sprak enige woorden tot de jubilaris waaraan hij een welgemeende gelukwens vast knoopte.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het mag uit de woordkeuze en de toon van het verhaal duidelijk zijn dat de journalist van de Friese Koerier met tegenzin en zonder voorbereiding en zonder enige kennis naar Deever was afgereisd en dan ook nog ver weg van het dorp over die verrekte zandweg met de naam Grönnegerweg bij dat verrekte trieste aar’mwaarkhuus (dat in de Deeverse volksmond ut aar’mhuus werd genoemd) moet die ene oude ‘arme’ moest zien te geraken.
De redactie kan geen chocola maken van dit bericht. Wat wilde de journalist zeggen, wat bedoelde hij, wat wilde hij zoal suggereren ? Het ontgaat de redactie volledig.
Had de journalist op zijn minst maar het bericht van een collega over Jans (Jansie) Grit in diezelfde Friese Koerier van zaterdag 10 maart 1962 gelezen (afbeelding 4).
En het is ook niet zo dat hij naar Deever moest, vanwege het 100-jarig bestaan van ut aar’mhuus in 1961, want hij schreef het artikel in 1963. Dus de grote vraag is: wat had deze journalist in Deever te zoeken ?
De slechts voorbereide en slecht schrijvende journalist van de Friese Koerier bedacht voor zijn negatief geschreven artikel een beroerde titel.
Tot ongeveer 1800 heette de kerk die uit de Reformatie is voortgekomen, de gereformeerde kerk, daarna werd deze kerk vaak de hervormde kerk genoemd. De woorden ‘hervormd’ en ‘gereformeerd’ betekenen taalkundig hetzelfde. Het woord ‘gereformeerd’ heeft de oudste rechten; het woord ‘hervormd’ is een begrip dat pas na 1800 in gebruik is geraakt.
In het afgelegen Diever bleef men na 1800 – wellicht tegen beter weten in – nog heel lang vasthouden aan de naam Gereformeerde Kerk, wat nu de Hervormde Kerk is. Vandaar dat op de gevelsteen boven de voordeur van ut aar’mhuus staat: Armenwerkhuis der Gereformeerde Gemeente van Diever, opgerigt in het jaar 1861. Eigenlijk had op de gevelsteen moeten staan: Armenwerkhuis der Hervormde Gemeente van Diever, opgerigt in het jaar 1861.
De zin ‘Het gebouw is van gereformeerde in hervormde handen overgegaan en deze hebben het perceel verhuurd aan een boer’ in het artikel moet daarom als niet geschreven worden beschouwd.
Op 31 oktober 1836 werd in Deever een van de Hervormde Kerk afgescheiden gemeente gesticht. Die gemeente kreeg de naam Christelijke Afgescheiden Gemeente. Later werd deze naam gewijzigd in de naam van vóór 1800: Gereformeerde Kerk.
De laatste ‘arme’ in het armenwerkhuis was Jans (Jansie) Grit, die door de journalist denigrerend ‘kostganger’ wordt genoemd. Het aar’mhuus is omstreeks 1965 opgeheven. De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief kan meer berichten over ut ‘aar’mhuus’ in ut Deevers Archief vinden.
Afbeelding 1
Onder de grote afbeelding van de voorgevel van ut aar’mhuus staat de tekst: Vroeger armen-werkhuis, nu boerderij met één bejaarde kostganger. De laatste die het bord boven de voordeur nog waar kan maken.

Afbeelding 2
Onder de afbeelding van de gevelsteen boven de voordeur staat de volgende tekst:
Het bord boven de voordeur, dat ons herinnert aan het andere gezicht van het huis aan het zandweggetje in Diever.

Afbeelding 3 – ( © Ut Deevers Archief – 5 december 2001 – Alle rechten voorbehouden)
Op de hier afgebeelde gevelsteen boven de voordeur van ut aar’mhuus staat de volgende tekst:
Armenwerkhuis der Gereformeerde Gemeente van Diever, opgerigt in het jaar 1861
De Heer zegene dit werk der liefde, verrigt in Zijnen Naam

Afbeelding 4
Bericht in de Friese Koerier van zaterdag 10 maart 1962.

Posted in Aar'mhuus, Dorpsfiguur, Grönnegerweg, Jans (Jansie) Grit
Leave a comment
Gièt Dekker en Aèbeltie Smok an ut waark in de tuun
Drukkerij en Boekhandel Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever heeft het boek De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld in januari 1975 uitgegeven. De Deeverse boerenzoon Arend Mulder is de schrjjver/samensteller van dit boek. In het boek is op bladzijde 91 een afbeelding van een oude foto uit omstreeks 1900-1905. Onder de afgebeelde foto staat de volgende korte tekst.
Twee dorpsfiguren uit Diever
Dit zij twee oude dorpsfiguren uit Diever, die het waard zijn in dit boek te worden opgenomen. Het zijn namelijk Abel Wijkstra (in de volksmond Aèbel Allen of – als scheldnaam – De Smorre genaamd), met zijn oomzegger Geert Dekker, hierna verder omschreven.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Op de afgebeelde foto in de bijgaande afbeelding zijn de twee dorpsfiguren Geert Dekker en Abel Wiijkstra zijn aan het werk in hun tuin op ut Bultie. De redactie schat in dat de hier afgebeelde foto is gemaakt tussen 1900 en 1905.
Abel Wijkstra is geboren op 26 maart 1837 in Deever. Hij was een zoon van Alles Abels Wijkstra, landbouwer en Jacobje Jans Kremer. Abel Wijkstra is overleden op 18 september 1930 op 93-jarige leeftijd in Deever. Hij was niet getrouwd..
Abel Wijkstra werd ook wel Olde Aèbel, Aèbel Allen, Allen Aèbel, de Smorre of Aèbeltie Smok genoemd.
Geert Dekker is geboren op 26 februari 1876 in Dwingel. Hij was een zoon van Jan Dekker, arbeider en Marchje Wijkstra. Geert Dekker overleed op 6 maart 1963 in het Diaconessenhuis in Möppel. Hij was niet getrouwd. Marchje Wijkstra was een zuster van Abel Wijkstra. Zie het overlijdensbericht.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief graag naar onder meer de volgende berichten:
– Anne Mulder over Geert Dekker en Abel Wijkstra ;
– Iene knolle steel’n is net so aarg as 100 gull’n steel’n ;
– Anne Mulder over Geert Dekker en Aèbel Wiekstra;
– Geert Dekker, Aèbel Wiekstroa en Hillechien Dekker;
– Weinigen hebben Geert Dekker uitgeleid;
– Gièt Dekker huust nog op un lie’m vloere;
– Ik hep ut neet edoane ut gebeurde aagter mee;
– Bee Geert Dekker in de Heufdstroate in Deever.
Posted in Dorpsfiguur, Geert Dekker
Leave a comment
Gièt Dekker was de lèèste klokkelüder van Deever
De redactie van ut Deevers Archief heeft in aantal berichten aandacht besteed aan dorpsfiguur Geert Dekker. De ongetrouwde klokkenluider, orgelpomper, koster, lijkwagenrijder en keuterboer Geert Dekker is geboren op 26 februari 1876 in Dwingel en hij is overleden op 6 maart 1963 op 87-jarige leeftijd in Möppel.
Een citaat uit het boek Het mirakel van Klaas Kleine:
Een echte dorpsfiguur was Geert Dekker. Hij was vanaf 1915 klokkenluider en orgelpomper. Geert Dekker werd op koninginnedag 30 april 1955 koninklijk onderscheiden voor zijn 40-jarig jubileum als klokkenluider. Veertig jaar lang de trappen in de toren van Diever op, met de hand de klokken luiden, en dan de trappen weer af, was zeer zeker geen geringe prestatie. In de periode 1955-1957 kon hij de klokken niet luiden vanwege de grote restauratie van de nederlands hervormde kerk.
Geert Dekker vermeldt in het bijschrift van een foto in het artikel ‘Er staat een kerk op instorten’ in het christelijke blad De Spiegel van 23 juli 1955 het volgende:
“Ik ben 79 jaar”, zegt Geert Dekker, “en gedurende 45 jaar daarvan heb ik de kerkklokken van Diever geluid. Nu moet ik drie jaar wachten, vanwege de restauratie, en ik weet niet wat ik in de tussentijd moet doen.”
De oude Geert hoopte blijkbaar – en wellicht tegen beter weten in – na het voltooien van de restauratie weer de klokken te kunnen gaan luiden. Dat was echter niet het geval, omdat op koninginnedag 30 april 1957 een elektrisch schakeluurwerk in het nieuwe gemeentehuis aan de brink in gebruik werd genomen. Geert mocht zichzelf werkloos klokkenluider maken door deze installatie in werking te stellen. Op het plaatje bij het schakeluurwerk stond de volgende tekst:
Op de nationale feestdag in 1957 des morgens om 8 uur is deze apparatuur in werking gesteld door Geert Dekker, die klokkenluider van de gemeente Diever was van 16 maart 1925 tot 1 januari 1957.
Daaruit valt een klokkenluiderschap van bijna 32 jaar af te leiden. Terwijl Klaas Kleine dacht aan 40 jaar klokkeluiderschap en Geert Dekker zelf dacht aan een klokkeluiderschap van 45 jaar. Tijd is een relatief begrip.
In het bijschrift van een foto in het artikel “Waarom accepteerde Diever het door Voorburg verstoten drieluik ?” in het blad De Spiegel’ van 6 juni 1959 staat:
Evenals vroeger heeft de 84-jarige Geert Dekker (meer dan 45 jaar klokkeluider, nu op non-actief, omdat de geluidinstallatie elektrisch werkt) nu ook in de gerestaureerde kerk zijn eigen stoel. Hij voelt zich een beetje eigenaar van de kerk en is erg trots op zijn koninklijke onderscheiding, die hij vanwege zijn 40-jarig klokkeluidersjubileum heeft gekregen. “Wat ik van het schilderij denk ?” Geert kijkt nog eens even naar het grote werk en zegt dan resoluut: “Het is wel mooi, maar je moet er verstand van hebben. Maar er zullen vast wel veel kijkers komen”. Waarschijnlijk hoopt Geert van die kijkers een kleinigheid te ontvangen …
Of Geert Dekker bijna 32 jaar, of 40 jaar, of 45 jaar, of volgens zijn eigen zeggen meer dan 45 jaar klokkenluider is geweest doet niets af aan zijn prestatie en de bijzondere plaats die hij toen ter tijd had in de Deeverse samenleving.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde geïnteresseerde bezoeker van ut Deevers Archief graag naar onder meer het bericht:
– Anne Mulder over Geert Dekker en Abel Wijkstra;
– Bee Geert Dekker in de Heufdstroate in Deever;
– Ik hep u neet edoane,ut gebeurde aagter mee;
– Veur wie de klokke in de toor’nlut.
Jan Hessels schreef in Opraekelen 00/4 het artikel ‘Anekdotes die ik me nog van Geert Dekker herinner’.
Roelof Santing reageerde op het artikel van Jan Hessels in Opraekelen 01/1.
Afbeelding 1
Op de hier afgebeelde foto staan Geert Dekker (links) en Abel Wijkstra (rechts) in hun tuin (op ut Bultie ?). Hier zien we Geert Dekker als jonge kerel van twintig jaar of misschien een paar jaar ouder. Let wel, deze foto moet dus in 1900 of een paar jaar daarvoor zijn gemaakt! Ogenblikkelijk rijst dan de vraag wie in die tijd in Deever fotografeerde ? Voor zover bij de redactie van ut Deevers Archief bekend was burgmeester Hendrik Gerard van Os de enige persoon die dat in die tijd deed ! De hier afgebeelde was aanwezig in de verzameling van Roelof Jans Tabak uut de Aagterstroate in Deever.
Posted in Dorpsfiguur, Geert Dekker
Leave a comment
Gaar’m rogge an de gaaste op de Westeresch
In het programmaboekje van het openluchtspel Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt), dat in 1949 is opgevoerd in het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever, is ter verluchtiging van het boekje onder meer een foto afgebeeld van in hokken geplaatste schoven rogge. Als dat gedaan was, dan kon de boer zeggen: Wee hept de rogge an de gaaste.
De redactie beschikt helaas niet over een scherpe afdruk van het negatief. Waar zou dat negatief gebleven zijn ? De maker van de hier afgebeelde foto stond wellicht bij de bouwakker met de naam Breeakkers op de Westeresch van Deever, tegenover de gemeentelijke woning van de burgemeester an de Heufdstroate.
De redactie van ut Deevers Archief doet voortdurend een oproep aan de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief een goede scan van foto’s van boerenwerk in de gemiente Deever ter beschikking te stellen. Als je ouders of grootouders boer waren, kijk dan vooral eens in hun fotoalbums. Bij de hier afgebeelde foto stond de volgende tekst.
Diever
Diever is de hoofdplaats van het Dieverder dingspil, dat wil zeggen van het grootste deel van zuid-west Drente.
Diever is zeer oud, zoals talrijke bodemvondsten aantonen. Het provinciaal museum van oudheden in Assen herbergt vele urnen, stenen bijlen, enzovoort, afkomstig van uit deze gemeente.
In een akte uit 1181 komt de naam voor als Devere. Behalve het kerkdorp behoorden tot het kerspel de buurtschappen Kalteren, Wittelte, Wapse, Wateren, Leggelo en Eemster.
In 1633 werd het noordelijke gedeelte der venen onder Smilde en Diever afgescheiden. In 1612 namelijk was octrooi verleend tot vervening van de uitgestrekte hoge venen ten noorden van Diever en Leggelo. In 1625 waren de meeste gronden daar reeds van veen ontbloot en had zich een kolonie, Hoogersmilde genaamd, gevormd. In 1633 werd dit gebied verheven tot een Heerlijkheid, de Heerlijkheid van Hoogersmilde. Kerkelijk bleef Smilde nog tot 1845 onder Diever ressorteren.
Na de inlijving van het Koninkrijk Holland werd in 1811 Vledder met Diever tot een Communie verenigd, daarentegen de buurtschappen Eemster en Leggelo van Diever afgescheiden. Vledder en Diever werden weer gescheiden in 1816.
Thans behoren nog tot de gemeente Diever de buurschappen Wapse, Kalteren, Oldendiever, Wittelte, Wateren, Zorgvlied, Dieverbrug en Geeuwenbrug.
Afbeelding 1
Zicht op de gemeentelijke toren en het gebouw van de hervormde kerkgemeente van Deever vanaf de Westeresch.

Afbeelding 2
De hier afgebeelde voorkant van het programmaboekje voor het openluchtspel in het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever was in 1949 versierd met een afbeelding van een foto van de Woaterseweg, toen die weg nog een saandweg was, zeg maar vlak na 1900.
De redactie van ut Deevers Archief kan alleen maar veronderstellen dat burgemeester Hendrik Gerard van Os de maker is van deze foto, want hij heeft in zijn tijd als burgemeester foto’s gemaakt van de omgeving van Deever.
Als burgemeester Hendrik Gerard van Os deze foto aan het begin van de Deeverse kant van de onverharde Woaterseweg heeft gemaakt, dan zal hij dat vast hebben gedaan in de periode, vóórdat de Woaterseweg werd bestraat. In die periode was hij nogal druk bezig met het verkrijgen van subsidie van het rijk en de provincie Drente voor het verharden van de saandweg tussen de Wittelerbrogge en Deever en de saandweg tussen Deever en Zorgvliet/Elsloo. Eén foto kan bij een subsidieaanvraag meer zeggen dan duizend woorden.
De redactie kan alleen maar veronderstellen dat burgemeester Hendrik Gerard van Os zijn Deeverse fotoarchief bij zijn pensionering in 1939 heeft achtergelaten in de burgemeesterskamer in ut olde olde gemientehuus an de brink van Deever en dat burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond Ome Kees of Slimme Kees werd genoemd) in 1949 de afgebeelde foto op het programmaboekje tegenkwam in de foto-erfenis van burgemeester Hendrik Gerard van Os.
De redactie is al tijden zonder succes op zoek naar nazaten van burgemeester Leonard Willem van Os en burgemeester Hendrik Gerard van Os. Wie meldt zich ?

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief, vrijdag 29 november 2024, alle rechten voorbehouden)
De Waoterseweg, kijkend in de richting van de Hoarweg ter hoogte van het huis waar vroeger de familie Doorman woonde.
Posted in Boer'nwaark, Eup’mlogtspel, Westeresch
Leave a comment
De wieserplèèt’n an de toor’n sit noast de galmgèèt’n
Op foto’s en prentbriefkaarten van de in het kerkgebouw van de hervormde kerkgemeente aan de brink van Deever ingebouwd geraakte gemeentelijke toren valt op dat vòòr de grote restauratie van het bouwwerk in de vijftiger jaren van de vorige eeuw de wijzerplaten tegen de toren bóven de galmgaten zaten en na de restauratie náást de galmgaten. De grote vraag is hoe dat zo is gekomen.
De Koninklijke Eijsbouts, voorheen de Nederlandse Fabriek van Torenuurwerken B. Eijsbouts C.V., in Asten verschafte welwillend enige gegevens. Dit bedrijf stuurde kopieën van correspondentie met de gemiente Deever uit 1955 en 1956, waaronder ook een kopie van een document over de plaats van de wijzerplaten tegen de gemeentelijk toren an de brink van Deever.
Het door een vertegenwoordiger van Koninklijke Eijsbouts opgestelde document ‘Bemerkingen omtrent de plaats van de wijzerplaten of cijferringen tegen de toren te Diever’ gericht aan het college van burgemeester en wethouders van de gemiente Deever luidt als volgt:
De bezwaren tegen de vroegere plaats (boven de galmgaten, redactie) van de wijzerplaten zijn de volgende
a)
Bij de restauratie is gebleken dat achter de thans verwijderde wijzerplaten van oorsprong een hoger doorlopende spitsboog van de galmgaten is weggewerkt. Aan één zijde is de oorspronkelijke toestand terug te vinden. Het herstel van deze bogen in oorspronkelijke toestand zal wel de wens van Monumentenzorg zijn. In dat geval is voor de wijzerplaten geen plaats meer, daar de ruimte tussen boog en dakrand slechts 90 cm bedraagt. Een wijzerplaat van 90 cm rond of vierkant tegen deze toren is beslist te klein en dan is het beter geen tijdsaanwijzing aan te brengen.
b)
De bereikbaarheid van de wijzerplaten van buitenaf en van de verbindingen binnen is ongelukkig. Voor het onderhoud is dit een betrekkelijk bezwaar, daar bij opnieuw vergulden een leidekker nodig is voor het afhalen van de borden.
c)
Deze plaats is echter beslist af te raden als elektrische verlichting van de tijdsaanwijzing wordt verlangd, daar het onderhoud van de verlichting (vervangen lampjes) dan zeer moeilijk en zeer kostbaar wordt.
Een andere plaats van de wijzerplaten tegen de torenmuur is denkbaar, bijvoorbeeld op de hoeken of onder de galmgaten. Op de hoeken wordt de bereikbaarheid nog slechter dan in het midden. Onder de galmgaten is de tijdsaanduiding slechts voor enkele omwonenden van nut en dan nog in de zomerdag verscholen achter de omstaande bomen.
Voordelen bij plaatsing van de cijferringen tegen de spits zijn:
a)
De cijferringen worden prima bereikbaar via thans te maken luiken van ongeveer 40 x 50 cm in de torenspits, welke nu onder de wijzeras gemakkelijk kunnen worden aangebracht.
b)
De cijferringen kunnen groter worden uitgevoerd, namelijk met een diameter van ongeveer 1,70 meter in plaats van 1,40 meter, bij een zo groot mogelijke duidelijkheid van goud tegen een leien achtergrond.
c)
De verbindingen met het uurwerk in de toren zijn daardoor ideaal op te stellen en vanaf een ideale plaats bereikbaar, namelijk de vloer (aanzet) van de spits, dus niet als thans juist boven de zware houten klokkenstoel.
d)
Een hogere plaats en daardoor een hoger nuttig effect voor de gehele gemeente.
Uiteindelijk werden de vier wijzerplaten met de roodkoperen cijferringen van 1,70 m diameter na overleg met Monumentenzorg niet bóven de galmgaten, niet ónder de galmgaten, niet tégen de spits en niet óp de hoeken geplaatst, maar net náást de galmgaten – zie ook afbeelding 1 – vanwege het voordeel van een gunstige plaats in de toren van de verbinding van de wijzers met de aandrijfmotor en het voordeel van de grotere wijzerplaten. Zo konden ook de doorlopende spitsbogen van de galmgaten weer in het zicht komen. Zie afbeelding 1. De cijferringen werden voorzien van elektrische verlichting.
De redactie van ut Deevers Archief heeft bijgaand afgebeelde kleurenfoto gemaakt op woensdag 17 mei 2023, tijdens de vervanging van het oude leien dak door een nieuw leien dak.
Afbeelding 1 – © Ut Deevers Archief – 17 mei 2023 – Alle rechten voorbehouden

Posted in Toor'n an de brink
Leave a comment
De neeje vrouw’nklokke in de toor’n an de brink
In 1943 vorderden de Duitsers de grote klok -de mannenklok- met een diameter van 85 cm en een gewicht van 428 kg en de kleine klok -de vrouwenklok- met een diameter van 74 cm en een gewicht van 290 kg voor hun oorlogsindustrie. De mannenklok werd na de oorlog aangetroffen in een opslagplaats in Hamburg. De vrouwenklok is nooit meer teruggevonden.
Ten behoeve van de restauratie van het uurwerk en de klokken in de toren gaf de gemeente Diever op 27 december 1955 de N.V. Nederlandse Klokkengieterij B. Eijsbouts te Asten niet alleen opdracht voor het gieten van een nieuwe vrouwenklok, maar ook voor het plaatsen van een moederklok, een motorgedreven wijzerwerk en slagwerk, vier roodkoperen cijferringen, vier stel wijzers, elektrische verlichting van de cijferringen, een schakelklok (quasimodo) met automatisch week- en zondagschakelprogramma voor twee klokken, een nieuwe hamer voor de uurslagklok, een nieuwe klepel voor de mannenklok, het draaien van de mannenklok, nieuwe luidassen, nieuwe luidwielen, nieuwe lagers en elektrisch aangedreven luidapparaten.
Van belang is te lezen wat klokkengieterij Eijsbouts in haar toelichting op de offerte van 3 december 1955 over de klokken van de toren van de gemeente Diever schreef:
Betreffende de bestaande luidklok en de nieuw te leveren luidklok het volgende.
Het was voor ons zéér interessant bij de opgravingen de oude klokvormen te kunnen zien van de eerste ter plaatse gegoten luidklok (in de Romaanse tijd, redactie), welke vermoedelijk bij de brand (in 1759, redactie) is gesmolten, gezien de mededeling hieromtrent op de nu aanwezige oude klok.
De stemming van de aanwezige klok stemt overeen met de diameter, dat wil zeggen een lage B of een hoge Ais, echter dichter bij de Ais komende. De hierbij in diameter bijkomende nieuwe klok zal een lage Cis of een hoge C moeten worden, derhalve min of meer tussen C en Cis gelegen. Het gewicht hiervan zal ongeveer 260 kg moeten zijn.
Nu de gelegenheid hiertoe aanwezig is, zouden wij u willen voorstellen de nieuwe klok te stemmen in aanwezigheid van de oude klok, die dan tevens een goede en wenselijke schoonmaakbeurt krijgt door zandstralen. Tegelijk kan dan de nieuwe luidas en klepel precies passend worden gemaakt en daarmede dan tevens het luidtempo goed passend met de nieuwe klok geregeld worden.
En zo gebeurde het. De grote klok werd vervoerd naar de fabriek in Asten om de hiervoor beschreven werkzaamheden te kunnen uitvoeren. De kleine luidklok kreeg een diameter van 77 cm en een gewicht van 260 kg. De klok kreeg een C/Cis toon.
De gemeente besloot op 2 juni 1956 dat op de in bestelling zijnde kleine luidklok het volgende opschrift moest worden geplaatst: In 1943 door ‘s vijands hand versmolten tot geweld, werd ik in 1956 opnieuw gevormd. Nu roep ik de levenden, wanneer zij God zoeken en begeleid de doden, opdat zij Hem vinden.
Voorts moest op de nieuwe kleine klok worden vermeld: Gegoten door Nederlandse Klokkengieterij B. Eijsbouts te Asten voor de gemeente Diever.
Bronnen:
– Correspondentie tussen de gemiente Deever en N.V. Klokkengieterij B. Eijsbouts te Asten uit de jaren 1955, 1956 en 1957.
– Het Mirakel, Klaas Kleine, Deever, maart 2000.
Afbeelding 1
De nieuwe klok, de vrouwenklok, is de kleinere klok aan de rechterkant (foto uit de verzameling van de gemiente Deever).

Posted in Toor'n an de brink
Leave a comment
Is de toneelvurening Deever nog neet koninklijk ?
In de Uitgaanskrant van het Algemeen Dagblad verscheen op 20 juli 1989 in de rubriek ‘Er op uit met Koos Smedes’ het volgende bericht met enige indrukken van het bezoek van de auteur van het bericht aan het toeristische dorp Deever
Spelen en spelevaren in en om Diever
Zelfs in de jaren vijftig toen er nog geen plezierjachten in de Drentse Hoofdvaart dobberden en het restaurant in Dieverbrug nog niet in Chinese handen was overgegaan, zelfs in die tijd was het nabije Diever al een toeristisch dorp van allure.
Dat kwam vooral door de openluchtspelen, die er al sinds 1946 in het bos worden opgevoerd door uitsluitend (!) inwoners van het dorp en waarbij het steevast om stukken van Shakespeare gaat. Dit jaar staat op een aantal dagen in juli en augustus Othello op het programma.
Toen ik er als knaap met mijn ouders heen moest (ik zag er de lol absoluut niet van in) kwam er op een gegeven ogenblik een heus paard het toneel ophollen. Tientallen mannen en vrouwen in prachtige kostuums – het resultaat van een half jaar noest werken in Diever – liepen ernaast en jawel, ineens vond ik het allemaal schitterend. Boven ons ruisten de bomen en nog veel hoger flonkerden de sterren. Ach hoe schoon, hoe romantisch dit alles toch was ! Sindsdien heeft niemand me ooit meer een kwaad woord horen zeggen over Shakespeare, al ben ik wel de naam vergeten van het stuk dat ik die avond heb gezien. Maar “what’s in a name”, nietwaar ?
Al deze herinneringen overspoelen mij als ik de laatste kilometers naar Diever afleg. Hoe zal het er nu zijn? De Drentse Hoofdvaart langs de Rijksweg tussen Meppel en Assen is alvast aardig aan deze tijd aangepast met al die jachten en blije vakantiemensen. Daar werd vroeger gewerkt en niet gerecreëerd.
Bij Dieverbrug, twee kilometers van Diever (en even ver van het mooie Dwingeloo aan de andere kant van het water), zijn stoplichten gekomen, constateer ik ietwat zenuwachtig. En rechts in het langwerpige restaurant bij de brug, met nog steeds dat ouderwetse ronde bierreclame-bord, wordt nu dus nasi-goreng geserveerd. Mijn hemel, blijft er dan niets hetzelfde ?
Onveranderd
Jawel. De oude wondermooie brink in Diever is onveranderd. Zo op het eerste gezicht tenminste. De kolossale oude beuken werpen een geheimzinnige schaduw op de deels 12-e eeuwse kerk, waaromheen de huizen en gebouwen in een wijde kring staan gerangschikt. Goed, goed, de snackbar en de wervende teksten op de tot prethuis omgebouwde ‘Boerderij’ (videotheek, kadowinkel, coffeeshop – 450 vierkante meter kijkplezier’) vallen wat uit de toon, maar toch is dit een van de mooiste brinken van ons land.
“Dat blijft helaas liet zo”, zegt Hetty van den Berg, die mij even later een bakje koffie voorzet in het bejaarde Schultehuis in Diever, waarvan zij de beheerster is. “De vijf mooiste en dikste bomen worden in oktober omgehakt. Daar is niets meer aan te doen. De gemeenteraad heeft zo besloten. Protesten van de bevolking en een handtekeningenactie hebben niet geholpen. Een boomchirurg heeft ons verzekerd dat de beuken niets mankeert, maar volgens de gemeente zijn ze ziek, maken ze de kerk vochtig en ontnemen ze het licht aan enkele treuressen. Het is om te grienen, maar het is niet anders. En, ha ha, we krijgen er nieuwe kleine boompjes voor in de plaats.”
Ze gaat op een leuker onderwerp over: het Schultehuis, waarvan alleen de grote kamer, met oude plavuizen, mooie kasten, een opmerkelijk balkenplafond en prachtige tegels, valt te bezichtigen. “Het is het oudste huis van Diever”, zegt ze. “Het werd rond 1600, kort na de verwoestingen door de Spanjaarden, gebouwd. Tot 1870 woonden hier de schultes. Een schulte was niet alleen burgemeester van de plaats, maar ook kantonrechter, notaris en deurwaarder. Jawel, in deze kamer hebben heel wat mensen terecht gestaan.”
Het door een haag van linden afgeschermde tamelijk onopvallende pand is tot oktober op werk- en zaterdagen (maar niet op woensdagen) te bezichtigen van 10-12 en van 14-17 uur.
In de kelder werden in 1944 zes door de Duitsers gevangen genomen onderduikers tijdelijk opgesloten. Thijs, Jan en Roelof Eggink, Hilbert Gunnink, Geert Gerhardus Koster en Hermannus Vos hadden zich lange tijd goed schuil kunnen houden in een hol midden in de bossen. Tot men hen verraadde en het zestal eerst naar het Schultehuis en later naar kampen in Duitsland werden vervoerd. Geen van hen kwam terug.
Macaber
Het gerestaureerde onderduikershol vormt nu een macabere attractie in het toeristische pakket van Diever, tezamen met andere zaken als een glasmuseum, een koetsenverzameling, een radio- en elektriciteitsmuseum en het Schultehuis.
Ruim 4000 hectaren natuur omhelst de Drentse plaats, die voor fietsers, wandelaars én voor de aanhangers van Shakespeare dan ook een waar dorado is. Zelfs zonder die mooie onvervangbare bomen op de nu nog ongeschonden Brink.
Tekst bij de afbeelding
De treuressen bij de oude kerk in Diever worden nu nog deels overschaduwd door prachtige machtige beuken, waarvan er echter vijf zullen worden omgehakt. Dat verschaft meer licht, maar maakt de zaak er zeker niet mooier op. (Foto Peter Kuiper)
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De brink van Deever en de kerketuin rond het kerkgebouw aan de brink zijn in de periode 1955/1956 drastisch ‘aangepast’, zeg maar grondig vernield, vanwege de bouw van het megalomane, meiboomiaanse, veel te hoge en lompe gemeentehuis. Desalniettemin vond de schrijver van het bericht dat het een ‘oude wondermooie brink’ was gebleven. What’s in an experience ? To experience or not to experience, that’s the question. In 2019/2021 is de brink van Deever opnieuw drastisch aangepast aan de wensen van de Hoge Dametjes En Heertjes Van Het Grote Brinkengelijk In Het Raadhuis Aan De Gemeentehuisoprijlaan In Deever.
De redactie heeft in verschillende berichten aandacht besteed aan het tot een ‘prethuis’ met de naam ‘de Boerderij’ (videotheek, kadowinkel, coffeeshop, 450 vierkante meter kijkplezier’).
Het is al lang niet meer zo dat het openluchtspel in het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever uitsluitend wordt opgevoerd door inwoners van Deever. Tegenwoordig lijkt de conclusie gerechtvaardigd dat het toeval is dat een gewone inwoner van Deever mee mag doen. De bulkend rijke toneelvereniging Deever is immers hard op weg op zijn minst een semi-professioneel theatergezelschap, misschien wel een professioneel theatergezelschap te worden.
Het is toch wel enigszins verbazingwekkend dat de toneelvereniging Deever zich nog niet koninklijk mag noemen. De aanvraag voor de koninklijke erepenning had in 1996 bij het 50-jarig bestaan kunnen worden ingediend. De aanvraag voor de koninklijke erepenning had in 2021 bij het 75-jarig bestaan kunnen worden ingediend. Toch wel een erg gemiste kans. Hebben voorzitter Peter Sloot en de zijnen zitten slapen ? Heeft de commercieel georiënteerde happy few ons-kent-ons-lobby-club Village of Shakespeare ook zittten slapen ?
Bij een koninklijke erkenning in 2021 had de naam van de toneelvereniging Deever met geschwinde spoed en in gestrekte draf kunnen worden gewijzigd in Royal Dutch Shakespeare Company (©, ® en™). Want Deever moet ten zeerste commercieel worden opgestoten in de vaart der professionele toneelvolkeren. Nu kan pas een aanvraag voor de koninklijke erepenning bij het 100-jarig bestaan in 2046 worden ingediend.
De volledig op de toeristenindustrie georiënteerde gemiente Deever is niet museumbestendig en zal ook nooit museumbestendig worden. In Deever is aan museums geen droog brood te verdienen. Dus ondernemende particuliere initiatiefnemers, gij zijt gewaarschuwd, begin nooit een museum in Deever. Het bericht maakt gewag van het glasmuseum, het koetsenmuseum, het radiomuseum en het schultehuismuseum. Die bestaan uiteraard al lang niet meer. In het schultehuis huist tegenwoordige een soort van ‘prethuis voor oerbelevingen’, en is bepaald geen museum te noemen.
Posted in Shakespearitis, Toeristenindustrie
Leave a comment
Un brokkie leistienpanne van de doake van de kaarke
De redactie van ut Deevers Archief toont de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief graag een stukje van een gebroken pan van leisteen afkomstig van het dak aan de noordkant van de kerk van de hervormde geloofsgemeente aan de brink van Deever. Zie afbeelding 1.
Het zeventig jaar oude stukje leisteendakpan is ongeveer 10 cm breed en 15 cm lang. Let vooral op de drie gaatjes voor de spijkers voor het bevestigen van de leisteendakpan aan het houtwerk. Let vooral ook op het zeldzame leisteenkorstmosje aan de onderkant van het stukje leisteendakpan.
De redactie deed deze belangwekkende archeologische vondst op woensdag 17 mei 2023 niet ín de bodem, maar óp de bodem van ut smalle diel van de kaarketuun an de Peperstroate in Deever onder de toen opgestelde bouwsteiger van aannemer Moes van de Gowe. Zie afbeelding 2. Aan zo’n vondst mag uiteraard niet meer waarde dan de waarde van een met een kunstwerk beschilderde complete leisteendakpan worden toegedicht. De redactie heeft het brokje leisteendakpan daarom maar in zijn doos met Deeverse prullaria gestopt. Weggooien kan altijd nog.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief voor de volledigheid ook naar het bericht Un Duutse annemer leg Spaanse lei’n op de doake.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief voor de volledigheid ook naar een artikel in het Dagblad van het Noorden van 9 mei 2023. Zie afbeelding 4.
De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief voor de volledigheid ook naar een artikel in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) van 10 mei 2023. Zie afbeelding 5.
Afbeelding 1 – (© Ut Deevers Archief – woensdag 17 mei 2023 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief – woensdag 17 mei 2023 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – vrijdag 29 november 2024 – Alle rechten voorbehouden)

Afbeelding 4 – Artikel in het Dagblad van het Noorden van 9 mei 2023.

Afbeelding 5 – Artikel in de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Courant) van 10 mei 2023.

Posted in Deeverse prullaria, Kaarke an de brink
Leave a comment
Us Abe mög van Ome Kees sien hèmer mit neem’m
In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op woensdag 21 september 1966 het volgende bericht over de pensionering van de Deeverse dorpsfiguur en schrijver en straatmaker Abe Brouwer.
ScDe Friese schrijver Abc Brouwer heeft afscheid genomen van de gemeente Diever, waar hij negen jaar straatmaker is geweest. Brouwer, die als gemeld met pensioen gaat en naar Friesland terugkeert, werd op de Cuituurzolder onder meer toegesproken door burgemeester J. C. Meyboom.
“Het werk dat je doet is pas goed als je het doet met ruime blik. Voor Brouwer was het niet een kwestie van de ene steen naast de andere leggen.”
De burgemeester zag in Brouwer de schrijver en de straatmaker naast elkaar: de materie en de geest tezamen.
Burgemeester Meyboom bood de heer Brouwer de straathamer aan, waarmee hij in Diever heeft gewerkt en mevrouw Brouwer bloemen. Tot de cadeaus, die de schrijver-straatmaker verder nog kreeg, behoorden een platenbon, een boek en een bureaulamp.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie toont dit bericht aan de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief, omdat Abe Brouwer in zijn Deeverse periode een belangrijke bijdrage aan het dorpsleven heeft geleverd, niet alleen als gemeentelijke straatmaker, maar ook als toneelspeler in het openluchtspel in het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever. En omdat hij bijvoorbeeld voor een boerderijtje in Oll’ndeever in de bestrating een van zijn vele straatsteenfiguren aanbracht.
Zoals gebruikelijk bij dit soort gelegenheden hield burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd Ome Kees of Slimme Kees werd genoemd) weer een lulkoek-speech.
Abe Brouwer is een Friese schrijver. Hij is geboren op 18 september 1901 in Bergumerheide. Hij is overleden op 18 maart 1985 in Franeker. Hij publiceerde romans, toneelstukken en gedichten in het Fries. Hij werd vertaald in het Nederlands en diverse andere talen. Vooral zijn romans trokken een breed lezerspubliek. Zijn roman De gouden swipe (1941) werd in 1994 verfilmd.
De redactie heeft hem en zijn vrouw persoonlijk gekend, toen hij in het huis met adres Veentjesweg 3 (nu Veentjesweg 5) in Deever woonde. Hij was een zeer aimabele man. Zij was een zeer aimabele vrouw.
De redactie probeert beetje bij beetje een dossiertje van Abe Brouwer aan te leggen. Als een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief daar een bijdrage aan kan leveren in de vorm van bijvoorbeeld het beschrijven van een persoonlijke ervaring met hem, dan is dat bij voorbaat bijzonder welkom.
Posted in Abe Brouwer, Dorpsfiguur
Leave a comment
De Duutsers mögt’n mee mien fietse neet ofpakk’n
De redactie van ut Deevers Archief heeft in het verleden veel gecorrespondeerd met wijlen Roelof Jannes Smit. Nadat hij de redactie de tekst voor het bericht Monsters neem’m veur de melkfubriek van Deever had toegestuurd, stuurde hij een kopie van het door de Duitse bezetter in maart 1945 afgegeven bewijs (zie afbeelding 1), waarop stond dat zijn fiets niet in beslag mocht worden genomen. Want hij was vergeten die kopie mee te sturen met de tekst voor het genoemde bericht. Want in het genoemde bericht beschreef hij dat hij dat bewijs een keer aan een Duitse soldaat moest laten zien. De redactie van ut Deevers Archief citeert voor alle duidelijkheid eerst het betreffende stukje tekst uit het bericht Monsters neem’m veur de melkfubriek van Deever.
Monsters nemen in de Tweede Wereldoorlog
In de winter van 1944-1945 moest ik op een morgen naar Klaas Hofstee (Klaas van Sieger) in Oll’ndeever. Die was altijd vroeg met het melken. Ik was net na spertijd in het donker van huis gegaan. Bij de melkfabriek werd ‘halt’ geroepen. Ik was toen dertien jaar. Daar stond een gewapende Duitse militair. Ik moest hem uitleggen wat ik wilde gaan doen. Ik moest ook het kistje van de fiets halen. Hij controleerde de inhoud van het kistje en bekeek het monsterboekje.
Ik toonde hem mijn Bescheinigung, dat was het papier, waaruit moest blijken dat hij mijn fiets niet mocht afpakken. Een Bescheinigung werd verstrekt aan mensen die werkzaam waren in de voedselvoorziening.
In het laatste jaar van de oorlog respecteerden de Duitsers deze vrijstelling niet meer zo nauwkeurig. Zo kon het gebeuren dat je toch de fiets kwijtraakte. Ik mocht echter doorrijden.
Het was erg koud en ik was blij dat ik bij Klaas van Sieger in de warme stal kwam.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief.
Waren in Deever in de winter 1944/1945 Duitse soldaten ingekwartierd ? Vanwege de aanleg van de Frieslandriegel, de Duitse verdedigingslinie tussen Zwolle en Delfzijl in Overijssel en Drente ? En zo ja, waar, bij wie ?
Klaas Hofstee werd Klaas van Sieger genoemd, omdat zijn vader Sieger heette. Hij boerkte in de boerderij die tegenwoordig het adres Holtenweg 2 in Oll’ndeever heeft.
Hij, zijn vrouw en zoon Sieger, zijn in het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw verhuist naar een boerderij in Dwingel. De boerderij aan de Holtenweg heeft vele jaren leeg gestaan.
Als zoon Sieger Hofstee dit bericht leest, dan verzoekt de redactie hem vooral te reageren op dit bericht !
Afbeelding 1 – Bewijs van vrijwaring van inbeslagname van een fiets.

Op het documentje staat het volgende.
Der Beauftragte des Reichskommissars für die Provinz Drenthe
Der Leiter Ernährung und Landwirtschaft
Bescheinigung
Das Fahrrad von
Name: R.J. Smit
Wohnung: Dieverbrug 2
Geburtsdatum: 8 . 4 . 1931
Personalausweis: —————
wird zu Durchführung von Arbeiten der Ernährungssicherung dringend benötigt.
Es darf daher von keiner Wehrmacht, S.S. onder sonstigen Dienststelle beschlagnahmt werden.
Assen, den 10 Marz 1945.
Op de Bescheinigung stond het stempel van Der Reichscommissar für die besetzten Niederländische Gebiete.
De vertaling van dit documentje luidt min of meer als volgt.
De commissaris, direct geplaatst onder de rijkscommissaris, in de provincie Drenthe
Het hoofd voeding en landbouw
Bewijs
De fiets van
Naam: R.J. Smit
Woning: Dieverbrug 2
Geboortedatum: 8 april 1931
Identiteitsbewijs: ————–
is dringend nodig om werk voor voedselzekerheid uit te voeren.
En mag daarom niet door de Wehrmacht, de S.S. of een andere instantie in beslag worden genomen.
Assen, 10 maart 1945.
Posted in Tweede Wereldoorlog
Leave a comment
Bee ut galasuvies heude ok un posselein’n botterpot
De megalomane burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd Ome Kees of Slimme Kees werd genoemd) bemoeide zich in 1957 ten zeerste en tot het uiterste en tot in het pietluttigste met de peperdure inrichting van het nieuwe gemeentehuis van de armlastige gemiente Deever an de brink van Deever. En tot die inrichting behoorde volgens burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd Ome Kees of Slimme Kees werd genoemd) ook een chique galaservies met gemeentewapen van Petrus Regout en Compagnons uit Maastricht. Voor minder deed hij het niet.
De redactie van ut Deevers Archief citeert uit het papieren blad Opraekelen 09/3 (september 2009) van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, enkele eigen woorden van burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd Ome Kees of Slimme Kees werd genoemd) over het gemeentelijke galaservies:
In de kasten staan kopjes, schoteltjes, koffiekannen, theepotten, suikerpotten, melkkannetjes, koekborden, en gebakschoteltjes opgeborgen.
Maar burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd Ome Kees of Slimme Kees werd genoemd) vergat te vermelden dat zijn vrouw Nelly Veltman (die in de Deeverse volksmond altijd Tante Nel werd genoemd) ook galaserviesspul voor het ontbijt en de lunch had besteld.
Want als de Shakespeare-burgemeester van Deever upon Kwasloot de Shakespeare-burgemeester van Stratford upon Avon op de cultuurzolder van het gemeentehuis aan de brink voor een klassiek Engels ontbijtje uitnodigde, dan kon Tante Nel hem het ontbijt met ham-and-eggs-and-bacon en butter toast natuurlijk niet op ordinaire HEMA-bordjes serveren.
En tot dat galaserviesspul behoorde ook de hier afgebeelde porceleinen botervloot, misschien behoorden nog wel één of twee botervloten tot dat servies. Wie het weet die mag het zeggen. Zie de afbeeldingen 1 en 2. Op de onderkant van de botervloot staat: Petrus Regout – Porcelein – Made in Holland.
Posted in Deeverse prullaria, Gemiente Deever
Leave a comment
De ièste marretonloper komp uut Deever
De redactie van ut Deevers Archief komt bij zoektochten door oude kranten zo nu en dan merkwaardige – soms grappige – berichten – uut de gemiente Deever tegen. Op 13 januari 1853 verscheen in de Rotterdamsche Courant het volgende bericht over de voor die tijd formidabele prestaties van hardloper Klaas Klaster uut Deever.
Den 2 dezer werd ten huize van den kastelein J.H. Zoer, te Diever, tusschen eenige jonge lieden en zekeren Klaas Klaster, de volgende weddingschap aangegaan: Genoemde Klaster wilde aannemen, om den afstand van daar naar Dieverbrug en terug, zijnde 40 minuten, binnen het kwartier of 15 minuten af te loopen.
De weddingschap ging aan, en tot overtuiging dat hij ter bestemder plaats geweest was, moest hij zich ten huize van den heer H. Vroom aldaar vervoegen en pijpen van hem medenemen.
Na zijn vertrek waren 14 minuten verloopen, en men dacht, het is onmogelijk; maar ziet, de deur wordt geopend en de hardlooper verschijnt met de pijpen in de hand en men kon niet eens aan hem bespeuren dat hij hard geloopen had.
Den donderdag te voren is hij te gelijk met de diligence uit Meppel geloopen, en hoe men de paarden ook mogt aanzetten, men kon hem niet bijblijven; hij deed telkens de tolhekken voor hen open, voelde de paarden op de huid en zeide, dat, naardien hunne paarden er zoo goed uitzagen, zij toch niet hard konden loopen.
Van Diever. naar Assen en terug, zijnde 10 uren, loopt hij binnen 4 uren af.
Als hij aan het loopen is neemt hij een klein stokje in den mond en een ander in de hand, waarmede hij zich telkens om de beenen slaat.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Kastelein J.H. Zoer was Jan Hendriks Zoer. Hij werd ook wel Jan Hendriks Raggers genoemd. Hij was in 1853 kastelein, maar was bij zijn huwelijk boer, later arbeider, later winkelier, later koopman, later kastelein. Hij is geboren op 12 december 1810 in Deever. Hij is overleden op 19 februari 1876 op 65-jarige leeftijd in Deever. Hij trouwde op 17 mei 1834 in Deever met Aaltje Arents Keizer. Aaltje Arents Keizer is geboren op 8 september 1807 in Deever. Zij is overleden op 1 februari 1878 op 67-jarige leeftijd in Deever. De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar de standplaats van de woning/winkel/kroeg van Jan Hendriks Zoer.
In het artikel wordt de hardloper Klaas Berends Klaster genoemd. Hij is geboren op 18 september 1821. Hij is overleden op 2 april 1896 op 75-jarige leeftijd te Coehoorn in de gemeente Westerbork. Hij is een zoon van Berend Klaster en Geertje Hilberts. Arbeider Klaas Berends Klaster trouwde op 30 april 1853 in Deever met de boerenmeid Annigje (Anniggien) Beenen Kok. In 1853 was Klaas Berends Klaster 32 jaren oud.
Met H. Vroom wordt Hermannus de Vroome bedoeld. Hij was eigenaar van een tot café-logement omgebouwde boerderij vlak an de Deeverbrogge.
Laten we de afstand Deever-Assen-Deever voor het gemak en naar boven afgerond aanhouden op ongeveer 50 km, een stuk langer dan de afstand van de marathon. Dat zou betekenen dat Klaas Klaster die afstand met een gemiddelde van 12,5 km per uur kan hebben gelegd. Voor een lange-afstands-hardloper is dat voor die tijd bepaald geen slechte prestatie geweest, rekening houdend met het alleen lopen, het ontbreken van sportkleding, de slechte weg langs de vaart, het ongetwijfeld voor hardlopen ongeschikte schoeisel, het ontbreken van verzorging en begeleiding onderweg, het stoppen onderweg voor eten en drinken, wellicht ook het stoppen vanwege kramp, enzovoort. Voorwaar geen slechte prestatie van Klaas Klaster. Een dan te bedenken dat de eerste olympische marathon pas in 1896 in Athene is gelopen, 75 jaar na de geboorte van Klaas Klaster. In het stervensjaar van Klaas Klaster. Hij was zijn tijd ver vooruit.
Posted in Sport
Leave a comment
Ut hef an de Brogge wè wat dooi’n ekost
De redactie van ut Deevers Archief toont in dit bericht een aantal krantenberichten van verkeersongevallen op de kruising an de Deeverbrogge. Al vóór de Tweede Wereldoorlog was de kruising gevaarlijk, ook al waren toen de verkeersintensiteiten lager en de rijsnelheden lager.
In het Nieuwsblad van Friesland verscheen op 6 november 1939 een bericht (afbeelding 1) over een verkeersongeval op het gevaarlijke kruispunt an de Deeverbrogge.
Auto te pletter gereden
Dieverbrug, 3 november. Op het kruispunt alhier had eens weer een aanrijding plaats. Uit de richting Diever komend, wilde de vrachtrijder De Vrieze alhier, den rijksweg oversteken met zijn vrachtauto. Op hetzelfde moment naderde echter over den rijksweg met een behoorlijk gangetje een handelsreiziger in een personenwagen. Laatstgenoemde reed op den voorrangsweg. Hij kon den vrachtwagen niet meer ontwijken en reed zijn auto te pletter. Bovendien vloog de wagen ook nog in brand. Men wist het vuur evenwel te blusschen. Persoonlijke ongelukken kwamen wonderlijk genoeg niet voor.
Afbeelding 1

In de Opregte Steenwijker Courant van 8 juni 1955 stond het bericht ‘Bij verkeersongeval gedood’ (afbeelding 2) over een dodelijk ongeval op het levensgevaarlijke kruispunt an de Deeverbrogge.
Bij verkeersongeval gedood
Bij het kruispunt te Dieverbrug is goed uitkijken ten zeerste aangeraden. De bejaarde heer J. Hoogenkamp, oud-directeur van het PTT-kantoor te Harderwijk, zou dit kruispunt oversteken per bromfiets, maar weifelde even en werd toen door een uit de richting Meppel komende auto aangereden. Hij werd hierbij zo ernstig gewond, dat hij spoedig na het ongeval overleed.
Afbeelding 2

Op 3 juli 1956 stond in de Friese Koerier in het verslag van de op 2 juli 1956 gehouden vergadering van de raad van de gemiente Deever een berichtje (afbeelding 3) over het gevaarlijke kruispunt an de Deeverbogge over de aankoop van een voor verkeersdeelnemers uitzicht ontnemende woning aan de noordkant van de kruising. Deze woning is te zien op verschillende afbeeldingen in ut Deevers Archief, zie bijvoorbeeld de afbeelding van een ansichtkaart uit 1906.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief moet niet denken dat het gemeentebestuur onder leiding van Shakespeare-burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond vaak Slimme Kees werd genoemd) direct aan het slopen ging, nee de vroede vaderen gingen helemaal niet slopen, ze hebben het pand doorverkocht.
Raadsvergadering van 2 juli 1956
Besloten werd tot aankoop van een woning met bijbehorende grond van J. Benthem te Heerenveen voor de prijs van f. 12.000,-. Deze woning staat aan het kruispunt van wegen te Dieverbrug en zal na aankoop worden afgebroken, waardoor een belangrijke verbetering voor de verkeersveiligheid zal worden verkregen. Rijk en provincie zullen in deze aankoop waarschijnlijk bijdragen.
Afbeelding 3

Op 14 juni 1958 stond in de Friese Koerier in het verslag van de op 13 juni 1958 gehouden vergadering van de raad van de gemiente Deever het volgende (afbeelding 4) over de doorverkoop van het in juli 1956 gekochte perceel met woning.
Diever – De raad van deze gemeente heeft aan het rijk verkocht de zogenaamde uitzichthoek van het perceel noordwest van het kruispunt Dieverbrug. Na afbraak van de bestaande woning zal hier een sterk verbeterd uitzicht tot stand komen.
Afbeelding 4

Ook na het het slopen van de woning aan de noordwestkant van de gevaarlijke kruising an de Deeverbrogge bleef de kruising zeer onveilig voor het verkeer.
In de Friese Koerier van 5 augustus 1963 verscheen het bericht ‘Tussen brommer en auto tweemaal botsing’ (afbeelding 5) over twee ongelukken op het gevaarlijke kruispunt an de Deeverbrogge.
Tussen brommer en auto tweemaal botsing
Dieverbrug – Zaterdag deden zich op het kruispunt bij hotel Blok twee verkeersongevallen voor. In alle twee gevallen waren een bromfiets en een personenauto betrokken.
’s Morgens reed de bromfietser H. S. uit Veendam op het rijwielpad langs de rijksweg in de richting Assen. Op hetzelfde moment kwam een personenauto, bestuurd door de heer W. V. uit Ennepetale (Duitsland) uit Meppel en sloeg af naar Diever, waarbij hij geen voorrang verleende aan de bromfietser. Het gevolg was een botsing. Er deden zich geen persoonlijke ongelukken voor. De bromfiets werd zwaar, de auto licht beschadigd.
’s Middags naderde uit de richting Diever een bromfiets met duopassagier; de bestuurder kwam uit Bergum. Na voor het voorrangsbord te hebben gestopt reed de bromfietser de rijksweg op. Een uit de richting Meppel komende personenauto, waarvan de bestuurder uit Den Haag afkomstig was, kon een botsing niet voorkomen. Ook in dit geval deden zich geen persoonlijke ongelukken voor. De bromfiets werd zwaar, de auto vrij ernstig beschadigd.
Afbeelding 5

In afbeelding 6 is het kruispunt op de in 1964 uitgegeven herziene versie van de topografische kaart te zien. De zichtbeperkende woning op de hoek van de weg van Deever hen de Deeverbrogge en de rijksweg aan de noordkant van de kruising an de Deeverbrogge is niet meer ingetekend. Er zit een periode tussen de werkelijke opname en de feitelijke uitgave van de kaart. De redactie van ut Deevers Archief heeft daarom nog niet precies kunnen vaststellen wanneer de woning is afgebroken. In elk na de verkoop van de woning in 1958 aan de Rijkswaterstaat, maar vóór de opnamedatum van de in 1964 uitgegeven kaart. De redactie schat voor het gemak in dat de woning in 1961 is afgebroken. Maar ook ná 1961 bleven de ongelukken gebeuren.
Afbeelding 6

In afbeelding 7 is het kruispunt op de in 1986 uitgegeven herziene versie van de topografische kaart te zien. Er zit een periode tussen de werkelijke opname en de feitelijke uitgave van de kaart.
Door de aanpassing van de aansluiting van de weg van Deever hen de Deeverbrogge kwam de aansluiting recht tegenover de weg hen Dwingel te liggen, waardoor de kruising een stuk veiliger werd.
Afbeelding 7

In het Nieuwblad van het Noorden verscheen op 8 december 1988 het bericht ‘Engels souvenir’ (afbeelding 8) over het met verkeerslichten opgeknapte gevaarlijke kruispunt an de Deeverbrogge.
De redactie van ut Deevers Archief heeft nog niet kunnen achterhalen op welke datum de verkeerslichten op de gevaarlijke kruising an de Deeverbrogge in gebruik zijn genomen. Met het in gebruik nemen van deze verkeersregelinstallatie – de eerste in de gemiente Deever – kwam eind 1988 een einde aan een jarenlange reeks van verkeersongevallen ter plekke.
Engels souvenir
Het opgeknapte kruispunt met de Rijksweg in Dieverbrug heeft onlangs een Engels tintje gekregen. Een van de hoeken is ‘versierd’ me een echte Engelse telefooncel. Wie echter het idee mocht hebben van hieruit te kunnen telefoneren, komt bedrogen uit, want er zit geen telefoon in. Het is een ‘reclamestunt’ van een antiekboerderij in Dieverbrug (foto Peter Kuiper)
Afbeelding 8

De hier afgebeelde zwart-wit foto (afbeelding 9) is gemaakt tijdens de officiële ingebruikname van de verkeersregelinstallatie op de kruising an de Deeverbrogge. Dat was toch wel weer een mooi eerste keer momentje. Dat is toch wel weer een mooi fragmentje uit de geschiedenis van de gemiente Deever. De redactie van ut Deevers Archief wil bijzonder graag weten wanneer deze foto is gemaakt, wie de maker van deze historisch waardevolle foto is en wie op de foto staan.
Afbeelding 9

In deze afbeelding (afbeelding 10) is het kruispunt an de Deeverbrogge op de in 1995 uitgegeven herziene versie van de topografische kaart te zien. Er zit een periode tussen de werkelijke opname en de feitelijke uitgave van de kaart.
Afbeelding 10

In deze afbeelding (afbeelding 10) is het kruispunt an de Deeverbrogge op de in 1997 uitgegeven herziene versie van de topografische kaart te zien. Er zit een periode tussen de werkelijke opname en de feitelijke uitgave van de kaart.
Afbeelding 11

Op woensdag 10 november 1999 verscheen in ut Deeverse Blattie (jaargang 53, nummer 45) het nieuwsberichtje. ‘Nieuwe rotondes open voor verkeer’ (afbeelding 12).
Nieuwe rotondes open voor verkeer
De drie nieuwe rotondes die in opdracht van de provincie in Zuidwest Drente zijn aangelegd worden geopend voor het verkeer. De rotonde bij Wapserveen is op maandag 8 november open gesteld. De rotonde bij Dwingelo en Dieverbrug worden op vrijdag 12 november in gebruik genomen. Bij de rotonde bij Dieverbrug zal het verkeer tot 19 november aanstaande door middel van verkeerslichten worden geregeld.
Afbeelding 12

In afbeelding 13 is het verkeersknooppunt an de Deeverbrogge op de in 2002 uitgegeven herziene versie van de topografische kaart te zien. Er zit een periode tussen de werkelijke opname en de feitelijke uitgave van de kaart.
Op het hier afgebeelde kaartfragment is de in november 1999 in gebruik genomen rotonde an de Deeverbrogge voor het eerst ingetekend. Dat is toch wel weer een mooi eerste keer momentje. Dat is toch wel weer een mooi fragmentje uit de geschiedenis van de gemiente Deever. Dus de stoplichten op de kruising an de Deeverbrogge hebben ongeveer van november 1988 tot november 1999 dienst gedaan.
De redactie vindt het uiterst merkwaardig dat in het hoofdstuk ‘De weg langs de vaart’ in het boek An de Brogge – Geschiedenis van Dieverbrug in woord en beeld van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever geen aandacht is besteed aan de geschiedenis van het kruispunt an de Deeverbrogge.
De redactie vindt het uiterst merkwaardig dat in het hoofdstuk ‘Dieverbrug’ in het boek Fragmenten uit het verleden van de vroegere gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever geen aandacht is besteed aan de geschiedenis van het kruispunt an de Deeverbrogge.
Posted in An de Deeverbrogge, Verkeer en vervoer
Leave a comment
De klaant’n drinkt dom’miet koffie in de kantine
De toneelvereniging Diever is voornemens in 2025 – het liefst vóór het toeristenseizoen – bij het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever een foyertje, zeg maar een kantinetje, zeg maar een ontmoetingsruimtetje, te bouwen en een bestaande overkapping te verbouwen tot schuur.
De totale hoeveelheid bouwseltje, frutseltjes en fratseltjes die hierdoor binnen het terrein van de toneelvereniging zal ontstaan en de bouwhoogte van de bebouwing zijn niet in overeenstemming met de regels van het geldende bestemmingsplan. Derhalve diende de toneelvereniging Diever – nota bene – al op 30 november 2023 bij de ambtenaartjes van de gemeente Westenveld een aanvraag in voor een omgevingsvergunning. Te verlenen volgens de uitgebreide procedure, want het geldende bestemmingsplan moet worden aangepast.
In de huis-aan-huis-krant met de naam Westervelder van woensdag 13 november 2024 – let wel – bijna een jaar ná de vergunningaanvraag van de toneelvereniging Diever – staat in de informatierubriek van de gemeente Westenveld een advertentie (zie afbeelding 1) waarin het college van burgemeester en wethouders aankondigt voornemens te zijn de toneelvereniging Diever een zo genoemde omgevingsvergunning voor het bouwen van een foyertje, zeg maar een kantinetje, zeg maar een ontmoetingsruimtetje, en het uitbreiden van de bijgebouwen op het terrein van de toneelvereniging Diever, gelegen aan de Shakespearebrink (de vroegere Bolderbrink) an de Heezeresch bee Deever, te willen verlenen. Dat is wel een heel erg lange zin.
Elk zichzelf respecterend bestuur van een professioneel theatergezelschap heeft in zijn theater een ruime foyer, zeg maar een ruime kantine, zeg maar een ruime ontmoetingsruimte. De bulkend rijke toneelvereniging Diever, die door wil groeien naar een professioneel theatergezelschap, kan en mag dus absoluut niet achterblijven. Dus bedachten voorzitter de heer Peter Sloot (iene van skoelmeister Berend Sloot en Nel Marinissen uut Wapse) en de zijnen een prestigieus mini-foyertje, een waarlijk architectonisch hoogstandje. Wellicht bedacht de heer Peter Sloot (iene van skoelmeister Berend Sloot en Nel Marinissen uut Wapse) de noodzaak van het foyertje tijdens een inspirerende vakantie op Ibiza.
Een foyer is een ruimte die meestal gelegen is tussen de binnenkomstruimte en de ruimte waar de voorstelling wordt opgevoerd. Dat is bij het foyertje op het terrein van de toneelvereniging Diever niet het geval. Zie afbeelding 6.
Het aanstaande foyertje zal niet alleen worden gebruikt voor verpozing van de klanten tijdens de pauze, maar ook voor verpozing van de klanten vóór en ná de voorstelling. Het aanstaande foyertje van de toneelvereniging Diever heeft slechts een oppervlakte van 140 m², goed voor ten hoogste 100 klanten, maar dan wel volgepropt. Al die honderden andere klanten moeten buiten blijven. De afbeeldingen 2 en 3 suggereren dat de opvoering van toneelstukken in de twee theaters nauwelijks door klanten wordt bezocht. En het verandaatje houdt al helemaal niet over
De redactie van ut Deevers Archief is van verbazing van zijn stoel gevallen, toen hij vernam dat het foyertje grotendeels van hout zal worden gemaakt. Hier gaat een geweldige kans gemist worden. Het bouwplan moet worden gewijzigd. In het foyertje mag wel hout worden gebruikt, maar veel minder dan voorzien. Maar het hout dát gebruikt gaat worden moet wel biobased hout uut de Deeverse bos zijn. En bij voorkeur hout uit het perceeltje bos grenzend aan het terrein van de toneelvereniging Diever. Bij de bouw moeten vooral andere biobased materialen worden toegepast en absoluut geen cement, staal en beton. Biobased is het nieuwe modewoord. De ijverige ambtenaartjes van de gemeente Westenveld hebben van dat modieuze biobased wel heel erg hun mond vol. Maar laten ze eerst bij zichzelf beginnen, voordat ze anderen daarmee lastig vallen.
Dus de boeren in de gemiente Deever waren al eeuwen biobased bezig met hun rieten daken zonder ook maar het flauwste idee van biobased te hebben. En die boerderijen hadden gebinten van plaatselijk eikenhout, die gebinten gaan honderden jaren mee. Die boerderijen bestaan nog steeds. En ze woonden in hun boerderijen nota bene op lemen vloeren. Forward to the past.
Maar ja, het dak van het foyertje in de brandgevaarlijke Deeverse bos met brandgevaarlijk biobased riet bedekken is natuurlijk ook geen keuze. En het dak van het foyertje bedekken met bitumineus dakleer is volgens de biobased-indoctrine al helemaal uit den boze. En golfplaten zakken ook voor het biobased-examen. En dan is het ook nog eens zo dat in de tijd van William Shakespeare cement, staal en beton nog niet als als bouwmaterialen werden gebruikt, maar wel bijvoorbeeld koeie- en paarde- en schapemest en leem Forward to the past.
Dus de bitterarme arbeider die meer dan 100 jaar geleden in ut Deeverse of Wapser of Woaterse veld met man en macht in één nacht een mini-micro-woning, zeg maar een hut, bouwde van wat oude planken, boomstammetjes, heideplaggen, riet en leem was pas echt biobased bezig, die was zijn tijd ver vooruit. Forward to the past.
Dus heer voorzitter Peter Sloot (iene van skoelmeister Berend Sloot en Nel Marinissen uut Wapse) van de toneelvereniging Diever kan met een biobased foyertje geweldig de aandacht trekken van al die tienduizenden klanten van het openluchttheater. Jaar in jaar uit. Maar dan moet het foyertje niet alleen biobased, maar ook ecologisch, conceptueel, circulair, duurzaam, geprefabriceerd, demonteerbaar, recyclebaar, hernieuwbaar, fossielvrij en stikstofvrij zijn gebouwd.
Het bestuur van de toneelvereniging Diever wil met het foyertje het verblijf van zijn klanten in het openluchttheater aangenamer maken. En heeft niet tot doel meer klanten te trekken ? Dat is niet erg zakelijk als het de bedoeling is door te groeien naar een semi-professioneel of professioneel theatergezelschap. Dus het aantal te parkeren auto’s zal ook niet toenemen ?
En het foyertje van de toneelvereniging Diever zal ook worden gebruikt voor het ontvangen van personen die erg belangrijk worden gevonden of zichzelf erg belangrijk vinden. Dus dan zullen de gewone vet entreegeld betalende klanten niet welkom zijn in het foyertje. Dan doet voorzitter Peter Sloot (iene van skoelmeister Berend Sloot en Nel Marinissen uut Wapse) de deuren dicht. Dan zal Jan Publiek als vanouds in de pauze zijn bak koffie en zijn stuk warme dampende padvindersrookworst in het donker in de gezonde buitenlucht moeten nuttigen. Maar ja, dat was Jan Publiek al meer dan 75 jaar gewend, dat is de aantrekkelijkheid van dit openluchttheater. Forward to the past.
Als tijdens het graven in de grond archeologische vondsten worden gedaan, dan moet dit met geschwinde spoed en in gestrekte draf worden gemeld aan de ambtenaartjes van de gemeente Westenveld, dan moeten de werkzaamheden direct stil worden gelegd, teneinde terstond oudheidkundig onderzoek te kunnen gaan doen. Dat dan weer wel. En de redactie van ut Deevers Archief gunt het de top-amateur-speerpunten-en-klingen-zoeker van Deever ook wel, dat hij wordt ingeschakeld bij zo’n onderzoek. Forward to the past.
Afbeelding 1 – Advertentie in de Westervelder van 13 november 2024.

Afbeelding 2
Een kunstzinnige indruk van het centraal liggende ontmoetingszaaltje met kleine overkapte veranda.

Afbeelding 3
Een kunstzinnige indruk van het centraal liggende ontmoetingszaaltje met een kleine overkapte veranda.
Aan de rechterkant is een redelijk stukje van het cirkelvormige overdekte theatertje te zien.

Afbeelding 4
Een kunstzinnige indruk van het centraal liggende ontmoetingszaaltje met een kleine overkapte veranda.
Aan de rechterkant is nog net een stukje van het cirkelvormige overdekte theatertje te zien.

Afbeelding 5
De omtrek van het kadastrale plangebied van de toneelvereniging Diever an de Heezeresch is met een blauwe lijn aangegeven.

Afbeelding 6
De toneelvereniging Diever bouwt haar terrein aan de Heezeresch steeds verder vol met niet bij elkaar passende bouwseltjes en frutseltjes. Het is een architectonische chaos.

Afbeelding 7
De plaats van het foyertje is rood omcirkeld. Het foyertje komt tussen het nog steeds niet overdekte openluchttheater en het cirkelvormige onderdaktheater te staan.

Posted in Eup'mlogttheater, Eup’mlogtspel
Leave a comment
Dieuwke Kollewijn hef ut dreeloek eskildert
In het christelijke weekblad De Spiegel verscheen op 6 juni 1959 het door Koen Kappenburg geschreven artikel Waarom accepteerde Diever het door Voorburg verstoten drieluik over het door de voogdij van de hervormde kerk in Voorburg geweigerde drieluik van kunstenares mevrouw Dieuwke Aalbers-Kollewijn, dat kwam te hangen in het kerkgebouw van de hervormde gemeente an de brink van Deever. Een afbeelding van het drieluik is helaas niet te vinden in het fotoalbum van de hervormde kerkgemeente van Deever/Dwingel.
De redactie toont in dit bericht een in 1959 gemaakte zwart-wit foto van het vijf meter brede en drie meter hoge drieluik, teneinde de hiervoor vermelde omissie van de hervormde kerkgemeente van Deever/Dwingel enigszins goed te maken. Zie afbeelding 4. De Haagse eigenaar schonk het schilderstuk aan de voogdij van de hervormde kerkgemeente van Deever. Het drieluik werd in 1959 opgehangen aan de zuidelijke muur van de in de kerk ingesloten geraakte gemeentelijke toren. Daar hangt het nog steeds. Maar de grote vraag is: is de naam van het drieluikschilderij ‘Wees uw broeders hoeder’ ?
De redactie toont in dit bericht ook een in 1959 gemaakte zwart-wit foto van de toen 41-jarige mevrouw Dieuwke Aalbers-Kollewijn. Zie afbeelding 3.
In het artikel in het tijdschrift De Spiegel stond bij de hier afgebeelde foto (afbeelding 1) het volgende erg subjectieve bijschrift:
Diever vindt het maar wat interessant om een zo veelbesproken schilderij is het kerkgebouw te hebben. Leden van de vrouwenverenigingen, die de kerk voor de officiële opening schoon maakten, luisterden geïnteresseerd naar de uitleg van Dieuwke Aalbers-Kollewijn.
Op de hier afgebeelde zwart-wit foto (afbeelding 1) zijn de volgende personen te zien;
1. Geertje Santing-van Wester;
2. Aaltje Westerveen-Thijen;
3. Klaasje Hartsuiker-Bolding;
4. Cornelis Seinen;
5. Jantina Stapel-Bellijn;
6. Wilhelmina (Mina) Thalen-Geerts;
7. Roelofje Vrielink;
8. Aaltje Hunneman-Kleene;
9. Dieuwke Aalbers-Kollewijn
Posted in Alle Deeversen, Kaarke an de brink, Kuunst
Leave a comment
De olde Deeverse sluus bee de olde Deeverse brogge
Op de hier afgebeelde zwart-wit foto is de olde holt’n Deeverse sluus met vlak daarachter de vaag zichtbare olde Deeverse dreebrogge te zien. De neeje stien’n Deeverse sluus werd op ongeveer 235 meter benedenwaarts van de olde Deeverse sluus gebouwd. Op 4 oktober 1880 werd met de nieuwe Deeverse sluus voor het eerst geschut en deze voor de scheepvaart in gebruik gesteld. Vervolgens – terwijl de scheepvaart tijdelijk was gesloten – werd de olde Deeverse sluus geheel afgebroken en opgeruimd. Van bij de afbraak vrijgekomen herbruikbare bouwstoffen werd een beschoeiing langs de löswal gemaakt.
Op de hier afgebeelde zwart-wit foto is aan de linkerkant tussen de sluis en de brug bij de leilinden achter de sluiswachterswoning nog net het dak van het café-logement van Hendrik Benthem, de vader van Sjoert Benthem, te zien. De redactie moet nog precies uitzoeken wie in 1878 de bewoners van de huizen en de boerderijen op de hier afgebeelde zwart-wit foto waren. De redactie kan daarbij best wel de hulp van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief gebruiken.
De hier afgebeelde foto is in de loop van 1878 gemaakt. De redactie heeft het vermoeden dat fotograaf Freiherr Friedrich Julius von Kolkow uit de Stad Groningen de foto van de situatie bij de olde holt’n Deeverse sluus in opdracht van de Rijkswaterstaat heeft gemaakt. De hier afgebeelde zwart-wit foto zal hopelijk aanwezig zijn in de fotocollectie Rijkswaterstaat van het Nationaal Archief in ‘s Gravenhage.
De redactie heeft de hier afgebeelde kleurenfoto gemaakt op zondag 18 december 2022.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde foto ook ten zeerste bewonderen op bladzijden 305 van het boek Fragmenten uit het verleden van de vroegere gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat kilo’s zware papieren boekwerk zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde foto ook ten zeerste bewonderen op de bladzijde 187 van het boek An de Brogge – Geschiedenis van Dieverbrug in woord en beeld van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde foto ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 16 van Opraekelen 10/4 (december 2010), het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blad zijn of dat papieren blad bij iemand in kunnen zien.
Afbeelding 1

Afbeelding 2

Afbeelding 3 – (© Ut Deevers Archief – 18 december 2022 – Alle rechten voorbehouden)

Posted in Deeverse brogge, Deeverse sluus, Kopplètie
Leave a comment
Vivos voco, mortuos plango, fulmina frango
De organisatie van de studentenwerkkampen vonden in 1934 een geschikt geacht project in de Deeverse bos. De studenten werden gehuisvest in de koestal van de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
In allerlei kranten en tijdschriften verscheen de aankondiging van het derde studentenwerkkamp, ditmaal in de gemiente Deever. De redactie van ut Deevers Archief toont hier als voorbeeld de aankondiging die op 4 mei 1934 in nummer 15 van jaargang 11 van het Utrechts Studentenblad met de titel Vivos Voco stond.
Nederlands studentenwerkkamp 1934
Het heeft de kampleiding mogen gelukken dit jaar een bijzonder geschikt object te verkrijgen, zoodat reeds thans de gelegenheid tot inschrijving als deelnemer kan worden geopend.
Het kamp zal gehouden worden in de nabijheid van Diever (Drente), alwaar dwars door een heuvelachtig, deels beboscht terrein een weg moet worden aangelegd, welke een verbinding zal vormen tusschen 2 bestaande wegen. Gedurende 9 weken zal hieraan kunnen worden gewerkt.
De deelneming staat slechts open voor hen, die aan een universiteit of hoogeschool studeeren. Voor meisjes-studenten is er een beperkt aantal plaatsen: zij zullen namelijk onder toezicht van een kampleidster zorgen voor het eten van de mannelijke deelnemers.
Evenals vorige jaren zullen ook eenige buitenlanders meewerken.
Het kamp wordt gehouden van 8 juli tot en met 8 september en zal bestaan uit 3 etappen van 3 weken elk, welke dus beginnen op 8 juli, 29 juli en 19 augustus. Men kan zich alleen opgeven voor den duur van één etappe. Het kampgeld zal voor de drie weken 15 gulden bedragen.
Voor aanmelding en inlichtingen kan men zich wenden tot den kampsecretaris: C. G. L. J. Kuster, Karei de Jardinstraat 57, Amsterdam-Zuid.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Op kerkklokken stond/staat vaak ‘vivos voco, mortuos plango, fulmina frango’, dat wil zeggen ‘ik roep de levenden, ik beween de doden, ik breek de bliksem’. De grote toneelschrijver Henrik Ibsen zou die woorden kunnen hebben bedacht.
Slimme Kees wol ut dreeloek wè grèèg anneem’m
In het christelijke weekblad De Spiegel verscheen op 6 juni 1959 het door Koen Kappenburg geschreven artikel ‘Waarom accepteerde Diever het door Voorburg verstoten drieluik’ over het omstreden drieluik van kunstenares Dieuwke Aalbers-Kollewijn in het kerkgebouw van de hervormde gemeente an de brink van Deever. Een afbeelding van het drieluik is niet te vinden in het fotoalbum van de hervormde kerkgemeente van Deever/Dwingel.
De redactie van ut Deevers Archief toont in dit bericht van elke pagina van het artikel in De Spiegel een grote en een kleine afbeelding. De redactie verwijst de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief voor het gemakkelijker lezen van de tekst van het artikel in De Spiegel en het bekijken van een groter formaat van de afbeeldingen in het artikel in de Spiegel graag naar het bericht Slimme Kees hef Deever opeknapt mit un dreeloek.
De redactie wil de zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief ook graag verwijzen naar een belangwekkende gegevensrijke bladzijde op het internet.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van artikelen op papier is, kan het hiee getoonde artikel ook ten zeerste lezen en bewonderen op de bladzijde 19 tot en met 27 van Opraekelen 01/3 (september 2001), het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blad zijn of dat papieren blad bij iemand in kunnen zien.
Afbeelding 1 – Eerste bladzijde van het artikel Afbeelding 2 – Tweede bladzijde van het artikel

Afbeelding 3 – Derde bladzijde van het artikel Afbeelding 4 – Vierde bladzijde van het artikel


Afbeelding 5 – Eerste bladzijde van het artikel in De Spiegel.

Afbeelding 6 – Tweede bladzijde van het artikel in De Spiegel.

Afbeelding 7 – Derde bladzijde van het artikel in De Spiegel.

Afbeelding 8 – Vierde bladzijde van het artikel in De Spiegel.

Posted in Kaarke an de brink, Kuunst
Leave a comment
Theo Rutgers en Jantina Figeland speult Ibsen
In de Heerenveensche Koerier verscheen op 19 mei 1949 het volgende korte berichtje over de opvoering van het toneelstuk Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt) van de Noorse toneelstukkenschrijver Henrik Ibsen in het openluchttheater an de Heezeresch bee Deever. Zie afbeelding 2.
Peer Gynt te Diever.
In het openluchttheater te Diever zullen in de komende zomer vier opvoeringen worden gegeven van Ibsen’s toneelspel Peer Gynt. Deze opvoeringen zullen weer geheel geschieden met eigen krachten. Men meent goede vertolkers voor de rollen van Peer Gynt en Solvejg te hebben gevonden. Er heeft één vroege opvoering plaats voor scholieren en wel op 23 juni; de andere opvoeringen zullen worden gegeven op 7, 16 en 27 juli.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Op de hier afgebeelde zwart-wit foto zijn te zien van links naar rechts:
Dirk Theodorus (Theo) Rutgers in de rol van Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt);
Jantien (Jantina) Figeland in de rol van de Groene Vrouw;
Antje Dijkstra in de rol van Opperkobold;
Achter en rechts van Antje Dijkstra staan kobolds. De rol van kobold werd gespeeld door de jongedames:
Grietje Bakker, Trijntje Davids, Janna Houwer, Marietje Kruize, Hillie Offerein, Janna Offerein, Annie Seinen, Aaltje Smidt, Hillie Smit, Janna Smit en Annigje Vierhoven.
De redactie weet helaas niet wie van deze elf jongedames op de hier afgebeelde zwart-wit foto staat. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan hier wel duidelijkheid over verschaffen ? Bijvoorbeeld kinderen van de hiervoor genoemde jongedames, die deze foto in het album van hun moeder hebben gezien ? Je weet maar nooit !
Toneelvereniging Diever voerde in 1949 met veel succes het enige niet door William Shakespeare geschreven stuk in haar geschiedenis op. Het was het buitengewoon moeilijk speelbare stuk Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt) van Henrik Ibsen.
De nog jonge zeer talentvolle dominee Dirk Theodorus (Theo) Rutgers, die toen nog in de pastorie aan de brink van Deever woonde, speelde de rol van Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt) op fenomenale wijze.
De nog zeer jonge en zeer talentvolle Jantien (Jantina) Figeland, die toen in café Brinkzicht aan de brink van Deever woonde, speelde de rol van de Groene Vrouw op fenomenale wijze.
De nog negentienjarige Antje Dijkstra speelde de rol van opperkobold. De redactie heeft in de openbare bronnen geen recensies van haar spel kunnen vinden. Zij is geboren op 4 oktober 1926. Zij trouwde met Lambertus (Bertus) Koning. Zij woont/woonde in Delden. De redacties is in de openbare bronnen nog op zoek naar meer gegevens van haar.
Janna Houwer is geboren op 9 augustus 1931 in Wapse. Ze trouwde met Albert Harreveld. Ze woont/woonde in Nieuwleusen. In juli 1947 was ze 16 jaren oud.
Janna Offerein is geboren op 15 augustus 1932 in Wapse. Zij is overleden op 12 april 2022 in Möppel. Zij was getrouwd met Jans Smidt. In juli 1947 was ze 14 jaren oud.
Aaltje Smidt is geboren op 12 augustus 1930 in Deever. Zij is overleden op 19 september 2020. Ze trouwde met Hendrik Offerein. Ze woonden in Deever. In juli 1947 was ze 16 jaren oud.
Janna Smit is geboren op 1 maart 1931 op Kalter’n. Zij trouwde met Jan Kappe. Zij woonde na haar trouwen in Oll’ndeever. In juli 1947 was ze 16 jaren oud.
De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar (meer) gegevens van de dames die de rol van kobold speelden. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de redactie helpen aan gegevens ?
De redactie verwijst naar enige berichten, die hij heeft geschreven over de uitvoering van het toneelstuk Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt). De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief klikke daartoe op het onderwerp Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt).
Henrik Ibsen behandelt in het toneelstuk Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt) het leven van een eenvoudige boerenzoon, die alle denkbare avonturen beleeft voor hij als oude man terugkeert in zijn geboortestreek en sterft.
Het speelt zich af in de bergen van Noorwegen, tussen dorpelingen en kobolds, in Marokko, onder de Bedoeïenen, in een gekkenhuis in Kaïro en aan boord van een schip.
Als jonge man verleidt Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt) een bruid op haar trouwdag, wordt verliefd op Solvejg, een jong meisje dat op de bruiloft is, en moet vluchten. Hij komt terecht bij de kobolds, en verwekt een kind bij de Groene Vrouw.
Dan bouwt hij een hut voor zichzelf in de bergen, waar Solvejg hem vindt en hem belooft dat ze altijd van hem zal houden. De kobolds komen hun rechten opeisen en weer moet Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt) vluchten. Solvejg belooft op hem te wachten. Vele jaren later komt Peer Gynt (spreek uit: Pèr Guunt) terug in de hut om te sterven en vindt daar tot zijn vreugde Solvejg, die haar hele leven op hem gewacht heeft. Haar liefde verlost hem van zijn zonden en hij sterft in haar armen.
Afbeelding 1

Afbeelding 2
Dirk Theodorus (Theo) Rutgers speelde de rol van Peer Gynt;
Mevrouw Joop Veentra, de echtgenote van Dirk Theodorus (Theo) Rutgers, speede de rol van Solvejg.

Afbeelding 3
Dirk Theodorus (Theo) Rutgers is op 29 januari 1922 geboren in Leeuwarden als zoon van assistent-accountant Johannes Rutgers en Inne Rippen.

Afbeelding 4

Afbeelding 5

Posted in Alle Deeversen, Eup’mlogtspel, Henrik Ibsen, Peer Gynt
Leave a comment
De meule van Oll’ndeever sunder stelling
In het Duits-gezinde periodiek Drentsch dagblad (officieel orgaan voor de provincie Drenthe) verscheen in de Tweede Wereldoorlog op 24 december 1942 het volgende korte bericht over molen De Vlijt in Oll’ndeever.
Diever. Toen de molenaar Jansen zijn molen, een zogenaamde kruier, op den wind wilde zetten, bezweek plotseling de stelling. Alles liep zonder ongelukken goed af. De molen echter heeft een vreemd aanzicht gekregen.
Zie afbeelding 2.
Dus de hier afgebeelde zwart-wit foto van de molen zonder stelling is in elk geval ná 24 december 1942 gemaakt. De redactie van ut Deevers Archief schat in dat de foto is gemaakt tussen 1945 en 1950.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kan de foto nauwkeuriger dateren ?
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is bekend met deze foto.
De redactie wil in dit bericht graag vermelden wie de maker van deze historische waardevolle foto is.
De redactie weet niet of de hier afgebeelde foto de voorkant van een ansichtkaart heeft gesierd of dat het zo maar een foto was.
Maar let vooral ook op de akker met rogge op de Westeresch vlak bij de molen. Hoe nostalgisch wil je het eigenlijk hebben ?
De redactie vermeldt voor de goede orde dat hij de hier afgebeelde foto heeft overgenomen uit de webstee van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever. De redactie is deze vereniging daar bij voorbaat voor erkentelijk.
Afbeelding 1

Afbeelding 2 – Bericht in het Drentsch dagblad (officieel orgaan voor de provincie Drenthe) van 24 december 1942.
Un pèèr beriggies over de student’nwaarkkaamp’m
De redactie van ut Deevers Archief heeft een niet-limitatief aantal krantenberichten over het studentenwerkkamp, dat in 1934, 1936 en 1937 was gehuisvest in de boerderij De Uilenhorst in ut Olde Willemsveld in de Olde Willem, opgenomen in ut Deevers Archief. De redactie heeft deze krantenberichten in chronologische volgorde in dit bericht weergegeven.
Studentenwerkkamp 1931
Dit studentenwerkkamp werd georganiseerd in de gemeente Havelte, dus niet in de gemiente Deever.
Studentenwerkkamp 1932
Dit studentenwerkkamp werd georganiseerd in Bakkeveen, dus niet in de gemiente Deever.
Studentenwerkkamp 1933
In 1933 is geen studentenwerkkamp georganiseerd, vanwege het ontbreken van een geschikt project.
Studentenwerkkamp 1934
De organisatie van de studentenwerkkampen vonden in 1934 een geschikt geacht project in de Deeverse bos. De studenten werden gehuisvest in de koestal van de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
In veel kranten en tijdschriften verscheen de aankondiging van het derde studentenwerkkamp, ditmaal in de gemiente Deever. De redactie van ut Deevers Archief toont als voorbeeld de aankondiging die op 4 mei 1934 in nummer 15 van jaargang 11 van het Utrechts Studentenblad met de titel Vivos Voco stond.
Zie ook het bericht Vivos voco, mortuos-plango, fulmina-frango.
In de krant Het Volk verscheen op 2 juni 1934 een bericht over de resultaten van de zoektocht naar sponsoren voor het studentenwerkkamp, dat gehouden ging worden in de Deeverse bos, waarvan de deelnemers gehuisvest gingen worden in de koestal van de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Zie ook het bericht See kwaam’m nog wat geld tekötte veur ut kaamp.
In de krant Het Volk van 8 juni 1934 verscheen een bericht over de organisatie van en de deelname aan het studentenwerkkamp van onder meer dertig buitenlandse studenten. De studenten worden ondergebracht in de koestal van de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Zie ook het bericht Buut’nlaanders koomt ok hen ut student’nwaar’kkaamp.
In de Provinciale Drentsche en Asser Courant verscheen op 22 juni 1934 een artikel, waarin een en ander helder wordt uitgelegd over het ontstaan en het doel van de studentenwerkkampen in Nederland.
Zie ook het bericht De organisasie van ut daarde student’nwaarkkaamp.
In de krant Het Volk verscheen op 6 juli 1934 een bericht over de voorbereiding van een studentenwerkkamp in Diever, dat wil zeggen dat de studenten ondergebracht zouden worden in de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Zie ook het bericht Ut student’nwaarkkaamp gunk in 1934 wè deur.
In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op 14 juli 1934 een bericht over het studentenwerkkamp in Diever, lees het studentenwerkkamp, waarvan de studenten waren gehuisvest in de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Zie ook het bericht Ut Student’npad is veur un diel ut Jeud’npad.
In het periodiek De Avondpost van 17 juli 1934 verscheen een foto van studenten aan het werk. Deze foto heeft omstreeks die datum in heel veel periodieken gestaan.
Zie ook het bericht Un skiere foto van ut student’nlaandmeetwaark.
In het tijdschrift ‘Eigen-erf: geïllustreerd familieweekblad voor Overijssel en Drente’, jaargang 10, nummer 18, 20 juli 1934, verscheen een foto van studenten aan het werk bij de aanleg van een zandweg met fietspad door de Deeverse bos.
Zie ook het bericht See möss’n mit de krooie en de skuppe waark’n.
In het periodiek De Standaard verscheen op 17 augustus 1934 een bericht over het studentenwerkkamp, dat was gehuisvest in de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem. In het periodiek Christelijk Dagblad voor Nederland – De Amsterdammer verscheen op 18 augustus 1934 hetzelfde bericht.
Zie ook het bericht Studiosi Iuvare Delectamur regelde de waarkkaamp’m.
In het ‘Leeuwarder Nieuwsblad: goedkoop advertentieblad’ verscheen op 23 augustus 1934 het bericht over de organisatie van weer een studentenwerkkamp in de boerderij De Uilenhorst in ut Olde Willemsveld in de Olde Willem.
Zie ook het bericht Ut daarde student’nwaarkkaamp.
In het Algemeen Handelsblad van 8 september 1934 onder de rubriek Onderwijs verscheen een artikel van de heer Jan Zuijderhoff over de studentenwerkkampen, die ondergebracht waren in de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Zie ook het bericht De gedeenkplèète bee de Wilemienebaarke.
In het geïllustreerde familie-weekblad voor Groningen en Noord-Drenthe met de titel ‘Het Noorden in woord en beeld’ verscheen op 14 september 1934, in jaargang 10, in nummer 26, op de bladzijden 16 en 17, een fotoverslag van het studentenwerkkamp, dat was gehuisvest in de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Zie ook het bericht Un fotovuslag van ut student’nwaar’kkaamp 1934.
Studentenwerkkamp 1935
De uitnodiging voor deelname is wel gepubliceerd, maar dit studentenwerkkamp in de Olde Willem is vanwege gebrek aan belangstelling niet georganiseerd.
Studentenwerkkamp 1936
In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op maandag 20 juli 1936 een kort bericht over het te organiseren studentenwerkkamp op de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Zie ook het bericht Roggemiet’n bee de boerdereeje De Uilenhorst.
In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 11 augustus 1936 verscheen een bericht over de tweede fase van de aanleg van een zandweg door studenten op de grens van de bosschen van de Nederlandsche staat en de bosschen van de N.V. Maatschappij Het Landgoed Berkenheuvel.
Zie ook het bericht De grond was deurgreuit mit worg en bente.
Studentenwerkkamp 1937
In het periodiek De Nederlander verscheen op donderdag 25 februari 1937 een kort bericht over het studentenwerkkamp in de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Zie ook het bericht Ut student’nwaarkkaamp in De Uilenhorst.
In de Provinciale Noord-Brabantsche en ’s Hertogenbossche Courant van 30 augustus 1937 stond een foto van studenten in het studentenwerkkamp bij de boerderij De Uilenhorst
Zie ook het bericht Roggemiet’n bee de boerdereeje De Uilenhorst.
In het periodiek De Standaard verscheen al op 23 februari 1937 de uitnodiging voor deelname in augustus 1937 aan een te houden studentenwerkkamp in de Deeverse bos.
In het periodiek Nieuwsblad van Friesland verscheen op 4 augustus 1937 een bericht over de activiteiten van de studenten van het studentenwerkkamp in de Olde Willem.
In het periodiek Provinciale Drentsche en Asser Courant verscheen op 31 augustus 1937 een ander bericht over de activiteiten en de sluiting van het studentenwerkkamp in de Olde Willem.
Zie het bericht Ut student’nwaarkaamp in de Olde Willem in 1937.
Studentenwerkkamp 1938
De uitnodiging voor deelname is wel gepubliceerd, maar dit studentenwerkkamp in de Olde Willem is vanwege gebrek aan belangstelling niet georganiseerd.
Studentenwerkkamp 1939
De uitnodiging voor deelname is wel gepubliceerd, maar dit studentenwerkkamp in de Olde Willem is vanwege gebrek aan belangstelling niet georganiseerd.
Un fotovuslag van ut student’nwaarkkaamp 1934
In het geïllustreerde familie-weekblad voor Groningen en Noord-Drenthe met de titel ‘Het Noorden in woord en beeld’ verscheen op 14 september 1934, in jaargang 10, in nummer 26, op de bladzijden 16 en 17, het volgende fotoverslag van het studentenwerkkamp, dat was gehuisvest in de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem. Zie afbeelding 1.
Het studentenkamp
Het “Studenten-Werkkamp” heelt dit jaar wederom emplooi gevonden bij Diever. Het is een onderdeel van de internationale vereeniging voor studentenhulp, zes jaar geleden in het leven geroepen. Werken, die anders niet uitgevoerd zouden worden, zijn reeds door deze vereeniging verricht, bijvoorbeeld een rijwielpad tusschen Havelte en Wapserveen, terwijl men zich zeker ook de foto’s zal herinneren, die we gaven uit Bakkeveen.
Thans is men bezig een verbindingsweg aan te leggen tusschen Diever en de rijksweg langs het kanaal. Hij gaat dwars door hei, dennen, door hoog en laag. Men moet graven, nivelleeren, uitdiepen, hakken, ophoogen, alles zwaar en pittig werk, waarbij het Boschbeheer goede diensten bewijst. De wegbreedte wordt 17 meter, de lengte 3 kilometer. Het zal met berkenbeplanting, rijwielpad en rijweg een mooi geheel vormen, te oordeelen naar het 3e deel, dat al gereed is.
Niet alleen Nederlandse studenten arbeiden hier, maar ook buitenlandsche.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van foto’s op papier is, kan de afbeeldingen 2 tot en met 9 ook ten zeerste bewonderen op de bladzijden 7 tot en met 16 van Opraekelen 11/4 (december 2011), het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blad zijn of dat papieren blad bij iemand in kunnen zien.
Afbeelding 1
Het fotoverslag
Afbeelding 2
Deze foto geeft een overzicht van het bereikte resultaat.

Afbeelding 3
De foto laat zien, hoe een aanstaande dokter later uit ervaring zal kunnen meepraten over het zandkruien !

Afbeelding 4
Op De Uilenhorst, een boerderij die naar Duitsch model is gebouwd, houdt men verblijf. Dat is de centrale plaats voor eten en slapen, voor conversatie en rust.

Afbeelding 5
Met het houweel er op los! Stronken en boomwortels moeten verwijderd worden en gemakkelijk gaat dat nu juist niet !

Afbeelding 6
De slaapzaal op De Uilenhorst. ’s Winters is dit de koestal, maar dat zal niemand hier thans merken ! Ruim, luchtig en zindelijk is alles.

Afbeelding 7
Hoogten worden afgegraven en met het verkregen materiaal laagten en kuilen volgeworpen.

Afbeelding 8
Tekst bij de in de cirkel afgebeelde foto:
Voorganger bij de arbeid, voorganger bij het eten ! In alles is de kampleider een goed voorbeeld !
Grage magen ! We hoorden, dat men wel driemaal zooveel verorberde als in gewone omstandigheden.
Om 8 uur brood en thee; om half drie warm eten; om 7 uur boterhammen.
Nog vóór vijven is ’t “opstaan” en de dagtaak duurt tot half twee !

Afbeelding 9
De kampmoeder met haar zeven helpsters hebben haar verblijf boven, maar we geven deze dames, ook allen student, hier druk bezig aan haar dagelijksch en verantwoordelijk werk. Er is veel te zorgen voor al de grage magen, wier bezitters echter nimmer ongeduldig mopperen, want de geest in de “huishouding” is perfect.

Posted in de Olde Willem, de Uilenhorst, Miet'n, Student'nwaarkkaamp
Leave a comment
Un skiere foto van ut student’nlaandmeetwaark
Eén foto kan meer vertellen dan een top-amateur-historicus van de Historische Vereniging Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever, in een zeer achtenswaardige verhaal van meer dan 2000 woorden op een jaarvergadering kan vertellen.
Let wel, mind you, nota bene, vestig hier uw aandacht op:
De Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever bestaat 30 jaar in november 2024. Nog 20 jaar volhouden, dan kan bij koningin Catharina-Amalia Beatrix Carmen Victoria het predikaat koninklijk worden aangevraagd.
Let wel, mind you, nota bene, vestig hier uw aandacht op:
De redactie van ut Deevers Archief stelt wel voor de historische lezing in de jaarvergadering om te dopen in ‘de Koene Gerritsen-lezing’. Koene Gerritsen was mede-oprichter en eerste voorzitter van de Historische Vereniging Diever. Dan kan in de aankondiging van de jaarvergadering bijvoorbeeld staan: De prestigieuze Koene Gerritsen-lezing zal dit jaar worden verzorgd door de heer Fred Jansen; zijn lezing heeft als titel ‘ ‘De gemeente Diever in de Tweede Wereldoorlog’.
Maar wat let het bestuur van de Historische Vereniging Diever om op andere tijdstippen van het jaar een lezing te organiseren ?
De bijgaand afgebeelde zwart-wit foto van zwoegende studenten, een landmeter en een baakhouder was in 1934 erg populair bij redacties van kranten. Het was in juli 1934 blijkbaar komkommertijd en de bladzijden moesten toch worden gevuld met ogenschijnlijk nieuws.
De hier afgebeelde foto stond in de volgende periodieken:
– De-Avondpost van 17 juli 1934;
– Haagsche Courant van 17 juli 1934;
– Rotterdamsch Nieuwsblad van 17 juli 1934;
– Bredasche Courant van 18 juli 1934;
– Delftsche Courant van 18 juli 1934;
– Provinciale Geldersche en Nijmeegsche-Courant van 18 juli 1934;
– En mogelijk aan de aandacht van de redactie van ut Deevers Archief ontsnapte periodieken.
De studenten, die in 1934, in de periode van 8 juli tot 28 juli of van 29 juli tot 18 augustus of van 19 augustus tot en met 8 september, deel namen aan het studentenwerkkamp, waren gehuisvest in de koestal van de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem. De studenten werkten in de Deeverse bos aan de aanleg van een 3 kilometer lange en 17 meter brede zandweg, van de Woaterseweg hen de Pastoorssaandweg an de Gowe, zeg maar van A naar B, zeg maar van Nergens naar Nergens.
In dwarsprofiel moest de weg, kijkend in de richting van de Pastoorszandweg an de Gowe, van rechts naar links gaan bestaan uit een berm, een berkensingel, een berm, een fietspad, een berm, een berkensingel, een berm, een sloot, een berm, een berkensingel, een berm, een zandweg, een berm, een berkensingel en een berm.
Elke simpel denkende aannemer van grondwerken had de organisatie van het studentenwerkkamp en de overheidsorganisatie Staatsboschbeheer kunnen vertellen dat het aanleggen van een 3 kilometer lange en 17 meter brede weg door geaccidenteerd terrein met zo weinig onervaren handkracht, slecht gereedschap, zonder machines, nooit in 9 weken aangelegd kon worden. En dat terwijl het graafwerk voor de sloot niet door studenten, maar door te werk gestelde werklozen uit de rijkswerkkampen Diever A en Diever B an de Woaterseweg in de Olde Willem moest worden gedaan.
De organisatie van het studentenwerkkamp had het project moeten faseren. De eerste en enige fase had dan bijvoorbeeld en uitsluitend kunnen bestaan uit het aanleggen van een berm, een berkensingel, een berm, een fietspad, een berm, een berkensingel en een berm. Want niemand in Deever of an de Gowe zat te wachten op die geplande kaarsrechte nieuwe drie kilometer lange (later de verharden ?) zandweg in de Deeverse bos.
Maar wie ging de berken in al die berkensingels planten ? De studenten ? Waren die berken op voorraad ? En wanneer moesten die berken worden geplant ? Het liefst staat een berk op een zonnige plaats. De berk kan ook halfschaduw verdragen. De beste periode voor het planten van een berk is tussen oktober en juni, maar in die periode van het jaar zaten de studenten te zwoegen in de collegezalen.
En zelfs de uitvoering van die eerste en enige fase zou in die negen weken studentenwerkkamp voor die drie elkaar opvolgende ploegen onervaren aanstaande doktertjes, advokaatjes, econoompjes en ingenieurtjes, al een uiterst zware klus zijn geweest.
Het onderschrift bij de hier afgebeelde foto luidt als volgt.
Ten behoeve van het studentenwerkkamp te Diever wordt door de studenten dwars door een heuvelachtig, deels beboscht terrein een weg aangelegd, welke de verbinding zal vormen tusschen twee reeds bestaande wegen.
See möss’n mit de krooie en de skuppe waark’n
De zo genoemde studentenwerkkampen werden in de gemiente Deever in 1934, 1936 en 1937 georganiseerd. De deelnemende studenten werden ondergebracht in de koestal van de boerderij De Uilenhorst in het Olde Willemsveld in de Olde Willem. De wel aangekondigde werkkampen in 1935, 1938 en 1939 gingen vanwege onvoldoende deelnemers niet door.
In het tijdschrift ‘Eigen-erf: geïllustreerd familieweekblad voor Overijssel en Drente’, jaargang 10, nummer 18, 20 juli 1934, was de hier afgebeelde foto van studenten aan het werk bij de aanleg van een zandweg met fietspad door de Deeverse bos te bewonderen. Zie afbeelding 1.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De studenten werkten in de Deeverse bosch aan de aanleg van een 3 kilometer lange en 17 meter brede zandweg, zeg maar van de Woaterweg hen de Pastoorssaandweg an de Gowe, zeg maar van A naar B, zeg maar van Nergens naar Nergens, maar wel in de bosschen van de Nederlandsche staat (de Nederlandsche belastingbetaler) op de grens met de bosschen van de N.V. Berkenheuvel.
In dwarsprofiel moest de 17 meter – dus voor de Deeverse bos wel erg brede – weg, kijkend in de richting van de Pastoorssaandweg an de Gowe, van rechts naar links gaan bestaan uit een berm, een berkensingel, een berm, een fietspad, een berm, een berkensingel, een berm, een sloot, een berm, een berkensingel, een berm, een zandweg, een berm, een berkensingel en een berm.
Achteraf kroop het aapje uit het mouwtje van de door de Nederlandsche staat (de Nederlandsche belastingbetaler) ingeschakelde immer onberekenbare beheerder Staatsboschbeheer. Het ging in feite niet om de aanleg van die 17 meter – dus voor de Deeverse bos wel erg brede – zandweg met fietspad, maar in feite en eerst om de aanleg van een zeer veilige 17 meter brandgang/brandsingel.
De berken in de vier singels van de 17 meter brandgang, op de grens van de dennebosschen van de Nederlandsche staat en de dennebosschen van de N.V. Berkenheuvel, zouden minder brandbaar dan dennen zijn en zouden bij brand het overslaan van kroonvuur in de dennen tegengaan.
De beheerder Staatsboschbeheer en mr. Albertus Christiaan van Daalen, de eigenaar van de N.V. Berkenheuvel, hebben dit ongetwijfeld bekokstoofd. En de beheerder Staatsboschbeheer stelde het project in 1934 ter uitvoering beschikbaar aan de organisatie van het studentenwerkkamp. Zo kon het project goedkoop met gratis studentenspierkracht worden uitgevoerd. Mit de krooie en de skuppe.
De fotograaf, die de maker van de foto’s voor het fotoverslag in het geïllustreerde familie-weekblad voor Groningen en Noord-Drenthe met de titel ‘Het Noorden in woord en beeld’ (14 september 1934, jaargang 10, nummer 26, bladzijden 16 en 17), is ongetwijfeld ook de maker van de hier afgebeelde foto.
Het bijschrift bij de hier afgebeelde foto luidt als volgt
In de provincie Drente werd vorige week onder de gemeente Diever een studentenwerkkamp geopend, waar zoals de naam reeds aangeeft, het aangename met het nuttige wordt verenigd. De aanleg van een fietspad door de prachtige bosschen is een nuttig werkobject.
Ut student’nwaarkaamp in de Olde Willem in 1937
In de Olde Willem werden in 1934 en 1936 een studentenwerkkamp in de Deeverse bos georganiseerd. Zie de diverse berichten in ut Deevers Archief. Het studentenwerkkamp ging in 1935 niet door vanwege gebrek aan deelnemers.
In het periodiek De Standaard verscheen al op 23 februari 1937 de uitnodiging voor deelname in augustus 1937 aan een te houden studentenwerkkamp in de Deevers bos. De studenten zullen hun intrek nemen in de koestal achter de boerderij De Uilenhorst in het Olde Willemsveld in de Olde Willem.
Nederlands studentenwerkkamp.
Ter voltooiing van het in 1934 begonnen werk, zal ook dit jaar een werkkamp worden gehouden. Het kamp is gelegen in de nabijheid van Diever (Drente), alwaar dwars door een heuvelachtig, deels beboscht terrein, een weg moet worden aangelegd, welke een verbinding zal vormen tusschen twee bestaande wegen. Gedurende zes weken zal hieraan gewerkt worden.
De deelneming aan het kamp staat slechts open voor hen, die aan een universiteit of hoogeschool studeeren. Voor meisjesstudenten is er een beperkt aantal plaatsen; onder toezicht van een kampleidster zorgen ze dan voor het eten van de mannelijke deelnemers.
Evenals vorige jaren werken ook eenige buitenlandsche studenten mee.
Het kamp wordt gehouden van 11 Juli tot en met 21 Augustus en bestaat uit twee etappes van drie weken elk, beginnende op 11 Juli en 1 Augustus. Men kan zich slechts opgeven voor één étappe.
Voor inlichtingen gelieve men zich te wenden tot den kampsecretaris: C. G. L. J. Küster, Geulstraat 15, Amsterdam-Zuid.

In het periodiek Nieuwsblad van Friesland verscheen op 4 augustus 1937 het volgende bericht over de activiteiten van de studenten van het studentenwerkkamp in de Olde Willem.
Studentenwerkkamp te Diever.
Diever, 2 augustus. Dezer dagen heeft een studenten-werkkamp wederom zijn intrek genomen in de schuur, staande achter de boerderij De Uilenhorst, in het Oude-Willemsveld, welke toebehoort aan het Staatsboschbeheer.
In tegenstelling met de jaren 1934 en 1936 zal dezen zomer slechte één kamp hier werk verrichten. De deelnemende studenten van verschillende faculteiten zijn afkomstig uit de universiteitssteden Leiden, Groningen, Utrecht, Amsterdam en Rotterdam, terwijl tevens een Franschman uit Elzas Lotharingen, een West-Indiër, een Pool en twee Zwitsers aan het kamp zullen deelnemen.
De werkzaamheden van de kampen van de beide vorige jaren betroffen het aanleggen van een weg, welke eigendom ie van het Staatsboschbeheer en die niet alleen een goede verbinding met den straatweg Diever-Wateren vormt, doch die tevens dienst doet als brandsingel voor de belendende bosschen van het landgoed Berkenheuvel. De aanleg is gedeeltelijk in werkverschaffing geschied. Naast dezen weg bevindt zich een fietspad, dat aan weerszijden beplant ie en in goed berijdbaren toestand verkeert.
Eensdeels doordat genoemde weg bijna gereed is, anderdeels in verband met het aantal deelnemers, dat vergeleken met andere jaren, toen er respectievelijk drie en twee kampen kwamen, kleiner ie, houdt men zich thans bezig met de verbetering van diverse rijwielpaden, welke in de richting Smilde leiden.
De werkzaamheden vangen ’s morgens om 6 uur aan en eindigen ’s middags om half twee, zoodat per dag ongeveer 7½ uur wordt gearbeid. Het overige gedeelte van den dag wordt doorgebracht met sport, zwemmen enzovoort, terwijl ook fiets- en wandeltochten worden georganiseerd.
Het initiatief tot de oprichting der werkkampen is genomen door de International Student Service, terwijl de organisatie van dit kamp berust bij de Amsterdamsche Studentenvereeniging, welke tevens de voorbereidingsmaatregelen treft. Het doel der werkkampen is, de studenten in de gelegenheid te stellen, zich eenigszins op de hoogte te stellen van den aard van lichamelijke werkzaamheden, alsmede den studenten een aangename ontspanning te bezorgen in hun vacantie.
Voorts dient te worden vermeld, dat het Staatsboschbeheer in velerlei opzicht medewerking verleent, onder andere door werkobjecten en een verblijfplaats ter beschikking van de kampen te stellen, waardoor voor organisatoren de mogelijkheid van slagen der kampen aanmerkelijk grooter wordt. Mits de weersgesteldheid tijdens hun verblijf gunstig ie, zal het ongetwijfeld een genotvolle vacantie voor de studenten zijn, terwijl een goede verstandhouding er zeer zeker door wordt bewerkstelligd.

In het periodiek Provinciale Drentsche en Asser Courant verscheen op 31 augustus 1937 het volgende bericht over de activiteiten en de sluiting van het studentenwerkkamp in de Olde Willem.
Diever.
Het studentenwerkkamp gesloten.
Het Studenten-werkkamp in deze gemeente, waarvan voor eenigen tijd melding is gemaakt, is voor dit jaar weer beëindigd. Een 30-tal studenten – waaronder 9 dames – van verschillende nationaliteit, hebben weer van de gelegenheid geprofiteerd om in de buitenlucht en gezonde omgeving eenigen tijd grondwerkzaamheden te kunnen verrichten. Hoewel het aanvankelijk de bedoeling was dat er twee etappen zouden komen, is het dit jaar bij één gebleven. Men is dan ook niet begonnen met den weg waaraan vorige jaren was gewerkt, en die nu voltooid zou worden, maar men heeft zich dezen tijd bezig gehouden met het aanleggen en verbeteren van rijwielpaden bijlangs verschillende wegen.
Zoo zijn paden aangelegd in het Dieverveld, toebehoorende aan het Staatsboschbeheer, verder vanaf de boerderij “Uilenhorst” over de zogenaamde Hoogeweg langs de Kolonievaart in de richting Appelscha en vanaf de boerderij in de richting Smilde. De paden zijn mooi aangelegd, hetgeen voor wielrijders een heele verbetering beteekent. De werkzaamheden werden onder leiding van het Staatsboschbeheer uitgevoerd.
De studenten die hun nachtverblijf in een modelschuur bij de boerderij “Uilenhorst” hadden – hierin was ook de eetzaal en keuken ondergebracht – waren ’s morgens al vroeg om circa vijf uur op. Er werd om zes uur aangevangen met het werk. Men werkte ongeveer acht uur, terwijl de overige tijd werd benut voor sport zooals tennissen, voetbal, en dergelijke. Zoo werden in dien tijd nog voetbalmatchen gespeeld tegen vereenigingen uit Smilde, Appelscha en Oosterwolde.
De dames-studenten zorgden voor de inwendige versterking en lieten zich overigens ook niet onbetuigd in het beoefenen van sport.
De gedèènkplèète bee de Willemienebaarke
In het Algemeen Handelsblad van 8 september 1934 onder de rubriek Onderwijs verscheen het volgende artikel van de heer Jan Zuijderhoff over de studentenwerkkampen, die ondergebracht waren in de boerderij De Uilenhorst in de Olde Willem.
Staatschboschbeheer heeft de boerderij De Uilenhorst door de laatste jaren heen heel geleidelijk en stiekem aan gesloopt, nu staat ter plekke nog een tijdje een kleine ruïne. Het is de bedoeling van Staatschboschbeheer om op de cultuurgronden rond de langzaam verdwijnende boerderij cultuurnatureluur tot stand te brengen.
In het artikel beschrijft de verslaggever dat ter gelegenheid van de koninginnedag een eenzaam berkenboompje te wijden als Wilhelminaberk. Dus de grote vraag is of die Wilhelminaberk met gedenkplaat nog bestaat.
Het Studenten-werkkamp
Hoe het er toegaat
Nut en genoegen van lichamelijken arbeid
De heer Jan Zuijderhoff schrijft ons:
Het Handelsblad is destijds zoo vriendelijk geweest de op schrift gestelde enthousiaste indrukken van mijn deelneming aan het Eerste Nederlandsche Studenten-Werkkamp (1931) op te nemen.
Werkzaamheden in de maatschappij verhinderden mij, deel te nemen aan een van de volgende kampen. Dit jaar kon ik mij gelukkig niet geheel onbetuigd laten en kon ik aan een zakenreis verbinden een dag en een nacht overblijven op het Studenten-Werkkamp.
Het kwam zoo uit dat ik niet eerder dan tegen het vallen van den avond den fietstocht van Assen naar Diever, onder welke gemeente ‘de Uylenhorst’ – de boerderij waarop het kampement van het Studenten-Werkkamp is gevestigd – kon aanvaarden. Ik had mij al voorbereid op een nacht onder den blooten hemel; het was trouwens een mooie nacht.
Toch was het een uitkomst, dat ik een tot binnengaan lokkend Amerikaansch uitziend ‘restaurant’ aan den weg binnenging, omdat deze daad mij in aanraking bracht met den eigenaar, den heer Punter, die terstond zich bereid verklaarde den weg te wijzen.
Intusschen kwamen we toch, ondanks de hindernissen, nog eerder in het kamp dan ik dacht ! Hoe heerlijk vredig en fantastisch mooi in den maneschijn lag de eenzame boerderij van het Werkkamp midden in de hei !
Het was inmiddels bij elven geworden; zoodat de meeste kampers reeds ter stal waren gegaan in den letterlijken zin des woords. Maar daar mijn komst verwacht werd, was er in het woonlokaal – waartoe de dorschkamer was gepromoveerd, terwijl de zolder erboven als slaapruimte voor de meisjes was ingericht – toch nog eenig vertier te bekennen, oergezellig had men die woonruimte gemaakt.
De brandende groote kaarsen, die zoo maar in een waschblik geplant waren, gaven aan dit eenvoudige witgekalkte lokaal met simpele schragen en banken, een bijna heilige stemming. Wat dennegroen en de groote dubbele tochtdeur droegen intusschen zeker bij tot deze wondere stemming. Maar per slot was het werkkamp – waarvoor de deelnemers het pension tegen kostprijs betaalden, dus nog geld moesten toebetalen inplaats van loon te ontvangen – niet begonnen om ‘sfeer’, maar om kameraadschappelijken handenarbeid in de buitenlucht.
Om vijf uur werd reveille geblazen. En tegen half zes was het heele kampement buiten. Het was Koninginnedag, en zoo werd de dag begonnen met het plechtig hijschen van de driekleur in tegenwoordigheid van alle kampers en onder het zingen van het Wilhelmus. Na deze plechtigheid fietsten dé jongens naar het werk. De meisjes zorgden inmiddels voor het ontbijt, dat ze twee uur later op het werk zouden brengen om het daar gezamenlijk met de jongens te nuttigen.
Het werk bestond dan in het aanleggen van een weg door de hei. Een uiterst klein gedeelte van een groot werkverschaffings project van Staatsboschbeheer voerden de studenten uit. Men was bezig met behulp van kipkarren zand te verplaatsen om de goede niveauhoogte te verkrijgen.
Het werk werd na een poosje voor een half uur onderbroken voor het gemeenschappelijke ontbijt met de meisjes op het werk.
En omdat het nu juist Koninginnedag was, werd daarna de gelegenheid benut om een eenzaam berkenboompje op het nieuwe pad te wijden – een berkenboompje dat men bij het uitkappen van het dennenbosch, waardoorheen het pad gemaakt werd, met opzet had laten staan – als ‘Wilhelminaberk’. Mr. R. S. s’Jacob, de leider van de derde etappe van het kamp, sprak bij deze wijding eenige toepasselijke woorden.
De ‘kampma’, de studente Janna de Keijzer, onthulde de gedenkplaat. Daarop gingen de meisjes weer terug naar het kampement; de jongens werkten voort totdat de dagtaak van 7 uur volbracht was, sneller dan we dachten. Hoe kon het ook anders ? Men werkte kameraadschappelijk en zag langzaam maar zeker het werk vorderen. Ligt hierin niet een groote voldoening ?
Het werken was ook mij weer best bevallen. Het is wel geen geroutineerde vakarbeid, maar er schuilt een merkwaardige voldoening in dit soort handenarbeid in de buitenlucht, waarbij men bij het doorbreken van de zonnewarmte steeds meer kleeren uitdoet en ten slotte ten minste bij goed warm weer met ontbloot bovenlijf werkt. Men voelt op die oogenblikken, dat sport goed beschouwd een surrogaat is voor de natuurlijke behoefte aan lichamelijken arbeid in de buitenlucht.
Het speet mij dan ook echt, dat ik niet enkele dagen weer student onder de studenten kon zijn. Student op zijn best. Want in het Studenten Werkkamp kent men geen groote politiek en geen studentenpolitiek.
De studentenvereeniging ‘Studiosi Iuvare Delectamur’ en het Nederlandsch Comité van de International Student Service hebben het kamp op touw gezet.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De journalist fietste van Assen naar Deever en vandaar via de Bosweg – met een tussenstop in Paviljoen Berkenheuvel – en de Olde Willemsweg naar ‘de Uilenhorst’ . Wel een flinke omweg, want hij had ook bij de Hoogersmilde die andere Bosweg af kunnen fietsen en dan de Olde Willemsweg kunnen nemen.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van berichten op papier is, kan het hiervoor weergegeven bericht ook ten zeerste lezen op de bladzijden 13, 14, 15, 16 en 17 van Opraekelen 11/4 (december 2011), het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever.. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blad zijn of dat papieren blad bij iemand in kunnen zien.
Posted in de Olde Willem, de Uilenhorst, Miet'n, Student'nwaarkkaamp
Leave a comment
De kiender van de Wapser skoele in juni 1940
De onderwijzers en de leerlingen van de Wapser schoele zijn in juni 1940, kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, bij de Wapser skoele op de foto gezet. Vooral de kinderen die geboren zijn vóór 1930 zullen zich het leven in Wapse in de Tweede Wereldoorlog nog goed kunnen herinneren of kunnen hebben herinnnerd.
Het is misschien wel de enige foto van de onderwijzers en de leerlingen van de Wapser skoele, die ten tijde van de Tweede Wereldoorlog is gemaakt.
De hier afgebeelde zwart-wit foto (afbeelding 1) was aanwezig in de verzameling van mevrouw Jantje Vrielink-Heiblom. Zij staat op de hier afgebeelde foto. Mevrouw Jantje Vrielink-Heiblom kon zich gelukkig van iedere onderwijzer en iedere leerling de naam herinneren.
De hier afgebeelde foto (afbeelding 1) is ook opgenomen in het boekje ‘Reünie Openbare Basisschool Ten Darperschoele – 22-08-1992’. De redactie van ut Deevers Archief zou wel bijzonder graag in het bezit willen komen van een goede scan van dit boekje.
Opvallend veel leerlingen op de hier afgebeelde foto van de Wapser skoele zijn overleden ten tijde van de corona-pandemie in 2020-2022.
Afbeelding 1

Afbeelding 2
Dit is een uitsnede van afbeelding 1, teneinde de onderwijzers en de leerlingen van de Wapser skoele iets groter in beeld te tonen, ter vergroting van de herkenbaarheid.

Op de bovenste rij zijn van links naar rechts de volgende onderwijzers en leerlingen te zien.
1. Hendrik (Hennie) Nijzingh
Hij is geboren op 20 januari 1930.
Hij is overleden op 30 januari 2021.
Hij woonde in Wapse.
Hij was niet getrouwd.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem, bijvoorbeeld foto’s van hem als boer.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
2. Albert (Appie) Pieters
Hij is een zoon van de plaatselijke veldwachter.
De familie Pieters is vlak na de Tweede Wereldoorlog vertrokken naar elders
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
3. Wolter Godwaldt
Hij is geboren op 12 november 1928.
Hij trouwde met Lammigje (Lammie) Jonkers.
Hij is in 1954 vertrokken naar Den Haag. Hij woonde in Den Haag.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
4. Willem Winters
Hij is geboren op 18 januari 1927.
Hij trouwde met Aaltje Kroes uit Wanneperveen.
Hij woonde in Nijeveen.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
5. Hendrik Offerein
Hij is geboren op 10 februari 1930.
Hij is overleden op 9 juli 2011.
Hij was getrouwd met Aaltje Smidt.
Hij woonde in Deever.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
6. Albertus Brals
Hij is geboren op 27 oktober 1918 op Wapservene.
Hij is overleden op 7 maart 1986 in Norg.
Hij was getrouwd met Ali Luinge.
Hij was schooolmeester an de Wapser skoele. Hij vertrok in 1944 van Wapse naar Gieten. In 1946 werd hij hoofd van de Openbare Lagere School in Westervelde bij Norg. In 1956 werd hij hoofd van de Openbare Lagere School in Norg. Dat bleef hij tot zijn pensionering.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
7. Hendrik Schoenmaker
Hij is geboren op 15 februari 1928.
Hij is overleden op 25 juli 1979.
Hij was getrouwd met Klaasje Alberts.
Hij woonde in Nieuwleusen.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
8. Jan Vos
Hij is geboren op 16 juli 1927 in Wapse.
Hij is overleden op 19 augustus 2021 in Dwingel.
Hij was getrouwd met Heiltje Folkerts
Hij woonde in Dwingel.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
9. Hendrikus Madhuizen
Hij is geboren op 21 mei 1928
Hij trouwde met Cobie Raggers.
Hij woonde in Eesveen.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
10. Jan van de Veen
Hij is geboren op 26 oktober 1927.
Hij trouwde met Griet Bakker.
Hij woonde in Deever.
Hij herinnert zich niet dat de meester hen bij de Duitse inval aan het begin van de Tweede Wereldoorlog vrij gaf. Wel keken ze toen, hangend op de glinten bee de skoele (op het hek bij de school) naar de voorbijtrekkende Duitsers. De ene dag passeerden terugtrekkende Nederlandse soldaten en pas de andere dag kwamen de Duitsers voorbij. Die waren opgehouden door de vernielde bruggen over de Drentse Hoofdvaart.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
11. Wietze Jan Ynze Haarsma
Hij is geboren op 2 februari 1907.
Hij is overleden op 23 augustus 1945 na een langdurige ziekte in het Diaconessenhuis in Meppel.
Hij was de bovenmeester van de Wapser skoele.
Hij werd met ingang van 1 mei 1932 benoemd als hoofd der school te Wapse.
In Wapse is een straat naar hem genoemd.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
12. Annigje Veenstra
Zij is geboren op 27 april 1928.
Zij trouwde met Hendrik van der Graaf.
Zij woonde in ‘s-Hertogenbosch.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
13. Jantina (Tienegie) Punt
Zij is geboren op 14 augustus 1926.
Zij trouwde met Jan Hofman.
Zij woonde in Deever an de Veentiesweg en an de Brinkstroate.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
14. Ida Berends
Zij is geboren op 9 december 1927
Zij trouwde met Reint Zuil.
Zij woonde in Olderberkoop.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
15. Willemtje Godwaldt
Zij is geboren op 11 januari 1928.
Zij is overleden op 11 juni 2001
Zij was getrouwd met Frits Slagter.
Zij woonde in Ruinen.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
16. Annie Edam
Zij was schooljuffrouw.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
17. Roelofje Muggen
Zij is geboren op 30 juni 1927.
Zij trouwde met Otto Tissingh.
Zij woonde in Ansen
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
18. Alida Oostra
Zij is geboren op 15 mei 1927.
Zij trouwde met Roelof Booy.
Zij woonde in Deever.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
19. Jentje Bellijn
Zij is geboren op 13 november 1928.
Zij is overleden op 16 januari 1979.
Zij was getrouwd met Jan Thijs.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
20. Hilligje van de Berg
Zij is geboren op 8 februari 1929.
Zij trouwde met Cornelis Offereins.
Zij woonde op de Smilde.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
21. Maria Booy
Zij is geboren op 15 januari 1928 in Wapse.
Zij is overleden op 29 mei 2002.
Zij was getrouwd met Jan Bijker Oostra.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
22. Aaltje Winters
Zij is geboren op 21 april 1928.
Zij trouwde met Kobus Have.
Zij woonde in Doldersum.
Aaltje Winters vertelde dat bij de Duitse inval aan het begin van de Tweede Wereldoorlog Duitsers bij hen in huis zijn geweest. Ze namen een fiets mee !
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
Op de rij beneden de bovenste rij zijn van links naar rechts de volgende leerlingen te zien:
23. Klaas Wanders
Hij is geboren op 26 december 1933
Hij trouwde met Lina van Eeks.
Hij woonde in Wapse.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
24. Berend van Zomeren
Hij is geboren op 10 februari 1934 in Wapse.
Hij is overleden op 15 januari 2020 in Wapse.
Hij was getrouwd met Geertje Zanting.
Hij woonde in Wapse.
Hij herinnert zich dat de Duitsers een dag na de Nederlandse overgave aan het begin van de Tweede Wereldoorlog door Wapse trokken op weg naar Steenwijk. Paarden trokken lange volgeladen karren. Soldaten liepen mee of zaten op de karren. Er kwam een enkele motor voorbij. “Die dag bee’w neet hen de skoele ewest. Die dag waad’n wee bee huus.”
Zie het bijgevoegde overlijdensbericht.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
25. Jan Alberts
Hij is geboren op 5 maart 1933.
Hij is overleden op 8 april 1952.
Hij was niet getrouwd.
Hij woonde in Wapse.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
26. Harm Veen
Hij is geboren op 29 maart 1934 in Wapse
Hij is overleden op 25 augustus 2021 in Wapse.
Hij was niet getrouwd.
Hij woonde in Wapse.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
27. Hendrik Boers
Hij is geboren op 17 september 1933.
Hij trouwde met Beneken Kolmer.
Hij is op 21 september 2020 overleden aan corona.
Hij woonde in Spijkenisse.
Hij herinnert zich goed dat aan het begin van de Tweede Wereldoorlog de Duitsers met paarden en huifkarren voorbijtrokken. Later in de oorlog passeerden de Duitsers in auto’s met een stoomgenerator.
Hij was lid van de Wapser muziek.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
28. Lammigje (Lammie) Heiblom
Zij is geboren op 12 november 1933 in Wapse.
Zoals ze zei: in un husie teeg’nover Lucas Madhuizen.
Zij is overleden op 7 augustus 2022 in Möppel. Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
Zij was getrouwd met Egbert (Eppie, Eddie) Ofrein uut Oll’ndeever.
Zij woonde in Ruinerwold, later in Möppel.
De redactie herinnert zich, dat zij in de vijftiger jaren van de vorige eeuw, in haar jonge jaren in Deever, toen ze nog in Oll’ndeever woonde, gezinsverzorgster bij het Groene Kruis was.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
Afbeelding 1 – Bericht in de Opregte Steenwijker Courant van 4 maart 1955.

29. Jantje Heiblom
Zij is geboren op 3 april 1932.
Zij trouwde met Pieter Vrielink.
Hij was boer in Wittelte.
De redactie isin de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
30. Aaltje van de Berg
Zij is geboren op 16 september 1933.
Zij is overleden op 1 april 1987.
Zij was getrouwd met Jan Rensen.
Zij woonde in Moordrecht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
31. Janna Barelds
Zij is geboren op 11 mei 1933 in Wapse.
Zij is overleden op 21 augustus 2020 in Steenwijk
Zij was getrouwd met Hendrik Scholten.
Zij woonde in Wapse.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
32. Petronella (Nella) Godwaldt
Zij is geboren op 4 juni 1932.
Zij trouwde met Hendrik Jonker.
Zij woonde in Vledder.
De redactie moet in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
33. Klaasje Punt
Zij is geboren op 15 juli 1933.
Zij trouwde met Jan Pouwels.
Hij was boer an de Wittelerweg in Oll’ndeever.
Zij is een zuster van Jantina Punt.
Zij weet zich van het begin van de Tweede Wereldoorlog te herinneren dat terugtrekkende Nederlandse soldaten voorbij kwamen. “Die hadden ook karren die door paarden werden getrokken. We moesten ons die dag op de terugweg van school naar huis verschuilen als we soldaten aan zagen komen. We kropen dan achter een krentenbosje of zo. Dat was voor onze veiligheid. Toen de volgende dag de Duitsers passeerden hoefden we niet naar school. De Duitsers vervoerden hun spullen ook met paard en wagen.”
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
34. Janna Offerein
Zij is geboren op 15 augustus 1932 in Wapse.
Zij is overleden op 12 april 2022 in Möppel.
Zij was getrouwd met Jans Smidt.
Jans Smidt was boer an de Riekseweg an de Deeverbrogge.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
35. Anna Pit
Zij is geboren op 11 juli 1933.
Zij trouwde met Jan Postema.
Zij woonde in Vledder.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
36. Aaltje Snoeken
Zij is geboren op 20 maart 1934.
Zij is overleden op 12 juli 1975.
Zij trouwde met Jan Jonker.
Zij woonde in Eemster.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
37. Janna Booy
Zij is geboren op 5 januari 1934.
Zij trouwde met Jentinus Buiten
Zij woonde in Uffelte.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
Op de tweede rij van onderen af gezien zijn van links naar rechts de volgende leerlingen te zien.
38. Albert Dijkstra
Hij is geboren op 7 juni 1933 in Vledder.
Hij is overleden op 19 februari 2018 in Vledder.
Hij was getrouwd met Evertje (Eef) Koopman.
Hij woonde in Vledder.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
39. Harm Barelds
Hij is geboren op 11 december 1933.
Hij trouwde met Jantje Roelofs.
Hij woonde in Wapse.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
40. Annigje Veldhuizen
Zij is geboren op 9 december 1929.
Zij trouwde met Jan ter Heide.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
41. Jantina Santing
Zij is geboren op 27 februari 1932.
Zij woonde in Deever.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
42. Gezina Veenstra
Zij is geboren op 4 februari 1932.
Zij trouwde met Willem Mulders.
Zij woonde in Steenwijk.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
43. Meintje Oosterkamp
Zij is geboren op 3 oktober 1930
Zij trouwde met Klaas Brouwer.
Zij woonde in Elsloo.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
44. Jantien Heiblom
Zij is geboren op 31 augustus 1930 in Havelte.
Zij is overleden op 18 december 2019 in Roden
Zij was getrouwd met Hendrik Jans.
Zij woonde in Nietap
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
45. Janna Otten
Zij is geboren op 30 maart 1931.
Zij trouwde met Jan Bijker Jzn.
Zij woonde in Deever.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
46. Ida Godwaldt
Zij is geboren op 28 juni 1930.
Zij trouwde met Lubbert Kruithof.
Zij woonde in Scheerwolde.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
47. Johanna Noorman
Zij is geboren op 15 augustus 1928.
Zij is overleden op 19 augustus 2002
Zij was getrrouwd met Roelof Oostra.
Zij woonde in Steenwijk.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
48. Aafke Dalmolen
Zij is geboren op 22 november 1928.
Zij trouwde met Albert van Kampen.
Zij woonde in Wijhe.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
49. Grietje Barelds
Zij is geboren op 10 augustus 1928.
Zij trouwde met Lucas Zantinge.
Zij woonde in Dwingel.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
50. Geesje van Zomeren
Zij is geboren op 3 oktober 1929.
Zij trouwde met Jacob Snoeken.
Zij woonde in Deever.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
51. Jantje Beugeling
Zij is geboren op 28 december 1927.
Zij is overleden op 28 maart 1979.
Zij trouwde met Meeuwis Zinger.
Zij woonde in Staphorst.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
52. Grietje Haveman
Zij is geboren op 10 augustus 1928.
Zij trouwde met Jan Hees.
Zij woonde in Meppel.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
53. Geertje Brugging
Zij is geboren op 5 september 1929 in Wapse.
Zij is overleden op 17 oktober 2024 in Wilhelminaoord
Zij trouwde met Dukke de Vries.
Zij woonde in Vledder.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
54. Bartha Godwaldt
Zij is geboren op 15 februari 1930.
Zij trouwde met Jannes Have.
Zij woonde in Vledder.
De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
55. Jantien Beugeling
Zij is geboren op 11 maart 1930 in Wapse.
Zij is overleden op 24 maart 2018 in Beilen.
Zij was getrouwd met Hilbert Wiltinge
Zij woonde in Beilen.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van haar.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
Op de voorste rij zijn van links naar rechts de volgende leerlingen te zien.
56. Albert Godwaldt
Hij is geboren op 22 november 1932
Hij trouwde met Geertje Schapelhouwman.
Hij woonde in Stompetoren.
De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
57. Arend Echten
Hij is geboren op 19 december 1931
Hij trouwde met Fredie Akkerman.
Hij woonde in Meppel.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
58. Willem Berends
Hij is geboren op 1 november 1932.
Hij is overleden op 23 juni 1959
Hij was niet getrouwd.
Hij woonde in Wapse.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
59. Hendrik Daalman
Hij is geboren op 30 maart 1933.
Hij trouwde met Geertje Söbel.
Hij woonde in Vledder.
De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
60. Hennie Koning
Hij is geboren op 1 december 1932.
Hij is overleden op 26 november 1986.
Hij trouwde met Jentina Posthumus.
Hij woonde in Vledder.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
61. Jan Veldhuizen
Hij is geboren op 16 mei 1932 in Wapse
Hij is overleden op 8 september 2006 in Vries
Hij trouwde met Hendrikje (Hennie) Boers.
Hij woonde in Tynaarlo.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
62. Geert Marten Dijkstra
Hij is geboren in 1930.
Hij is overleden op 22 mei 1953 in Wapse op 23-jarige leeftijd.
Hij was niet getrouwd.
Hij woonde in Wapse. Hij was boer.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
63. Tieme Godwaldt
Hij is geboren op 12 juni 1932.
Hij is overleden op 2 september 1967.
Hij trouwde met Antonia Amama.
Hij woonde in Canada.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
64. Harm Oostra
Hij is geboren op 14 december 1931.
Hij trouwde met Jantina Klein.
Hij woonde in Assen.
De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
65. Joop Godwaldt
Hij is geboren op 11 januari 1931 in Wapse.
Hij is overleden op 18 september 2020 in Goor.
Hij was getrouwd met Margriet Baaiman.
Hij woonde in Goor.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
66. Hendrik Veen
Hij is geboren op 28 april 1930.
Hij trouwde met Corrie van Oostindië.
Hij woonde in Steenwijkerwold.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
67. Arend Albert Otten
Hij is geboren op 4 februari 1930.
Hij trouwde met Corrie Wemmenhove.
Hij woonde in Wapse.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
68. Hendrik Berends
Hij is geboren op 22 juni 1930 in Wapse
Hij is overleden op 18 april 2018 in Dwingel
Hij was getrouwd met Jansje Noorman.
Hij woonde in Dwingel.
Zie het bij dit bericht gevoegde overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
69. Jantinus Winters
Hij is geboren op 28 juni 1931.
Hij trouwde met Albertje Bergsma.
Hij woonde in Joure.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
70. Jacobus (Koos) Echten
Hij is geboren op 20 oktober 1930.
Hij trouwde met Marie Bakker.
Hij woonde in Uffelte.
Koos Echten herinnert zich dat ze op 1 mei 1940 in Wapse kwamen wonen, tien dagen voor het begin van de Tweede Wereldoorlog. “Eerst kwamen van de Dieverse kant de Duitsers met paarden en huifkarren voorbij. Daarna volgden soldaten op fietsen. De Duitsers fietsten maar raar. Ze fietsten niet met hun tenen, maar met hun hakken. Het waren maar kleine soldaten. Er werd gezegd dat ze zo klein waren, omdat ze in een te kleine beddestee sliepen. We waren de dag dat de Duitsers passeerden bij huis. We stonden bij huis naar de voorbijtrekkende Duitsers te kijken, alsof het een optocht van versierde wagens was.” Hij herinnert zich ook dat ze later in de oorlog op Berkenheuvel denappels als brandstof voor de kachel van de school moesten zoeken. Ze wilden een keer in de buurt van een heuvel gaan zoeken, maar de meester stuurde hen daar weg. Ze vermoedden dat met die heuvel iets aan de hand was. Later bleek dat in die heuvel het Onderduikershol was gegraven.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
71. Hendrik van Zomeren
Hij is geboren op 2 december 1931 in Wapse.
Hij is overleden op 8 januari 2002 in Noordwolde.
Hij was getrouwd met met Tjitske Bisschop.
Hij woonde in Noordwolde.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
72. Roelof van de Berg
Hij is geboren op 20 augustus 1930.
Hij is overleden op 22 augustus 1974.
Hij was getrouwd met Aaltje Bollink uit Staphorst.
Hij woonde in Wapse.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar het overlijdensbericht.
De redactie is in de openbare bronnen op zoek naar andere gegevens van hem.
Wellicht kan een zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief aanvullende gegevens verstrekken ?
Dree cafees bee de braandkoele an de Kruusstroate
Bijgaand afgebeelde zwart-wit foto van de Kruusstroate bee de braandkoele in Deever is omstreeks 1910 of eerder gemaakt. Het is een topstuk. Ut is fotografies aarfgood uut de gemiente Deever. Zo’n dorpsbeeld is toch maar weer een heel mooi fragmentje van het verleden in de gemiente Deever.
De redactie van ut Deevers Archief heeft helaas te weinig aanknopingspunten om tot een betere datering te komen. De redactie weet ook niet wie de maker van deze zwart-wit foto is. Wellicht burgemeester Hendrik Gerard van Os ?
Ten tijde van de nog grote Deevermaarkt’n rond 1900 hadden de kroegen die het dichtst in de buurt van ut maarktturrein stonden de grootste kans op de meeste klanten.
Op de hier afgebeelde zwart-wit foto zijn op de voorgrond aagter de braandkoele drie boerencafés te zien.
Aan de rechterkant is het boerencafé van Roelof Seinen te zien. De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van dit boerencafé.
Achter het boerencafé van Roelof Seinen is het boerencafé van Albert Mulder te zien. De redactie is in de openbare bronnen nog op zoek naar gegevens van dit boerencafé.
Aan de linkerkant is het boerencafé van Reinder Hummelen te zien. Hij had vergunning voor het verkopen van sterke drank in de twee voorkamers, die op de hier afgebeelde zwart-wit foto zijn te zien. De vergunning verviel op 1 april 1914, omdat Reinder Hummelen was overleden op 8 maart 1914.
Achter het boerencafé van Albert Mulder is een stuk van het kerkgebouw en het torentje van de gereformeerde geloofsgemeente te zien.
De redactie verwijst voor meer gegevens naar het bericht Un foto van de olde Kruusstroate in Deever.
De redactie verwijst voor meer gegevens ook naar het bericht De eendeviever in Deever was un braandkoele.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde zwart-wit foto ook ten zeerste -in enigszins bijgesneden vorm- bewonderen op bladzijde 496 in het hoofdstuk Diever van het op vrijdag 9 juli 2021 uitgegeven Magnus Opus Fragmenten Uit Het Verleden Van De Vroegere Gemeente Diever van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde ansichtkaart ook ten zeerste bewonderen op bladzijde 105 van het boek De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld van Arend Mulder. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren boek zijn of dat papieren boek bij iemand in kunnen zien.
Afbeelding 1

Afbeelding 2
Jos-Pé Fotodrukindustrie in Arnhem was de uitgever van de hier getoonde ansichtkaart. De kaart was te koop bij boekhandel Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever. De kaart is uitgegeven in november 1964. De redactie is niet bekend met heruitgaven van deze kaart. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is wel bekend met heruitgaven ?

Posted in Aarfgood, Ansigtkoate, Braandkoele, Eendeviever, Topstuk
Leave a comment
De eendeviever in Deever was un braandkoele
Drukkerij en Boekhandel Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever heeft het boek De historie en pre-historie van Diever in woord en beeld in januari 1975 uitgegeven. De Deeverse boerenzoon Arend Mulder is de schrjjver/samensteller van dit boek. In het boek is op bladzijde 64 het verhaal ‘de Doolhof’ te lezen. Zie afbeelding 2. De tekst van dit verhaal luidt als volgt.
De doolhof
Aan de noordelijke rand van Diever, vlak aan het marktterrein, ligt een eendenvijver, ‘de Doolhof’ geheten. Deze naam heeft echter niets gemeen met de betekenis die men er aan zou willen geven.
Hoe komt men dan aan deze bijzondere naam ‘de Doolhof” ?
D’r is een tijd geweest, dat er in Diever slechts enkele huizen om de kerk stonden. Op de plaats waar nu de eendenvijver ligt, was het toen een volslagen wildernis, aan de rand van zand en heide. De Dieverders kwamen er zelden. De es en het groenland lagen immers aan de andere kant van het dorp. Zodoende was het daar een ideale plaats voor het wilde gedierte.
In deze wildernis heeft destijds waarschijnlijk een ‘loze’ Dieverse een grote kuil gegraven en er struiken omheen geplant, zodat er een ware eendenkooi of ‘dool’ ontstond. Wellicht van de Friezen afgekeken, omdat daar zo’n vanginrichting nog een ‘dool’ heet. Wie weet hoeveel ‘enten’ daar de nek zijn omgedraaid.
Toen Diever zich in deze richting ging uitbreiden, moest de dool verdwijnen en deed hij dienst als brandkuil. De eerste hof of boerderij bij de dool werd ‘de Doolhof’ genoemd. Zeer waarschijnlijk de boerderij van Sieme Smidt, die er de eenden en ganzen in liet zwemmen. De naam is later van de boerderij overgegaan op de brandkuil ‘de Doolhof’.
Het is dus voor de Dieversen een levensteken uit de grijze oudheid, die waard is behouden te blijven voor het nageslacht.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Het verhaal van Arend Mulder lijkt meer op een verzinsel, het is in elk geval geen met bronvermeldingen onderbouwd verhaal.
Zijn de bewoners van Deever nu Deeverders of Deeversen ? De redactie denkt dat het Deeversen zijn.
Aan de noordelijke rand van Deever lagen al eeuwenlang en liggen nog steeds de Noorderesch en de Heezenesch, daarom was het aan de noordelijke rand van Deever bepaald geen eenzame wildernis. Bovendien werden de grote veemarkten op het grote aaneengesloten marktterrein ten noorden van de Saandhook (nu Aagterstroate) gehouden. Het grote aaneengesloten marktterrein is later helaas doorsneden door de Betonweg (nu Ten Darperweg).
Aantoonbaar is dat op verschillende plaatsen in Deever en dicht in de buurt van meerdere boerderijen een braandkoele was gegraven voor de snelle en nabije beschikbaarheid van bluswater in geval van brand, bijvoorbeeld de braandkoele op de brink, de braandkoele op ut Kastiel, de braandkoele an de Peperstroate, de braandkoele an ’t Swatte Pattie en de braandkoele aagter ut kleine brinkie. Was de koele van Van Wester in Oll’ndeever ook een braandkoele ?
Arend Mulder beweert dat een doolhof een eendenkooi is, dat valt gelet op de betekenis van doolhof te betwijfelen.
Arend Mulder beweert dat de dool moest verdwijnen om dienst te gaan doen als brandkuil. Het omgekeerde zal eerder het geval zijn geweest. De braandkoel’n raakten in onbruik, toen de gemotoriseerde brandspuit zijn intrede had gedaan in de gemeente Deever. Alle braandkoel’n werden gedempt, behalve blijkbaar de braandkoele op het marktterrein, daar werd een eendenvijver van gemaakt, nota bene voorzien van een omheining, waarvoor vervolgens de verkeerde naam ‘de Doolhof’ werd bedacht.
Het levensteken uit de grijze oudheid zal naar schatting niet meer dan zo’n 200 jaar oud zijn. Als het waard is dergelijke dode dingen te behouden voor het nageslacht, dan hebben de verschillende vrijwilligersploegen in Deever er een mooi en waardevol tijdverdrijf bij, namelijk het ontgraven en onderhouden van alle gedempte braandkoel’n in de gemiente Deever.
Belangstellende zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief kunnen in de webstee encyclopediedrenthe.nl terecht voor gegevens over de schrijversloopbaan van Arend Mulder. In het boek ´Geschiedenis van de Drentse literatuur 1816/1956´ van Henk Nijkeuter wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan de schrijver Arend Mulder.
Het verhaal ‘de Doolhof’ is zonder enige heemkundige kanttekeningen ook gepubliceerd op de bladzijden 24 en 25 van nummer 09/4 (december 2009) van Opraekelen, het papieren blad van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever.
Afbeelding 1
Jos-Pé fotodrukindustrie in Arnhem was de uitgever van de hier getoonde ansichtkaart. De kaart was te koop bij boekhandel Roelof (Roef) van Goor an de Kruusstroate in Deever. De kaart is uitgegeven in januari 1963, de kaart is heruitgegeven in november 1963, oktober 1967 en maart 1970. Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief is bekend met andere heruitgaven ?

Afbeelding 2

Posted in Ansigtkoate, Eendeviever
Leave a comment
Woar wol Ome Kees hen mit de gemiente Deever ?
In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 7 mei 1949 verscheen een uitgebreid verslag van onder meer een gesprek met burgemeester Jan Cornelis Meiboom van de gemiente Deever over de naoorlogse vooruitzichten van de gemiente Deever en zijn bewoners.
Diever heeft perspectief, maar er moeten nog moeilijkheden overwonnen worden
Wanneer men op een mooie zonnige voorjaarsdag door Diever wandelt, dan voelt men als het ware de rust die er heerst en dan komt geen moment de gedachte naar voren dat men hier nu is in een gemeente, waar men ondergedompeld wordt in een bruisend en kolkend maatschappelijk leven. Dat is ook allerminst het geval. Rustige, vaak karakteristieke boerderijen, liggen langs de wegen en zelfs de dorpskern bestaat uit flinke boerderijen, terwijl daartussen een kleine doch actieve middenstand haar activiteit ontplooit.
Daarom is het in Diever prettig vertoeven en dat daarvan gretig gebruik gemaakt wordt. In de laatste jaren bewezen door de zeer vele aanvragen die uit het gehele land worden ontvangen, om in Diever de vacantie door te kunnen brengen, aanvragen overigens die lang niet alle kunnen worden ingewilligd, omdat daarvoor de accomodatie ten enen male ontbreekt. Diever is echter méér dan een bij vacantiegangers in trek zijnde gemeente, hoewel dit onderdeel werkelijk niet wordt verwaarloosd, wijl men weet, dat Diever als vacantieoord grote mogelijkheden heeft.
Diever is ook een echt Drentse gemeente, waar in het verleden hard is gewerkt en waar ook nu een nijvere bevolking woont, die er door gestaag werken voor zorgt dat de gemeente blijft op de plaats waar zij steeds gestaan heeft en waar ook haar plaats voor de toekomst is, namelijk in de eerste gelederen. Het is een agrarische gemeente bij uitstek en het streven van het gemeentebestuur is er dan ook op gericht, dat Diever dit blijft. Boer zijn in de eerste plaats, doch daarnaast volledige aandacht besteden aan de vreemdelingen-industrie, dat zijn de pijlers, waarop het gehele maatschappelijke leven in Diever rust.
Begiftigd met rijk natuurschoon
De oppervlakte van de gemeente Diever beslaat 7456 bunder, waarvan 3800 bunder in cultuur is gebracht, terwijl de rest bestaat uit bos en heide, zodat de gemeente op het gebied van natuurschoon rijk gezegeld is. Rond 1200 hectare is het landgoed Berkenheuvel groot, het landgoed, dat in het jaar 1857 werd gesticht. Het was eerst een kale heidevlakte, die alleen een grote bekoring had als de heide bloeide. Enige jaren later ging dit enorme complex over in handen van mr. A. C. van Daalen te Bennekom, die van de eens zo kale en dorre vlakte prachtige bossen maakte. Deze bossen vormen natuurlijk een zeer schoon gedeelte van de gemeente, doch daarnaast is in de loop der jaren een 900 bunder staatsbossen aangelegd, terwijl er nog rond 1300 bunder ongerepte heide is. Men kan er dus dagenlang dwalen zonder eenzelfde mooie plek tweemaal te bezoeken.
Dan is er nog de historische kerk, die vermoedelijk dateert uit de 12e of 13e eeuw en die in het jaar 1759 gedeeltelijk door brand werd verwoest en het oude schultehuis met z’n merkwaardig front, daterende uit den jare 1604, gerestaureerd in 1938-1939 en thans in gebruik als een combinatie van museum en dorpshuis.
Restauratie broodnodig
Wanneer men de toren van Diever zo volledig de gehele omgeving ziet beheersen en ook stofferen, dan moet het ons van het hart, dat men deze in Diever lelijk in verval heeft laten komen. De kerk is het eigendom van de Nederlands Hervormde gemeente, de toren behoort aan de burgerlijke gemeente, doch zowel de toren als de kerk hebben een grondige restauratie broodnodig. Men is het daarover trouwens in Diever wel eens, want er is reeds een groot gat in de toren, waar nog regelmatig stenen uitvallen, terwijl de kerk eveneens in een vervallen toestand verkeert. En dat is jammer, temeer omdat storm en regen in dezen vrij spel hebben en deze elementen stug aan de algehele verwoesting werken.
Toch kan Diever deze toren en kerk niet missen, waarbij wij het dan alleen maar van toeristisch standpunt willen bekijken, want in deze hechte dorpsgemeenschap behoort een historische, maar hechte kerk en toren. Daarom kan dan ook slechts gehoopt worden, dat de instanties die hiermede te maken hebben, elkander zullen weten te vinden, opdat deze bezienswaardigheid tot ln een verre toekomst blijft bestaan. Gelukkig is het zover, dat door de gemeente een bedrag op de begroting is uitgetrokken om plannen tot restauratie mogelijk te maken, zodat er dus enig schot in de zaak zit.
Ook gemeentehuis in verval
Ook het gemeentehuls is in verval en hiervan kan in geen enkel opzicht gezegd worden, dat het een representatief Huis der Gemeente is. We hadden dezer dagen in de burgemeesterskamer een gesprek met de heer J. C. Meyboom, burgemeester der gemeente, die vertelde ons, dat er wel besprekingen waren gevoerd over een nieuw gemeentehuis, doch dat reeds bij de voorbereidende besprekingen het nodiger werd geoordeeld een nieuwe school te bouwen dan een nieuw gemeentehuls, omdat het nu eenmaal belangrijker is, dat 120 schoolkinderen dagelijks volledig profiteren van licht, lucht en zon, dan dat 12 ambtenaren ruime en mooie bureaux hebben.
Een standpunt dat volledig te waarderen zou zijn, indien de gemeente beschikte over een gemeentehuis, dat ook maar even de toets der kritiek zou kunnen doorstaan. Dat is evenwel in genen dele het geval en het. sprekendste bewijs daarvan is wel de kamer van de burgemeester. Oud en vervallen is het enige wat men er van kan zeggen en om bijvoorbeeld even in details te treden, er is geen vierkante meter goed behang meer te vinden. Het wemelt van de muizengaten en wanneer de burgemeester een aan de wand hangend portret van een zijner voorgangers oplicht, ontdekken we zelfs een compleet muizennest.
En hier moeten de paartjes worden ontvangen, die door de ambtenaar van de burgerlijke stand in de echt worden verbonden. Een raadszaal heeft de gemeente Diever niet. De raad vergadert altijd des avonds ter secretarie als de ambtenaren naar huis zijn.
Ook in dit opzicht is men in Diever overtuigd van het feit, dat er verbetering dient te komen, doch de eindjes moeten aan elkander kunnen worden geknoopt en het gaat nu eenmaal niet aan de gelden, waarover de gemeente heeft te beschikken, tweemaal uit te geven. We hebben nu pas weer voorzieningen voor de brandweer getroffen, aldus de burgemeester, die onze verbaasde blikken natuurlijk opmerkte, en men kan toch niet zeggen, dat dat niet nodig is. Natuurlijk, dat is óók nodig en het is ook nodig, dat de schoolkinderen hun lessen in een uitstekend geoutilleerd schoolgebouw ontvangen. Dit houdt evenwel niet in, dat een representatief Huis der Gemeente niet nodig zou zijn.
Hadden we 80 woningen…
De ontboezeming over kerk, toren en gemeentehuis moest ons van het hart, doch we waren daardoor terecht gekomen bij een onderwerp, dat prettiger stof tot praten bood, namelijk de activiteit inzake de woningbouw. Sinds de bevrijding zijn in Diever namelijk 25 woningen verrezen, die alle bewoond zijn of binnen enige weken bewoond zullen worden, doch dat is nodig ook, aldus de burgemeester, want we hebben hier nog ongeveer 80 gevallen van ontoelaatbare samenwoning, hetgeen overigens niet wil zeggen, dat dit allemaal gedwongen samenwoningen zijn. Er is hier een bepaalde traditie dat kinderen bij de ouders „in trouwen”, doch wanneer we die meerekenen, dan zouden we toch aan een tachtig woningen voldoende hebben om te kunnen zeggen, dat Diever het woninggebrek volkomen onder de knie heeft. En het bouwvolume voor 1949 bestaat uit 9 woningen.
Het is ook prettig te vernemen, dat Diever niet heeft te kampen met een arbeidersoverschot, hoewel dit in de toekomst wel verwacht wordt. Er bestaat reeds een geregeld contact met de DETI, want het gemeentebestuur heeft er geen enkel bezwaar tegen indien in Diever enkele industrieën zouden worden gevestigd. In het uitbreidingsplan is daarvoor een complex ter grootte van vijf hectare gereserveerd te Dieverbrug, waar ook reeds een meubelfabriek is verrezen, waar een 30-tal arbeiders geregeld werk vindt. Overigens bezit de gemeente geen industrieën, uitgezonderd dan de beide zuivelfabrieken te Wapse en te Diever, die recpectievelijk in 1897 en 1899 tot stand kwamen als handkrachtfabriekjes. Het zijn inmiddels flinke bedrijven geworden (Diever bijvoorbeeld heeft 190 leden en verwerkte verleden jaar 3.300.000 kg. melk, Wapse heeft 220 leden en verwerkte 3.600.000 kg. melk), die evenwel veel hinder ondervinden van de slechte kwaliteit water, die men in Diever vindt.
Een groot probleem
Want de watergeschiedenis vormt een groot probleem voor de gehele gemeente, omdat het water van zeer slechte kwaliteit is. Het is namelijk bijzonder agressief ten opzichte van lood en er hebben zich in deze gemeente dan ook vrij veel gevallen van loodvergiftiging voorgedaan. De gehele gemeente Diever behoort tot het concessiegebied van de N.V. Waterleidingmaatschappij Overijssel en men weet reeds wat dit zeggen wil, omdat we de hierdoor ontstane toestand ook reeds elders hebben gehoord en beschreven. Toch moet hier van een onhoudbare toestand worden gesproken, want de aangrenzende gemeenten Vledder en Havelte (Wapserveen) zijn aangesloten op het net van de Waterleidingmaatschappij Overijssel terwijl Smilde binnen afzienbare tijd van goed leidingwater wordt voorzien door de Waterleiding Maatschappij Drenthe. Diever ligt er dan dus tussen als een soort enclave. Wij schijnen te moeten wachten op de watertoren, die te Ruinen zal verrijzen zo verzuchtte de burgemeester, niettegenstaande ook de bevolking er van overtuigd is, dat Diever goed leidingwater, zowel voor mens als voor dier, bitter nodig heeft. De beide zuivelfabrieken zijn uitstekend ingericht, maar zij hebben wat de kwaliteit van de producten betreft, toch wel heel erg te kampen met de slechte kwaliteit van het water. Opgemerkt zij nog, dat Diever rond 400 aansluitbare percelen heeft.
Vrijwilligers voor
De gemeente is trots op haar zwembad, niet alleen omdat dit in een grote behoefte voorziet, doch ook door de wijze waarop dit schitterend te midden der bossen gelegen bad tot stand is gekomen. Dat is geweest in het begin van de bezetting toen er elke avond een groot aantal vrijwilligers de schop opnam om ten behoeve van het aan te leggen zwembad graafwerk te verrichten. Als er honderd gravers waren dan waren er weinig, kwamen er tweehonderd op, dan zei men in Diever dat er een behoorlijke opkomst was. Des daags werkten de “beroepsarbeiders”, des avonds de “amateurs” en zodoende is het zwembad, dat in warme seizoenen een tienduizendtal bezoekers weet te trekken, dan ook in korte tijd tot stand gekomen.
Openluchttheater
Toen in de winter 1945-1946 zich in Diever de heer L. D. Broekema als arts vestigde, heeft men in die gemeente niet kunnen bevroeden dat als gevolg daarvan Diever nog eens bekendheid zou genieten door zijn openluchtspelen. En toch is dat het geval geweest.
Immers de toneelvereniging Diever lag ten gevolge van de bezetting zieltogend terneer, hetgeen dokter Broekema ter ore kwam. Hij had op amateurtoneelgebied zijn sporen verdiend en toen de dokter medewerking verleende, kon in datzelfde seizoen nog het toneelstuk van Jan Fabricius “De verdwenen ring” worden gespeeld.
Het gevolg daarvan is geweest dat men dit toneel-amateurisme niet weer wilde loslaten en het zijn mevrouw N. Meyboom-Velthuis en de heren Broekema en A. Andreae geweest, die de toneelvereniging nieuw leven hebben ingeblazen. De Oranjevereniging van Diever riep voor het koninginnefeest 1946 de hulp in van het driemanschap en toen heeft men gezegd: wij brengen een openluchtspel. Gebracht werd in dat seizoen “Midzomernachtsdroom” van Shakespeare en dat is eigenlijk een overrompelend succes geworden voor hen, die hiervoor al hun krachten gaven. Er was veel publiek, er werd goed gespeeld en het besluit was reeds genomen, namelijk we gaan er mee door.
In het zomerseizoen 1947 werd hetzelfde werk vier maal gebracht met steeds groter succes. Er kon dat seizoen een zeer behoorlijk saldo worden geboekt en daarvan is in 1948 een openluchttheater gebouwd dat zo schitterend te midden der bossen is gelegen. Momenteel is Peer Gynt in studie, waarvan vier voorstellingen in de maanden juni en juli op het programma staan.
Vast staat, aldus de burgemeester Meyboom, dat dit werk nu staat en valt met dokter Broekema. Wellicht dat dit over enige jaren anders zal zijn, maar nu nog niet. Dokter Broekema heeft een goede speelgroep gevormd, maar de vereniging telt maar dertig leden. Peer Gynt vraagt toch veel meer acteurs en actrices, burgemeester ? Ja, maar daarvoor doen we dan een beroep op de bevolking en we willen gaarne erkennen, dat we over medewerking niet te klagen hebben. Anders konden we trouwens dergelijke werken ook onmogelijk opvoeren.
Een grote moeilijkheid wordt nog gevormd door het vervoer van de personen, maar wellicht dat de momenteel gevoerde besprekingen daarvoor een oplossing brengen. U moet niet vergeten dat ons openluchttheater plaats biedt aan duizend personen, en om dit aantal aan en af te voeren valt werkelijk niet mee.
Gezocht oord
Ook overigens is Diever een gezocht oord, want er werden in het verleden steeds veel concoursen en dergelijke gehouden van muziek- en zangverenigingen. Ook dit jaar zal zulks weer het geval zijn ter gelegenheid van het zilveren jubileum der plaatselijke muziekvereniging. Het bestuur hiervan heeft het aangedurfd dit jubileum te vieren met een federatief concours, waarvoor zelfs verenigingen uit de vaandelafdeling hun medewerking hebben toegezegd.
Door de aanwezigheid van een zwembad staat de zwemsport natuurlijk ook in het brandpunt der belangstelling en zo zal op de tweede Pinksterdag de zwemclub uit Apeldoorn de strijd aanbinden met de Dieverse zwemmers en zwemsters, terwijl voorts demonstraties zullen worden gegeven.
Men ziet het, de zaak wordt in Diever goed aangepakt, doch dit is ook een gevolg van het levendige en gevarieerde verenigingsleven dat Diever kent. Verschillende verenigingen van sociaal belang hebben hun vleugels over de gehele gemeente uitgespreid, zodat alle dorpen en gehuchten worden bewerkt. Het culturele en sportleven trekt echter gescheiden op. Diever en Wapse, die bijvoorbeeld ook beide een zuivelfabriek hebben, bezitten beide ook bloeiende muziek-, zang-, toneel- en sportverenigingen. Beide dorpen zijn Drentse gemeenschappen in de beste zin van het woord; Diever, gelegen om de brink, Wapse, waar de woningboerderijen rond de es zijn verrezen. Er zijn al eens plannen geopperd tussen de beide zuivelfabrieken een fusie tot stand te brengen, doch dat voornemen is nimmer doorgevoerd kunnen worden.
Rijksdienst voor het Nationale Plan
In Uw buurgemeente Dwingeloo is men ernstig verontrust burgemeester over de plannen van de Rijksdienst voor het Nationale Plan. Hoe staat men daar in Diever tegenover? De plannen van deze Rijksdienst omvatten voor de gemeente Diever weinig cultuurgrond, aldus luidde het antwoord van burgemeester Meyboom. Het is natuurlijk abnormaal, dat de eigenaren der gronden niet kunnen meepraten, maar het is voor mij zeer de vraag, of zulks niet alsnog gebeurt. Ik neem eigenlijk aan, dat de eigenaren nog wel een stem in het kapittel krijgen of dat in ieder geval de landbouworganisaties worden ingeschakeld.
In Diever betreft het echter verreweg voor het grootste deel bos en gronden die niet voor ontginning in aanmerking komen. Kunnen we dit ter geruststelling van de ingezetenen van Diever mededelen, burgemeester ? Ja zeker. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er geen enkel stukje cultuurgrond onder valt, maar in het raam van het geheel is dat toch zeer miniem. Diever is een gemeente, die op verschillend gebied nog zeer veel mogelijkheden biedt, speciaal op het gebied der vreemdelingen-industrie. Er is een volijverige Vereniging voor Vreemdelingenverkeer, doch de pensionlijst die telkenjare wordt aangelegd, is lang niet voldoende om aan alle aanvragen te voldoen. Op agrarisch gebied bestaat er evenwel geen enkele rem en of hinderpaal en de Diever boeren weten de mogelijkheden die de bedrijven bieden, uitnemend uit te bulten. Volhouden op agrarisch gebied en nog iets meer medewerking voor het ontvangen van de vele gasten, en Diever kan de toekomst met vertrouwen tegemoet zien.
Het wapen van Diever
Diever: hoofdplaats van het Dieverder dingspil, Méér dan de andere vijf dingspilhoofdplaatsen draagt het huidige dorp nog het kenmerk van zijn groot verleden door de aanwezigheid van het zo fraaie “schultehuis”.
Het wapen der familie Ketel: een blauwe dwarsbalk op een zilveren (wit) veld is in steen boven de deur aangebracht en ernstig is overwogen om dit blazoen in het gemeentewapen op te nemen, omdat van 1595 tot 1737 telkens een lid van dit geslacht schulte van Diever is geweest.
Tenslotte is hier echter van afgezien, omdat het Dieverder dingspil een lengtemaat, de roede heeft gekend, die 16 voeten telde, terwijl in alle andere dingspillen met een roede van slechts 14 voeten werd gerekend.
Deze specifiek Dieverse eigenaardigheid leende zich prachtig tot verwerking in het wapen en wel door er een verticale streep (een zogenaamde paal) in aan te brengen, die in zestien stukjes verdeeld is.
De verdere motieven van het Dieverder wapen zijn ontleend, zowel aan de alleroudste als aan de jongste geschiedenis. Aan de oudste geschiedenis is het potje ontleend dat in een bovenhoek van het wapen is geplaatst. Het is van een vorm die alleen de bouwers der hunebedden in Nederland hebben toegepast en in de wetenschap staat het bekend als kraaghals- of kranenflesje. Dit is gedaan, omdat de Dieverder hunebedden wetenschappelijk zeer belangrijke gegevens hebben opgeleverd, waardoor onder meer is komen vast te staan, dat het volk dat deze monumenten naliet, Drenthe langs de Hondsrug, vanuit het Zuiden is binnengekomen en later naar het zuidwesten in de richting der Veluwe weer heeft verlaten.
Het symbool uit de jongste geschiedenis herkent ieder, het is het esdoornblad, dat als maple-leaf in Nederland zo populair is geworden. Het is een herinnering aan de episode der bevrijding, waarbij 10 slachtoffers in Diever zelf vielen voor het executiepeloton der Duitsers en waarbijverder te Dieverbrug een glorierijke bladzijde in de Drentse geschiedenis werd geschreven, toen vrijwilligers onder leiding van de opzichter der Rijkswaterstaat R. Koers een brug over de Hoofdvaart bouwden, nagenoeg onder de ogen der Duitsers, waardoor de bevrijding van Zuid-WestDrenthe, Noord-Overijssel en geheel Friesland meer dan 3 volle dagen vervroegd kon worden.
Het wapen heeft, wat kleur betreft, een merkwaardigheid die geen enkel ander Nederlands gemeentewapen kan aanwijzen: het schild is namelijk bedekt met “bont” en wel “hermelijn”. Dit wordt in de wapenkunde voorgesteld met een witte kleur, op regelmatige wijze bedekt met kruisvormige zwarte figuurtjes, die de hermelijnstaartjes voorstellen. Het wapen ziet er nu aldus uit: een hermelijnen schild, in het midden bedekt met een wit-rood gekleurde “paal” met zestien vakjes, links boven staat naast die paal een rood kraaghalsflesje en rechts onder een rood esdoornblad. Op de gebruikelijke wijze is het schild ter versiering met een gouden kroon gedekt.
Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
De redactie begrijpt niet waar burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond ome Kees of slimme Keer werd genoemd) het in de paragraaf ‘een groot probleem’ het met loodvergiftiging als gevolg van vervuild water over heeft.
Pas op 15 mei 1957 bereikte de waterleiding ut dörp Deever en kon voor het eerst leidingwater in Deever worden getapt. Voorheen stond in huizen een handpomp, waarmee water ‘uut de welle’ werd opgepompt.
Posted in Gemiente Deever, Peer Gynt
Leave a comment
Ut ende van de legere skoele an de Tusschendarp
De redactie van ut Deevers Archief vond bij het digitaliseren van zijn papieren archief in een doos met op papier afgedrukte foto’s onlangs bijgaand afgebeelde serie kleurenfoto’s van de olde legere skoele an de Tusschendarp 1 in Deever. De redactie heeft die serie kleurenfoto’s van het te slopen schoolgebouw gemaakt op 25 september 1997. Toen het nog kon. Per slot van rekening heeft hij zijn lagere schooljaren in dit gebouw doorgebracht.
De redactie heeft helaas nog niet kunnen achterhalen wanneer precies de olde legere skoele an de Tusschendarp 1 in Deever is gesloopt, maar zijn inschatting is dat dit in de loop van 1998/1999 (?) zal zijn gebeurd.
Want in Deever waren ze in die jaren aardig op dreef met de uitvoering van het Basis Integraal Dorpsvernieuwingsplan (BID), zeg maar een soort van Diever Op Dreef 0.0.
Wie van de zeer gewaardeerde bezoekers van ut Deevers Archief weet op welke datum is gestart met de sloop van de olde legere skoele an de Tusschendarp 1 in Deever ?
Afbeelding 1 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.
Afbeelding 2 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 3 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 4 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 5 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 6 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 7 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 8 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 9 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 10 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 11 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 12 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 13 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 14 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.

Afbeelding 15 – © Ut Deevers Archief – 25 september 1997 – Alle rechten voorbehouden.


































































